Vayu Purana · Chapter 37

//sūta uvāca//
turvasostu suto vahnirvahnergobhānurātmajaḥ/
gobhānostu suto vīrastrisānuraparājitaḥ

karandhamastrisānostu maruttasya na cātmajaḥ/
anyastvavīkṣito rājā maruttaḥ kathitaḥ purā

anavatyo maruttastu sa rājāsīditi śrutam/
duṣkṛtaṃ pauravaṃ cāpi sarve putramakalpayan

evaṃ yayādiśāpena jarāyāḥ saṃkrameṇa tu /
turvasoḥ pauravaṃ vaṃśaṃ praviveśa purā kila

duṣkṛtasya tu dāyādaḥ śarūtho nāma pārthivaḥ/
śarūthāttu janāpīḍaścatvārastasya cātmajāḥ

pāṇḍyaśca keralaścaiva colaḥ kulyastathaiva ca/
teṣāṃ janapadāḥ kulyāḥ pāṇḍyāścolāḥ sakeralāḥ

druhyostu tanayau vīrau babhruḥ setuśca viśrutau/
aruddhaḥ setuputrastu bābhravo ripurucyate

yauvanāśvena samiti kṛcchreṇa nihato balī/
yuddhaṃ sumahadāsīttu māsān pari caturdaśa

aruddhasya tu dāyādo gāndhāro nāma pārthivaḥ/
khyāyate yasya nāmnā tu gāndhāraviṣayo mahān

gāndhāradeśajāścāpi turagā vājināṃ varāḥ/
gāndhāraputro dharmmastu ghṛtastasya suto'bhavat

ghṛtasya durdamo jajñe pracetāstasya cātmajaḥ /
pracetasaḥ putraśataṃ rājānaḥ sarva eva te

mleccharāṣṭrādhipāḥ sarve hyudīcīṃ diśamāśritāḥ/
anoḥ putrā mahātmānastrayaḥ paramadhārmmikāḥ

sabhānaraśca pakṣaśca parapakṣastathaiva ca/
sabhānarasya putrastu vidvān kālānalo nṛpaḥ

kālānalasya dharmmātmā sṛñjayo nāma dhārmikaḥ /
sṛñjayasyābhavat putro vīro rājā purañjayaḥ

janamejayo mahā satvaḥ purañjayasuto'bhavat/
janamejayasya rājarṣermahāśālo'bhavabhṛpaḥ

āsīdindrasamo rājā pratiṣṭhitayaśā divi/
mahāmanāḥ sutastasya mahā śālasya dhārmikaḥ

saptadvīpeśvaro rājā cakravarttī mahāyaśāḥ/
mahāmanāstu putrau dvau janayāmāsa viśrutau

uśīnarañca dharmajñaṃ titikṣuñcaiva dhārmikam/
uśīnarasya patnyastu pañca rājarṣivaṃśajāḥ

mṛgā kṛmī navā darvā pañcamī ca dṛṣadvatī/
uśīnarasya putrāstu pañca tāsu kulodvahāḥ/
tapasā te sumahatā jātavṛddhāśca dhārmikāḥ // ३७.१९/
mṛgāyāstu mṛgaḥ putro navāyā nava eva tu/
kṛmyāḥ kṛmistu darvāyāḥ suvrato nāma dhārmikaḥ

dṛṣadvatīsutaścāpi śivirauśīnaro dvijāḥ/
śiveḥ śivapuraṃ khyātaṃ yaudheyantu mṛgasya tu

navasya navarāṣṭrantu kṛmestu kṛmilā purī/
suvratasya tathā vṛṣṭā śiviputrānnibodhata

śivestu śivayaḥ putrāścatvāro lokasammatāḥ/
vṛṣadarbhaḥ suvīrastu kekayo madrakastathā

teṣāñjanapadāḥ sphītāḥ kekayā mādrakāstathā/
vṛṣadarbhāḥ sūcidarbhāstitikṣoḥ śrṛṇuta prajāḥ

taitikṣurabhavadrājā pūrvasyāndiśi viśrutaḥ/
uśadratho mahābāhustasya hemaḥ suto'bhavat

hemasya sutapā jajñe sutaḥ sutayaśā balī /
jāto manuṣyayonyāṃ vai kṣīṇe vaṃśe prajepsayā

mahāyogī sa tu balirbaddho yaḥ sa mahāmanāḥ/
putrānutpādayāmāsa cāturvarṇyakarān bhuvi

aṅgaṃ sa janayāmāsa vaṅgaṃ suhlaṃ tathaiva ca/
puṇḍraṃ kaliṅgañca tathā bāleyaṃ kṣatramucyate

bāleyā brāhmaṇāścaiva tasya vaṃśakarāḥ prabhoḥ/
balestu brahmaṇā dattā varāḥ prītena dhīmate

mahāyogitvamāyuśca kalpāyuḥparimāṇakam/
saṃgrāme cāpyajeyatvaṃ dharme caiva prabhāvanā

trailokyadarśanañcaiva prādhānyaṃ prasave tathā/
bale cāprati matvaṃ vai dharmatattvārthadarśanam

caturo niyatān varṇān tvaṃ vai sthāpayiteti ca/
ityukto vibhunā rājā baliḥ śāntimparāṃ yayau

kālena mahatā vidvān svaṃ vai sthānamupāgataḥ/
teṣāṃ janapadāḥ sphītā vaṅgāṅgasuhlakāstathā

puṇḍrāḥ kaliṅgāśca tathā teṣāṃ vaṃśaṃ nibedhata/
tasya te tanayāḥ sarve kṣetrajā munisambhavāḥ/
sambhūtā dīrghatamasaḥ sudeṇṇāyāṃ mahaujasaḥ

ṛṣaya ūcuḥ/
kathaṃ baleḥ sutāḥ pañca janitāḥ kṣetrajāḥ prabho/
ṛṣiṇā dīrghatamasā etanno brūhi pṛcchatām

sūta uvāca//
aśijo nāma vikhyāta āsīddhīmānṛṣiḥ purā/
bhāryā vai mamatā nāma babhūvāsya mahātmanaḥ

aśijasya kanīyāṃstu purodhā yo divaukasām/
bṛhaspatirbṛhattejā mamatāṃ so'bhyapadyata

uvāca mamatā tantu bṛhaspatimanicchatī/
antarvatnyasmi te bhrāturjyeṣṭhasyāṣṭamitā iti

ayaṃ hi me mahāgarbho rocate'ti bṛhaspate/
aśijaṃ brahma cābhyasya ṣaḍaṅgaṃ vedamudgiran

amogharetāstvañcāpi na māṃ bhajitumarhasi/
asminneva gate kāle yathā vā manyase prabho

evamuktastayā samyag bṛhattejā bṛhaspatiḥ/
kāmātmānaṃ mahātmā ca nātmānaṃ so'bhyadhārayat

sambabhūvaiva dharmātmā tayā sārddhaṃ bṛhaspatiḥ/
utsṛjantaṃ tadā reto garbhasthaḥ so'bhyabhāṣata

no snātako nyaseddhyasmin dvayornehāsti sambhavaḥ/
amogharetāstvañcāpi pūrvañcāhamihāgataḥ

śaśāpa taṃ tadā kruddha evamukto bṛhaspatiḥ/
āśijantaṃ sutaṃ bhrāturgarbhasthaṃ bhagavānṛṣiḥ

yasmāttvamīdṛśe kāle sarvabhūtepsite sati/
māmevamuktavān mohāttamo dīrghaṃ pravekṣyasi

tato dīrghatamā nāma śāpādṛṣirajāyata/
athāśijo bṛhatkīrttirbṛhaspatirivaujasā

ūrddhvaretāstataścāpi nyavasadbhrāturāśrame/
godharmaṃ saurabheyāttu vṛṣabhācchrutavān prabho

tasya bhrātā pitṛvyastu cakāra bhavanaṃ tadā/
tasmin hi tatra vasati yadṛcchābhyāgato vṛṣaḥ

darśārthamāhṛtān darbhāṃścacāra surabhīvṛtaḥ/
jagrāha taṃ dīrghatamā visphurantañca śrṛṅgayoḥ

sa tena nigṛhītastu na cacāla padātpadam/
tato'bravīdvṛṣastaṃ vai muñca māṃ balināṃ vara

na mayāsāditastāta balavaṃstvadvidhaḥ kvacit/
tryambakaṃ vahatā devaṃ yato jāto'smi bhūtale

muñca māṃ balināṃ śraṣṭha prītaste'haṃ varaṃ vṛṇu/
evamukto'bravīdenaṃ jīvastvaṃ me kva yāsyasi

tena tvāhaṃ na mokṣyāmi parasvāhaṃ catuṣpadam/
tatastaṃ dīrghatamasaṃ sa vṛṣaḥ pratyuvāca ha

nāsmākaṃ vidyate tāta pātakaṃ steyameva vā/
bhakṣyābhakṣyaṃ na jānīmaḥ peyāpeyañca sarvaśaḥ

kāryākāryaṃ na vai vijho gamyāgamyaṃ tathaiva ca/
na pāpmāno vayaṃ vipra dharmo hyeṣāṃ gavāṃ smṛtaḥ

gavāṃ nāma sa vai śrutvā saṃbhrāntastvanumucya tam/
bhaktyā cānuśravikayā goṣu taṃ vai prasāda yat

prasādite gate tasmin godharmaṃ bhaktitastu tam/
manasaiva tadādatte tanniṣṭhastatparāyaṇaḥ

tato yavīyasaḥ patnīmautathyasyābhyamanyata/
viceṣṭamānāṃ rudatīṃ daivāt sa mūḍhacetanaḥ

avalepantu taṃ matvā śaradvāṃstasya nākṣamat/
godharmaṃvai balaṃ kṛtvā snuṣāṃ sa samamanyata

viparyayantu taṃ dṛṣṭvā śaradvān pratyacintayat/
bhaviṣyamarthaṃ jñātvā ca mahātmā ca na mṛtyutām

provāca dīrghatamasaṃ krodhāt saṃrakta locanaḥ/
gamyāgamyaṃ na jīnīṣe godharmāt prārthayat snuṣām

durvṛttastvaṃ tyajāmyeva gaccha tvaṃ svena karmaṇā/
yasmāttvamandho vṛddhaśca bharttavyo duranuṣṭhitaḥ/
tenāsi tvaṃ parityakto durācāro'si me matiḥ

sūta uvāca//
karmaṇyasmistataḥ krūre tasya buddhirajāyata/
nirbhatsya caiva bahuśo bāhubhyāṃ parigṛhya ca/
koṣṭhe samudre prakṣipya gaṅgāmbhasi samutsṛjat

uhyamānaḥ samudrastu saptāhaṃ srotasā tadā/
taṃ sastrīko balirnāma rājā dharmārthatattvavit/
apaśyanmajjamānantu srotasābhyāśamāgatam

taṃ gṛhītvā sa dharmātmā balirvairocanastadā/
antaḥpure jugopainaṃ bhakṣyairbhojyaiśca tarpayan

prītaḥ sa vai vareṇātha cchandayāmāsa vai balim/
sa ca tasmādvaraṃ vavre putrārthaṃ dānavarṣabhaḥ

//baliruvāca//
santānārthaṃ mahābhāga bhāryayā mama mānada/
putrān dharmārthasaṃyuktānutpādayitumarhasi

evamuktastu tenarṣistathāstvityuktavān hi tam /
sudeṣṇāṃ nāma bāryāṃ vai rājāsmai prāhiṇottadā

andhaṃ vṛddhañca taṃ dṛṣṭvā na sā devī jagāma ha /
svāñca dhātreyakīṃ tasmai bhūṣayitvā vyasarjayat

kakṣīvacakṣuṣau tasyāṃ śūdrayonyāmṛṣirvaśī/
janayāmāsa dharmātmā putrāvetau mahojasau

kakṣivacakṣuṣau tau tu dṛṣṭvā rājā balistadā/
prādhītau vidhivatsamyagīśvarau brahmavādinau

siddhau pratyakṣadharmāṇau buddhau śreṣṭhatamāvapi/
mamaitāviti hovāca balirvairocanastvṛṣim

netyuvāca tatastantu mamaitāviti cābravīt/
utpannau śūdrayonau tu bhavacchadmā surottamau

anadhaṃ bṛddhaṃ ca māṃ matvā sudeṣṇā mahiṣī tava/
prāhiṇodavamānāya śūdrāṃ dhātreyakīṃ mama

tataḥ prasādayāmāsa punastamṛṣisattamam/
balirbhāryāṃ sudeṣṇāṃ ca bhartsayāmāsa vai prabhuḥ

punaścaināmalaṃkṛtya ṛṣaye pratyapādayat/
tāṃ sa dīrghatamā devīmabravīdyadi māṃ śubhe

dadhnā lavaṇamiśreṇa svabya(vya)ktaṃ nagnakaṃ tathā/
lihiṣyasyajugupsantī hyāpādatalamastakam

tatastvaṃ prāpsyase devi putrāṃśca manasepsitān/
tasya sā tadvaco devī sarvaṃ kṛtavatī tathā

apānañca samāsādya jugupsantī nyavarjayat/
tāmuvāca tataḥ sarṣiryatte parihṛtaṃ śubhe/
vināpānaṃ kumāraṃ tvaṃ janayiṣyasi pūrvajam

tatastaṃ dīrghatamasaṃ sā devī pratyuvāca ha/
nārhasi tvaṃ mahābhāga putraṃ dātuṃ mamedṛśam

//ṛṣiruvāca//
tavāparādho devyeṣa nānyathā bhavitānu vai /
devī dānīñca te putramahaṃ dāsyāmi suvrate

tasyāpānaṃ vinā caiva yogyābhāvo bhaviṣyati/
tāṃ sa dīrghatamāścaiva kukṣau spṛṣṭvedamabravavīt

prāśitaṃ dadhi yatte'dya mamāṅgādvai śucismite /
tena te pūrito garbhaḥ paurṇamāsyāmivodadhiḥ

bhaviṣyanti kumārāste pañca devasutopamāḥ/
tejasvinaḥ parākrāntā yajvāno dhārmikāstathā

tatoṅgastu sudeṣṇāyā jyeṣṭhaputro vyajāyata/
vaṅgastasmātkaliṅgastu puṇḍro brahmastathaiva ca

vaṃśabhājastu pañcaite baleḥ kṣetre'bhavaṃstadā/
ityete dīrghatamasā balerdattāḥ sutāḥ purā

prajāstvapahatāstasya brahmaṇā kāraṇaṃ prati/
apatyā mātyadāreṣu sveṣu mā bhūnmahātmanaḥ

tato manuṣyayonyāṃ vai janayāmāsa sa prajāḥ/
surabhirdīrghatamasamatha prīto vaco'bravīt

vicārya yasmādgodharmmaṃ tvamevaṃ kṛtavānasi /
tena nyāyena mumuce hyahaṃ prītosmi tena te

tasmāttava tamo dīrghaṃ nistudāmyadya paśya vai/
bārhaspatyañca yatte'nyatpāpaṃ santiṣṭhate tanau

jarāmṛtyubhayañcaiva āghrāya praṇudāmi te/
hyāghrātamātraḥ so'paśyata sadyastamasi nāśite

āyuṣmāṃśca yuvā caiva cakṣuṣmāṃśca tato'bhavat/
gavā dīrghatamāḥ so'tha gautamaḥ samapadyata

kakṣīvāṃstu tato gatvā saha pitrā giriprajām/
yathoddiṣṭaṃ hi pitrarthe cacāra vipulaṃ tapaḥ

tataḥ kālena mahatā tamasā bhāvitaḥ savai/
vidhūya manujo doṣān brahmaṇyaṃ prāptavān prabhuḥ // ३७.९४/
tato'bravīt pitā cainaṃ putravānasmyahaṃ prabho/
satputreṇa tvayā tāta kṛtārtho'smi yaśasvinā

yuktātmā hi tataḥ so'tha prāptavān brahmaṇā kṣayam/
brahmaṇyaṃ prāpya kakṣīvān sahasramasṛjat sutān

kṛṣṇāṅgā gautamāste vai smṛtāḥ kakṣīvataḥ sutāḥ/
ityeṣa dīrghatamaso balervairocanasya vai

samāgamaḥ samākhyātaḥ santānañcobhayostayoḥ/
balistānabiṣicyeha pañca putrānakalmaṣān

kṛtārthaḥ so'pi yogātmā yogamāśritya ca prabhuḥ/
adṛśyaḥ sarvabhūtānāṃ kālākāṅkṣī caratyuta

tatrāṅgasya tu rājarṣe rājāsīddadhivāhanaḥ/
sāparādhasudeṣṇāyā anapāno'bhavanṛpaḥ

anapānasya putrastu rājā divirathaḥ smṛtaḥ/
putro divirathasyāsīdvidvān dharmaratho nṛpaḥ

sa vai dharmarathaḥ śrīmān yena viṣṇupade girau/
somaḥ śakreṇa saha vai yajñe pīto mahātmanā

sūnurdharmarathasyāpi rājā citraratho'bhavat/
atha citrarathasyāpi rājā daśarathaḥ abhavat/
lomapāda iti khyāto yasya śāntā sutā'bhavat

(sa tu dāśarathirvīraścaturaṅo mahāmanāḥ/
ṛṣyaśṛṅaprasādena jajñe'tha kulavardhanaḥ //)
caturaṅaśca putrastu pṛthulāśca iti śrutaḥ/
pṛthulāśca sutaścāpi campo nāma babhūva ha //
campasya tu purī ramyā ramyā yā mālinī bhavat //
campāvatī purī campā caturvarṇā ca vai vasat/
ṣaṣṭivarṣasahastrāṇi campāvatyāṃ purā'vasat //
brāhmaṇaiḥ kṣatriyairvaiśyaiḥ sarve sve dharmānuṣṭhite/
sarve dharma vai tapasā sarve viṣṇuparāyaṇāḥ //
pūrṇabhadraprasādena haryaṅo'sya suto'bhavat //
jajñe vai taṇḍikaratasya vāraṇaṃ śakravāraṇam/
ānayāmāsa sa mahīṃ mandhorvāhanamuttamam

*(pāṭhabhedaḥ) (maṃtrairvāhanamuttamam)
haryyaṅgasya tu dāyādo rājā bhadrarathaḥ kila/
atha bhadrarathasyāsīdbṛhatkarmā prajeśvaraḥ

bṛhadrathaḥ sutastasya tasmājjajñe bṛhanmanāḥ/
bṛhanmanāstu rājendraṃ janayāmāsa vai sutam

nāmnā jayadrathaṃ nāma tasmādṝḍharatho nṛpaḥ/
āsīdṝḍharathasyāpi viśvajijjanamejayaḥ

dāyādastasya cāṅgebhyo yasmāt karṇo'bhavannṛpaḥ/
karṇasya śūrasenastu dvija stasyātmajaḥ smṛtaḥ

//ṛṣaya ūcuḥ //
sūtātmajaḥ kathaṃ karṇaḥ kathaṃ cāṅgasya vaṃśajaḥ/
etadicchāmahe śrotumatyarthaṃ kuśalo hyasi

//sūta uvāca//
bṛhadbhānoḥ suto jajñe nāmnā rājā bṛhanmanāḥ/
tasya patnīdvayaṃ cāsīccaidyasyobhe ca te sute

yaśodevī ca satyā ca tābhyāṃ vaṃśastu bhidyate/
jayadrathastu rājendro yaśodevyāṃ vyajāyata

brahmakṣatrāntaraḥ satyāvijayo nāma viśrutaḥ/
vijayasya dhṛtiḥ putra stasya putro dhṛtavrataḥ

dhṛtavratasya putrastu satyakarmā mahāyaśāḥ/
satyakarmasutaścāpi sūtastvadhirathastu vai

sa karṇaṃ parijagrāha tena karṇastu sūtajaḥ/
etadvaḥ kathitaṃ sarvaṃ karṇe yadvai pracoditam

ete'ṅgavaṃśajāḥ sarve rājānaḥ kīrttitā mayā/
vistareṇānupūrvyā ca pūrostu śrṛṇuta prajāḥ

sūta uvāca//
pūroḥ putro mahābāhū rājāsījjanamejayaḥ/
aviddhastu sutastasya yaḥ prācīmajayaddiśam

aviddhataḥ pravīrastu manasyurabhavatsutaḥ/
rājātho jayado nāma manasyorabhavatsutaḥ

dāyādastasya cāpyāsīddhundhurnāma mahīpatiḥ/
dhundhorbahu gavī putraḥ sañjātistasya cātmajaḥ

sañjāteratha raudrāśvastasya putrānnibodhata/
raudrāśvasya ghṛtācyāṃ vai daśāpsarasi sūnavaḥ

rajeyuśca kṛte yuśca vakṣeyuḥ sthaṇḍileyu ca/
ghṛteyuśca jaleyuśca sthaleyuścaiva saptamaḥ

dharmeyuḥ sannateyuśca vaneyurddaśamastu saḥ/
rudrā śūdrā ca madrā ca śubhā jāmalajā tathā

talā khalā ca saptaitā yā ca gopajalā smṛtā/
tathā tāmrarasā caiva ratnakūṭī ca tādṛśī

ātreyo vaṃśatastāsāṃ bharttā nāmnā prabhākaraḥ/
anādṛṣṭastu rājarṣī riveyustasya cātmajaḥ

riveyorjvalanā nāma bhāryā vai takṣakātmajā/
yasyāṃ devyāṃ sa rājarṣī rantiṃ nāma tvajījanat

rantirnāraḥ sarasvatyāṃ putrānajanayacchubhān/
trasuṃ tathā pratirathaṃ dhruvañcaivātidhārmikam

gaurī kanyā ca vikhyātā māndhāturjananī śubhā/
dhuryaḥ pratirathasyāpi kaṇṭhastasyābhavat sutaḥ

medhātithiḥ surastasya yasmāt kāṇṭhāyanā dvijāḥ/
itinānuyamasyāsīt kanyā sājanayatsutān

trasuḥ sudayitaṃputraṃ malinaṃ brahmavādinam/
upadātaṃ tato lebhe caturastviti sātmajān

suṣmantamatha duṣyantaṃ pravīramanaghantathā/
cakravarttī tato jajñe dauṣyantirnṛpasattamaḥ

śakuntalāyāṃ bharato yasya nāmnā tu bhāratam/
duṣyantaṃ prati rājānaṃ vāguvācāśarīriṇī

mātā bhastrā pituḥ putro yena jātaḥ sa eva saḥ/
bharasva putraṃ duṣyantaṃ satyamāha śakuntalā

retodhāḥ putraṃ nayati naradeva yamakṣayāt/
tvañcāsya dhātā garbhasya māvamaṃsthāḥ śakuntalām

bharatastrisṛṣu strīṣu nava putrānajījanat/
nābhyanandacca tān rājā nānurūpānmametyuta

tatastā mātaraḥ kruddhāḥ putrānninyuryamakṣayam/
tatastasya narendrasya vitataṃ putrajanma tat

tato marudbhirānīya putrastu sa bṛhaspateḥ/
saṅkrāmito bharadvājo marudbhiḥ kratubhirvibhuḥ

tatraivodārahantīdaṃ bharadvājasya dhīmataḥ/
janmasaṅkramaṇañcaiva marudbhirbharatāya vai

patnyāmāsannagarbhāyāmaśijaḥ saṃsthitaḥ kilaḥ/
bhrāturbhāryāṃ sa dṛṣṭvātha bṛhaspatiruvāca ha/
alaṃkṛtya tanuṃ svāntu maithunaṃ dehi me śubhe

evamuktā'bravīdena mantarvatnī hyahaṃ vibho/
garbhaḥ pariṇataścāyaṃ brahma vyāharate girā

amogharetāstvañcāpi dharmaścaiva vigarhitaḥ/
evamukto'bravīdenāṃ smayamāno bṛhaspatiḥ

vinayo nopadeṣṭavyastvayā mama kathañcana/
harṣamāṇaḥ prasahyaināṃ maithunāyopacakrame

tato bṛhaspatiṃ garbho harṣamāṇamuvāca ha/
sanniviṣṭo hyahaṃ pūrvamiha tāta bṛhaspate

amogharetāśca bhavānnāvakāśo'sti ca dvayoḥ/
evamuktaḥ sa garbheṇa kupitaḥ pratyuvāca ha

yasmānmāmīdṛśe kāle sarvabhūtepsite sati/
pratiṣedhasitattasmāt tamo dīrghaṃ pravekṣyasi

pādābhyāntena tacchannaṃ māturdvāraṃ bṛhaspateḥ/
tadretastu tayormadhye nivāryaḥ śiśuko'bhavat

sadyo jātaṃ kumārantaṃ dṛṣṭvā'tha mamatā'bravīt/
gamiṣyāmi gṛhaṃ svaṃ vai bharadvājaṃ bṛhaspate

evamuktvā gatāyāṃ sa putrantyajati tatkṣaṇāt/
bharasva bāḍhamityukto bharadvājastato'bhavat

mātāpitṛbhyāṃ saṃtyaktaṃ dṛṣṭvātha marutaḥ śiśum/
gṛhītvainaṃ bharadvājaṃ jagmuste kṛpayā tataḥ

tasmin kāle tu bharato marudbhiḥ kratubhiḥ kramāt/
kāmyanaimittikairyajñairyajate putralipsayā

yadā sa yajamāno vai putrānnāsādayat prabhuḥ /
yajñaṃ tato marutsomaṃ putrārthe punarāharat

tena te marutastasya marutsomena toṣitāḥ/
bharadvājaṃ tataḥ putraṃ bārhaspatyaṃ manīṣiṇam

bharatastu bharadvājaṃ putraṃ prāpya tadābravīt/
prajāyāṃ saṃhṛtāyāṃ vai kṛtārtho'haṃ tvayā vibho

pūrvantu vitathaṃ tasya kṛtaṃ vai putrajanma hi/
tataḥ sa vitatho nāma bharadvājastathā'bhavat

tasmāddivyo bharadvājo brāhmaṇyāt kṣatriyo'bhavat/
dvimukhyāyananāmā sa smṛto dvipitṛkastu vai

tato'tha vitathe jāte bharataḥ sa divaṃ yayau/
vitathasya tu dāyādo bhuvamanyurbabhūva ha

mahābhūtopamāścāsaṃścatvāro bhuvamanyujāḥ/
bṛhatkṣatro mahāvīryo naro gāgraśca vīryavān

narasya sāṃkṛtiḥ putrastasya putrau mahaujasau/
guruvīryastridevaśca sāṃkṛtyāvavarau smṛtau

dāyādāścāpi gāgrasya śinibaddhāt babhūva ha/
smṛtāścaite tato gāgryāḥ kṣātropetā dvijātayaḥ

mahāvīryasutaścāpi bhīmastasmādubhakṣayaḥ/
tasya bhāryā viśālā tu suṣuve vai sutāṃstrayaḥ

trayyāruṇiṃ puṣkariṇaṃ tṛtīyaṃ suṣuve kapim/
kapeḥ kṣatravarā hyete tayoḥ proktā maharṣayaḥ

gāgrāḥ sāṃkṛtayo vīryāḥ kṣātropetā dvijātayaḥ/
saṃśritāṅgirasaṃ pakṣaṃ bṛhatkṣatrasya vakṣyati

bṛhatkṣatrasya dāyādaḥ suhotro nāma dhārmikaḥ/
suhotrasyāpi dāyādo hastī nāma babhūva ha/
tenedaṃ nirmitaṃ pūrvaṃ nāmnā vai hāstinaṃ puram

hastinaścāpi dāyādāstrayaḥ paramadhārmikāḥ/
ajamīḍho dvimīḍhaśca purumīḍhastathaiva ca

ajamīḍhasya putrāstu śabhāḥ śubhakulodvahāḥ/
tapaso'nte sumahato rājño vṛddhasya dhārmikāḥ

bharadvājaprasādena śrṛṇudhvaṃ tasya vistaram/
aja mīḍhasya keśinyāṃ kaṇṭhaḥ samabhavatkila

medhātithiḥ sutastasya tasmāt kaṇṭhāyanā dvijāḥ/
ajamīḍhasya dhūminyāṃ jajñe bṛhadvasurnṛpaḥ

bṛhadvasorbṛhadviṣṇuḥ putrastasya mahābalaḥ/
bṛhatkarmā sutastasya putrastasya bṛhadrathaḥ

viśvajittanayastasya senajittasya cātmajaḥ/
atha senajitaḥ putrāścatvāro lokaviśrutāḥ

rucirāśvaśca kāvyaśca rāmo dṛḍhadhanustathā/
vatsaścāvantako rājā yasya te parivatsarāḥ

rucirāśvasya dāyādaḥ pṛthuṣeṇo mahāyaśāḥ/
pṛthuṣeṇasya pārastu pārānnīpo'tha jajñivān

yasya caikaśatañcāsīt putrāṇāmiti naḥ śrutam/
nīpā iti samākhyātā rājānaḥ sarva eva te

teṣāṃ vaṃśakaraḥ śrīmān rājāsītkīrttivarddhanaḥ/
kāmpilye samaro nāma sa ceṣṭasamaro'bhavat

samarasya paraḥ pāraḥ satvadaśca iti trayaḥ/
putrāḥ sarvaguṇopetāḥ pāraputro vṛṣurbabhau

vṛṣostu sukṛtirnāma sukṛteneha karmaṇā/
jajñe sarvaguṇopeto vibrājastasya cātmajaḥ

vibhrājasya tu dāyādastvaṇuho nāma pārthivaḥ/
babhūva śukajāmātā ṛcībharttā mahāyaśāḥ

aṇuhasya tu dāyādo brahmadatto mahātapāḥ/
yogasūnuḥ sutastasya viṣvakseno'bhavanṛpaḥ

vibrājaputrā rājānaḥ kukṛteneha karmmaṇā/
viṣvaksenasya putrastu udakseno babhūva ha

bhallāṭastasya dāyādo yena rājā purāhataḥ/
bhallāṭasya tu dāyādo rājāsījjanamejayaḥ/
ugrāyudhena tasyārthe sarve nīpāḥ praṇāśitāḥ

//ṛṣaya ūcuḥ //
ugrāyudhaḥ kasya sutaḥ kasmin vaṃśe ca kīrtyate/
kimarthañcaiva nīpāste tena sarve praṇāśitāḥ

//sūta uvāca//
dvimīḍhasya tu dāyādo vidvān jajñe yavīnaraḥ/
dhṛtimāṃstasya putrastu tasya satyadhṛtiḥ sutaḥ

atha satyadhṛteḥ putro dṛḍhanemiḥ pratāpavān /
dṛḍhanemisutaścāpi suvarmā nāma pārthivaḥ

āsītsuvarmmaṇaḥ putraḥ sārvabhaumaḥ pratāpavān/
sārvabhauma iti khyātaḥ pṛthivyāmekarāḍbabhau

tasyānvaye ca mahati mahatpauravanandanaḥ/
mahatpauravaputrastu rājā rukmarathaḥ smṛtaḥ

atha rukmarathasyāpi supārśvo nāma pārthivaḥ/
supārśvatanayaścāpi sumatirnāma dhārmikaḥ

sumaterapi dharmmātmā rājā sannatimān prabhuḥ/
tasyāsītsanatirnāma kṛtastasya suto'bhavat

śiṣyo hiraṇyanābhestu kauthumasya mahātmanaḥ/
caturviṃśatidhā tena proktāstāḥ sāmasaṃhitāḥ

smṛtāste prācyanāmānaḥ kārttāḥ sāmnāntu sāmagāḥ /
kārtirugrāyudhaḥ so'tha vīraḥ pauravanandanaḥ

babhūva yena vikramya pṛṣatasya pitāmahaḥ/
nīlo nāma mahābāhuḥ pañcālādhipatirhataḥ

ugrāyudhasya dāyādaḥ kṣemo nāma mahāyaśāḥ/
kṣemātsu vīraḥ saṃjajñe suvīrasya nṛpañjayaḥ/
nṛpañjayādvīraratho ityete pauravāḥ smṛtāḥ

ajamīḍhasya nīlinyāṃ nīlaḥ samabhavannṛpaḥ/
nīlasya tapasogreṇa suśāntirabhyajāyata

purujānuḥ suśāntestu rikṣastu purujānujaḥ/
tatastu rikṣadāyādā bhedāśca tanayāstvime

mudgalaḥ sṛñjayaścaiva rājā bṛhadiṣustathā /
yavīyāṃścāpi vikrāntaḥ kampilyaścaiva pañcamaḥ

pañcānāṃ rakṣaṇārthāya pitaitānabhyabhāṣata/
pañcānāṃ viddhi pañcaitān sphītā janapadā yutāḥ

alaṃ saṃrakṣaṇe teṣāṃ pañcālā iti viśrutāḥ/
mudgalasyāpi maudgalyāḥ kṣātropetadvijātayaḥ

ete hyaṅgirasaḥ pakṣe saṃśritāḥ kaṇṭhamudghalāḥ /
mudghalasya suto jyeṣṭho brahmiṣṭhaḥ sumahāyaśāḥ

indrasenā yato garbhaṃ badhyaśvaṃ pratyapadyata/
badhyaśvānmithunaṃ jajñe menakā iti naḥ śrutiḥ

divodāsaśca rājarṣirahalyā ca yaśasvinī/
śāradvatastu dāyādamahalyā samasūyata

śatānandamṛṣiśreṣṭhaṃ tasyāpi sumahāyaśāḥ/
putraḥ satyadhṛtirnāma dhanurvedasya pāragaḥ

atha satyadhṛteḥ śukraṃ dṛṣṭvāpsarasamagrataḥ/
pracaskande śarastambe maithunaṃ samapadyata

kṛpayā tacca jagrāha śantanurmṛgayāṃ gataḥ/
kṛpaḥ smṛtaḥ sa vai tasmādgautamī ca kṛpī tathā

ete śāradvatāḥ proktāḥ ṛtathyo gautamānvayaḥ/
ata ūrddhvaṃ pravakṣyāmi divodāsasya santatim

divodāsasya dāyādo brahmiṣṭho mitrayurnṛpaḥ/
maitreyastu tato jajñe smṛtā ete'pi saṃśritāḥ

ete'pi saṃśritāḥ pakṣaṃ kṣātropetāstu bhārgavāḥ/
rājāpi cyavano vidvāṃstataḥ pratiratho'bhavat

atha vai cyavanāddhīmān sudāsaḥ samapadyata/
saudāsaḥ sahadevaśca somakastasya cātmajaḥ

ajamīḍhaḥ punarjātaḥ kṣīṇe vaṃśe sa somakaḥ/
somakasya suto janturhate tasmiñchataṃ vibho

puṣāṇāmajamīḍhasya somakatve mahātmanaḥ/
teṣāṃ yavīyān pṛṣato drupadasya pitāmahaḥ

dhṛṣṭadyumnaḥ sutastasya dhṛṣṭaketuśca tatsutaḥ/
mahiṣī cājamīḍhasya dhūminī putragardhinī

punarbhave tapastepe śataṃ varṣāṇi duścaram/
hutāgnyanidrā hyabhavat pavitramitabhojanā

ahorātraṃ kuśeṣveva suṣvāpa sumahāvratā/
tasyāṃ vai dhūmravarṇāyāmajamīḍhaśca vīryavān

ṛkṣaṃ saṃjanayāmāsa dhūmravarṇa sitāgrajam/
ṛkṣāt saṃvaraṇo jajñe kuruḥ saṃvaraṇādabhūt

yaḥ prayāgaṃ padākramya kurukṣetrañcakāra ha/
kṛṣṭvainaṃ sumahātejā varṣāṇi subahūnyatha

kṛṣyamāṇe tadā śakrastatrāsya varado babhau/
puṇyañca ramaṇīyañca puṇyakṛdbhirniṣevitam

tasyānvavāyajāḥ khyātāḥ kuravo nṛpasattamāḥ/
kurostu dayitāḥ putrāḥ sudhanvā jahnureva ca

parikṣito mahārājaḥ putrakaścārimardanaḥ/
sudhanvanastu dāyādaḥ suhotro matimān smṛtaḥ

cyavanastasya putrastu rājā dharmārthakovidaḥ/
cyavanasya kṛtaḥ putra iṣṭvā yajñairmahātapāḥ

viśrutaṃ janayāmāsa putramindrasakhaṃ nṛpaḥ/
vidyoparicaraṃ vīraṃ vasuṃ nāmāntarikṣagam

vidyoparicarājjajñe girikā sapta sūnavaḥ/
mahāratho bhagadharo viśruto yo bṛhadrathaḥ

pratyagrahaḥ kuśaścaiva yamāhurmaṇivāhanam/
māthailyaśca lalitthaśca matsyakālaśca saptamaḥ

bṛhadrathasya dāyādaḥ kuśāgro nāma viśrutaḥ/
kuśāgrasyātmajaścaiva ṛṣabho nāma vīryavān

ṛṣabhasyāpi dāyādaḥ puṣpavānnāma dhārmikaḥ/
vikrāntastasya dāyādo rājā satyahitaḥ smṛtaḥ

tasya putraḥ sudhanvā ca tasmādūrjjaḥ pratāpavān/
ūrjjasya nabhasaḥ putrastasmājjajñe sa vīryavān

śakale dve sa vai jāto jarayā sandhitastu saḥ/
jarāsandho mahābāhurjarayā sandhitastu saḥ

sarvakṣatrasya jetā'sau jarāsandho mahābalaḥ/
jarāsandhasya putrastu sahadevaḥ pratāpavān

sahatevātmajaḥ śrīmān somādhiḥ sumahātapāḥ/
śrutaśruvastu somādhermāgadhaḥ parikīrtitaḥ

//sūta uvāca//
parikṣitasya dāyādo babhūva janamejayaḥ/
śrutasenasya dāyādo bhīmaseno'pi nāmataḥ

jahnustvajanayatputraṃ surathaṃ nāma bhūmipam/
surathasya tu dāyādo vīro rājā vidūrathaḥ

vidūrathasutaścāpi sārvabhauma iti śrutiḥ/
sārvabhaumā jjayatsena ārādhistasya cātmajaḥ

ārādhito mahāsattva ayutāyustataḥ smṛtaḥ /
akrodhano'yutāyo'stu tasmāddevātithiḥ smṛtaḥ

devātithestu dāyāda ṛkṣa eva babhūva ha/
bhīmasenastathā ṛkṣāddilīpastasya cātmajaḥ

dilīpasūnuḥ pratipastasya putrāstrayaḥ smṛtāḥ/
devāpiḥ śantanuścaiva bāhlīkaścaiva te trayaḥ

bāhlīkasya tu vijñeyaḥ saptabāhlīśvaro nṛpaḥ/
bāhlīkasya sutaścaiva somadatto mahāyaśāḥ

jajñire somadattāttu bhūrirbhūriśravāḥ śalaḥ /
devāpistu pravavrāja vanaṃ dharmmaparīpsayā

upādhyāyastu devānāṃ devāpirabhavanmuniḥ/
cyavano'sya hi putrastu iṣṭakaśca mahātmanaḥ

śantanustvabhavadrājā vidvān vai sa mahābhiṣaḥ /
imaṃ codāharantyatra ślokaṃ prati mahābhiṣam

yaṃ yaṃ rājā spṛśati vai jīrṇaṃ samayato naram/
punaryuvā sa bhavati tasmātte śantanuṃ viduḥ

tato'sya śantanutvaṃ vai prajāsviha pariśrutam/
sa upayeme dharmmātmā śantanu rjāhnavīṃ nṛpaḥ

tasyāṃ devavrataṃ bhīṣmaṃ putraṃ so'janayatprabhuḥ /
sa ca bhīṣma iti khyātaḥ pāṇḍavānāṃ pitāmahaḥ

kāle vicitravīryantu śantanu rjanayatsutam/
śantanordayitaṃ putraṃ prajāhitakaramprabhum/
kṛṣṇadvaipāyanaścaiva kṣetre vaicitravīryake

dhṛtarāṣṭrañca pāṇḍuñca vidurañcāpyajījanat/
dhṛtarāṣṭrāttu gāndhārī putrāṇāṃ suṣuve śatam

teṣāṃ duryodhano jyeṣṭhaḥ sarvvakṣatrasya sa prabhuḥ/
mādrī rājñī pṛthā caiva pāṇḍorbhārye babhūvatuḥ

devadattāḥ sutāstābhyāṃ pāṇḍorarthe vijajñire/
dharmmādyudhiṣṭhiro jajñe vāyorjajñe vṛkodaraḥ

indrāddhanañjayo jajñe śakratulyaparākramaḥ/
aśvibhyāṃ saha devaśca nakulaścāpi mādrijau

pañcaiva pāṇḍavebhyaśca draupadyāṃ jajñire sutāḥ/
draupadyajanayajjyeṣṭhaṃ śrutividdhaṃ yudhiṣṭhirāt

hiḍambā bhīmasenāttu jajñe putraṃ ghaṭotkacam/
kāśyāḥ punarbhīmasenājjajñe sarvvavṛkaṃ sutam

suhotraṃ vijayā mādrī sahadevādajāyata/
karematyāntu vaidyāyāṃ niramitrastu lāṅgaliḥ

subhadrāyāṃ rathī pārthādabhimanyurajāyata/
uttarāyāntu vairāṭyāṃ parikṣidabhimanyujaḥ

parikṣitastu dāyādo rājāsījjanamejayaḥ/
brāhmaṇān sthāpayāmāsa sa vai vājasaneyikān

asapatnaṃ tadāmarṣādvaiśampāyana eva tu/
na sthāsyatīha durbuddhe tavaitadvacanaṃ bhuvi

yāvatsthā syāmyahaṃ loke tāvannaitatpraśasyate/
abhitaḥ saṃsthitaścāpi tataḥ sa janamejayaḥ

paurṇamāsyena haviṣā devamiṣṭvā prajāpatim/
vijñāya saṃsthito'paśyattadvadhīṣṭāṃ vibhormakhe

parikṣittanayaśvāpi pauravo janamejayaḥ /
dviraśvamedhamāhṛtya tato vājasaneyakam /
pravarttayitvā tadbrahma trikharvvī janamejayaḥ

kharvvamaśvakamukhyānāṃ kharvvamaṅganivāsinām/
sarvvañca madhyadeśānāṃ trikharvvī janamejayaḥ /
viṣādādbrāhmaṇaiḥ sārddhamabhiśastaḥ kṣayaṃ yayau

tasya putraḥ śatanīko balavān satyavikramaḥ /
tataḥ sutaṃ śatānīkaṃ viprāstamabhyaṣecayat

putro'śvamedha datto'bhūcchatānīkasya vīryyavān/
putro'śvamedhadattādvai jātaḥ parapuraṃjayaḥ

adhisāmakṛṣṇo dharmātmā sāmprato'yaṃ mahāyaśāḥ/
yasmin praśāsati mahīṃ yuṣmābhiridamāhṛtam

durāpaṃ dīrghasatraṃ vai trīṇi varṣāṇi duścaram/
varṣadvayaṃ kurukṣetre dṛṣadvatyāṃ dvijottamāḥ

ṛṣaya ūcuḥ //
śrotuṃ bhaviṣyamicchāmaḥ prajānāṃ vai mahāmate /
sūta sārddhaṃ nṛpairbhāvyaṃ vyatītaṃ kīrttitaṃ tvayā

yattu saṃsthāsyate kṛtyamutpatsyanti ce ye nṛpāḥ/
varṣāgrato'pi prabrūhi nāmataścaiva tānnṛpān

kālaṃ yugapramāṇañca guṇadoṣān bhaviṣyataḥ/
sukhaduḥkhe prajānāñca dharmataḥ kāmato'rthataḥ

etatsarvaṃ prasaṅkhyāya pṛcchatāṃ brūhi tatvataḥ/
sa evamukto munibhiḥ sūto buddhimatāṃ varaḥ/
ācacakṣe yathāvṛttaṃ yathādṛṣṭaṃ yathāśrutam

//sūta uvāca//
yathā me kīrttitaṃ sarvaṃ vyāsenādbhutakarmmaṇā/
bhāvyaṃ kaliyugañcaiva tathā manvantarāṇi tu

anāgatāni sarvāṇi bruvato me nibodhata/
ata ūrddhvaṃ pravakṣyāmi bhaviṣyanti vṛpāstu ye

ailāṃścaiva tathekṣvākūn saudyumnāṃścaiva pārthivān/
yeṣu saṃsthāpyate kṣetraṇaikṣvākavamidaṃ śubham

tān sarvān kīrttayiṣyāmi bhaviṣye paṭhitānnṛpān/
tebhyaḥ pare ca ye cānye utpatsyante mahīkṣitaḥ

kṣatrāḥ pāraśavāḥ śūdrāstathā ye ca dvijātayaḥ/
andhāḥ śakāḥ pulindāśca tūlikā yavanaiḥ saha

kaivarttābhīraśabarā ye cānye mlecchajātayaḥ/
varṣāgrataḥ pravakṣyāmi nāmataścaiva tānnṛpān

adhisāmakṛṣṇaḥ so'yaṃ sāmprataṃ pauravānnṛpaḥ/
tasyānvavāye vakṣyāmi bhaviṣye tāvato nṛpān

adhisāmakṛṣṇaputro nirvakre bhavitā kila/
gaṅgayāpahṛte tasminnagare nāgasāhvaye/
tyaktvā ca taṃ suvāsañca kauśāmbyāṃ sa nivatsyati

bhaviṣyaduṣṇastatputra uṣṇāccitrarathaḥ smṛtaḥ/
śucidrathaścitrarathād‌vṛtimāṃśca śucidrathāt

suṣeṇo vai mahāvīryo bhaviṣyati mahāyaśāḥ/
tasmātsuṣeṇādbhavitā sutīrtho nāma pārthivaḥ

rucaḥ sutīrthādbhavitā tricakṣo bhavitā tataḥ/
tricakṣasya tu dāyādo bhavitā vai sukhībalaḥ

sukhībalasutaścāpi bhāvyo rājā pariplutaḥ/
pariplutasutaścāpi bhavitā sunayo nṛpaḥ

medhāvī sunayasyātha bhaviṣyati narādhipaḥ/
medhāvinaḥ sutaścāpi daṇḍapāṇirbhaviṣyati

daṇḍapāṇernirāmitre nirāmitrācca kṣemakaḥ/
pañcaviṃśanṛpā hyete bhaviṣyāḥ pūrvavaṃśajāḥ

atrānuvaṃśaśloko'yaṃ gīto vipraiḥ purāvidaiḥ/
brahmakṣatrasya yo yonirvaṃśo devarṣisatkṛtaḥ

kṣemakaṃ prāpya rājānaṃ saṃsthāṃ prāpsyati vai kalau/
ityeṣa pauravo vaṃśo yathāvadanukīrttitaḥ

dhīmataḥ pāṇḍuputrasya hyarjunasya mahātmanaḥ/
ata ūrddhvaṃ pravakṣyāmi ikṣvākūṇāṃ mahātmanām

bṛhadrathasya dāyādo vīro rājā bṛhatkṣayaḥ /
tataḥ kṣayaḥ sutastasya vatsavyūhastataḥ kṣayāt

vatsavyūhātprativyūhastasya putro divākaraḥ/
yaśca sāṃpratamadhyāsta ayodhyāṃ nagarīṃ nṛpaḥ

divākarasya bhavitā sahadevo mahāyaśāḥ/
sahadevasya dāyādo bṛhadaśvo bhaviṣyati

tasya bhānuratho bhāvyaḥ pratītāśvaśca tatsutaḥ/
pratītāśvasutaścāpi supratīto bhaviṣyati

sahadevaḥ sutastasya sunakṣatraśca tatsutaḥ

kinnarastu sunakṣatrādbhaviṣyati paraṃtapaḥ/
bhavitā cāntarikṣastu kinnarasya suto mahān

antarikṣātsuparṇastu suparṇāccāpyamitrajit/
putrastasya bharadvājo dharmī tasya sutaḥ smṛtaḥ/
putraḥ kṛtañjayo nāma dharmiṇaḥ sa bhaviṣyati/
kṛtañjayasuto vrāto tasya putro raṇañjayaḥ

bhavitā sañjayaścāpi vīro rājā raṇañjayāt/
sañjayasya sutaḥ śākyaḥ śākyācchuddhodano'bhavat

śuddhodanasya bhavitā śākyārthe rāhulaḥ smṛtaḥ/
prasenajittato bhāvyaḥ kṣudrako bhavitā tataḥ

kṣudrakātkṣuliko bhāvyaḥ kṣulikātsurathaḥ smṛtaḥ/
sumitraḥ surathasyāpi antyaśca bhavitā nṛpaḥ

ete aikṣvākavāḥ proktā bhavitāraḥ kalau yuge/
bṛhadbalānvaye jātā bhavitāraḥ kalau yuge/
śūrāśca kṛtavidyāśca satyasandhā jitendriyāḥ

atrānuvaṃśaśloko'yaṃ bhaviṣyajñairudāhṛtaḥ/
ikṣvākūṇāmayaṃ vaṃśaḥ sumitrānto bhaviṣyati/
sumitraṃ prāpya rājānaṃ saṃsthāṃ prāpsyati vai kalau/
ityetanmānavaṃ kṣetramailañca samudāhṛtam

ata ūrddhvaṃ pravakṣyāmi māgadheyānbṛhadrathān/
jarāsandhasya ye vaṃśe sahadevānvaye nṛpāḥ

atītā varttamānāśca bhaviṣyāśca tathā punaḥ/
prādhānyataḥ pravakṣyāmi gadato me nibodhata

saṃgrāme bhārate tasmin sahadevo nipātitaḥ/
somādhistasya tanayo rājarṣiḥ sagirivraje

pañcāśataṃ tathāṣṭau ca samā rājyamakārayat/
śrutaśravāḥ catuḥṣaṣṭisamāstasya suto'bhavat/
ayutāyustu ṣaḍviṃśaṃ rājyaṃ varṣāṇyakārayat/
samāḥ śataṃ nirāmitro mahīṃ bhuktvā divaṅgataḥ

pañcāśataṃ samāḥ ṣaṭ ca sukṛttaḥ prāptavānmahīm/
trayoviṃśaṃ bṛhatkarmā rājyaṃ varṣāṇyakārayat

senājitsāmprataṃ cāpi etāṃ vai bhujyate samāḥ/
śrutañjayastu varṣāṇi catvāriṃśadbhaviṣyati

mahābāhurmahābuddhirmahābhīmaparākramaḥ/
pañcatriṃśattu varṣāṇi mahīṃ pālayitā nṛpaḥ

aṣṭapañcā śataṃ cābdān rājye sthāsyati vai śuciḥ/
aṣṭāviṃśatsamāḥ pūrṇāḥ kṣemo rājā bhaviṣyati

bhuvatastu catuḥṣaṣṭīrājyaṃ prāpsyati vīryyavān/
pañcavarṣāṇi pūrṇāni dharmanetro bhaviṣyati

bhokṣyate nṛpatiścaiva hyaṣṭapañcāśataṃ samāḥ/
aṣṭātriṃśatsamā rājyaṃ suvratasya bhaviṣyati

catvāriṃśaddaśāṣṭau ca dṛḍhaseno bhaviṣyati/
trayastriṃśattu varṣāṇi sumatiḥ prāpsyate tataḥ

dvāviṃśatisamā rājyaṃ sucalo bhokṣyate tataḥ/
catvāriṃśatsamā rājā sunetro bhokṣyate tataḥ

satyajitpṛthivīrājyaṃ tryaśītiṃ bhokṣyate samāḥ/
prāpyemāṃ vīrajiccāpi pañcatriṃśadbhaviṣyati

arīñjayastu varṣāṇi pañcāśatprāpsyate mahīm/
dvātriṃśacca nṛpā hyete bhavitāro bṛhadrathāḥ

pūrṇaṃ varṣasahasraṃ vai teṣāṃ rājyaṃ bhaviṣyati/
bṛhadratheṣvatīteṣu vītahotreṣu vartiṣu

munikaḥ svāminaṃ hatvā putraṃ samabhiṣekṣyati/
miṣatāṃ kṣatriyāṇāṃ hi pradyoto muniko balāt

sa vai praṇatasāmanto bhaviṣye nayavarjjitaḥ /
trayoviṃśatsamā rājā bhavitā sa narottamaḥ

caturviṃśatsamā rājā pālako bhavitā tataḥ/
viśākhayūpo bhavitā nṛpaḥ pañcāśatīṃ samāḥ

ekatriṃśatsamā rājyamajakasya bhaviṣyati/
bhaviṣyati samā viṃśattatsuto varttivarddhanaḥ

aṣṭātriṃśacchataṃ bhāvyāḥ prādyotāḥ pañca te sutāḥ/
hatvā teṣāṃ yaśaḥ kṛtsnaṃ śiśunāko bhaviṣyati

vārāṇasyāṃ sutastasya saṃprāpsyati girivrajam/
śiśunākasya varṣāṇi catvāriṃśadbhaviṣyati

śakavarṇaḥ sutastasya ṣaṭ‌triṃśacca bhaviṣyati/
tatastu viṃśatiṃ rājā kṣemavarmā bhaviṣyati

ajātaśatrūrbhavitā pañcaviṃśatsamā nṛpaḥ/
catvāriṃśatsamā rājyaṃ kṣatraujāḥ prāpsyate tataḥ

aṣṭāviṃśatsamā rājā vivisāro bhaviṣyati/
pañcaviṃśatsamā rājā darśakastu bhaviṣyati

udāyī bhavitā tasmāttrayastriṃśatsamā nṛpaḥ/
sa vai puravaraṃ rājā pṛthivyāṃ kusumāhvayam/
gaṅgāyā dakṣiṇe kūle caturthe'bde kariṣyati

dvācatvāriṃśatsamā bhāvyo rājā vai nandivarddhanaḥ/
catvāriṃśattrayañcaiva mahā nandī bhaviṣyati

ityete bhavitārau vai śaiśunākā nṛpā daśa/
atāni trīṇi varṣāṇi dviṣaṣṭyabhyadhikāni tu

śaiśunākā bhaviṣyanti tāvatkālaṃ nṛpāḥ pare/
etaiḥ sārddhaṃ bhaviṣyaṃti rājānaḥ kṣatrabāndhavāḥ

aikṣvākavāścaturviṃśatpāñcālāḥ pañcaviṃśatiḥ/
kālakāstu caturvviṃśaccaturvviṃśattu haihayāḥ

dvātriṃśadvai kaliṅgāstu pañcaviṃśattathā śakāḥ/
kuravaścāpi ṣaḍviṃśadaṣṭāviṃśati maithilāḥ

śūrase nāstrayoviṃśadvītihotrāśca viṃśatiḥ/
tulyakālaṃ bhaviṣyanti sarva eva mahīkṣitaḥ

mahānandisutaścāpi śūdrāyāṃ kālasaṃvṛtaḥ/
utpatsyate mahāpadmaḥ sarvakṣatrāntare nṛpaḥ

tataḥprabhṛti rājāno bhaviṣyāḥ śūdrayonayaḥ/
ekarāṭ sa mahāpadma ekacchatro bhaviṣyati

aṣṭā viṃśativarṣāṇi pṛthivīṃ pālayiṣyati/
sarvakṣatrahṛtoddhṛtya bhāvino'rthasya vai balāt

sahasrāstatsutā hyaṣṭau samā dvādaśa te nṛpāḥ//
mahāpadmasya paryāye bhaviṣyanti nṛpāḥ kramāt

uddhariṣyati tān sarvān kauṭilyo vai dviraṣṭabhiḥ/
bhuktvā mahīṃ varṣaśataṃ nandenduḥ sa bhaviṣyati

candraguptaṃ nṛpaṃ rājye kauṭilyaḥ sthāpayiṣyati/
caturviṃśatsamā rājā candragupto bhaviṣyati

bhavitā bhadra sārastu pañcaviṃśatsamā nṛpaḥ/
ṣaḍviṃśattu samā rājā hyaśoko bhavitā nṛṣu

tasya putraḥ kunālastu varṣāṇyaṣṭau bhaviṣyati/
kunāla sūnuraṣṭau ca bhoktā vai bandhupālitaḥ

bandhupālitadāyādo daśamānīndrapālitaḥ/
bhavitā saptavarṣāṇi devavarmmā narādhipaḥ

rājā śatadharaścāṣṭau tasya putro bhaviṣyati/
bṛhadaśvaśca varṣāṇi sapta vai bhavitā nṛpaḥ

ityete nava bhūpā ye bhokṣyanti ca vasundharām/
saptatriṃśacchataṃ pūrṇaṃ tebhyastu gaurbhaviṣyati

puṣpamitrastu senānīruddhṛtya vai bṛhadratham/
kārayiṣyati vai rājyaṃ samāḥ ṣaṣṭiṃ sadaiva tu

puṣpamitrasutāścāṣṭau bhaviṣyanti samā nṛpāḥ/
bhavitā cāpi tajjyeṣṭhaḥ saptavarṣāṇi vai tataḥ

vasumitraḥ suto bhāvyo daśavarṣāṇi pārthivaḥ/
tato dhrukaḥ samā dve tu bhaviṣyati sutaśca vai

bhaviṣyanti samāstasmāttisra eva pulindakāḥ/
rājā ghoṣasutaścāpi varṣāṇi bhavitā trayaḥ

tato vai vikramitrastu samā rājā tataḥ punaḥ/
dvātriṃśadbhavitā cāpi samā bhāgavato nṛpaḥ

bhaviṣyati sutastasya kṣemabhūmiḥ samā daśa/
daśaite tuṅgarājāno bhokṣyantīmāṃ vasundharam

śataṃ pūrṇaṃ daśa dve ca tebhyaḥ kiṃ vā gamiṣyati/
apārthivasudevantu bālyādvyasaninaṃ nṛpam

devabhūmistato'nyaśca śrṛṅgeṣu bhavitā nṛpaḥ/
bhaviṣyati samā rājā nava kaṇṭhāyanastu saḥ

bhūtimitraḥ sutastasya caturvviṃśadbhaviṣyati/
bhavitā dvādaśa samāstasmānnārāyaṇo nṛpaḥ

suśarmmā tatsutaścāpi bhaviṣyati samā daśa/
caturastuṅgakṛtyāste nṛpāḥ kaṇṭhāyanā dvijāḥ

bhāvyāḥ praṇatasāmantāścatvāriṃśacca pañca ca/
teṣāṃ paryyāyakāle tu tarandhā tu bhaviṣyati

kaṇṭhāyanamathoddhṛtya suśarmmāṇaṃ prasahya tam/
śrṛṅgāṇāṃ cāpi yacchiṣṭaṃ kṣayayitvā balaṃ tadā/
sindhuko hyandhrajātīyaḥ prāpsyatīmāṃ vasundharām

trayoviṃśatsamā rājā sindhuko bhavitā tvatha/
aṣṭau bhātaśca varṣāṇi tasmāddaśa bhaviṣyati

śrīsātakarṇirbhavitā tasya putrastu vai mahān/
pañcāśataṃ samāḥ ṣaṭ ca sātakarṇirbhaviṣyati

āpādabaddho daśa vai tasya putro bhaviṣyati/
caturvviṃśattu varṣāṇi ṣaṭ samā vai bhaviṣyati

bhavitā nemikṛṣṇastu varṣāṇāṃ pañcaviṃśatim/
tataḥ saṃvatsaraṃ pūrṇaṃ hālo rājā bhaviṣyati

pañca saptaka rājāno bhaviṣyanti mahābalāḥ/
bhāvyaḥ putrikaṣeṇastu samāḥ so'pyekaviṃśatim

sātakarṇirvarṣamekaṃ bhaviṣyati narādhipaḥ/
aṣṭāviṃśattu varṣāṇi śivasvāmī bhaviṣyati

rājā ca gautamīputra ekaviṃśatsamā nṛṣu/
ekonaviṃśatiṃ rājā yajñaśrīḥ sātakarṇyatha

ṣaḍeva bhavitā tasmādvijayastu samā nṛpaḥ/
daṇḍaśrīḥ sātakarṇī ca tasya putraḥ samāstrayaḥ

pulovāpi samāḥ sapta anyeṣāñca bhaviṣyati /
ityete vai nṛpāstriṃśadandhrā bhokṣyanti ye mahīm

samāḥ śatāni catvāri pañca ṣaḍvai tathaiva ca/
andhrāṇāṃ saṃsthitāḥ pañca teṣāṃ vaṃśāḥ samāḥ punaḥ

saptaiva tu bhaviṣyanti daśābhīrāstato nṛpāḥ/
sapta gardabhinaścāpi tato'tha daśa vai śakāḥ

yavanāṣṭau bhaviṣyanti tuṣārāstu caturdaśa/
trayodaśa maruṇḍāśca maunā hyaṣṭādaśaiva tu

andhrā bhokṣyanti vasudhāṃ śate dve ca śataṃ ca vai/
śatāni trīṇyaśītiñca bhokṣyanti vasudhāṃ śakāḥ

aśītiñcaiva varṣāṇi bhoktāro yavanā mahīm/
pañcavarṣaśatānīha tuṣārāṇāṃ mahī smṛtā

śatānyarddhacaturthāni bhavitārastrayodaśa/
maruṇḍā vṛṣalaiḥ sārddhaṃ bhāvyānyā mlecchajātayaḥ

śatāni trīṇi bhokṣyanti mlecchā ekādaśaiva tu/
tacchannena ca kālena tataḥ kolikilā vṛṣāḥ

tataḥ kolikilebhyaśca vindhyaśaktirbhaviṣyati/
samāḥ ṣaṇṇavatiṃ trātvā pṛthivīṃ ca sameṣyati

vṛṣān vai diśakāṃścāpi bhaviṣyāśca nibodhata/
śeṣasya nāgarājasya putraḥ svarapurañjayaḥ

bhogī bhaviṣyate rājā nṛpo nāgakulodvahaḥ/
sadācandrastu candrāṃśo dvitīyo nakhavāṃstathā

dhanadharmā tataścāpi caturtho viṃśajaḥ smṛtaḥ/
bhūtinandastataścāpi vaideśe tu bhaviṣyati

aṅgānāṃ nandanasyānte madhunandirbhaviṣyati/
tasya bhrātā yavīyāṃstu nāmnā nandiyaśāḥ kila

tasyānvaye bhaviṣyanti rājānaste trayastu vai/
dohitraḥ śiśuko nāma purikāyāṃ nṛpo'bhavat

vindhyaśaktisutaścāpi pravīro nāma vīryavān /
bhokṣyanti ca samāḥ ṣaṣṭiṃ purīṃ kāñcanakāñca vai

yakṣyanti vājapeyaiśca samāptavaradakṣiṇaiḥ/
tasya putrāstu catvāro bhaviṣyanti narādhipāḥ

vindhyakānāṃ kule'tīte nṛpā vai bāhlikā strayaḥ/
supratīko nabhīrastu samā bhokṣyati triṃśatim

śakyamā nāma vai rājā māhiṣīnāṃ mahīpatiḥ/
puṣpamitrā bhaviṣyanti paṭṭamitrāstrayodaśa

mekalāyāṃ nṛpāḥ sapta bhaviṣyanti ca sattamāḥ/
komalāyāntu rājāno bhaviṣyanti mahābalāḥ

meghā iti samākhyātā buddhimanto navaiva tu/
naiṣadhāḥ pārthivāḥ sarvve bhaviṣyantyāmanukṣayāt

nalavaṃśaprasūtāste vīryavanto mahābalāḥ/
māgadhānāṃ mahāvīryo viśvasphānirbhaviṣyati

utsādya pārthivān sarvvānso'nyān varṇān kariṣyati/
kaivarttān pañcakāṃścaiva pulindān brāhmaṇāṃstathā

sthāpayiṣyanti rājāno nānādeśeṣu tejasā/
viśvasphānirmahāsattvo yuddhe viṣṇusamo balī

viśvasphānirnarapatiḥ klībā kṛtirivocyate/
utsādayitvā kṣatrantu kṣatramanyat kariṣyati

devān pitṝṃśca viprāṃśca tarpayitvā sakṛtpunaḥ/
jāhnavītīramāsādya śarīraṃ yasyate balī

saṃnyasya svaśarīrantu śakralokaṃ gamiṣyati/
navanākāstu bhokṣyanti purīṃ campāvatīṃ nṛpāḥ

mathurāñca purīṃ ramyāṃ nāgā bhokṣyanti sapta vai/
anugaṅgaṃ prayāgañca sāketaṃ magadhāṃstathā/
etāñjanapadān sarvvān bhokṣyante guptavaṃśajāḥ

niṣadhān yadukāṃścaiva śaiśī tān kālatopakān/
etāñjanapadān sarvvān bhokṣyanti maṇidhānyajāḥ

kośalāṃścāndhrapauṇḍrāṃśca tāmraliptān sasāgarān/
campāṃ caiva purīṃ ramyāṃ bhokṣyanti devarakṣitām

kāliṅgā mahiṣāścaiva mahendranilayāśca ye/
etāñjanapadān sarvvān pālayiṣyati vai guhaḥ

strīrāṣṭraṃ bhakṣyakāṃścaiva bhokṣyate kanakāhvayaḥ/
tulyakālaṃ bhaviṣyanti sarve hyete mahīkṣitaḥ

alpaprasādā hyanṛtā mahākrodhāḥ hyadhārmikāḥ/
bhaviṣyantīha yavanā dharmataḥ kāmato'rthataḥ

naiva mūrddhābhiṣiktāste bhaviṣyanti narādhipāḥ/
yugadoṣadurācārā bhaviṣyanti nṛpāstu te

strīṇāṃ balavadhenaiva hatvā caiva parasparam/
bhokṣyanti kaliśeṣe tu vasudhāṃ pārthivāstathā

uditoditavaṃśāste uditāstamitāstathā /
bhaviṣyantīha paryāye kālena pṛthivīkṣitaḥ

vihīnāstu bhaviṣyanti dharmmataḥ kāmato'rthataḥ/
tairvimiśrā janapadā mlecchācārāśca sarvaśaḥ

viparyyayena varttante nāśayiṣyanti vai prajāḥ/
lubdhānṛtaratāścaiva bhavitārastadā nṛpāḥ

teṣāṃ vyatīte paryāye bahustrīke yuge tadā/
lavāllavaṃ bhraśyamānā āyūrūpabalaśrutaiḥ

tathā gatāstu vai kāṣṭhāṃ prajāsu jagatīśvarāḥ /
rājānaḥ sampraṇaśyanti kālenopahatāstadā

kalkinopahatāḥ sarve mlecchā yāsyanti sarvaśaḥ/
adhārmikāśca te'tyarthaṃ pāṣaṇḍāścaiva sarvaśaḥ

pranaṣṭe nṛpaśabde ca sandhyāśliṣṭe kalau yuge/
kiṃñcicchiṣṭāḥ prajāstā vai dharmme naṣṭe'parigrahāḥ

asādhanā hatāśvāsā vyādhiśokena pīḍitāḥ/
anāvṛṣṭihatāścaiva parasparavadhena ca

anāthā hi paritrastā vārttāmutsṛjya duḥkhitāḥ/
tyaktvā purāṇi grāmāṃśca bhaviṣyanti vanaukasaḥ

evaṃ nṛpeṣu naṣṭeṣu prajāstyaktvā gṛhāṇi tu/
naṣṭe snehe durāpannā bhraṣṭasnehāḥ suhṛjjanāḥ

varṇāśramaparibhraṣṭāḥ saṅkaraṃ ghoramāsthitāḥ/
saritparvatasevinyo bhaviṣyanti prajāstadā

saritaḥ sāgarānūpān sevante parvatāni ca/
aṅgān kaliṅgān vaṅgāṃśca kāśmīrān kāśikośalān

ṛṣikāntagiridroṇīḥ saṃśrayiṣyanti mānavāḥ/
kṛtsnaṃ himavataḥ pṛṣṭhaṃ kūlaṃ ca lavaṇāmbhasaḥ

araṇyānyabhipatsyanti hyāryyā mlecchajanaiḥ saha/
mṛgairmīnairvihaṅgaiśca śvāpadaistakṣubhistathā/
madhuśākaphalairmūlairvarttayiṣyanti mānavāḥ

cīraṃ parṇañca vividhaṃ valkalānyajināni ca/
svayaṃ kṛtvā vivatsyanti yathā munijanāstathā

bījānnāni tathā nimnesvīhantaḥ kāṣṭhaśaṅkubhiḥ/
ajaiḍakaṃ kharoṣṭrañca pālayiṣyanti yatnataḥ

nadīrvatsyanti toyārthe kūlamāśritya mānavāḥ/
pārthivān vyavahāreṇa vibādhantaḥ parasparam

bahumanyāḥ prajāhīnāḥ śaucācāravivarjitāḥ/
evaṃ bhaviṣyanti narāstadādharmme vyavasthitāḥ

hīnāddhīnāṃstathā dharmmān prajāḥ samanuvarttate/
āyustadā trayoviṃśaṃ na kaścidativarttate

durbalā viṣayaglānā jarayā saṃpariplutāḥ/
patramūlaphalāhārāścīrakṛṣṇājināmbarāḥ

vṛttyarthamabhilipsantaścariṣyanti vasundharām/
etatkālamanuprāptāḥ prajāḥ kaliyugāntake

kṣīṇe kaliyuge tasmin divye varṣasahasrake/
niḥśeṣāstu bhaviṣyanti sārddhaṃ kaliyugena tu/
sasandhyāṃśe tu niḥśeṣe kṛtaṃ vai pratipatsyate

yadā candraśca sūryyaśca tathā tiṣyabṛhaspatī/
ekarātre bhariṣyanti tadā kṛtayugaṃ bhavet

eṣa vaṃśakramaḥ kṛtsnaṃ kīrtito vo yathākramam/
atītā varttamānāśca tathaivānāgatāśca ye

mahādevābhiṣekāttu janma yāvatparikṣitaḥ/
etadvarṣasahasrantu jñeyaṃ pañcādaśaduttaram

pramāṇaṃ vai tathā coktaṃ mahāpadmāntaraṃ ca yat/
antaraṃ tacchatānyaṣṭau ṣaṭ‌triṃśacca samāḥ smṛtāḥ

etatkālāntaraṃ bhāvyā andhrāntā ye prakīrttitāḥ/
bhaviṣyaistatra saṅkhyātāḥ purāṇajñaiḥ śrutarṣibhiḥ

saptarṣayastadā prāhuḥ pratīpe rājñi vai śatam/
saptaviṃśaiḥ śatairbhāvyā andhrāṇāṃ te tvayā punaḥ

saptaviṃśatiparyyante kṛtsne nakṣatramaṇḍale/
saptarṣayastu tiṣṭhanti paryāyeṇa śataṃ śatam/
saptarṣīṇāṃ yugaṃ hyetaddivyayā saṅkhyayā smṛtam

sā sā divyā smṛtā ṣaṣṭirdivyāhnāścaiva saptabhiḥ /
tebhyaḥ pravarttate kālo divyaḥ saptarṣibhistu taiḥ

saptarṣīṇāntu ye pūrvā dṛśyante uttarādiśi/
tato madhyena ca kṣetraṃ dṛśyate yatsamaṃ divi

tena saptarṣayo yuktā jñeyā vyomni śataṃ samāḥ/
nakṣatrāṇāmṛṣīṇāñca yogasyaitannidarśanam

saptarṣayo maghāyuktāḥ kāle pārikṣite śatam/
andhrāṃśe sa caturvviśe bhaviṣyanti mate mama

imāstadā tu prakṛtirvyāpatsyanti prajā bhṛśam/
anṛtopahatāḥ sarvā dharmataḥ kāmato'rthataḥ

śrautasmārtte praśithile dharme varṇāśrame tadā/
śaṅkaraṃ durbalātmānaḥ pratipatsyanti mohitāḥ

saṃsaktāśca bhaviṣyanti śūdrāḥ sārddhaṃ dvijātibhiḥ/
brāhmaṇāḥ śūdrayaṣṭāraḥ śūdrā vai mantrayonayaḥ

upasthāsyanti tān viprāstadā vai vṛttilipsavaḥ /
lavaṃ lavaṃ bhrasyamānāḥ prajāḥ sarvāḥ krameṇa tu

kṣayameva gamiṣyanti kṣīṇaśeṣā yugakṣaye/
yasmin kṛṣṇo divaṃ yātastasminneva tadā dine

pratipannaḥ kaliyugastasya saṅkhyāṃ nibodhata/
sahasrāṇāṃ śatānīha trīṇi mānuṣasaṅkhyayā/
ṣaṣṭiṃ caiva sahasrāṇi varṣāṇāmucyate kaliḥ

divye varṣasahasrantu tatsandhyāṃśaṃ prakīrttitam/
niḥśeṣe ca tadā tasmin kṛtaṃ vai pratipatsyate

aila ikṣvākuvaṃśaśca saha bhedaiḥ prakīrttitau/
ikṣvākostu smṛtaḥ kṣatraḥ sumitrāntaṃ vivasvataḥ

ailaṃ kṣatraṃ kṣemakāntaṃ somavaṃśavido viduḥ/
ete vivasvataḥ putrāḥ kīrttitāḥ kīrttivarddhanāḥ

atītā varttamānāśca tathaivānāgatāśca ye/
brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyāḥ śūdrāścaivānvaye smṛtāḥ

yuge yuge mahātmānaḥ samatītāḥ sahasraśaḥ/
bahutvānnāmadheyānāṃ parisaṃkhyā kule kule

punaruktā bahutvācca na mayā parikīrttitā/
vaivasvate'ntare hyasmin nimivaṃśaḥ samāpyate

evāyāntu yugākhyāyāṃ yataḥ kṣatraṃ prapatsyate /
tathā hi kathayiṣyāmi gadato me nibodhata

devāpiḥ pauravo rājā ikṣvākoścaiva yo mataḥ/
mahāyogabalopetaḥ kalāpagrāmamāsthitaḥ

suvarccāḥ somaputrastu ikṣvākostu bhaviṣyati/
etau kṣatrapraṇetārau caturviṃśe caturyuge

na ca viṃśe yuge somavaṃśasyādirbhaviṣyati/
devāpirasapatnastu ailādirbhavitā nṛpaḥ

kṣatraprāparttakau hyetau bhaviṣyete caturyuge/
evaṃ sarvatra vijñeyaṃ santānārthe tu lakṣaṇam

kṣīṇe kaliyuge tasmin bhaviṣye tu kṛte yuge/
saptarṣibhistu taiḥ sārddhamādye tretāyuge punaḥ

gotrāṇāṃ kṣatriyāṇāñca bhaviṣyete pravarttakau/
dvāparāṃśe na tiṣṭhanti kṣatriyā ṛṣibhiḥ saha

kāle kṛtayuge caiva kṣīṇe tretāyuge punaḥ/
bījārthante bhaviṣyanti brahmakṣatrasya vai punaḥ

evameva tu sarveṣu tiṣṭhantīhāntareṣu vai /
saptarṣayo nṛpaiḥ sārddhaṃ santānārthaṃ yuge yuge

kṣatrasyaiva samucchedaḥ sambandho vai dvijaiḥ smṛtaḥ/
manvantarāṇāṃ saptānāṃ santānāśca śrutāśca te

paramparā yugānāñca brahmakṣatrasya codbhavaḥ/
yathā pravṛttisteṣāṃ vai pravṛttānāṃ tathā kṣayaḥ

saptarṣayo vidusteṣāṃ dīrghāyuṣṭvākṣayantu te/
etena kramayogena ailekṣvākvanvayā dvijāḥ

utpadyamānāstretāyāṃ kṣīyamāṇe kalau punaḥ/
anuyānti yugākhyāṃ tu yāvanmanvantarakṣayaḥ

jāmadagnyena rāmeṇa kṣatre niravaśeṣite/
kṛte vaṃśakulāḥ sarvāḥ kṣatriyairvasudhādhipaiḥ/
dvivaṃśakaraṇāścaiva kīrttayiṣye nibodhata

ailasyekṣvākunandasya prakṛtiḥ parivarttate/
rājānaḥ śreṇibaddhāstu tathānye kṣatriyā nṛpāḥ

ailavaṃśasya ye khyātāstathaivaikṣvākavā nṛpāḥ /
teṣāmekaśataṃ pūrṇaṃ kulānāmabhiṣekinām

tāvadeva tu bhojānāṃ vistāro dviguṇaḥ smṛtaḥ /
bhajate triṃśakaṃ kṣatraṃ caturdhā tadyathādiśam

teṣvatītāḥ samānā ye bruvatastānnibodhata/
śataṃ vai prativindhyānāṃ śataṃ nāgāḥ śataṃ hayāḥ

dhṛtarāṣṭrāścaikaśatamaśītirjanamejayāḥ/
śatañca brahmadattānāṃ śīriṇāṃ vīriṇāṃ śatam

tataḥ śataṃ puromānāṃ śvetakāśakuśādayaḥ /
tato'pare sahasraṃ vai ye'tītāḥ śatabindavaḥ

ījire cāśvamedhaiste sarve niyutadakṣiṇaiḥ /
evaṃ rājarṣayo'tītāḥ śataśo'tha sahasraśaḥ

manorvaivasvatasyāsmin varttamāne'ntare tu ye /
teṣāṃ nibodhatotpannā loke santatayaḥ smṛtāḥ

nu śakyaṃ vistaraṃ teṣāṃ santānānāṃ paramparā/
tatpūrvāparayogena vaktuṃ varṣaśatairapi

aṣṭāviṃśadyugākhyāstu gatā vaivasvate'ntare/
etā rājarṣibhiḥ sārddhaṃ śiṣṭā yāstā nibodhata

catvāriṃśacca ye caiva bhaviṣyāḥ saha rājabhiḥ/
yugākhyānāṃ viśiṣṭāstu tato vaivasvatakṣaye

etadvaḥ kathitaṃ sarvvaṃ samāsavyāsayogataḥ/
punaruktaṃ bahutvācca na śakyantu yugaiḥ saha

ete yayātiputrāṇāṃ pañcaviṃśā viśāṃ hitāḥ/
kīrttitāścāmitā ye me lokān vai dhārayantyuta

labhate ca vareṇyañca durlabhāniha laukikān/
āyuḥ kīrttiṃ dhanaṃ putrān svargaṃ cānantyamaśnute

dhāraṇācchravaṇāccaiva te lokān dhārayantyuta/
ityeṣa vo mayo pādastṛtīyaḥ kathito dvijāḥ/
vistareṇānupūrvvī ca kimbhūyo varttayāmyaham

iti śrīmahāpurāṇe vāyuprokte anuṣaṅgapādo nāma saptatriṃśo'dhyāyaḥ

ityanuṣaṅgapādaḥ //*
३७.१०४ (jajñe vai tāṇḍikaratasya vāraṇaṃ śukravāraṇam/ ānayāmāsa sa mahīṃ mantrairvāhanamuttamam//) iti pāṭhabhedaḥ