Language

ENहिગુ
Scripture Library

Trisvabhāvanirdeśa · Verses 1-20

1

// namo mañjuśriye kumārabhūtāya //
ācāryavasubandhupraṇītaḥ
Trisvabhāvanirdeśaḥ (Tsn)
kalpitaḥ paratantraśca pariniṣpanna eva ca /
trayaḥ svabhāvā dhīrāṇāṃ gambhīrajñeyamiṣyate

2

yat khyāti paratantro 'sau yathā khyāti sa kalpitaḥ /
pratyayādhīnavṛttitvāt kalpanāmātrabhāvataḥ

3

tasya khyāturyathākhyānaṃ yā sadāvidyamānatā /
jñeyaḥ sa pariniṣpannasvabhāvo 'nanyathātvataḥ

4

tatra kiṃ khyātyasatkalpaḥ kathaṃ khyāti dvayātmanā /
tasya kā nāstitā tena yā tatrādvayadharmatā

5

asatkalpo 'tra kaścittaṃ yatastena hi kalpyate /
yathā ca kalpayatyartha tathātyantaṃ na vidyate

6

taddhetuphalabhāvena cittaṃ dvividhamiṣyate /
yadālayākhyaṃ vijñānaṃ pravṛttyākhyaṃ ca saptadhā

7

saṃkleśavāsanābījaiścitatvāccittamucyate /
cittamādyaṃ dvitīyaṃ tu citrākārapravṛttitaḥ

8

samāsato 'bhūtakalpaḥ sa caiṣa trividho mataḥ /
vaipākikastathā naimittiko 'nyaḥ prātibhāsikaḥ

9

prathamo mūlavijñānaṃ tadvipākātmakaṃ yataḥ /
anyaḥ pravṛttivijñānaṃ dṛśyadṛgvittivṛttitaḥ

10

sadasattvād dvayaikatvāt saṃkleśavyavadānayoḥ /
lakṣaṇābhedataśceṣṭā svabhāvānāṃ gaṃbhīratā

11

sattvena gṛhyate yasmādatyantābhāva eva ca /
svabhāvaḥ kalpitastena sadasallakṣaṇo mataḥ

12

vidyate bhrāntibhāvena yathākhyānaṃ na vidyate /
paratantro yatastena sadasallakṣaṇo mataḥ

13

advayatvena yaccāsti dvayasyābhāva eva ca /
svabhāvastena niṣpannaḥ sadasallakṣaṇo mataḥ

14

dvaividhyāt kalpitārthasya tadasattvaikabhāvataḥ /
svabhāvaḥ kalpito bālairdvayaikatvātmako mataḥ

15

prakhyānād dvayabhāvena bhrāntimātraikabhāvataḥ /
svabhāvaḥ paratantrākhyo dvayaikatvātmako mataḥ

16

dvayābhāvasvabhāvatvādadvayaikasvabhāvataḥ /
svabhāvaḥ pariniṣpanno dvayaikatvātmako mataḥ

17

kalpitaḥ paratantraśca jñeyaṃ saṃkleśalakṣaṇam /
pariniṣpanna iṣṭastu vyavadānasya lakṣaṇam

18

asaddvayasvabhāvatvāt tadabhāvasvabhāvataḥ /
svabhāvāt kalpitājjñeyo niṣpanno 'bhinnalakṣaṇaḥ

19

advayatvasvabhāvatvād dvayābhāvasvabhāvataḥ /
niṣpannāt kalpitaścaiva vijñeyo 'bhinnalakṣaṇaḥ

20

yathākhyānamasadbhāvāt tathāsattvasvabhāvataḥ /
svabhāvāt paratantrākhyānniṣpanno 'bhinnalakṣaṇaḥ

Original text: Trisvabhāvanirdeśa · Edition: Stephen Anacker: Trisvabhavanirdesh. Delhi: Motilal Banarsidass, 1986. · Data entry members of the Digital Sanskrit Buddhist Canon Input Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc