Vamana Purana · Chapter 62

iti śrīvāmanapurāṇe ekaṣaṣṭitamo 'dhyāyaḥ
pulastya uvāca /
gate 'tha tīrthayātrāyāṃ prahlāde dānaveśvare /
kurukṣetraṃ samabhyāgād yaṣṭuṃ vairocano valiḥ

tasmin mahādharmayute tīrthe brāhmaṇapuṅgavaḥ /
śukro dvijātipravarānāmantrayat bhārgavān

bhṛgūnāmantryamāṇān vai śrutvātreyāḥ sagautamāḥ /
kauśikāṅgirasaścaiva tatyajuḥ kurujāṅgalān

uttarāśāṃ prajagmuste nadīmanu śatadrukām /
śātadrave jale snātvā vipāśāṃ prayayustataḥ

vijñāya tatrāpyaratiṃ snātvār'cya pitṛdevatāḥ /
prajagmuḥ kiraṇāṃ puṇyāṃ dineśakiraṇacyutām

tasyāṃ snātvār'cya deverṣe sarva eva maharṣayaḥ /
airāvatīṃ supuṇyodāṃ snātvā jagmuratheśvarīm

devikāyā jale snātvā payoṣṇyāṃ caiva tāpasāḥ /
avatīrṇā mune snātumātreyādyāḥ śubhāṃ nadīm

tato nimagnā dadṛśuḥ pratibimbamathātmanaḥ /
antarjale dvijaśreṣṭha mahadāścaryakārakam

unmajjane ca dadṛśuḥ punarvismitamānasāḥ /
tataḥ snātvā samuttīrṇā ṛṣayaḥ sarva eva hi

jagamustato 'pi te brahman kathayantaḥ parasparam /
cintayantaśca satataṃ kimetaditi vismitāḥ

tato dūrādapaśyanta vanaṣaṇḍaṃ suvistṛtam /
vanaṃ haragalaśyāmaṃ khagadhvaninināditam

atituṅgatayā vayoma āvṛṇvānaṃ nagottamam /
vistṛtābhirjaṭābhistu antarbhūmiñca nārada

kānanaṃ puṣpitairvṛkṣairatibhāti samantataḥ /
daśārddhavarṇaiḥ sukhadairnabhastārāgaṇairiva

taṃ dṛṣṭvā kamalairvyāptaṃ puṇḍarīkaiśca śobhitam /
tadvat kokanadairvyāptaṃ vanaṃ padmavanaṃ yathā

prajagmustuṣṭimatulāṃ te hlādaṃ paramaṃ yayaḥ /
viviśuḥ prītamanaso haṃsā iva mahāsaraḥ

tanmadhye dadṛśuḥ puṇyamāśramaṃ lokapūjitam /
caturṇāṃ lokapālānāṃ vargāṇāṃ munisattama / /
62.16 dharmāśramaṃ prāṅmukhaṃ tu palāśaviṭapāvṛtam /
pratīcyabhimukhaṃ brahman arthasyekṣuvanāvṛtam

dakṣiṇābhimukhaṃ kāmyaṃ rambhāśokavanāvṛtam /
udaṅmukhaṃ ca mokṣasya śuddhasphaṭikavarcasam

kṛtānte tvāśramī mokṣaḥ kāmastretāntare śramī /
āśramyartho dvāparānte tiṣyādau dharma āśramī

tānyāśramāṇi munayo dṛṣṭvātreyādayo 'vyayāḥ /
tatraiva ca ratiṃ cakrurakhaṇḍe salilāplute

dharmādyairbhagavān viṣṇurakhaṇḍa viśrutaḥ /
caturmurtirjagannāthaḥ purvameva pratiṣṭhitaḥ

tamarcayanti ṛṣayo yogātmāno bahuśrutāḥ /
śuśrūṣayātha tapasā brahmacaryeṇa nārada

evaṃ te nyavasaṃstatra sametā munayo vane /
asurebhyastadā bhītāḥ svāśrityākhaṇḍaparvatam

tathānye brāhmaṇā brahman aśmakuṭṭā marīcipāḥ /
snātvā jale hi kālindyāḥ prajagmurdakṣiṇāmukhāḥ

avantiviṣayaṃ prāpya viṣṇumāsādya saṃsthitāḥ /
viṣṇorapi prasādena duṣpraveśaṃ mahāsuraiḥ

bālakhilyādayo jagmuravaśā dānavād bhayāt /
rudrakoṭiṃ samāśritya sthitāste brahmacāriṇaḥ

evaṃ gateṣu vipreṣu gautamāṅgirasādiṣu /
śukrastu bhārgavān sarvān ninye yajñavidhau mune

adhiṣṭhite bhārgavaistu mahāyajñe 'mitadyute /
yajñadīkṣāṃ baleḥ śukraścākāra vidhinā svayam

śvetāmbaradharo daityaḥ śvetamālyānulepanaḥ /
mṛgājināvṛtaḥ pṛṣṭhe barhipatravicitritaḥ

samāste vitate yajñe sadasyairabhisaṃvṛtaḥ /
hayagrīvapralambādyairmayabāṇapurogamaiḥ

patnī vindhyāvalī cāsya dīkṣitā yajñakarmaṇi /
lalanānāṃ sahasrasya pradhānā ṛṣikanyakā

śukreṇāśvaḥ śvetavarṇo madhumāse sulakṇaḥ /
mahīṃ vihartumutsṛṣṭastārakākṣo 'nvagācca tam

evamaśve samutsṛṣṭe vitate yajñakarmaṇi /
gate ca māsatritaye hūyamāne ca pāvake

pūjyamāneṣu daityeṣu miṣunasthe divākare /
suṣuve devajananī mādhavaṃ vāmanākṛtim

taṃ jātamātraṃ bhagavantamīśaṃ nārāyaṇaṃ lokapatiṃ purāṇam /
brahmā samabhyetya samaṃ maharṣibhiḥ stotraṃ jagādātha vibhormaharṣe

namo 'stu te mādhava sattvamūrtte namo 'stu te śāśvata viśvarūpa /
namo 'stu te śatruvanendhanāgne namo 'stu vai pāpamahādavāgne

namaste puṇḍarīkākṣa namaste viśvabhāvana /
namaste jagādādhāra namaste puruṣottama

nārāyaṇa jaganmūrte jagannātha gadādhara /
pītavāsaḥ śriyaḥkānta janārdana namo 'stu te

bhavāṃstrātā ca goptā ca viśvātmā sarvago 'vyayaḥ /
sarvadhārī dharādhārī rūpadhārī namo 'stu te

vardhasva vardhitāśeṣatrailokya surapūjita /
kuruṣva daivatapate maghono 'śrupramārjanam

tvaṃ dhātā ca vidhātā ca saṃhartā tvaṃ maheśvaraḥ /
mahālaya mahāyogin yogaśāyin namo 'stu te / /
62.41 itthaṃ stuto jagannāthaṃ sarvātmā sarvago hariḥ /
provāca bhagavān mahyaṃ kurūpanayanaṃ vibho

tataścakāra devasya jātakarmādikāḥ kriyāḥ /
bharadvājo mahātejā bārhaspatyastapodhanaḥ

vratabandhaṃ tatheśasta kṛtavān sarvasāstravit /
tato daduḥ prītiyutāḥ sarva eva varān kramāt

yajñopavītaṃ pulahastvahaṃ ca sitavāsasī /
mṛgājinaṃ kumbhayonirbharadvājastu mekhalām

pālāśamadadad daṇḍaṃ marīcirbrahmaṇāḥ sutaḥ /
akṣasūtraṃ vāruṇistu kauśyaṃ vedamathāṅgirāḥ

chatraṃ prādād raghū rājā upānadyugalaṃ nṛgaḥ /
kamṇḍaluṃ bṛhattejāḥ prādādviṣṇorbṛhaspatiḥ

evaṃ kṛtopanayano bhagavān bhūtabhāvanaḥ /
saṃstūyamāno ṛṣibhiḥ sāṅgaṃ vedamadhīyata

bharadvājādāṅgirasāt sāmavedaṃ mahādhvanim /
mahadākhyānasaṃyuktaṃ gandharvasahitaṃ mune

māsenaikena bagavān jñānaśrutimahārṇavaḥ /
lokacārapravṛttyarthamabhūcchrutiviśāradaḥ

sarvaśāstreṣu naipuṇyaṃ gatvā devo 'kṣayo 'vyayaḥ /
provāca brāhmaṇaśreṣṭhaṃ bharadvājamidaṃ vacaḥ

śrīvāmana uvāca /
brahman vrajāmi dehyājñāṃ kurukṣetraṃ mahodayam /
tatra daityapateḥ puṇyo hayamedhaḥ pravartate

samāviṣṭāni paśyasva tejāṃsi pṛthivītale /
ye saṃnidhānāḥ satataṃ madaṃśāḥ puṇyavardhanāḥ /
tenāhaṃ pratijānāmi kurukṣetraṃ gato baliḥ

bharadvāja uvāca /
svecchayā tiṣṭha vā gaccha nāhamājñāpayāmi te /
gamiṣyāmo vayaṃ viṣṇo baleradhvaraṃ mā khida

yad bhavantamahaṃ deva paripṛcchāmi tad vada /
keṣu keṣu vibho nityaṃ sthāneṣu puruṣottama /
sānnidhyaṃ bhavato brūhi jñātumicchāmi tattvataḥ

vāmana uvāca /
śrūyatāṃ kathayiṣyāmi yeṣu yeṣu guro aham /
nivāsāmi supuṇyeṣu sthāneṣu bahurūpavān

mamāvatārairvasudhā nabhastalaṃ pātālamambhonidhayo divañca /
diśaḥ samastā girayo 'mbudāśca vyāptā bharadvāja mamānurūpaiḥ

ye divyā ye ca bhaumā jalagaganacarāḥ sthāvarā jaṅgamāśca sendrāḥ sārkāḥ sacandrā yamavasuvaruṇā hyagnayaḥ sarvapālāḥ /
brahmādyāḥ sthāvarāntā dvijakhagamahitā mūrtimanto hyamūrtāḥ te sarve matprasūtā bahu vividhaguṇāḥ pūraṇārthaṃ pṛthivyāḥ

ete hi mukhyāḥ surasiddhadānavaiḥ pujyāstathā saṃnihitā mahītale /
yairdṛṣṭamātraiḥ sahasaiva nāśaṃ prayāti pāpaṃ dvijavarya kīrtanaiḥ