Varaha Purana · Chapter 41

durvāsā uvāca /
evaṃ māghe site pakṣe dvādaśīṃ dharaṇībhṛtaḥ /
varāhasya śrṛṇuṣvādyāṃ mune paramadhārmika

prāguktena vidhānena saṃkalpasnānameva ca /
kṛtvā devaṃ samabhyarcya ekādaśyāṃ vicakṣaṇaḥ

dhūpanaivedyagandhaiśca arcayitvā'cyutaṃ naraḥ /
paścāt tasyāgrataḥ kumbhaṃ jalapūrṇaṃ tu vinyaset

ॐ vārāhāyeti pādau tu mādhavāyeti vai kaṭim /
kṣetrajñāyeti jaṭharaṃ viśvarūpetyuro hareḥ

sarvajñāyeti kaṇṭhaṃ tu prajānāṃ pataye śiraḥ /
pradyumnāyeti ca bhujau divyāstrāya sudarśanam /
amṛtodbhavāya śaṅkhaṃ tu eṣa devārcane vidhiḥ

evamabhyarcya medhāvī tasmin kumbhe tu vinyaset /
sauvarṇaṃ raupyatāmraṃ vā pātraṃ vibhavaśaktitaḥ

sarvabījaistu saṃpūrṇaṃ sthāpayitvā vicakṣaṇaḥ /
tatra śaktyā tu sauvarṇaṃ vārāhaṃ kārayed budhaḥ

daṃṣṭrāgreṇoddhṛtāṃ pṛthvīṃ saparvatavanadrumām /
mādhavaṃ madhuhantāraṃ vārāhaṃ rūpamāsthitam

sarvabījabhṛte pātre ratnagarbhaṃ ghaṭopari /
sthāpayet paramaṃ devaṃ jātarūpamayaṃ harim

sitavastrayugacchannaṃ tāmrapātraṃ tu vai mune /
sthāpyārccayed gandhapuṣpairnaivedyairvividhaiḥ śubhaiḥ

puṣpamaṇḍalikāṃ kṛtvā jāgaraṃ tatra kārayet /
prādurbhāvān harestatra vācayed bhāvayed budhaḥ

evaṃ sanniyamasyāntaṃ prabhāte udite ravau /
śuciḥ snātvā hariṃ pūjya brāhmaṇāya nivedayet

vedavedāṅgaviduṣe sādhuvṛttāya dhīmate /
viṣṇubhaktāya viprarṣe viśeṣeṇa pradāpayet

devaṃ sakumbhaṃ taṃ dattvā hariṃ vārāharūpiṇam /
brāhmaṇāya bhaved yaddhi phalaṃ tanme niśāmaya

iha janmani saubhāgyaṃ śrīḥ kāntistuṣṭireva ca /
daridro vittavān sadyaḥ aputro labhate sutam /
alakṣmīrnaśyate sadyo lakṣmīḥ saṃviśate kṣaṇāt

iha janmani saubhāgyaṃ paraloke niśāmaya /
asminnarthe purāvṛttamitihāsaṃ purātanam

iha loke'bhavad rājā vīradhanveti viśrutaḥ /
sa kadācid vanaṃ prāyān mṛgahetoḥ paraṃtapaḥ

vyāpādayan mṛgagaṇān tatrarṣivanamadhyagaḥ /
jaghāna mṛgarūpān so'jñānato brāhmaṇān nṛpaḥ

bhrātarastatra pañcāśanmṛgarūpeṇa saṃsthitāḥ /
saṃvartasya sutā brahman vedādhyayanatatparāḥ

satyatapā uvāca /
kāraṇaṃ kiṃ samāśritya te cakrurmṛgarūpatām /
etanme kautukaṃ brahman praṇatasya prasīda me

durvāsā uvāca /
te kadācid vanaṃ yātā dṛṣṭvā hariṇapotakān /
jātamātrān svamātrā tu vihīnān dṛśya sattama /
ekaikaṃ jagṛhuste hi te mṛtāḥ skandhasaṃsthitāḥ

tataste duḥkhitāḥ sarve yayuḥ pitaramantikam /
ūcuśca vacanaṃ cedaṃ mṛgahiṃsāmṛte mune

ṛṣiputrakā ūcuḥ /
jātamātrā mṛgāḥ pañca asmābhirnihatā mune /
akāmatastato'smākaṃ prāyaścittaṃ vidhīyatām

saṃvartta uvāca /
matpitā hiṃsakastvāsīdahaṃ tasmād viśeṣataḥ /
bhavantaḥ pāpakarmāṇaḥ saṃjātā mama putrakāḥ

idānīṃ mṛgacarmāṇi paridhāya yatavratāḥ /
caraghvaṃ pañcavarṣāṇi tataḥ śuddhā bhaviṣyatha

evamuktāstu te putrā mṛgacarmopavītinaḥ /
vanaṃ viviśuravyagrā japanto brahma śāśvatam

tathā varṣe vyatikrānte vīradhanvā mahīpatiḥ /
tatrājagāma yasmiṃste caranti mṛgarūpiṇaḥ

te cāpyekatarormūle mṛgacarmmopavītinaḥ /
japantaḥ saṃsthitāste hi rājñā dṛṣṭvā mṛgā iti /
matvā viddhāstu yugapanmṛtāste brahmavādinaḥ

tān dṛṣṭvā tu mṛtān rājā brāhmaṇān saṃśitavratān /
bhayena vepamānastu devarātāśramaṃ yayau /
tatrāpṛcchad brahmavadhyā mamāyātā mahāmune

āmūlya tad vadhaṃ vṛttaṃ kathayitvā narādhipaḥ /
bhṛśaṃ śokaparītātmā ruroda bhṛśaduḥkhitaḥ

sa ṛṣirdevarātastu rudantaṃ nṛpasattamam /
uvāca mā bhairnṛpate apaneṣyāmi pātakam

pātāle sutalākhye ca yathā dhātrī nimajjatī /
uddhṛtā devadevena viṣṇunā kroḍamūrttinā

tadvad bhavantaṃ rājendra brahmavadhyāpariplutam /
uddhariṣyati devo'sau svayameva janārdanaḥ

evamuktastato rājā harṣito vākyamabravīt /
katareṇa prakāreṇa sa me devaḥ prasīdati /
prasanne cāśubhaṃ sarvaṃ yena naśyati sattama

durvāsā uvāca /
evamukto munistena devarāta imaṃ vratam /
ācakhyau so'pi taṃ kṛtvā bhuktvā bhogānsupuṣkalān

mutyukāle muniśreṣṭha sauvarṇena virājatā /
vimānenāgamat svargamindralokaṃ sa pārthivaḥ

tasyendrastvarghyamādāya pratyutthānena niryayau /
āyāntamindraṃ dṛṣṭvā tu tamūcurviṣṇukiṃkarāḥ /
na draṣṭavyo devarājastvaddhīnastapasā iti

evaṃ sarve lokapālā niryayustasya tejasā /
pratyākhyātāśca tairviṣṇukiṃkarairhīnakarmaṇaḥ /
evaṃ sa satyalokāntaṃ gato rājā mahāmune

apunarmārake loke dāhapralayavarjjite /
adyāpi tiṣṭhate devaiḥ stūyamāno mahānṛpaḥ /
prasanne yajñapuruṣe kiṃ citraṃ yena tadbhavet

iha janmani saubhāgyamāyurārogyasampadaḥ /
ekaikā vidhinopāstā dadātyamṛtamuttamam

kiṃ punarvarṣasaṃpūrṇe sa dadāti svakaṃ padam /
nārāyaṇaścaturmūrttiḥ parārdhyaṃ ca na saṃśayaḥ

yathaivoddhṛtavān vedān matsyarūpeṇa keśavaḥ /
kṣīrāmbudhau mathyamāne mandaraṃ dhṛtavān prabhuḥ /
tadvacca kūrmarūpākhyā dvitīyā paśya vaiṣṇavī

yathā rasātalāt kṣmāṃ ca dhṛtavān puruṣottamaḥ /
varāharūpī tadvacca tṛtīyā paśya vaiṣṇavī

// iti śrīvarāhapurāṇe bhagavacchāstre ekacatvāriṃśo'dhyāyaḥ