Varaha Purana · Chapter 25
prajāpāla uvāca /
ahaṃkārāt kathaṃ jajñe kārttikeyo dvijottama /
etanme saṃśayaṃ chindhi pṛcchato vai mahāmune
mahātapā uvāca /
sarveṣāmeva tattvānāṃ yaḥ paraḥ puruṣaḥ smṛtaḥ /
tasmādavyaktamutpannaṃ tattvādi trividhaṃ tu tat
puruṣāvyaktayormadhye mahattvaṃ samapadyata /
sa cāhaṃkāra ityukto yo mahān samudāhṛtaḥ
puruṣo viṣṇurityuktaḥ śivo vā nāmataḥ smṛtaḥ /
avyaktaṃ tu umā devī śrīrvā padmanibhekṣaṇā
tatsaṃyogādahaṃkāraḥ sa ca senāpatirguhaḥ /
tasyotpattiṃ pravakṣyāmi śrṛṇu rājan mahāmate
ādyo nārāyaṇo devastasmād brahmā tato'bhavat /
ataḥ svayaṃbhuvaścānye marīcyādyārkasaṃbhavāḥ
teṣvārabhya surā daityā gandharvā mānuṣāḥ khagāḥ /
paśavaḥ sarvabhūtāni sṛṣṭireṣā prakīrtitā
sṛṣṭyāṃ vistāritāyāṃ tu devadaityā mahābalāḥ /
sāpatnyaṃ bhāvamāsthāya yuyudhurvijigīṣavaḥ
daityānāṃ balinaḥ santi nāyakā yuddhadurmadāḥ /
hiraṇyakaśipuḥ pūrvaṃ hiraṇyākṣo mahābalaḥ /
vipracittirvicittiśca bhīmākṣaḥ krauñca eva ca
ete'tibalinaḥ śūrā devasainyaṃ mahāmṛdhe /
anārataṃ sitairbāṇairjayante'nudinaṃ mṛdhe
teṣāṃ parājayaṃ dṛṣṭvā devānāṃ tu bṛhaspatiḥ /
uvāca hīnaṃ vaḥ sainyaṃ nāyakena vinā surāḥ
ekenendreṇa divyaṃ tu sainyaṃ pātuṃ na śakyate /
ataḥ senāpatiṃ kiñcidanveṣayata māciram
evamuktāstato devā jagmurlokapitāmaham /
senāpatiṃ ca no dehi vākyamūcuḥ sasaṃbhramam
tato dadhyau caturvaktraḥ kimeṣāṃ kriyate mayā /
brahmā'tha cintayāmāsa rudraṃ prati manogatam
tato devāḥ sagandharvā ṛṣayaḥ siddhacāraṇāḥ /
brahmāṇaṃ purataḥ kṛtvā jagmuḥ kailāsaparvatam
tatra dṛṣṭvā mahādevaṃ śivaṃ paśupatiṃ vibhum /
tuṣṭavurvividhaistotraiḥ śakrādyāstridivaukasaḥ
devā ūcuḥ /
namāma sarve śaraṇārthino vayaṃ
maheśvaraṃ tryambakabhūtabhāvanam /
umāpate viśvapate marutpate
jagatpate śaṃkara pāhi naḥ svayam
jaṭākalāpāgraśaśāṅkadīdhiti-
prakāśitāśeṣajagattrayāmala /
triśūlapāṇe puruṣottamācyuta
prapāhi daityācca jagattrayodare
tvamādidevaḥ puruṣottamo hari-
rbhavo maheśastripurāntako vibhuḥ /
bhagākṣihā daityaripuḥ purātano
vṛṣadhvajaḥ pāhi surottamottama
girīśajānātha giripriyāpriya
prabho samastāmaralokapūjita /
gaṇeśa bhūteśa śivākṣayāvyaya
prapāhi no daityavarāntakācyuta
pṛthvyāditattveṣu bhavān pratiṣṭhito
dhvanisvarūpo gagane viśeṣataḥ /
vāyau dvidhā tejasi ca tridhā jale
catuḥ kṣitau pañcaguṇaḥ prapāhi naḥ
agnisvarūpo'si tarau tathopale
sattvasvarūpo'si tathā jaleṣvapi /
tejaḥsvarūpo bhagavān maheśvaraḥ
prapāhi no daityagaṇārditān hara
nāsīdyadā'kāṇḍamidaṃ trilocana
prabhākarendradraviṇādhipāḥ kutaḥ /
tadā bhavāneva viruddhalocana
pramāṇabādhādivivarjitaḥ sthitaḥ
kapālamālin śaśikhaṇḍaśekhara
śmaśānavāsin sitabhasmaguṇṭhita /
phaṇīndrasaṃvītatano'ntakāpaha
prapāhi no dakṣadhiyā sureśvara
bhavān pumān śaktiriyaṃ gireḥ sutā
sarvāṅgarūpā bhagavaṃstathā tvayi /
triśūlarūpeṇa jagattrayaṃ kare
sthitaṃ trinetreṣu makhāgnayastrayaḥ
jaṭāsvarūpeṇa samastasāgarāḥ
kulācalāḥ sindhuvahāśca sarvaśaḥ /
śaśī paraṃ jñānamidaṃ tava sthitaṃ
na deva paśyanti kudṛṣṭayo janāḥ
nārāyaṇastvaṃ jagatāṃ samudbhava-
stathā bhavaḥ saiva caturmukho bhavān /
sattvādibhedena tathāgnibhedato
yugādibhedena ca saṃsthitastridhā
bhavantamete suranāyakāḥ prabho
bhavārthino'nyasya vadanti toṣayan /
yatastato no bhava bhūtibhūṣaṇa
prapāhi viśveśvara rudra te namaḥ
mahātapā uvāca /
evaṃ stutastadā devo rudraḥ paśupatiḥ suraiḥ /
uvāca devānavyagraḥ kiṃ kāryaṃ brūta mā ciram
devā ūcuḥ /
senāpatiṃ no deveśa dehi daityavadhāya vai /
devānāṃ brahmamukhyānāmetadeva hitaṃ bhavet
rudra uvāca /
dadāmi senānāthaṃ vo devā bhavata vijvarāḥ /
bhaviṣyamasti paurāṇaṃ yogādīnāmacintayan
evamuktvā haro devān visṛjya svāṅgasaṃsthitām /
śaktiṃ saṃkṣobhayāmāsa putrahetoḥ paraṃtapa
tasya kṣobhayataḥ śaktiṃ jvalanārkasamaprabhaḥ /
kumāraḥ sahajāṃ śaktiṃ bibhrajjñānaikaśālinīm
utpattistasya rājendra bahurūpā vyavasthitā /
manvantareṣvanekeṣu devasenāpatiḥ kila
yo'sau śarīrago devaḥ ahaṃkāreti kīrttitaḥ /
prayojanavaśād devaḥ saiva senāpatirvibho
tasmin jāte svayaṃ brahmā sarvadaivaiḥ samanvitaḥ /
pūjayāmāsa deveśaṃ śivaṃ paśupatiṃ tadā
sarvaiśca devai ṛṣibhiśca siddhaiḥ
senāpatirvaradānena tena /
āpyāyitaḥ so'pi surānuvāca
sakhāyārthaṃ kraḍane kāryameva
śrutvā vacastasy mahānubhāvo
mahādevo vākyamidaṃ jagāda /
dadāmi te krīḍanakaṃ tu kukkuṭaṃ
tathānugau śākhaviśākhasaṃjñau /
kumāra bhūtagrahanāyako bhavān
bhavasva deveśvara senayāpatiḥ
evamuktvā tato devaḥ sarve devāśca pārthiva /
tuṣṭuvurvāgbhiriṣṭābhiḥ skandaṃ senāpatiṃ tadā
devā ūcuḥ /
bhavasva devasenānīrmaheśvarasuta prabho /
ṣaṇmukha skanda viśveśa kukkuṭadhvaja pāvake
kampitāre kumāreśa skanda bālagrahānuga /
jitāre krauñcavidhvaṃsa kṛttikāsuta mātṛja
bhūtagrahapatiśreṣṭha pāvaki priyadarśana /
mahābhūtapateḥ putra trilocana namo'stu te
evaṃ stutastadā devairvavardha bhavanandanaḥ /
dvādaśādityasaṃkāśo babhūvādbhutadarśanaḥ /
trailokyamapi tattejastāpayāmāsa pārthiva
prajāpāla uvāca /
kathaṃ taṃ kṛtrikāputramuktavantaḥ suraṃ gurum /
kathaṃ ca pāvakirasau kathaṃ vā mātṛnandanaḥ
mahātapā uvāca /
ādimanvantare deva utpattiryā mayoditā /
parokṣadarśibhirdevairevameva stutaḥ prabhuḥ
kṛttikā pāvakastvanyamātaro girijā tathā /
dvijīyajanmani guhasyaite utpattihetavaḥ
evametat tavākhyātaṃ pṛcchataḥ pārthivottama /
ātmavidyā'mṛtaṃ guhyamahaṃkārasya saṃbhavaḥ
svayaṃ skando mahādevaḥ sarvapāpapraṇāśanaḥ /
tasya ṣaṣṭhīṃ tithiṃ prādādabhiṣeke pitāmahaḥ
etāṃ phalāśano yastu kṣayenniyatamānasaḥ /
aputro'pi labhet putrānadhano'pi dhanaṃ labhet /
yaṃ yamiccheta manasā taṃ taṃ labhati mānavaḥ
yaścaitat paṭhati stotraṃ kārtikeyasya mānavaḥ /
tasya gehe kumārāṇāṃ kṣemārogyaṃ bhaviṣyati
// iti śrīvarāhapurāṇe bhagavacchāstre pañcaviṃśo'dhyāyaḥ
Original text: varāhapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0