विद्यास्थानोपमसूत्र · भाग 12
विद्यास्थानोपमसूत्र
1 एवं मय् आ श्रु तम् । एकस्मिं समये भगवां श्रावस्त्यां वि हरति स्म जेतव ने अनाथपिण्डदारामे ।
2 तत्र भगवां भिक्षून् आमंत्रयते स्म ।
3 उत्पादा द् वा भिक्षवः तथागतानाम् अनुत्पादाद् वा संवर्तते च लोको विवर्तते च ।
दिffएरेन्त् बेगिन्निन्ग् fओर् परग्रफ्स् 1-3 इन् ओर्.15009।83व्; एद्. इन्: थे ब्रितिस्ह् लिब्रर्य् सन्स्क्रित् fरग्मेन्त्स्, वोल्. इइ, एद्. स्. करस्हिम अन्द् क्. wइल्ले, तोक्यो 2009 (बुद्धिस्त् मनुस्च्रिप्त्स् fरोम् चेन्त्रल् असिअ), प्प्. 153f.:
1 ॥। .. ये भगवां श्रावस्त्यां विहरति स्म जे[तव]ने अ .. .. + + ॥।
2 ॥। .. .य्. दौ कल्याणं मध्ये कल्याणं प[र्य]वसाने कल्य्[आणं] + ॥।
3 ॥। + ष्यामि यद् उत विद्य[स्था]नोपमं नाम धर्मपर्यायस् तच् छृनु[त्]. [स्]. ॥।
4 ॥। धर्मपर्याय कतम उत्पादाद् वा तथागताणाम् अ .. ॥।
fओर् थिस् wओर्दिन्ग् च्f. दशोत्तरसूत्र ए.अ-च्
4 संवर्तमाने लोके यद्भूयसा सत्वा आभस्वरे देवनिकाये उपपद्यन्ते ।
5 ते तत्र भवन्ति रूपिणो मनो मया अविकला अहीनेन्द्रिया ः सर्वाङ्गप्रत्यङ्गोपेता ः शुभा वर्णस्थायिन ः प्रीतिभक्षा ः प्रीत्याहारा ः स्वयंप्रभा वैहायसगामिनो दीर्घायुषो दीर्घम् अध्वानं तिष्ठंति ।
6 विवर्तमाने लोके पृथक् छिल्पस्थानकर्मस्थानानि प्रज्ञायन्ते ।
7 तद्यथा
मन्त्रा जपा औषधयो मायाकर्म चिकित्सितम् ।
दिव्यं च चक्षु ऋद्धिश् च यथोचितं ज्ञानदर्शनम् ॥
8
मार्गन् तु न प्रजानंति दुःखोपशमगामिनम् ।
उन्मार्गे न विहन्यन्तश् चरन्ति अमरा यथा ।
अनिस्सरणदर्शिन ः ॥
च्: रेअद् उन्मार्गेन, स्.ए. fओर् उन्मार्गेण
9 यस्मिंस् तु समये तथागता अर्हन्तः सम्यक्संबुद्धा लोके उत्पद्यन्ते यानि च लौकिकानि पृथक् छिल्पस्थानकर्मस्थानानि यच् च लोकोत्तरं तत् सर्वम् अभिज्ञाय
यच् छ्रेष्ठं सर्वविद्यानां तद् देशयंति तथागताः ।
10 यद् उत इदं दुःखम् आर्यसत्यं अयं दु ः खनिरोधगामिनी प्रतिपद् आर्यसत्यम् इ ति ।
च्f. पेल्लिओत् सन्स्क्रित् ब्लेउ 375र्w: ॥। (आर्य)सत्यं अयं दुःख[स्](अमुदय्). ॥।
11
तच् छ्रेष्ठं सर्वविद्यानां यद् देशयंति तथागताः ।
सर्वम् एके प्रजानंति श्रमणब्राह्मणा ः पृथक् ।
12
मन्त्रा जपा औषधय् ओ मायाकर्म चिकित्सि तं ।
दिव्यं च चक्षु ऋद्धिश् च उदितं ज्ञ् आनदर्श नम् ।
द्: च्f. पेल्लिओत् सन्स्क्रित् ब्लेउ 375र्य्: ॥। ऋद्धिश् च उदितं ज्ञानद ॥।
13
मार्गं तु न प्रजानंति दुःखोपशमगामिनम् ।
ते मार्गम् अप्रजानन्तो दुःखोप् अश म गामिनम् ।
उन्मा र्गे न विहन्य न् त् अश् च रन्ति अमरा यथा ।
अनिस्स रणदर्शिन ः ॥
ए: च्f. पेल्लिओत् सन्स्क्रित् ब्लेउ 375र्z: ॥। .. विहन्यश् चरन्ति अमरा ॥।; रेअद् उन्मा र्गे ण
14
यदा तु लोके संबुद्धा उत्पद्यन्ते करु णिकाः ।
प्रकाशयंति स द्ध र्मं सर्वदुःखविनोदनम् ॥
ब्च्: च्f. पेल्लिओत् सन्स्क्रित् ब्लेउ 375व्1: ॥। + [ग्]आ · प्रकाशयंति ये [ध्](अर्मं) ॥।; च्f. अल्सो नेxत् परग्रफ्
15
दुःखं दुःखसमुत्पादं दुःख स्य समतिक्रमं ।
आर्य् अं चाष्टाङ्गि कं मार्गं क्षेमं निर्वाणगामिनम् ॥
fओर् थे त्wओ वेर्सेस् इन् परग्रफ् 14 अन्द् 15 च्f. सुवर्णवर्णावदान [57]; fओर् थे अच्तुअल् इन्पुत् च्f. थेसौरुस् लितेरतुरए बुद्धिचए (त्ल्ब्): ह्त्त्प्स्:॥www2.ह्f.उइओ.नो।पोल्य्ग्लोत्त।इन्देx.फ्प्?पगे=लिब्रर्य्&बिद्=2):
कदाचित् कर्हिचित् लोके उत्पद्यन्ते तथागताः ।
शास्तारो नरदेवानाञ् चक्षुष्मन्तो रणातिगाः ॥ 1 ॥
प्रकाशयन्ति ये धर्मं सर्वदुःखविनोदनं ।
दुःखं दुःखसमुत्पादं दुःखस्य समतिक्रमं ॥
आर्याष्टाङ्गिकं मार्गं क्षेमं निर्वाणगामिनं ॥ 2॥
16
तस्मिं धर्मे देश्यमाने ते सर्वदुःखविनोदने ।
ज्ञानेन हत्वा अज्ञानं नागच्छन्ति पुनर्भवम् ॥
17 भगवां आप्तमनसस् ते भिक्षवो भगवतो भाषितम् अभ्य् अ नन्दम् ॥
18 विद्यास्थानोपमसूत्रं समाप्तः ।
19 रक्षं भवतु । कुत्कात्तुंसस्य स्वाहा ॥
मूल पाठ: Vidyāsthānopamasūtra · Edition: E. Waldschmidt: "Kleine Brāhmī-Schriftrolle". In: Nachrichten der Akademie der Wissenschaften in Göttingen 1959, pp. 3-7 [reprint in: E. Waldschmidt. Von Ceylon bis Turfan, Schriften zur Geschichte, Literatur, Religion und Kunst des indischen Kulturraumes (Festgabe zum 70. Geburtstag). Göttingen 1967, pp. 373-378]. · Data entry Klaus Wille · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0