Vallālacarita · Chapter 2.21

iti vallālacarite vyāsapurāṇe rudragītopaniṣatsu viṃśo 'dhyāyaḥ /
[[100]]
ekaviṃśo 'dhyāyaḥ
siṃhagiriruvāca:
etatte kathitaṃ vyāsa purāṇaṃ manujeśvara /
rājarṣibhyo yathā prāha purā vyāso mahāmuniḥ

bhuṅkṣa bhogān yathākāmaṃ pitḥn devān ca tarpaya /
brāhmaṇāṃśca prajānātha dānairvahuvidhaiḥ sadā

kurupitṛpiṇḍayajñaṃ saha rājñyā navīnayā /
śilādevyā mahīpāla tasyāṃ putro bhaviṣyati

tulāpuruṣadānañca yajñe tatra parantapa /
vidhatsva niyataḥ kṛcchrañcaritvā dharaṇīpate

svastyastu te gamiṣyāmi jagannāthapurīṃ prati /
punarevāgamiṣyāmi yadā māṃ saṃsmariṣyasi

śaraṇadatta uvāca:
ākhyāyaivaṃ pārthivāya muniḥ siṃhagiristataḥ /
jagāma tairvṛtaḥ śiṣye ryaiḥ sa rājan samāgataḥ

gate siṃhagirau rājā cintayan manasi kṣaṇam /
piṇḍayajñe ca dāneṣu mano dadhre punaḥ punaḥ

yajñādīnāṃ phalaṃ dhyāyan mantriṇā ca purodhasā /
valadevena vipraiśca mantrayāmāśca pārthivaḥ

mantrayitvā tato rājā tadānīṃ brāhmaṇaiḥ saha /
yajñañca dānāni karttuṃ karaṇāṇyupacakrame

ājñāpayat tato bhūpa ādidevaṃ rahasvinam /
mantriṇaṃ sadguṇairyuktaṃ karttavyāni ca sarvvaśaḥ

rājovāca:
ānayantu yathā proktaṃ valadevādibhirdvijaiḥ /
sarvvadravyaṃ yathāyogaṃ yajñe caiva vihāpite

haradāso viṣṇudāso durgāsiṃhaśca satvaram /
annādīnāñca sambhārān śakaṭaiśca yathākramam

vidhīyatāṃ yajñavāṭaḥ patākādivibhūṣitaḥ /
kāryyantāmupakāryyāśca rājanyānāṃ mahātmanām

śatañca sūtrakaṇṭānāṃ pāke ca pariveśane /
vīṇāvādañca gāyantām nṛtyantāṃ naṭanarttakāḥ

prekṣāgṛhāśca kāryyantāṃ sarvvāntaḥpurayoṣitām /
āmantryantāṃ brahmakṣatraveśyasatśūdrajātayaḥ

annādisusamṛddhāni kāryyantāṃ śaraṇānyuta /
brāhmaṇā vedavettāro vaseyuryyeṣu pūjitāḥ

[[102]]
āhūya lakṣmaṇaṃ rājā prāhedaṃ vacanaṃ tataḥ /
āmantrayasva yajñāya gatvā tvaṃ vikramaṃ puram

śrīsukhasenaṃ pitṛvyaṃ kumārañca dhruvaṃ tathā /
āgacchantu ca sarvvāṇi tayo rantaḥpurāṇi ca

śaraṇadatta uvāca:
gatvāsau vikramapuraṃ lakṣmaṇaḥ paravīrahā /
sukhamāmantrayāñcakre abhivādya kṛtāñjaliḥ

dhruvaśca sukhasenaśca satkṛtyāmantrito mudā /
yajñāya jagmaturgauḍaṃ gṛhītvāntaḥpurāṇi tau

yajñaṃ vallālasenasya saṃśrutya vaidikā dvijāḥ /
jagmuḥ prahṛṣṭamanaso yajñaṃ yajñavidastadā

anāhūtā ravāhūtā brāhmaṇāśca dhanāśayā /
samāpetuḥ sarvvadigbhyaḥ śataśo 'tha sahasraśaḥ

yayuḥ sāmantarājāno gṛhītvopāyanāni ca /
sānugā vividhairyānairanubhoktuṃ mahotsavam

āvasathān dadusteṣāṃ nṛpateradhikāriṇaḥ /
suvahūn śobhanākārān bhakṣyabhojyasamanvitān

vallālaṃ te tato dṛṣṭvā tenātha pratipūjitāḥ /
yathoddiṣṭānāvasathān jagmuste maṇḍaleśvarāḥ

saṃviśramya tataḥ kāmaṃ rājarājanyakādayaḥ /
dadṛśuste prajānāthaṃ pāṇḍavaṃ taṃ sadogatam

tato viprā yathākāle vedavedāṅgapāragāḥ /
dīkṣayāmāsurnṛpatiṃ vallālaṃ malhanātmajam

sukhasenaṃ viṣṇumallaṃ pratyudgamya dharāpatiḥ /
abhivādyābhivādārhau idaṃ vacanamabravīt

dharasenaṃ yajñasenaṃ dharmmasiṃhaṃ dhravaṃ tathā /
prasīdantu bhavanto māṃ yajñādidānakarmmasu

evamuktvā tatastān sa dhārmmiko dharaṇīpatiḥ /
yathāyogyādhikāreṣu yuyojādhikṛtān tadā

bhakṣyabhojyādhikāreṣu bhīmasenamayojayat /
ayujaddānādhikāre dānācāryyaṃ vṛhaspatim

anyeṣvapyadhikāreṣu puruṣān saṃnyayojayat /
parigrahe brahmakṣatraviśāṃ lakṣmaṇamuktavān

rājño yajñasabhā gauḍe nānāpādapaśobhitā /
bhrājiṣṇu rviśrāmaveśmavatī ramyā surūpiṇī

nānāratnaiḥ kupyaratnaiḥ kuthaiścitrairvitānakaiḥ /
paryyaṅkaiśca patākābhirdhvajaiśca paryyaśobhata

sthānānyapakalpitāni sagaṇānāṃ pṛthak pṛthak /
brāhmaṇānāṃ kṣatriyāṇāṃ vaṇijāñcāntyajanmanām

[[104]]
brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyāstathā satśūdrajātayaḥ /
nṛpeṇāmantritāḥ sarvve tatra rāse rasaṃ gatāḥ

bhojakā rājaputrāśca rājarājanyakādayaḥ /
mahāmāṇḍalikāḥ sarvve cāntaraṅgā mahāpadāḥ

yathāyogyeṣvāsaneṣu niṣeduḥ pratipūjitāḥ /
vallālena sabhāyāṃ te divīva tridivaukasaḥ

bhrājamānaḥ sabhāmadhye sutrāmeva sudharmmaṇi /
devān pitḥṃśca yajñena pāpaghnenāyajannṛpaḥ

atha sakhaḍgaḥ soṣṇīṣaḥ sarvvābharaṇabhūṣitaḥ /
puṣṭikāmo 'karodrājā dānaṃ karṇa ivāparaḥ

tatrātmaparimāṇena kāñcanena dharāmarān /
dānena toṣayāmāsa sahasradakṣiṇāvatā

apavarge 'bhirūpān sa brāhmaṇān nṛpatistataḥ /
anyāṃśca bhojayāmāsa śataśo 'tha sahasraśaḥ

devā vabhūvuḥ pitaraśca tatra hṛdyaiśca kavyai rnitarāṃ sutṛptāḥ /
bhūdeva vargāstapanīyadānairbhojyānnapānairvahudakṣiṇābhiḥ