Vamana Purana · Chapter 1

atha śrīvāmanapurāṇam
nārāyaṇaṃ namaskṛtya naraṃ caiva narottamam /
devīṃ sarasvatīṃ vyāsaṃ tato jayamudīrayet /
trailokyarājyamākṣipya balerindrāya yo dadau /
śrīdharāya namastasmai chadmavāmanarūpiṇe

pulastyamuṣimāsīnamāśrame vāgvidāṃ varam /
nāradaḥ paripapraccha purāṇaṃ vāmanāśrayam

kathaṃ bhagavatā brahman viṣṇunā prabhaviṣṇunā /
vāmanatvaṃ dhṛtaṃ pūrvaṃ tanmamācakṣva pṛcchataḥ

kathaṃ ca vaiṣṇavano bhūtvā prahlādo daityasattamaḥ /
tridaśairyuyudhe sārthamatra mai saṃśayo mahān

śrūyate ca dvijaśreṣṭha dakṣasya duhitā satī /
śaṅkarasya priyā bhāryā babhuva varavarṇinī

kimarthaṃ sā parityajya svarīraṃ varānanā /
jātā himavato gehe girīndrasya mahātmanaḥ

punaśca devadevavasya patnītvamagamacchubhā /
etanme saṃśayaṃ chindhi sarvavit tvaṃ mato 'si me

tīrthānāṃ caiva māhātmyaṃ dānānāṃ caiva sattama /
vratānāṃ vividhānāṃ ca vidhimācakṣva me dvija

evabhukto nāradena pulastyo sunisattamaḥ /
provāca vadatāṃ śreṣṭho nāradaṃ tapaso nidhima

pulastya uvāca /
purāṇaṃ vāmanaṃ vakṣye kramānnikhilamāditaḥ /
avadhānaṃ sthiraṃ kṛtvā śṛṇuṣva munisattma

purā haimavatī devī mandarasthaṃ maheśvaram /
uvāca vacanaṃ dṛṣṭvā grīṣmakālamupasthitam

grīṣmaḥ pravṛtto deveśa na ca te vidyate gṛham /
yatra vātātapau grīṣme sthitayornau gamiṣyataḥ

evamukto bhavānyā tu śaṅkaro vākyamabravīt /
nirāśrayo 'haṃ sudatī sadāraṇyacaraḥ śubhe

ityuktā śaṅkareṇātha vṛkṣacchāyāsu nārada /
nidāghakālamanayat samaṃ śarveṇa sā satī

nidāghānte samudrabhūto nirjanācarito 'dbhutaḥ /
ghanāndhakāritāśo vai prāvṛṭkāloṣatirāgavān

taṃ dṛṣṭvā dakṣatanujā prāvṛṭkālamupasthitam /
provāca vākyaṃ deveśaṃ satī sapraṇayaṃ tadā

vivānti vātā hṛdayāvadāraṇā garjantyamī loyadharā maheśvara /
sphuranti nīlābhragaṇeṣu vidyuto vāśanti kekāravameva barhiṇaḥ

patanti dhārā gaganāt paricyutā bakā balākāśca saranti toyadān /
kadambasarjjārjunaketakīdrumāḥ puṣpāṇi muñcanti sumārutāhatāḥ

śrutvaiva maghasya dṛḍhaṃ tu garjitaṃ tyajanti haṃsāśca sarāṃsi tatkṣaṇāt /
yathāśrayān yogigaṇaḥ samantāt pravṛddhamūlānapi saṃtyajanti

imāni yūthāni vane mṛgāṇāṃ caranti dhāvanti ramanti śaṃbho /
tathācirābhāḥ sutarāṃ sphuranti paśyeha nīleṣu ghaneṣu deva /
nūnaṃ samṛddhiṃ salilasya dṛṣṭvā caranti śūrāstaruṇadrumeṣu

udvattvegāḥ sahasaiva nimnagā jātāḥ śaśaṅkāṅkitacārumaile /
kimatra citraṃ yadanujjvalaṃ janaṃ niṣevya yoṣid bhavati tvaśīlā

nīlaiśca meghaiśca samāvṛtaṃ nabhaḥ puṣṣaiśca sarjjā mukulaiśca nīpāḥ /
phalaiśca bilvāḥ payasā tathāpagāḥ patraiḥ sapadmaiśca mahāsarāṃsi

kāle suraudre nanu te bravīmi /
gṛhaṃ kuruṣvātra mahācajalottame sunirvṛtā yena bhavāmi śaṃbho

itthaṃ trinetraḥ śrutirāmaṇīyakaṃ śrutvā vaco vākyamidaṃ babhāṣe /
na me 'sti vittaṃ gṛhasaṃcayārthe mṛgāricarmāvaraṇaṃ mama priye

mamopavītaṃ bhujageśvaraḥ śubhe karṇe 'pi padmaśca tathaiva piṅgalaḥ /
keyūramekaṃ mama kambalastvahirdvitīyamanyo bhujago dhanañjayaḥ

savyetare takṣaka uttare tathā /
nīlo 'pi nīlāñjanatulyavarṇaḥ śroṇītaṭe rājati supratiṣṭhaḥ

pulastya uvāca /
iti vacanamathograṃ śaṅkarātsā mṛḍānī ṛtamapi tadasatyaṃ śrīmadākarṇya bhītā /
avanitasamavekṣya svāmino vāsakṛcchrāt parivadati saroṣaṃ lajjayocchvasya coṣm

devyuvāca /
kathaṃ hi devadeveśa prāvaṭkālo gamiṣyati /
vṛkṣamūle sthitāyā me suduḥkhena vadāmyataḥ

śaṅkara uvāca /
ghanāvasthitadehāyāḥ prāvṛṭghanakhaṇḍamunnatamāruhya tasthau saha dakṣakanyayā /
tato 'bhavannāma tedaśvarasya jīmūtaketustviti viśrutaṃ divi