Vallālacarita · Chapter 2.2

ityānandabhaṭṭaprokte vallālacarite vallālaparicayo nāma prathamo 'dhyāyaḥ |
[[017]]
atha dvitīyo 'dhyāyaḥ |
purodantapurādhīśaṃ jigīṣuravanīpatiḥ /
vittāḍhyādvallabhānandāgniṣkakoṭiṃ gṛhītavān

vāraṃ vāraṃ jito rājā yato maṇipurāhave /
tato 'bhiyānaṃ ghoraṃ sa karttumāsītsamudyataḥ

vallabhe 'dātukāme 'pi dṛṣṭvā saṃvidvyatikramam /
preṣayāmāsa dūtaṃ sa vaṇijāya mahātmane

sa dūtaḥ saṅkakoṭasthaṃ vallabhaṃ samupāgataḥ /
vijñāpayāmāsa tadā vallālanṛpaśāsanam

vallāla uvāca:
yathāsmābhi rhi karttavyaṃ saṃyānaṃ prati kīkaṭam /
vidhāya sumahodyogaṃ ṣaḍṅgabalasaṃyutaiḥ

tato vallabhacandraḥ sa gṛhṇan prāṇityalekhanam /
preṣayan tu sārddhakoṭiṃ suvarṇamiti māciram

vallabha uvāca:
amitavyayinā rājñā kālikā pātitā sakṛt /
kiṃ brūmo nṛpatiṃ naivaṃ mayā dṛṣṭaḥ satāṃ vidhiḥ

[[018]]
kasmādvā samarodyogaḥ labdhasya paripālanam /
rāṣṭrasyaivocitaṃ karttuṃ yuddhametadakāraṇam

tyajyatām grāṁvārabuddhiḥ prajānāṃ hitakāmyayā /
prajākṣayakaraṃ yuddhamadharmmyaṃ nirayapradam

yadṛcchācāro nṛpatī rājadharmmaṃ na paśyati /
arakṣaṇe mahaddoṣaḥ kiṃ guṇo rāṣṭravarddhanaiḥ

kṣetriyaṃ bhagavadbhaktamathavā muṣalaṃ dhanuḥ /
na ko 'pi puruṣaḥ karttuṃ kadācidbhavati prabhuḥ

arakṣitvā prajā rājā kevalaṃ valimādadat /
ayaśo mahadāpnoti nirayañcaiva gacchati

ityāhuḥ kośātakinaḥ kiṃ rājanayacarccayā /
rājanīti rhi vijñeyaṃ śatrūṇāṃ parimardanam

athavā vigrahairyasmāt pīḍyante 'smadvidhā janāḥ /
ulapā iva sāmānyā bravīmi tena hetunā

yadi syānnṛpati rddadyāt karādānasamanvitam /
ādhitve harikelīyaṃ ṛṇaṃ dātuṃ tadotsahe

tasya tadbhāṣitaṃ sarvvaṃ sa dūtaḥ śrāntavāhanaḥ /
vikramaṃ puramāgatya vallālāya nyavedayat

etacchrutvātha sandeśaṃ vallālaḥ pṛthivīpatiḥ /
manyunā sa prajajvāla kuṭaṅko vahninā yathā

tadāsya kopatāmrāsyāt susrāva svedaśambaram /
agnisaṃyogataḥ svinnadahyamānendhanād yathā

vallabhe jrātasaṃroṣo nirddoṣeṣu vaṇikṣvapi /
kruddho bhūtvā sa vallālaḥ cakāra kadanaṃ bhṛśam

śulkādānamiṣeṇāpi jahāra vaṇijāṃ balāt /
vyavahāre dhṛtaṃ vastu keṣāñcit krośatāmapi

asavarṇāvivāhastu niṣiddhopi kalau yuge /
govindāḍhyasya kanyāṃ sa jahāra vaṇijo balāt

naharddevo 'pi sauvarṇādanudarśaṃ cakāra ha /
kulavṛddhaiḥ sahāgatya nāpi pratyagrahīcca tam
tataḥ sa mantrayan rājā gūḍhṃ cāṭuviṭaiḥ saha /
pīḍayāmāsa vaṇijo dūtañcedamuvāca ha

vallāla uvāca:
suvarṇā vaṇijo rāṣṭre duḥśīlā dhanagarvvitāḥ /
brāhmaṇān te tūlayanti brahmakṣatrañca māmapi

[[020]]
vallabhānandanāmā ca vaṇiggaṇamahattaraḥ /
aśiṣṭaḥ kulajanmanyo dāmbhikaśca viśeṣataḥ

ityādīn suvahūn doṣānāropya paṇyajīviṣu /
vallabhāya saṅkakoṭe rājā dūtaṃ vyasarjayat

āsedhaṃ vipulaṃ cakre bhayaṃ maitraṃ ca darśayan /
yena kena prakāreṇa taṃ vaśīkaraṇecchayā

tadādade dviguṇitamanyāyena karaṃ bharam /
māddādāvāharacchulkamasakṛcchaulkikacchalāt