Varaha Purana · Chapter 18

prajāpāla uvāca /
kathamagneḥ samutpattiraśvinorvā mahāmune /
gauryā gaṇapatervā'pi nāgānāṃ vā guhasya ca

ādityacandramātṝṇāṃ durgāyā vā diśāṃ tathā /
dhanadasya ca viṣṇorvā dharmasya parameṣṭhinaḥ

śambhorvāpi pitṝṇāṃ ca tathā candramaso mune /
śarīradevatā hyetāḥ kathaṃ mūrttitvamāgatāḥ

kiṃ ca tāsāṃ mune bhojyaṃ kā vā saṃjñā tithiśca kā /
yasyāṃ yaṣṭāstvamī puṃsāṃ phalaṃ yacchantyanāmayam /
etanme sarahasyaṃ tu mune tvaṃ vaktumarhasi

mahātapā uvāca /
yogasādhyaḥ svarūpeṇa ātmā nārāyaṇātmakaḥ /
sarvajñaḥ krīḍatastasya bhogecchā cātmanātmani /
kṣobhite'bhūnmahābhūte etacchabdaṃ tadadbhutam

tamapyaprītimattoyaṃ vikāraṃ samarocayat /
vikurvatastasya tadā mahānagniḥ samutthitaḥ /
koṭijvālāparīvāraḥ śabdavān dahanātmakaḥ

asāvapyatitejasvī vikāraṃ samarocayat /
vikurvato babhau vahnervāyuḥ paramadāruṇaḥ /
tasmādapi vikārasthādākāśaṃ samapadyata

tacchabdalakṣaṇaṃ vyoma sa ca vāyuḥ pratāpavān /
tacca tejo'mbhasā yuktaṃ śliṣṭamanyonyatastadā

tejasā śoṣitaṃ toyaṃ vāyunā ugragāminā /
bādhitena tathā vyomnā mārge datte tu tatkṣaṇāt

piṇḍībhūtaṃ tathā sarvaṃ kāṭhinyaṃ samapadyata /
seyaṃ pṛthvī mahābhāga teṣāṃ vṛddhatarā'bhavat

caturṇāṃ yogakāṭhinyādekaikaguṇavṛddhitaḥ /
pṛthvī pañcaguṇā jñeyā te'pyetasyāṃ vyavasthitāḥ

sa ca kāṭhinyakaṃ kurvan brahmāṇḍaṃ samapadyata /
tasmin nārāyaṇo devaścaturmūrtiścaturbhujaḥ

prājāpatyena rūpeṇa sisṛkṣurvividhāḥ prajāḥ /
cintayan nādhigaccheta sṛṣṭiṃ lokapitāmahaḥ

tato'sya sumahān kopo jajñe paramadāruṇaḥ /
tasmāt kopāt sahastrārciruttasthau dahanātmakaḥ

sa taṃ didhakṣurbrahmāṇaṃ brahmaṇoktastadā nṛpa /
havyaṃ kavyaṃ vahasveti tato'sau havyavāhanaḥ

brahmāṇaṃ kṣudhitaḥ prāyāt kiṃ karomi prasādhi mām /
sa brahmā pratyuvācātha tridhā tṛptimavāpsyasi

dattāsu dakṣiṇāsvādau tṛptirbhūtvā yato'marān /
nayase dakṣiṇābhāgaṃ dakṣiṇāgnistato'bhavat

ā samantāddhutaṃ kiṃcid yat triloke vibhāvaso /
tad vahasva surārthāya tatastvaṃ havyavāhanaḥ

gṛhaṃ śarīramityuktaṃ tatpatistvaṃ yato'dhunā /
ato vai gārhapatyastvaṃ bhava sarvagato vibho

viśvān narān huto yena nayase sadgatiṃ prabho /
ato vaiśvānaro nāma tava vākyaṃ bhaviṣyati

draviṇaṃ balamityuktaṃ dhanaṃ ca draviṇaṃ yataḥ /
dadāti tad bhavāneva draviṇodāstato'bhavat

tanuṃ pāsyatanuṃ pāsi yena tvaṃ sarvadā vibho /
tatastanūnapānnāma tava vatsa bhaviṣyati

bhavān jātāni vai veda ajātāni ca yena vai /
ataste nāma bhavatu jātavedā iti prabho

nārāḥ sāmānyataḥ puṃso viśeṣeṇa dvijātayaḥ /
te śaṃsanti yatastvāṃ tu nārāśaṃsastato bhava

agas tirobhavennityaṃ niḥśabdo niścayātmakaḥ /
agastvaṃ sarvagatvācca tenāgnistvaṃ bhaviṣyasi

dhmā prapūraṇaśabdo ya idhmā nāma prakīrtyate /
pūritasyāgatiryena tenedhmastvaṃ bhaviṣyasi

yājyānyetāni nāmāni tava putra mahāmakhe /
yajantastvāṃ narāḥ kāmaistarpayiṣyantyasaṃśayam

// iti śrīvarāhapurāṇe bhagavacchāstre aṣṭādaśo'dhyāyaḥ