Tikanikayātra · Chapter 9
vyatipātaviṣṭivaidhṛtipāpagrahalagnavargadivaseṣu/
cauryāvaskandānṛtasaṃgrāmāsiddhim āyānti//
hutvānalaṃ namaskṛtya devatāḥ svasti vācya viprāṃś ca/
dhyāyan digīśam avilambitaṃ vrajed bhūpatiḥ sumanāḥ//
kāryavaśāt svayam agamaṃ bhūbhartuḥ kecid āhur ācāryāḥ/
chatrāyudhādyam iṣṭaṃ vaijayikaṃ nirgame kuryāt//
nākālavarṣavi(dyu)tstanite ṣṭhiṣṭa(ṣviṣṭaṃ?)kathañcid api mānam/
āsaptāhād divyāntarikṣabhaumais tathotpātaiḥ//
dakṣiṇapārśvaspandanam iṣṭaṃ hṛdayaṃ vihāya pṛṣṭhaṃ ca/
manasaś cāgamaśuddhiḥ ślokaś cāyaṃ munibhir uktaḥ//
śubhāśubhāni sarvāṇi nimittāni syur ekataḥ/
ekataś ca mano yāti tad viśuddhaṃ jayāvaham//
ārohati kṣitipatau vinayopapanno yātrānugo 'nyaturagaṃ pratiheṣitaś ca/
vaktreṇa vā spṛśati dakṣiṇam ātmapārśvaṃ yo 'śvaḥ sa bhartur acirāt pracinoti lakṣmīm//
muhurmuhur mūtraśakṛt karoti na tāḍyamāno 'py anulomayāyī/
akāryabhīto 'śruvilocanaś ca śivaṃ na bhartus turago 'bhidhatte//
skhalitagatir akasmāt trastakarṇo 'tidīnaḥ śvasati mṛdu sudīrghaṃ nyastahastaḥ pṛthivyām/
drutamukulitadṛṣṭiḥ svapnaśīlo vikomo bhayakṛd ahitabhakṣī naikaśo 'sṛkśakṛtkṛt//
valmīkasthāṇugulmatṛṇatarumathanaḥ svecchayā hṛṣṭadṛṣṭir
yāyād yātrānulomaṃ tvaritapadagatir vaktram unnamya coccaiḥ/
kakṣāsannāhakāle janayati sumahacchīkaraṃ vṛhaṃte vā
tatkālaṃ vā madāptau jayakṛd atha radaṃ veṣṭayan dakṣiṇaṃ ca//
siddhārthakādarśapayoñjanāni baddhaikapaśvāmiṣapūrṇakumbhāḥ/
uṣṇīṣabhṛṅgāranṛvarddhamānapuṃyānavīṇātapavāraṇāni//
dadhimadhughṛtarocanākumāryo dhvajakanakāmbujabhadrapīṭhaśaṅkhāḥ/
sitavṛṣakusumāmbarāṇi mīnā dvijagaṇikāptajanāś ca cāruveṣāḥ//
jvalitaśikhiphalākṣatekṣubhakṣā dviradamṛdaṅkuśacāmarāyudhāni/
marakatakuravindapadmarāgasphaṭikamaṇipramukhāś ca ratnabhedāḥ//
svayam atha racitāny ayatnato vā yadi kathitāni bhavanti maṅgalāni/
sa jayati sakalāṃ tato dharitrīṃ grahaṇadṛgālabhanaśrutair upāsya//
karpāsauṣadhakṛṣṇadhānyalavaṇaklīvāsthitailaṃ vasā
paṅkāṅgāraguḍāhicarmaśakṛtaḥ kleśāya savyādhitāḥ/
mattonmattajaḍīkṛtāndhavadhirakṣutkṣāmatakrārayo
muṇḍābhyaktavimuktakeśapatitāḥ kāṣāyinaś cāśubhāḥ//
paṭupaṭahamṛdaṅgaśaṅkhabherīpaṇavaravaṃ sapatākatoraṇāgram/
pracurakusumatoyaśāntareṇuṃ surabhisuveṣajanaṃ bhajec ca mārgam//
yāny atra maṅgalāmaṅgalāni nirgacchatāṃ pradiṣṭāni/
svapneṣv api tāni śubhāśubhāni viḍlepanaṃ dhanyam//
mṛdur anukūlaḥ snigdhapavanaḥ tadvad vīnā(ṇā)ś ca śasyante/
lalāṭaṃ dhanur athendraṃ(nuraindraṃ)na śubhadam anyatra śastaṃ(sta)phalam//
punnāmāna(naḥ)chuchu(cchu)gṛhagodhikapiṃgalā(lāḥ) śivā śyāmā/
kokilaśūkarikā(ka)ralā(lāḥ)prasthāne vāmataḥ śastāḥ//
strīsaṃjñā bhāsabhaṣaka(ka)piñjalāplavakambukiṃtsakā(?)/
śikhiśrīkaṣṭhapayīka(pippīka)ruruśyenāś ca dakṣiṇāṅga(lacuna)//
bhāradvājamayū(ra)cāpanakulāvalokanaṃ dhanyaḥ(nyam)/
godhāhirapa(?)jāhakasaraṭā(ṭa)śaśānām aniṣṭaphalam//
kīrtanam iṣṭaṃ cāṣakaśaśagodhāhisūkara(godhāsūkarāhi)jātīnām/
rutadarśanaṃ tv adhanyaṃ viparītaṃ vānararkṣānāṃ(ṇām)//
mṛgavihagā śasyante pradakṣiṇaṃ viṣamasaṃkhyayā ca mṛgāḥ/
nṛpadarśane gamaṇa(na)vat tadviparītā praveśe tu//
ākṣepaśīlaḥ pu(pa)ruṣāvi(bhi)dhāyī viraktabhṛtyaḥ paradāragāmī/
lubdho 'sahāyo vyasanī kṛtaghnaḥ sthitiprabhettā karaśīrṇarāṣṭraḥ//
visrambhahā krodhavaśe(śo) nṛśaṃse(saḥ) kṣudrā(draḥ) pramādī na bahuśrutā(ta)ś ca/
divyāntarikṣakṣitijau(jai)r vikārair nipīḍito (yaś ca) sa daivahīnaḥ//
ato viparyastaguṇena rājñā tādṛgvidho 'ris tv abhiyuktamātraḥ/
tarur ghuṇair jagdha ivāttakāryo mahān api kṣipram upaiti bhaṅgāḥ(ṅgam)//
tadviṣṭapravaranarapratāpahīnā nī(niḥ)śauryā varavāraṇāśvayodhamukhāḥ(khyāḥ)/
sotpātaprakṛtiviparyā(rya)yāna(nu)yātā śokārttā ripubalam āśuryā(yā)ti senāḥ(nā)//
saṃgrāme va(ya)m amara(dvija)prasādā(t) jyeṣyāmo ripubalam āśv asaṃśayena/
yasye(syai)vaṃ bhavati bale janapravādāḥ(daḥ) svalpo 'pi pravarabalaṃ nihanti rājā//
puraṃ ripor bhūmipatini(rni)hanyāc chatror aniṣṭagrahadiṭi(ṅni)viṣṭiḥ(ṣṭaḥ)/
yuddhasya yātrāsama eva kālaḥ kū(krū)reṣu lagneṣu ca kūṭāyudhaḥ(kūṭayuddhaṃ)//
antarmukhāḥ paurabhayaṃ vihaṅgāḥ pra(prā)kārasaṃsthā vinivedayanti/
āgantunāśāya bahirmukhās te tulyaṃ vihaṅgaiḥ saramātmajau(jā)ś ca//
ketūlkārkajarāhukīlakakujā bimbapraviṣṭā yataḥ
sūryendvoḥ pariveṣakhaṇḍam athavā dṛśyeta yasyāṃ diśi/
kroṣṭuśvātti(hi)pipīlikāśaśamṛgadhākṣa(dhvāṅkṣā)dayo vā pure
sainye vāpi yato viśanti hi tataḥ śatro(troḥ) puraṃ ghātayet//
pātālarkṣe rāhuketvo(tvoḥ) pure 'reto(s to)yocchittiḥ sālapātaś ca kāryaḥ/
jāmitrasthe bhūmijā(je ')syāṃśake vā putreṇendor vīkṣite 'gniḥ pradeyaḥ//
paraviṣayapurāptau sādhudevadvijasvāṃ(jasvaṃ)
kulajanavanitāṃ(tā)ś ca kṣmādhipo noparundhyāt/
vigajatura(ga)śastrānā(nn ā)rtabhītāṃ(tā)ś ca hanyāc
chubhatithidivasarkṣe hṛṣṭasainye(nyo) viśet tu//
digdāhakṣatajarajo 'śmavṛṣṭipātaiḥ nirghātakṣiticalanādivaikṛtaiś ca/(
yuddhānte mṛgaśakunaiś ca dīptanādaiḥ no bhadraṃ bhavati jite pari('pi) pārthivasya//
śubhā mṛgapatatriṇo mṛdusamīraṇo da(drop da)hlādakṛta(t)
grahāḥ sthūṭā(sphuṭa)marīcayo dvi(vi)gatareṇudinda(lacuna)laḥ(diṅmaṇḍalaṃ)/
yad anyam a(da)pi vikṛtai(taṃ) na vijayāvasāne bhavet
tadā sukham akaṇṭakaṃ nṛpatir atti deśe ripuḥ(ripoḥ)//E35
Original text: Tikanikayātra · Edition: Pandit, Vasant Kumar R., Tikanikayatra of Varahamihira, Journal of the University of Bombay. · Data entry Mizue Sugita · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0