Scripture Library

Vayu Purana · Chapter 45

45.45.1

//nārada uvāca//
kathaṃ śilā samutpannā yayākrānto gayāsuraḥ /
kiṃ rūpaṃ kiṃ ca māhātmyaṃ tasyāḥ kiṃ vada nāma ca

45.45.2

/.sanatkumāra uvāca//
āsīddharmmo mahātejāḥ sarvvavijñānapāragaḥ/
viśvarupā ca tatpatnī bharttṛvrataparāyaṇā

45.45.3

tasyāṃ dharmmavratāyāstu kanyā dharmmavratā satī/
sarvva lakṣaṇasampannā lakṣmīriva guṇādhikā

45.45.4

tasyāṃ ye tu guṇā hyāsaṃste tiṣṭhanti jagatrtraye/
dharmmo dharmmavratāyāstu triṣu lokeṣu mārgayan

45.45.5

nānu rūpaṃ varaṃ lebhe dharmmo'tha varasiddhaye/
tapaḥ kuru varārthaṃ tvaṃ tathetyuktvā vanaṃ yayau

45.45.6

kanyā sā ca tapastepe sarvveṣāṃ duṣkarañca yat/
vāyubhakṣā śvetakalpe yugānāmayutaṃ purā

45.45.7

brahmaṇo mānasaḥ putro marīcirnāma viśrutaḥ /
paryyaṭanpṛthivīṃ sarvvāṃ kanyāratnaṃ dadarśa saḥ

45.45.8

rūpayauvanasampannāṃ parame tapasi sthitām/
papracchātha marīcistāṃ kā tvaṃ kasyāpi tadvada

45.45.9

rūpeṇānena māṃ bhīru vimohayasi suvrate /
brahmātmajo'haṃ vikhyāto marīcirvvedapāragaḥ

45.45.10

marīcervvacanaṃ śrutvā kanyā provāca taṃ munim/
ahaṃ dharmmavratā nāma dharmmaputrī tapo'nvitā

45.45.11

pativratārthaṃ viprendra carāmi paramaṃ tapaḥ/
dharmmavratāṃ marīcistāmuvāca prītipūrvvkam

45.45.12

pativratā darśanānme bhaviṣyasi śubhavrate/
pativratecchayā pṛthvīṃ vicarāmi hyaharniśam

45.45.13

tvañcetpativratā jātā bhaje tvāṃ bhaja māṃ varam/
loke na tvādṛśī kanyā mama tulyo na te varaḥ

45.45.14

dharmmavrate dharmmapatnī tasmāttvaṃ bhava me'dhunā/
dharmmavratā muniṃ prāha dharmmaṃ yācaya suvrata

45.45.15

tacchrutvā dharmmamagamanmuniṃ dharmo dadarśa ha/
tejaḥpuñjaṃ varaṃ natvā āsanārghyādinārccayat

45.45.16

kimartamāgataḥ pṛṣṭo marīcirdharmmamabravīt/
kanyārthaṃ bhramatā pṛthvī dṛṣṭā te kanyakā varā /
mahyaṃ kanyāñca tāṃ dehi śreyastava bhaviṣyati

45.45.17

arghyādinā samabhyarcya dharmmaṃ proce tatheti tam/
dharmmavratāṃ samānīya dattavāṃstāṃ marīcaye

45.45.18

varaṃ ca dattavāṃstasmai tadvākyaṃ yattathā kṛtam/
agnihotreṇa sahitāṃ svāśramaṃ tāṃ dvijo'nayat

45.45.19

reme munistayā sārddhaṃ yathā viṣṇuḥ śriyā saha/
pārvvatyā ca yathā śambhuḥ sarasvatyā yathā hyajaḥ

45.45.20

jajñe putraśataṃ tasyāṃ marīcerviṣṇunopamam/
marīciḥ phalapuṣpārthaṃ vanaṃ gatvā samāgataḥ

45.45.21

śrāntaḥ kadācittāṃ patnīmuvāceti pativratām/
bhuktvā tu śayanasthasya pādasaṃvāhanaṃ kuru

45.45.22

dharmmavratā tathetyuktvā śayanasthasya sā muneḥ/
pādasaṃvāhanaṃ cakre ghṛte nābhyajya tatparā

45.45.23

nidrāyamāṇe'tha munau brahmā taṃ deśamāgataḥ/
ityeṣa dṛṣṭvā brahmāṇaṃ manasārccayituṃ prabhum

45.45.24

pādasaṃvāhanaṃ kuryyāṃ kiṃ pūjyo'yaṃ jagadguruḥ/
ityākulā samuttasthau matvā sā taṃ gurorgurum

45.45.25

arghyapādyādikaṃ dattvā brahmāṇaṃ samapūjayat/
satkṛtāyāntu śayyāyāṃ viśrāmamakarodajaḥ

45.45.26

etasminnantare bharttā samuttasthau ca talpataḥ/
dharmmavratāmapaśyansa vipraḥ kruddhaḥ śaśāpa tām

45.45.27

pādasaṃvāhanaṃ tyaktvāyasmādājñāṃ vihāya me /
gatānyatra tataḥ pāpācchāpadagdhā śilā bhava

45.45.28

bhartrā dharmmavratā śaptā marīciṃ prāha sā ruṣā/
śayāne tvayi saṃprāpte brahmā tvajjanako guruḥ

45.45.29

tvayotthāya hi karttavyaṃ svaguroḥ pūjanaṃ sadā/
mayā tu dharmmacāriṇyā tava kāryye kṛte mune

45.45.30

adoṣāhaṃ yataḥ śaptā tasmācchāpaṃ dadāmi te/
tvañca śāpaṃ mahādevādbharttaḥ prāpsyasyasaṃśayam

45.45.31

vyākulaṃ taṃ patiṃ dṛṣṭvā vyākulāgātprajāpatim/
natvā śayānaṃ brahmāṇamagniṃ prajvālya cendhanaiḥ

45.45.32

gārhapatye sthitā cakre tapaḥ paramaduṣkaram/
tathā śapto marīciśca tapastepe sudāruṇam

45.45.33

pativratāyāstapasā marīcestapasā yathā/
indrādayaśca santaptā gatāste śaraṇaṃ harim

45.45.34

ūcuḥ kṣīrāmbūdau suptaṃ santaptāstapasā hare/
pativratāyāśca munestrailokyaṃ rakṣa keśava

45.45.35

indrādīnāṃ vacaḥ śrutvā viṣṇurdharmmavratāṃ yayau/
etasminneva kāle tu prabuddho bhagavānajaḥ/
ūcurdharmmarvatāṃ devā agnisthāṃ tāṃ sakeśavāḥ

45.45.36

agnimadhye tapaḥ karttuṃ kasya śaktiḥ pativrate/
tvayā kṛtaṃ tatparamaṃ sarvvalokabhayaṅkaram

45.45.38

varaṃ varaya dharmmajñe asmatto yadabhīpsitam/
viṣṇvādīnāṃ vacaḥ śrutvā devāndharmmavratābravīt // ४५.३७
bhartṛśāpamaśaktāhaṃ nivarttayitumojasā/
datto marīcinā śāpo mahyaṃ sa hyapagacchatu

45.45.39

dharmmavratāvacaḥ śrutvā procuretāṃ surāḥ punaḥ /
dharmmavrate dharmmaputri śāpo'yaṃ paramarṣiṇā

45.45.40

dattaste na nirākarttuṃ śakyo devadvijātibhiḥ/
tasmādanyaṃ varaṃ brūhi yato dharmmasya saṃsthitiḥ

45.45.41

bhavedvai triṣu lokeṣu vedoktasya śubhavrate/
devānāṃ vacanaṃ śrutvā devāndharmmavratābravīt

45.45.42

bharttuḥ śāpānmocayituṃ na śaktāśca yadāmarāḥ/
mahyaṃ varaṃ prayacchadhvamevaṃvidhamanuttamam

45.45.43

śilāhaṃ hi bhaviṣyāmi brahmāṇḍe pāvanī śubhā/
nadīnadasarastīrthadevādibhyo'tipāvanī

45.45.44

ṛṣyādibhyo munubhyaśca mukhyadevebhya eva ca/
trailokye yāni liṅgāni vyaktāvyaktātmakānyapi/
tāni tiṣṭhantu maddehe tīrtharūpeṇa sarvvadā

45.45.45

tīrthānyapi ca sarvvāṇi nakṣatrapramukhāstathā/
tiṣṭhantu devāḥ sakalā devyaśca munayastathā

45.45.46

brahmā viṣṇuśca rudraśca lakṣayitvā padaṃ mayi/
pañcāgnayaḥ kumārādyā bahurupeṇa saṃsthitāḥ

45.45.47

mūrttāmūrttasvarūpeṇa padarūpeṇa devatāḥ/
śilāyāṃ krośamātreṇa mūrttirūpāḥ sthitā bhuvi

45.45.48

tāṃ dṛṣṭvā sarvvalokaśca mahāpātakanāśinīm/
pūto dharmmādhikārī ca śrāddhakṛdbrahmalokabhāk

45.45.49

śilāsthiteṣu tīrthaṣu snātvā kṛtvātha tarpaṇam/
śrāddhaṃ sapiṇḍakaṃ yeṣāṃ brahmalokaṃ prayāntu te

45.45.50

gadādharo dṛśyatīrthaṃ sarvvatīrthottamottamam/
sthāsyanti ca mariṣyanti yāntu brahmapurīṃ narāḥ/
vārāṇasī prayāgaśca puruṣottamasaṃjñakam

45.45.51

gaṅgāsāgarasaṃjñañca nityaṃ tiṣṭhatu phalguni/
gadādharādhiṣṭhitaṃ tatsarvvatīrthottamottamam/
muktirbhavet pitṝṇāṃ ca mṛtānāṃ śrāddhataḥ sadā

45.45.52

jarāyujāṇḍajā vāpi svedajā vāpi codbhidaḥ/
tyaktvā dehaṃ śilāyānte yāntu viṣṇusvarūpatām

45.45.53

yathārccite harau sarvve yajñāḥ pūrṇā bhavanti hi/
tathā śrāddhaṃ tarpaṇañca snānaṃ cākṣayamastviha

45.45.54

mama dehe sureśānāṃ ye japanti śrutādikam/
acireṇāpi te siddhāḥ siddhibhājo bhavantu vai

45.45.55

pitṝṇāṃ kulasāhasramātmanā sahitaṃ naraḥ/
śrāddhādinā samuddhṛtya viṣṇulokaṃ nayed‌dhruvam

45.45.56

yāvatyo hi saricchreṣṭhā gaṅgādyāśca hradāḥ śubhāḥ/
samudrādyāḥ saromukhyā mānasādyāḥ sureśvarāḥ/
nṛṇāṃ śrāddhaṃ vidadhato muktaye nivasantu me

45.45.57

śarīreṇa samāyāntu kvacinno yāntu devatāḥ/
eko viṣṇustridhāmūrttiryāvatsaṅkīrtyate budhaiḥ

45.45.58

tāvacchilāyāṃ sarvvāṇi tīrthāni saha daivataiḥ/
sadā tiṣṭhantu munayo gandharvvāṇāṃ gaṇāśca ye

45.45.59

sarvvadevasvarūpā ca nāmeyaṃ devarūpiṇī/
yāvattiṣṭhati brahmāṇḍaṃ tāvattiṣṭhatu vai śilā/
mama dehe'śmarūpe ca ye japanti tapanti ca

45.45.60

juhotyagnau ca teṣāṃ vai tadakṣayyopatiṣṭhatām /
akṣayantu bhavecchrāddhaṃ japahomatapāṃsi ca/
śilāparvvatarūpeṇa mayi tiṣṭhatu sarvvadā

45.45.61

pativratāvacaḥ śrutvā devāḥ procuḥ pativratām/
tvayā yatprārthitaṃ sarvvaṃ tadbhaviṣyatyasaṃśayam

45.45.62

gayāsurasya śirasi bhaviṣyasi yadā sthirā/
tadā pādādirūpeṇa sthāsyāmastvayi susthirāḥ/
varaṃ śilāyai dattvaivaṃ tatraivāntarddadhuḥ surāḥ

45.45

iti śrīmahāpurāṇe vāyuprokte gayāmāhātmyaṃ nāma pañcacatvāriṃśo'dhyāyaḥ

Original text: vāyupurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0