Varaha Purana · Chapter 6

dharaṇyuvāca /
sa vasuḥ saṃśayacchedaṃ prāpya raibhyaśca sattamaḥ /
ubhau kiṃ cakraturdeva śrutvā cāṅgirasaṃ vacaḥ

śrīvarāha uvāca /
sa vasuḥ sarvadharmajñaḥ svarājyaṃ pratipālayan /
ayajad bahubhiryajñairmahadbhirbhūridakṣiṇaiḥ

karmakāṇḍena deveśaṃ hariṃ nārāyaṇaṃ prabhum /
toṣayāmāsa rājendrastamabhedena cintayan

tataḥ kālena mahatā tasya rājño matiḥ kila /
nivṛttarājyabhogasya dndvasyāntamupeyuṣī

tataḥ putraṃ vivasvantaṃ śreṣṭhaṃ bhrātṛśatasya ha /
abhiṣicya svake rājye tapovanamupāgamat

puṣkaraṃ nāma tīrthānāṃ pravaraṃ yatra keśavaḥ /
puṇḍarīkākṣanāmā tu pūjyate tatparāyaṇaiḥ

tatra gatvā sa rājarṣiḥ kāśmīrādhipatirvasuḥ /
atitīvreṇa tapasā svaśarīramaśoṣayat

puṇḍarīkākṣapāraṃ tu stavaṃ bhaktyā japan budhaḥ /
ārirādhayiṣurdevaṃ nārāyaṇamakalmaṣam /
stotrānte tallayaṃ prāptaḥ sa rājā rājasattamaḥ

dharaṇyuvāca /
puṇḍarīkākṣapāraṃ tu stotraṃ deva kathaṃ smṛtam /
kīdṛśaṃ tanmamācakṣva parameśvara tattvataḥ

śrīvarāha uvāca /
namaste puṇḍarīkākṣa namaste madhusūdana /
namaste sarvalokeśa namaste tigmacakriṇe

viśvamūrtiṃ mahābāhuṃ varadaṃ sarvatejasam /
namāmi puṇḍarīkākṣaṃ vidyā'vidyātmakaṃ vibhum

ādidevaṃ mahādevaṃ vedavedāṅgapāragam /
gambhīraṃ sarvadevānāṃ namāmi madhusūdanam

viśvamūrtiṃ mahāmūrtiṃ vidyāmūrtiṃ trimūrtikam /
kavacaṃ sarvadevānāṃ namasye vārijekṣaṇam

sahastraśīrṣiṇaṃ devaṃ sahastrākṣaṃ mahābhujam /
jagatsaṃvyāpya tiṣṭhantaṃ namasye parameśvaram

śaraṇyaṃ śaraṇaṃ devaṃ viṣṇuṃ jiṣṇuṃ sanātanam /
nīlameghapratīkāśaṃ namasye cakrapāṇinam

śuddhaṃ sarvagataṃ nityaṃ vyomarūpaṃ sanātanam /
bhāvābhāvavinirmuktaṃ masye sarvagaṃ harim

nānyat kiṃcit prapaśyāmi vyatiriktaṃ tvayā'cyuta /
tvanmayaṃ ca prapaśyāmi sarvametaccarācaram

evaṃ tu vadatastasya mūrttimān puruṣaḥ kila /
nirgatya dehānnīlābho ghanacaṇḍo bhayaṃkaraḥ

raktākṣo hrasvakāyastu dagdhasthūṇāsamaprabhaḥ /
uvāca prāñjalirbhūtvā kiṃ karomi narādhipa

rājovāca /
ko'si kiṃ kāryamiha te kasmādāgatavānasi /
etanme kathaya vyādha etadicchāmi veditum

vyādha uvāca /
pūrvaṃ kaliyuge rājan rājā tvaṃ dakṣiṇāpathe /
pūrṇadharmodbhavaḥ śrīmāñjanasthāne vicakṣaṇaḥ

sa kadācid bhavān vīra turagaiḥ parivāritaḥ /
araṇyamāgato hantuṃ śvāpadāni viśeṣataḥ

tatra tvayā'nyakāmena mṛgaveṣadharo muniḥ /
daṇḍayugmena dūre tu pātito dharaṇītale

sadyo mṛtaśca viprendrastvaṃ ca rājan mudā yutaḥ /
hariṇo'yaṃ hata iti yāvat paśyasi pārthiva /
tāvanmṛgavapurvipro mṛtaḥ prastravaṇe girau

taṃ dṛṣṭvā tvaṃ mahārāja kṣubhitendriyamānasaḥ /
gṛhaṃ gatastato'nyasya kasyacit kathitaṃ tvayā

tataḥ katipayāhasya tvayā rātrau nareśvara /
brahmahatyābhayādbhītacitenaitad vicintitam /
kṛtyaṃ karomi śāntyarthaṃ mucyate yena pātakāt

tatastvayā mahārāja sakṛnnārāyaṇaṃ prabhum /
saṃcintya dvādaśī śuddhā tvayā rājannupoṣitā

nārāyaṇo me suprīta iti proktvā śubhe'hani /
gaurdattā vidhinā sadyo mṛto'syudaraśūlataḥ

abhukto dvādaśīdharme yat tatrāpi ca kāraṇam /
kathayāmi bhavatpatnī nāmnā nārāyaṇī śubhā

sā kaṇṭhagena prāṇena vyāhṛtā tena te gatiḥ /
kalpamekaṃ mahārāja jātā viṣṇupure tava

ahaṃ ca tava dehasthaḥ sarvaṃ jānāmi cākṣayam /
brahmagraho mahāghoraḥ pīḍayāmīti me matiḥ

tāvadviṣṇostu puruṣaiḥ kiṅkarairmusalairaham /
prahataḥ saṃkṣayaṃ yātastataste romakūpataḥ /
svargasthasyāpi rājendra sthito'haṃ svena tejasā

tato'haḥkalpanirvṛtte rātrikalpe ca sattama /
idānīmādisṛṣṭau tu kṛte nṛpatisattama

saṃbhūtastvaṃ mahārāja rājñaḥ sumanaso gṛhe /
kāśmīradeśādhipaterahaṃ cāṅgaruhaistava

yajñairiṣṭaṃ tvayānekairbahubhiścāptadakṣiṇaiḥ /
na cāhaṃ tairapahato viṣṇusmaraṇavarjitaiḥ

idānīṃ yat tvayā stotraṃ puṇḍarīkākṣapārakam /
paṭhitaṃ tatprabhāvena vihāyāṅgaruhāṇyaham /
ekībhūtaḥ punarjāto vyādharūpo nṛpottama

ahaṃ bhagavataḥ stotraṃ śrutvā prākpāpamūrttinā /
mukto'smi dharmabuddhirme varttate sāmprataṃ vibho

etacchrutvā vaco rājā paraṃ vismayamāgataḥ /
vareṇa chandayāmāsa taṃ vyādhaṃ rājasattamaḥ

rājovāca /
smārito'smi yathā vyādha tvayā janmāntaraṃ gatam /
tathā tvaṃ matprasādena dharmavyādho bhaviṣyasi

yaścaitat puṇḍarīkākṣapāragaṃ śrṛṇuyāt param /
tasya puṣkarayātrāyāṃ vidhisnānaphalaṃ bhavet

śrīvarāha uvāca /
evamuktvā tato rājā vimānavaramāsthitaḥ /
pareṇa tejasā yogamavāpāśeṣadhāriṇi

// iti śrīvarāhapurāṇe bhagavacchāstre ṣaṣṭho'dhyāyaḥ