Language

ENहिગુ
Scripture Library

Tikanikayātra · Chapter 9

9.1

vyatipātaviṣṭivaidhṛtipāpagrahalagnavargadivaseṣu/
cauryāvaskandānṛtasaṃgrāmāsiddhim āyānti//

9.2

hutvānalaṃ namaskṛtya devatāḥ svasti vācya viprāṃś ca/
dhyāyan digīśam avilambitaṃ vrajed bhūpatiḥ sumanāḥ//

9.3

kāryavaśāt svayam agamaṃ bhūbhartuḥ kecid āhur ācāryāḥ/
chatrāyudhādyam iṣṭaṃ vaijayikaṃ nirgame kuryāt//

9.4

nākālavarṣavi(dyu)tstanite ṣṭhiṣṭa(ṣviṣṭaṃ?)kathañcid api mānam/
āsaptāhād divyāntarikṣabhaumais tathotpātaiḥ//

9.5

dakṣiṇapārśvaspandanam iṣṭaṃ hṛdayaṃ vihāya pṛṣṭhaṃ ca/
manasaś cāgamaśuddhiḥ ślokaś cāyaṃ munibhir uktaḥ//

9.6

śubhāśubhāni sarvāṇi nimittāni syur ekataḥ/
ekataś ca mano yāti tad viśuddhaṃ jayāvaham//

9.7

ārohati kṣitipatau vinayopapanno yātrānugo 'nyaturagaṃ pratiheṣitaś ca/
vaktreṇa vā spṛśati dakṣiṇam ātmapārśvaṃ yo 'śvaḥ sa bhartur acirāt pracinoti lakṣmīm//

9.8

muhurmuhur mūtraśakṛt karoti na tāḍyamāno 'py anulomayāyī/
akāryabhīto 'śruvilocanaś ca śivaṃ na bhartus turago 'bhidhatte//

9.9

skhalitagatir akasmāt trastakarṇo 'tidīnaḥ śvasati mṛdu sudīrghaṃ nyastahastaḥ pṛthivyām/
drutamukulitadṛṣṭiḥ svapnaśīlo vikomo bhayakṛd ahitabhakṣī naikaśo 'sṛkśakṛtkṛt//

9.10

valmīkasthāṇugulmatṛṇatarumathanaḥ svecchayā hṛṣṭadṛṣṭir
yāyād yātrānulomaṃ tvaritapadagatir vaktram unnamya coccaiḥ/
kakṣāsannāhakāle janayati sumahacchīkaraṃ vṛhaṃte vā
tatkālaṃ vā madāptau jayakṛd atha radaṃ veṣṭayan dakṣiṇaṃ ca//

9.11

siddhārthakādarśapayoñjanāni baddhaikapaśvāmiṣapūrṇakumbhāḥ/
uṣṇīṣabhṛṅgāranṛvarddhamānapuṃyānavīṇātapavāraṇāni//

9.12

dadhimadhughṛtarocanākumāryo dhvajakanakāmbujabhadrapīṭhaśaṅkhāḥ/
sitavṛṣakusumāmbarāṇi mīnā dvijagaṇikāptajanāś ca cāruveṣāḥ//

9.13

jvalitaśikhiphalākṣatekṣubhakṣā dviradamṛdaṅkuśacāmarāyudhāni/
marakatakuravindapadmarāgasphaṭikamaṇipramukhāś ca ratnabhedāḥ//

9.14

svayam atha racitāny ayatnato vā yadi kathitāni bhavanti maṅgalāni/
sa jayati sakalāṃ tato dharitrīṃ grahaṇadṛgālabhanaśrutair upāsya//

9.15

karpāsauṣadhakṛṣṇadhānyalavaṇaklīvāsthitailaṃ vasā
paṅkāṅgāraguḍāhicarmaśakṛtaḥ kleśāya savyādhitāḥ/
mattonmattajaḍīkṛtāndhavadhirakṣutkṣāmatakrārayo
muṇḍābhyaktavimuktakeśapatitāḥ kāṣāyinaś cāśubhāḥ//

9.16

paṭupaṭahamṛdaṅgaśaṅkhabherīpaṇavaravaṃ sapatākatoraṇāgram/
pracurakusumatoyaśāntareṇuṃ surabhisuveṣajanaṃ bhajec ca mārgam//

9.17

yāny atra maṅgalāmaṅgalāni nirgacchatāṃ pradiṣṭāni/
svapneṣv api tāni śubhāśubhāni viḍlepanaṃ dhanyam//

9.18

mṛdur anukūlaḥ snigdhapavanaḥ tadvad vīnā(ṇā)ś ca śasyante/
lalāṭaṃ dhanur athendraṃ(nuraindraṃ)na śubhadam anyatra śastaṃ(sta)phalam//

9.19

punnāmāna(naḥ)chuchu(cchu)gṛhagodhikapiṃgalā(lāḥ) śivā śyāmā/
kokilaśūkarikā(ka)ralā(lāḥ)prasthāne vāmataḥ śastāḥ//

9.20

strīsaṃjñā bhāsabhaṣaka(ka)piñjalāplavakambukiṃtsakā(?)/
śikhiśrīkaṣṭhapayīka(pippīka)ruruśyenāś ca dakṣiṇāṅga(lacuna)//

9.21

bhāradvājamayū(ra)cāpanakulāvalokanaṃ dhanyaḥ(nyam)/
godhāhirapa(?)jāhakasaraṭā(ṭa)śaśānām aniṣṭaphalam//

9.22

kīrtanam iṣṭaṃ cāṣakaśaśagodhāhisūkara(godhāsūkarāhi)jātīnām/
rutadarśanaṃ tv adhanyaṃ viparītaṃ vānararkṣānāṃ(ṇām)//

9.23

mṛgavihagā śasyante pradakṣiṇaṃ viṣamasaṃkhyayā ca mṛgāḥ/
nṛpadarśane gamaṇa(na)vat tadviparītā praveśe tu//

9.24

ākṣepaśīlaḥ pu(pa)ruṣāvi(bhi)dhāyī viraktabhṛtyaḥ paradāragāmī/
lubdho 'sahāyo vyasanī kṛtaghnaḥ sthitiprabhettā karaśīrṇarāṣṭraḥ//

9.25

visrambhahā krodhavaśe(śo) nṛśaṃse(saḥ) kṣudrā(draḥ) pramādī na bahuśrutā(ta)ś ca/
divyāntarikṣakṣitijau(jai)r vikārair nipīḍito (yaś ca) sa daivahīnaḥ//

9.26

ato viparyastaguṇena rājñā tādṛgvidho 'ris tv abhiyuktamātraḥ/
tarur ghuṇair jagdha ivāttakāryo mahān api kṣipram upaiti bhaṅgāḥ(ṅgam)//

9.27

tadviṣṭapravaranarapratāpahīnā nī(niḥ)śauryā varavāraṇāśvayodhamukhāḥ(khyāḥ)/
sotpātaprakṛtiviparyā(rya)yāna(nu)yātā śokārttā ripubalam āśuryā(yā)ti senāḥ(nā)//

9.28

saṃgrāme va(ya)m amara(dvija)prasādā(t) jyeṣyāmo ripubalam āśv asaṃśayena/
yasye(syai)vaṃ bhavati bale janapravādāḥ(daḥ) svalpo 'pi pravarabalaṃ nihanti rājā//

9.29

puraṃ ripor bhūmipatini(rni)hanyāc chatror aniṣṭagrahadiṭi(ṅni)viṣṭiḥ(ṣṭaḥ)/
yuddhasya yātrāsama eva kālaḥ kū(krū)reṣu lagneṣu ca kūṭāyudhaḥ(kūṭayuddhaṃ)//

9.30

antarmukhāḥ paurabhayaṃ vihaṅgāḥ pra(prā)kārasaṃsthā vinivedayanti/
āgantunāśāya bahirmukhās te tulyaṃ vihaṅgaiḥ saramātmajau(jā)ś ca//

9.31

ketūlkārkajarāhukīlakakujā bimbapraviṣṭā yataḥ
sūryendvoḥ pariveṣakhaṇḍam athavā dṛśyeta yasyāṃ diśi/
kroṣṭuśvātti(hi)pipīlikāśaśamṛgadhākṣa(dhvāṅkṣā)dayo vā pure
sainye vāpi yato viśanti hi tataḥ śatro(troḥ) puraṃ ghātayet//

9.32

pātālarkṣe rāhuketvo(tvoḥ) pure 'reto(s to)yocchittiḥ sālapātaś ca kāryaḥ/
jāmitrasthe bhūmijā(je ')syāṃśake vā putreṇendor vīkṣite 'gniḥ pradeyaḥ//

9.33

paraviṣayapurāptau sādhudevadvijasvāṃ(jasvaṃ)
kulajanavanitāṃ(tā)ś ca kṣmādhipo noparundhyāt/
vigajatura(ga)śastrānā(nn ā)rtabhītāṃ(tā)ś ca hanyāc
chubhatithidivasarkṣe hṛṣṭasainye(nyo) viśet tu//

9.34

digdāhakṣatajarajo 'śmavṛṣṭipātaiḥ nirghātakṣiticalanādivaikṛtaiś ca/(
yuddhānte mṛgaśakunaiś ca dīptanādaiḥ no bhadraṃ bhavati jite pari('pi) pārthivasya//

9.35

śubhā mṛgapatatriṇo mṛdusamīraṇo da(drop da)hlādakṛta(t)
grahāḥ sthūṭā(sphuṭa)marīcayo dvi(vi)gatareṇudinda(lacuna)laḥ(diṅmaṇḍalaṃ)/
yad anyam a(da)pi vikṛtai(taṃ) na vijayāvasāne bhavet
tadā sukham akaṇṭakaṃ nṛpatir atti deśe ripuḥ(ripoḥ)//E35

Original text: Tikanikayātra · Edition: Pandit, Vasant Kumar R., Tikanikayatra of Varahamihira, Journal of the University of Bombay. · Data entry Mizue Sugita · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc