Vidyāsthānopamasūtra · Part 12
Vidyāsthānopamasūtra
1 evaṃ may ā śru tam / ekasmiṃ samaye bhagavāṃ śrāvastyāṃ vi harati sma jetava ne anāthapiṇḍadārāme /
2 tatra bhagavāṃ bhikṣūn āmaṃtrayate sma /
3 utpādā d vā bhikṣavaḥ tathāgatānām anutpādād vā saṃvartate ca loko vivartate ca /
different beginning for paragraphs 1-3 in Or.15009/83v; ed. in: The British Library Sanskrit Fragments, vol. II, ed. S. Karashima and K. Wille, Tokyo 2009 (Buddhist Manuscripts from Central Asia), pp. 153f.:
1 /// .. ye bhagavāṃ śrāvastyāṃ viharati sma je[tava]ne a .. .. + + ///
2 /// .. .y. dau kalyāṇaṃ madhye kalyāṇaṃ pa[rya]vasāne kaly[āṇaṃ] + ///
3 /// + ṣyāmi yad uta vidya[sthā]nopamaṃ nāma dharmaparyāyas tac chṛnu[t]. [s]. ///
4 /// dharmaparyāya katama utpādād vā tathāgatāṇām a .. ///
For this wording cf. Daśottarasūtra E.a-c
4 saṃvartamāne loke yadbhūyasā satvā ābhasvare devanikāye upapadyante /
5 te tatra bhavanti rūpiṇo mano mayā avikalā ahīnendriyā ḥ sarvāṅgapratyaṅgopetā ḥ śubhā varṇasthāyina ḥ prītibhakṣā ḥ prītyāhārā ḥ svayaṃprabhā vaihāyasagāmino dīrghāyuṣo dīrgham adhvānaṃ tiṣṭhaṃti /
6 vivartamāne loke pṛthak chilpasthānakarmasthānāni prajñāyante /
7 tadyathā
mantrā japā auṣadhayo māyākarma cikitsitam /
divyaṃ ca cakṣu ṛddhiś ca yathocitaṃ jñānadarśanam //
8
mārgan tu na prajānaṃti duḥkhopaśamagāminam /
unmārge na vihanyantaś caranti amarā yathā /
anissaraṇadarśina ḥ //
c: read unmārgena, s.e. for unmārgeṇa
9 yasmiṃs tu samaye tathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhā loke utpadyante yāni ca laukikāni pṛthak chilpasthānakarmasthānāni yac ca lokottaraṃ tat sarvam abhijñāya
yac chreṣṭhaṃ sarvavidyānāṃ tad deśayaṃti tathāgatāḥ /
10 yad uta idaṃ duḥkham āryasatyaṃ ayaṃ du ḥ khanirodhagāminī pratipad āryasatyam i ti /
cf. Pelliot Sanskrit bleu 375rw: /// (ārya)satyaṃ ayaṃ duḥkha[s](amuday). ///
11
tac chreṣṭhaṃ sarvavidyānāṃ yad deśayaṃti tathāgatāḥ /
sarvam eke prajānaṃti śramaṇabrāhmaṇā ḥ pṛthak /
12
mantrā japā auṣadhay o māyākarma cikitsi taṃ /
divyaṃ ca cakṣu ṛddhiś ca uditaṃ jñ ānadarśa nam /
d: cf. Pelliot Sanskrit bleu 375ry: /// ṛddhiś ca uditaṃ jñānada ///
13
mārgaṃ tu na prajānaṃti duḥkhopaśamagāminam /
te mārgam aprajānanto duḥkhop aśa ma gāminam /
unmā rge na vihanya n t aś ca ranti amarā yathā /
anissa raṇadarśina ḥ //
e: cf. Pelliot Sanskrit bleu 375rz: /// .. vihanyaś caranti amarā ///; read unmā rge ṇa
14
yadā tu loke saṃbuddhā utpadyante karu ṇikāḥ /
prakāśayaṃti sa ddha rmaṃ sarvaduḥkhavinodanam //
bc: cf. Pelliot Sanskrit bleu 375v1: /// + [g]ā · prakāśayaṃti ye [dh](armaṃ) ///; cf. also next paragraph
15
duḥkhaṃ duḥkhasamutpādaṃ duḥkha sya samatikramaṃ /
āry aṃ cāṣṭāṅgi kaṃ mārgaṃ kṣemaṃ nirvāṇagāminam //
for the two verses in paragraph 14 and 15 cf. Suvarṇavarṇāvadāna [57]; for the actual input cf. THESAURUS LITERATURAE BUDDHICAE (TLB): https://www2.hf.uio.no/polyglotta/index.php?page=library&bid=2):
kadācit karhicit loke utpadyante tathāgatāḥ /
śāstāro naradevānāñ cakṣuṣmanto raṇātigāḥ // 1 //
prakāśayanti ye dharmaṃ sarvaduḥkhavinodanaṃ /
duḥkhaṃ duḥkhasamutpādaṃ duḥkhasya samatikramaṃ //
āryāṣṭāṅgikaṃ mārgaṃ kṣemaṃ nirvāṇagāminaṃ // 2//
16
tasmiṃ dharme deśyamāne te sarvaduḥkhavinodane /
jñānena hatvā ajñānaṃ nāgacchanti punarbhavam //
17 bhagavāṃ āptamanasas te bhikṣavo bhagavato bhāṣitam abhy a nandam //
18 vidyāsthānopamasūtraṃ samāptaḥ /
19 rakṣaṃ bhavatu / kutkāttuṃsasya svāhā //
Original text: Vidyāsthānopamasūtra · Edition: E. Waldschmidt: "Kleine Brāhmī-Schriftrolle". In: Nachrichten der Akademie der Wissenschaften in Göttingen 1959, pp. 3-7 [reprint in: E. Waldschmidt. Von Ceylon bis Turfan, Schriften zur Geschichte, Literatur, Religion und Kunst des indischen Kulturraumes (Festgabe zum 70. Geburtstag). Göttingen 1967, pp. 373-378]. · Data entry Klaus Wille · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0