Language

ENहिગુ
Scripture Library

Vayu Purana · Verses 19-2

19-2.19.1

// vāyuruvāca //
ata ūrddhvaṃ pravakṣyāmi ariṣṭāni nibodhata/
yena jñānaviśeṣeṇa mṛtyuṃ paśyati cātmanaḥ

19-2.19.2

arundhatīṃ dhruvañcaiva somacchāyāṃ mahāpatham/
yo na paśyetsa no jīvennaraḥ saṃvatsarātparam

19-2.19.3

araśmivantamādityaṃ raśmivantañca pāvakam/
yaḥ paśyenna ca jīveta māsādekādaśātparam

19-2.19.4

vamenmūtraṃ karīṣaṃ vā suvarṇaṃ rajataṃ tathā/
pratyakṣamatha vā svapne daśamāsān sa jīvati

19-2.19.5

agrataḥ pṛṣṭhato vāpi khaṇṭaṃ yasya padambhavet/
pāṃsule kardame vāpi saptamāsān sa jīvati

19-2.19.6

kākaḥ kapoto gṛdhro vā nilīyedyasya mūrddhani/
kravyādo vā khagaḥ kaścit ṣaṇmāsānnātivarttate

19-2.19.7

badhye dvāyasapaṅktībhiḥ pāṃśuvarṣaiṇa vā punaḥ/
chāyāṃ vā vikṛtāṃ paśyeccatuḥpañca sa jīvati

19-2.19.8

anabhre vidyutaṃ paśyeddakṣiṇāṃ diśamāśritām/
udakendradha nurvāpi trayo dvauvā sa jīvati

19-2.19.9

apsu vā yadi vā''darśe ātmānaṃ yo na paśyati/
aśiraskaṃ tathātmānaṃ māsādūrddhvaṃ na jīvati

19-2.19.10

śavagandhi bhavedgātraṃ vasāgandhi hyathāpi vā/
mṛtyurhyupasthitastasya arddhamāsaṃ sa jīvati

19-2.19.11

sambhinno māruto yasya marmasthānāni kṛntati /
adbhiḥ spṛṣṭo na dṛṣyecca tasya mṛtyurupasthitaḥ

19-2.19.12

ṛkṣavānarayuktena rathenāśāntu dakṣiṇām /
gāyannatha vrajet svapne vidyānmṛtyurupasthitaḥ

19-2.19.13

kṛṣṇāmba radharā śyāmā gāyantī vātha cāṅganā/
yannayeddakṣiṇāmāśāṃ svapne so'pi na jīvati

19-2.19.14

chidraṃ vāsaśacava kṛṣṇañca svapre yo vidhṛyānnaraḥ /
bhagnaṃ vā śravaṇaṃ dṛṣṭvā vidyānmṛtyurupasthitaḥ

19-2.19.15

āmastakatalādyastu nimajjetpaṅkasāgare/
dṛṣṭvā tu tādṛśaṃ svapnaṃ sadya eva na jīvati

19-2.19.16

bhasmāṅgārāśca keśāṃśca nadīṃ śuṣkāṃ bhujaṅgamān/
paśyedyo daśarātrantu na sa jīveta tādṛśaḥ

19-2.19.17

kṛṣṇaiśca vikaṭaiścaiva puruṣairudyatāyudhaiḥ/
pāṣāṇaistāḍyate svapne yaḥ sadyo na sa jīvati

19-2.19.18

sūryodaye pratyuṣasi pratyakṣaṃ yasya vai śivā/
krośantī sammukhābhyeti ma gatāyurbhavennaraḥ

19-2.19.19

yasya vai srātamātrasya hṛdayaṃ pīṅyate bhṛśam/
jāyate dantaharṣaśca taṃ gatāyuṣamādiśet

19-2.19.20

bhūyo bhūyaḥ śvasedyastu rātrau vā yadi vā divā/
dīpagandhañca no vetti vidyānmṛtyumupasthitam

19-2.19.21

rātrau cendrāyudhaṃ paśyeddivā nakṣatramaṇḍalam/
paranetreṣu cātmānaṃ na paśyenna sa jīvati

19-2.19.22

netramekaṃ sravedyasya karṇau sthānācca bhraśyataḥ/
nāsā ca vakrā bhavati sa jñeyo gatajīvitaḥ

19-2.19.23

yasya kṛṣṇā kharā jihvā paṅkabhāsañca vai mukham/
gaṇḍe cipiṭake rakte tasya mṛtyurupasthitaḥ

19-2.19.24

muktakeśo hasaṃścaiva gāyan nṛtyaṃśca yo naraḥ/
yāmyāśābhimukho gacchettadantaṃ tasya jīvitam

19-2.19.25

yasya svedasamudbhūtāḥ śvetasarṣapasannibhāḥ/
svedā bhavanti hyasakṛttasya mṛtyurupaśthitaḥ

19-2.19.26

uṣṭhrā vā rāsabhā vāpi yuktāḥ svpare rathe'śubhāḥ/
yasya sopi na jīveta dakṣiṇābhimukho gataḥ

19-2.19.27

dve cātra parame'riṣṭe etadrūpaṃ paraṃ bhavet/
ghoṣaṃ na śrṛṇuyāt karṇe jyotirnnetre na paśyati

19-2.19.28

śvabhreyo nipatet svapne dvārañcāsya na vidyate/
na cotiṣṭhati yaḥ śvabrāttadantaṃ tasya jīvitam

19-2.19.29

ūrddhvā ca dṛṣṭirna ca sampratiṣṭhā raktā punaḥ samparivarttamānā/
mukhasya coṣmā muṣirā ca nābhiratyuṣṇamūtro viṣamastha eva

19-2.19.30

divā vā yati vā rātrau pratyakṣaṃ yo'bhihanyate/
taṃ paśyedatha hantāraṃ sa hatastu na jīvati

19-2.19.31

agnipraveśaṃ kurute svapnānte yastu mānavaḥ/
smṛtiṃ nopalabheccāpi tadantaṃ tasya jīvitam

19-2.19.32

yastu prāvaraṇaṃ śuklaṃ svakaṃ paśyati mānavaḥ/
raktaṃ kṛṣṇamapi svapne tasya mṛtyurupasthitaḥ

19-2.19.33

ariṣṭasūcite dehe tasmin kāla upāgate/
tyaktvā bhayaviṣādañca udgacchedūbhuddhimānnaraḥ

19-2.19.34

prācīṃ vā yadi vodīcīṃ diśaṃ niṣkramya vai śuciḥ/
same'tisthāvare deśe vivikte janavarjjite

19-2.19.35

udaṅmukhaḥ prāṅmukho vā svasthaḥ svācānta eva ca/
svastikopaniviṣṭaśca namaskṛtya maheśvaram/
samakāyaśirogrīvaṃ dhāryennāvalokayet

19-2.19.36

yathā dīpo nivātasyo neṅgate sopamā smṛtā/
prāgudakpravaṇe deśe tasmādyuñjīta yogavit

19-2.19.37

prāṇe ca ramate nityaṃ cakṣuṣoḥ sparśane tathā/
śrotre manasi buddhau ca tathā vakṣasi dhārayet/
na tasya dhāraṇāyogādvāyuḥ sarvaṃ pravarttate

19-2.19.38

kālagharmajhca vijñāya samūhaह़ñcaiva sarvaśaḥ/
dvādaśādhyātmamityevaṃ yogadhāraṇamucyate

19-2.19.39

śatamaṣṭa śataṃ vāpi dhāraṇāṃ mūrdhni dhārayet/
na tasya dhāraṇāyogādvāyuḥ sarvaṃ pravartate

19-2.19

tatastvāpūrayeddehamoṅkāreṇa samāhitaḥ/
athoṅkāramayo yogī na kṣarettvakṣarī bhavet / १९.४० //
iti śrīmahāpurāṇe vāyuprokte ariṣṭāni nāmaikonaviṃśo'dhyāyaḥ

Original text: vāyupurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc