ભાષા

ENहिગુ
ગ્રંથ પાઠ

તિકનિકયાત્ર · અધ્યાય 9

9.1

વ્યતિપાતવિષ્ટિવૈધૃતિપાપગ્રહલગ્નવર્ગદિવસેષુ।
ચૌર્યાવસ્કન્દાનૃતસંગ્રામાસિદ્ધિમ્ આયાન્તિ॥

9.2

હુત્વાનલં નમસ્કૃત્ય દેવતાઃ સ્વસ્તિ વાચ્ય વિપ્રાંશ્ ચ।
ધ્યાયન્ દિગીશમ્ અવિલમ્બિતં વ્રજેદ્ ભૂપતિઃ સુમનાઃ॥

9.3

કાર્યવશાત્ સ્વયમ્ અગમં ભૂભર્તુઃ કેચિદ્ આહુર્ આચાર્યાઃ।
છત્રાયુધાદ્યમ્ ઇષ્ટં વૈજયિકં નિર્ગમે કુર્યાત્॥

9.4

નાકાલવર્ષવિ(દ્યુ)ત્સ્તનિતે ષ્ઠિષ્ટ(ષ્વિષ્ટં?)કથઞ્ચિદ્ અપિ માનમ્।
આસપ્તાહાદ્ દિવ્યાન્તરિક્ષભૌમૈસ્ તથોત્પાતૈઃ॥

9.5

દક્ષિણપાર્શ્વસ્પન્દનમ્ ઇષ્ટં હૃદયં વિહાય પૃષ્ઠં ચ।
મનસશ્ ચાગમશુદ્ધિઃ શ્લોકશ્ ચાયં મુનિભિર્ ઉક્તઃ॥

9.6

શુભાશુભાનિ સર્વાણિ નિમિત્તાનિ સ્યુર્ એકતઃ।
એકતશ્ ચ મનો યાતિ તદ્ વિશુદ્ધં જયાવહમ્॥

9.7

આરોહતિ ક્ષિતિપતૌ વિનયોપપન્નો યાત્રાનુગો ઽન્યતુરગં પ્રતિહેષિતશ્ ચ।
વક્ત્રેણ વા સ્પૃશતિ દક્ષિણમ્ આત્મપાર્શ્વં યો ઽશ્વઃ સ ભર્તુર્ અચિરાત્ પ્રચિનોતિ લક્ષ્મીમ્॥

9.8

મુહુર્મુહુર્ મૂત્રશકૃત્ કરોતિ ન તાડ્યમાનો ઽપ્ય્ અનુલોમયાયી।
અકાર્યભીતો ઽશ્રુવિલોચનશ્ ચ શિવં ન ભર્તુસ્ તુરગો ઽભિધત્તે॥

9.9

સ્ખલિતગતિર્ અકસ્માત્ ત્રસ્તકર્ણો ઽતિદીનઃ શ્વસતિ મૃદુ સુદીર્ઘં ન્યસ્તહસ્તઃ પૃથિવ્યામ્।
દ્રુતમુકુલિતદૃષ્ટિઃ સ્વપ્નશીલો વિકોમો ભયકૃદ્ અહિતભક્ષી નૈકશો ઽસૃક્શકૃત્કૃત્॥

9.10

વલ્મીકસ્થાણુગુલ્મતૃણતરુમથનઃ સ્વેચ્છયા હૃષ્ટદૃષ્ટિર્
યાયાદ્ યાત્રાનુલોમં ત્વરિતપદગતિર્ વક્ત્રમ્ ઉન્નમ્ય ચોચ્ચૈઃ।
કક્ષાસન્નાહકાલે જનયતિ સુમહચ્છીકરં વૃહંતે વા
તત્કાલં વા મદાપ્તૌ જયકૃદ્ અથ રદં વેષ્ટયન્ દક્ષિણં ચ॥

9.11

સિદ્ધાર્થકાદર્શપયોઞ્જનાનિ બદ્ધૈકપશ્વામિષપૂર્ણકુમ્ભાઃ।
ઉષ્ણીષભૃઙ્ગારનૃવર્દ્ધમાનપુંયાનવીણાતપવારણાનિ॥

9.12

દધિમધુઘૃતરોચનાકુમાર્યો ધ્વજકનકામ્બુજભદ્રપીઠશઙ્ખાઃ।
સિતવૃષકુસુમામ્બરાણિ મીના દ્વિજગણિકાપ્તજનાશ્ ચ ચારુવેષાઃ॥

9.13

જ્વલિતશિખિફલાક્ષતેક્ષુભક્ષા દ્વિરદમૃદઙ્કુશચામરાયુધાનિ।
મરકતકુરવિન્દપદ્મરાગસ્ફટિકમણિપ્રમુખાશ્ ચ રત્નભેદાઃ॥

9.14

સ્વયમ્ અથ રચિતાન્ય્ અયત્નતો વા યદિ કથિતાનિ ભવન્તિ મઙ્ગલાનિ।
સ જયતિ સકલાં તતો ધરિત્રીં ગ્રહણદૃગાલભનશ્રુતૈર્ ઉપાસ્ય॥

9.15

કર્પાસૌષધકૃષ્ણધાન્યલવણક્લીવાસ્થિતૈલં વસા
પઙ્કાઙ્ગારગુડાહિચર્મશકૃતઃ ક્લેશાય સવ્યાધિતાઃ।
મત્તોન્મત્તજડીકૃતાન્ધવધિરક્ષુત્ક્ષામતક્રારયો
મુણ્ડાભ્યક્તવિમુક્તકેશપતિતાઃ કાષાયિનશ્ ચાશુભાઃ॥

9.16

પટુપટહમૃદઙ્ગશઙ્ખભેરીપણવરવં સપતાકતોરણાગ્રમ્।
પ્રચુરકુસુમતોયશાન્તરેણું સુરભિસુવેષજનં ભજેચ્ ચ માર્ગમ્॥

9.17

યાન્ય્ અત્ર મઙ્ગલામઙ્ગલાનિ નિર્ગચ્છતાં પ્રદિષ્ટાનિ।
સ્વપ્નેષ્વ્ અપિ તાનિ શુભાશુભાનિ વિડ્લેપનં ધન્યમ્॥

9.18

મૃદુર્ અનુકૂલઃ સ્નિગ્ધપવનઃ તદ્વદ્ વીના(ણા)શ્ ચ શસ્યન્તે।
લલાટં ધનુર્ અથેન્દ્રં(નુરૈન્દ્રં)ન શુભદમ્ અન્યત્ર શસ્તં(સ્ત)ફલમ્॥

9.19

પુન્નામાન(નઃ)છુછુ(ચ્છુ)ગૃહગોધિકપિંગલા(લાઃ) શિવા શ્યામા।
કોકિલશૂકરિકા(ક)રલા(લાઃ)પ્રસ્થાને વામતઃ શસ્તાઃ॥

9.20

સ્ત્રીસંજ્ઞા ભાસભષક(ક)પિઞ્જલાપ્લવકમ્બુકિંત્સકા(?)।
શિખિશ્રીકષ્ઠપયીક(પિપ્પીક)રુરુશ્યેનાશ્ ચ દક્ષિણાઙ્ગ(લચુન)॥

9.21

ભારદ્વાજમયૂ(ર)ચાપનકુલાવલોકનં ધન્યઃ(ન્યમ્)।
ગોધાહિરપ(?)જાહકસરટા(ટ)શશાનામ્ અનિષ્ટફલમ્॥

9.22

કીર્તનમ્ ઇષ્ટં ચાષકશશગોધાહિસૂકર(ગોધાસૂકરાહિ)જાતીનામ્।
રુતદર્શનં ત્વ્ અધન્યં વિપરીતં વાનરર્ક્ષાનાં(ણામ્)॥

9.23

મૃગવિહગા શસ્યન્તે પ્રદક્ષિણં વિષમસંખ્યયા ચ મૃગાઃ।
નૃપદર્શને ગમણ(ન)વત્ તદ્વિપરીતા પ્રવેશે તુ॥

9.24

આક્ષેપશીલઃ પુ(પ)રુષાવિ(ભિ)ધાયી વિરક્તભૃત્યઃ પરદારગામી।
લુબ્ધો ઽસહાયો વ્યસની કૃતઘ્નઃ સ્થિતિપ્રભેત્તા કરશીર્ણરાષ્ટ્રઃ॥

9.25

વિસ્રમ્ભહા ક્રોધવશે(શો) નૃશંસે(સઃ) ક્ષુદ્રા(દ્રઃ) પ્રમાદી ન બહુશ્રુતા(ત)શ્ ચ।
દિવ્યાન્તરિક્ષક્ષિતિજૌ(જૈ)ર્ વિકારૈર્ નિપીડિતો (યશ્ ચ) સ દૈવહીનઃ॥

9.26

અતો વિપર્યસ્તગુણેન રાજ્ઞા તાદૃગ્વિધો ઽરિસ્ ત્વ્ અભિયુક્તમાત્રઃ।
તરુર્ ઘુણૈર્ જગ્ધ ઇવાત્તકાર્યો મહાન્ અપિ ક્ષિપ્રમ્ ઉપૈતિ ભઙ્ગાઃ(ઙ્ગમ્)॥

9.27

તદ્વિષ્ટપ્રવરનરપ્રતાપહીના ની(નિઃ)શૌર્યા વરવારણાશ્વયોધમુખાઃ(ખ્યાઃ)।
સોત્પાતપ્રકૃતિવિપર્યા(ર્ય)યાન(નુ)યાતા શોકાર્ત્તા રિપુબલમ્ આશુર્યા(યા)તિ સેનાઃ(ના)॥

9.28

સંગ્રામે વ(ય)મ્ અમર(દ્વિજ)પ્રસાદા(ત્) જ્યેષ્યામો રિપુબલમ્ આશ્વ્ અસંશયેન।
યસ્યે(સ્યૈ)વં ભવતિ બલે જનપ્રવાદાઃ(દઃ) સ્વલ્પો ઽપિ પ્રવરબલં નિહન્તિ રાજા॥

9.29

પુરં રિપોર્ ભૂમિપતિનિ(ર્નિ)હન્યાચ્ છત્રોર્ અનિષ્ટગ્રહદિટિ(ઙ્નિ)વિષ્ટિઃ(ષ્ટઃ)।
યુદ્ધસ્ય યાત્રાસમ એવ કાલઃ કૂ(ક્રૂ)રેષુ લગ્નેષુ ચ કૂટાયુધઃ(કૂટયુદ્ધં)॥

9.30

અન્તર્મુખાઃ પૌરભયં વિહઙ્ગાઃ પ્ર(પ્રા)કારસંસ્થા વિનિવેદયન્તિ।
આગન્તુનાશાય બહિર્મુખાસ્ તે તુલ્યં વિહઙ્ગૈઃ સરમાત્મજૌ(જા)શ્ ચ॥

9.31

કેતૂલ્કાર્કજરાહુકીલકકુજા બિમ્બપ્રવિષ્ટા યતઃ
સૂર્યેન્દ્વોઃ પરિવેષખણ્ડમ્ અથવા દૃશ્યેત યસ્યાં દિશિ।
ક્રોષ્ટુશ્વાત્તિ(હિ)પિપીલિકાશશમૃગધાક્ષ(ધ્વાઙ્ક્ષા)દયો વા પુરે
સૈન્યે વાપિ યતો વિશન્તિ હિ તતઃ શત્રો(ત્રોઃ) પુરં ઘાતયેત્॥

9.32

પાતાલર્ક્ષે રાહુકેત્વો(ત્વોઃ) પુરે ઽરેતો(સ્ તો)યોચ્છિત્તિઃ સાલપાતશ્ ચ કાર્યઃ।
જામિત્રસ્થે ભૂમિજા(જે ઽ)સ્યાંશકે વા પુત્રેણેન્દોર્ વીક્ષિતે ઽગ્નિઃ પ્રદેયઃ॥

9.33

પરવિષયપુરાપ્તૌ સાધુદેવદ્વિજસ્વાં(જસ્વં)
કુલજનવનિતાં(તા)શ્ ચ ક્ષ્માધિપો નોપરુન્ધ્યાત્।
વિગજતુર(ગ)શસ્ત્રાના(ન્ન્ આ)ર્તભીતાં(તા)શ્ ચ હન્યાચ્
છુભતિથિદિવસર્ક્ષે હૃષ્ટસૈન્યે(ન્યો) વિશેત્ તુ॥

9.34

દિગ્દાહક્ષતજરજો ઽશ્મવૃષ્ટિપાતૈઃ નિર્ઘાતક્ષિતિચલનાદિવૈકૃતૈશ્ ચ।(
યુદ્ધાન્તે મૃગશકુનૈશ્ ચ દીપ્તનાદૈઃ નો ભદ્રં ભવતિ જિતે પરિ(ઽપિ) પાર્થિવસ્ય॥

9.35

શુભા મૃગપતત્રિણો મૃદુસમીરણો દ(દ્રોપ્ દ)હ્લાદકૃત(ત્)
ગ્રહાઃ સ્થૂટા(સ્ફુટ)મરીચયો દ્વિ(વિ)ગતરેણુદિન્દ(લચુન)લઃ(દિઙ્મણ્ડલં)।
યદ્ અન્યમ્ અ(દ)પિ વિકૃતૈ(તં) ન વિજયાવસાને ભવેત્
તદા સુખમ્ અકણ્ટકં નૃપતિર્ અત્તિ દેશે રિપુઃ(રિપોઃ)॥એ35

મૂળ પાઠ: Tikanikayātra · Edition: Pandit, Vasant Kumar R., Tikanikayatra of Varahamihira, Journal of the University of Bombay. · Data entry Mizue Sugita · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc