Tantraloka · Chapter 7

atha paramarahasyo@yaṃ cakrāṇāṃ bhaṇyate@bhyudayaḥ // 1b

ityayatnajamākhyātaṃ yatnajaṃ tu nigadyate /
bījapiṇḍātmakaṃ sarvaṃ saṃvidaḥ spandanātmatām // 2

vidadhatparasaṃvittāvupāya iti varṇitam /
yathāraghaṭṭacakrāgraghaṭīyantraughavāhanam // 3

ekānusaṃdhiyatnena citraṃ yantrodayaṃ bhajet /
ekānusaṃdhānabalājjāte mantrodaye@niśam // 4

tanmantradevatā yatnāttādātmyena prasīdati /
khe rasaikākṣi nityotthe tadardhaṃ dvikapiṇḍake // 5

trike sapta sahasrāṇi dviśatītyudayo mataḥ /
catuṣke tu sahasrāṇi pañca caiva catuḥśatī // 6

pañcārṇe@bdhisahasrāṇi triśatī viṃśatistathā /
ṣaṭke sahasratritayaṃ ṣaṭśatī codayo bhavet // 7

saptake trisahasraṃ tu ṣaḍaśītyadhikaṃ smṛtam /
śataistu saptaviṃśatyā varṇāṣṭakavikalpite // 8

caturviṃśatiśatyā tu navārṇeṣūdayo bhavet /
adhiṣaṣṭyekaviṃśatyā śatānāṃ daśavarṇake // 9

ekānnaviṃśatiśataṃ catuḥṣaṣṭiḥ śivārṇake /
aṣṭādaśa śatāni syurudayo dvādaśārṇake // 10

trayodaśārṇe dvāṣaṣṭyā śatāni kila ṣoḍaśa /
tricatvāriṃśatā pañcadaśeti bhuvanārṇake // 11

caturdaśaśatī khābdhiḥ syātpañcadaśavarṇake /
trayodaśaśatī sārdhā ṣoḍaśārṇe tu kathyate // 12

śatadvādaśikā saptadaśārṇe saikasaptatiḥ /
aṣṭādaśārṇe vijñeyā śatadvādaśikā budhaiḥ // 13

caturviṃśatisaṃkhyāke cakre navaśatī bhavet /
saptaviṃśatisaṃkhyāte tūdayo@ṣṭaśatātmakaḥ // 14

dvātriṃśake mahācakre ṣaṭśatī pañcasaptatiḥ /
dvicaturviṃśake cakre sārdhāṃ śatacatuṣṭayīm // 15

udayaṃ piṇḍayogajñaḥ piṇḍamantreṣu lakṣayet /
catuṣpañcāśake cakre śatānāṃ tu catuṣṭayam // 16

saptatriṃśatsahārdhena triśatyaṣṭāṣṭake bhavet /
ardhamardhatribhāgaśca ṣaṭṣaṣṭirdviśatī bhavet // 17

ekāśītipade cakre udayaḥ prāṇacāragaḥ /
cakre tu ṣaṇṇavatyākhye sapādā dviśatī bhavet // 18

aṣṭottaraśate cakre dviśatastūdayo bhavet /
krameṇetthamidaṃ cakraṃ ṣaṭkṛtvo dviguṇaṃ yadā // 19

tato@pi dviguṇe@ṣṭāṃśasyārdhamadhyardhamekakam /
tato@pi sūkṣmakuśalairardhārdhādiprakalpane // 20

bhāgaṣoḍaśakasthityā sūkṣmaścāro@bhilakṣyate /
evaṃ prayatnasaṃruddhaprāṇacārasya yoginaḥ // 21

krameṇa prāṇacārasya grāsa evopajāyate /
prāṇagrāsakramāvāptakālasaṃkarṣaṇasthitiḥ // 22

saṃvidekaiva pūrṇā syājjñānabhedavyapohanāt /
tathā hi prāṇacārasya navasyānudaye sati // 23

na kālabhedajanito jñānabhedaḥ prakalpate /
saṃvedyabhedānna jñānaṃ bhinnaṃ śikharivṛttavat // 24

kālastu bhedakastasya sa tu sūkṣmaḥ kṣaṇo mataḥ /
saukṣmyasya cāvadhirjñānaṃ yāvattiṣṭhati sa kṣaṇaḥ // 25

anyathā na sa nirvaktuṃ nipuṇairapi pāryate /
jñānaṃ kiyadbhavettāvattadabhāvo na bhāsate // 26

tadabhāvaśca no tāvadyāvattatrākṣavartmani /
arthe vātmapradeśe vā na saṃyogavibhāgitā // 27

sā cedudayate spandamayī tatprāṇagā dhruvam /
bhavedeva tataḥ prāṇaspandābhāve na sā bhavet // 28

tadabhāvānna vijñānābhāvaḥ saivaṃ tu saiva dhīḥ /
na cāsau vastuto dīrghā kālabhedavyapohanāt // 29

vastuto hyata eveyaṃ kālaṃ saṃvinna saṃspṛśet /
ata ekaiva saṃvittirnānārūpe tathātathā // 30

vindānā nirvikalpāpi vikalpo bhāvagocare /
spandāntaraṃ na yāvattaduditaṃ tāvadeva saḥ // 31

tāvāneko vikalpaḥ syādvividhaṃ vastu kalpayan /
ye tvitthaṃ na vidusteṣāṃ vikalpo nopapadyate // 32

sa hyeko na bhavetkaścit trijagatyāpi jātucit /
śabdārūṣaṇayā jñānaṃ vikalpaḥ kila kathyate // 33

sā ca syātkramikaivetthaṃ kiṃ kathaṃ ko vikalpayet /
ghaṭa ityapi neyānsyādvikalpaḥ kā kathā sthitau // 34

na vikalpaśca ko@pyasti yo mātrāmātraniṣṭhitaḥ /
na ca jñānasamūho@sti teṣāmayugapatsthiteḥ // 35

tenāstaṅgata evaiṣa vyavahāro vikalpajaḥ /
tasmātspandāntaraṃ yāvannodiyāttāvadekakam // 36

vijñānaṃ tadvikalpātmadharmakoṭīrapi spṛśet /
ekāśītipadodāraśaktyāmarśātmakastataḥ // 37

vikalpaḥ śivatādāyī pūrvameva nirūpitaḥ /
yathā karṇau nartayāmītyevaṃ yatnāttathā bhavet // 38

cakracāragatādyatnāttadvattaccakragaiva dhīḥ /
japahomārcanādīnāṃ prāṇasāmyamato vidhiḥ // 39

siddhāmate kuṇḍalinīśaktiḥ prāṇasamonmanā /
uktaṃ ca yoginīkaule tadetatparameśinā // 40

padamantrākṣare cakre vibhāgaṃ śaktitattvagam /
padeṣu kṛtvā mantrajño japādau phalabhāgbhavet // 41

dvitrisaptāṣṭasaṃkhyātaṃ lopayecchatikodayam /
iti śaktisthitā mantrā vidyā vā cakranāyakāḥ // 42

padapiṇḍasvarūpeṇa jñātvā yojyāḥ sadā priye /
nityodaye mahātattve udayasthe sadāśive // 43

ayuktāḥ śaktimārge tu na japtāścodayena ye /
te na siddhyanti yatnena japtāḥ koṭiśatairapi // 44

mālāmantreṣu sarveṣu mānaso japa ucyate /
upāṃśurvā śaktyudayaṃ teṣāṃ na parikalpayet // 45

padamantreṣu sarveṣu yāvattatpadaśaktigam /
śakyate satataṃ yuktaistāvajjapyaṃ tu sādhakaiḥ // 46

tāvatī teṣu vai saṃkhyā padeṣu padasaṃjñitā /
tāvantamudayaṃ kṛtvā tripadoktyāditaḥ kramāt // 47

dvādaśākhye dvādaśite cakre sārdhaṃ śataṃ bhavet /
udayastaddhi sacatuścatvāriṃśacchataṃ bhavet // 48

ṣoḍaśākhye dvādaśite dvānavatyadhike śate /
cārārdhena samaṃ proktaṃ śataṃ dvādaśakādhikam // 49

ṣoḍaśākhye ṣoḍaśite bhaveccaturaśītigaḥ /
udayo dviśataṃ taddhi ṣaṭpañcāśatsamuttaram // 50

cārāṣṭabhāgāṃstrīnatra kathayantyadhikānbudhāḥ /
aṣṭāṣṭake dvādaśite pādārdhaṃ viṃśatiṃ vasūn // 51

udayaḥ saptaśatikā sāṣṭā ṣaṣṭiryato hi saḥ /
eṣa cakrodayaḥ proktaḥ sādhakānāṃ hitāvahaḥ // 52

niruddhya mānasīrvṛttīścakre viśrāntimāgataḥ /
vyutthāya yāvadviśrāmyettāvaccārodayo hyayam // 53

pūrṇe samudaye tvatra praveśaikātmyanirgamāḥ /
traya ityata evoktaḥ siddhau madhyodayo varaḥ // 54

ādyantodayanirmuktā madhyamodayasaṃyutāḥ /
mantravidyācakragaṇāḥ siddhibhājo bhavanti hi // 55

mantracakrodayajñastu vidyācakrodayārthavit /
kṣipraṃ siddhyediti proktaṃ śrīmaddviṃśatike trike // 56

dvistriścaturvā mātrābhirvidyāṃ vā cakrameva vā /
tattvodayayutaṃ nityaṃ pṛthagbhūtaṃ japetsadā // 57

piṇḍākṣarapadairmantramekaikaṃ śaktitattvagam /
bahvakṣarastu yo mantro vidyā vā cakrameva vā // 58

śaktisthaṃ naiva taṃ tatra vibhāgastvoṃnamontagaḥ /
asmiṃstattvodaye tasmādahorātrastriśastriśaḥ // 59

vibhajyate vibhāgaśca punareva triśastriśaḥ /
pūrvodaye tu viśramya dvitīyenollasedyadā // 60

viśeccārdhardhikāyogāttadoktārdhodayo bhavet /
yadā pūrṇodayātmā tu samaḥ kālastrike sphuret // 61

praveśaviśrāntyullāse syātsvatryaṃśodayastadā /
etyeṣa kālavibhavaḥ prāṇa eva pratiṣṭhitaḥ // 62

sa spade khe sa taccityāṃ tenāsyāṃ viśvaniṣṭhiatiḥ /
ataḥ saṃvitpratiṣṭhānau yato viśvalayodayau // 63

śaktyante@dhvani tatspandāsaṃkhyātā vāstavī tataḥ /
uktaṃ śrīmālinītantre gātre yatraiva kutracit // 64

vikāra upajāyeta tattattvaṃ tattvamuttamam /
prāṇe pratiṣṭhitaḥ kālastadāviṣṭā ca yattanuḥ // 65

dehe pratiṣṭhitasyāsya tato rūpaṃ nirūpyate /
citspandaprāṇavṛttīnāmantyā yā sthūlatā suṣiḥ // 66

sā nāḍīrūpatāmetya dehaṃ saṃtānayedimam /
śrīsvacchande@ta evoktaṃ yathā parṇaṃ svatantubhiḥ // 67

vyāptaṃ tadvattanurdvāradvāribhāvena nāḍibhiḥ /
pādāṅguṣṭhādikordhvasthabrahmakuṇḍalikāntagaḥ // 68

kālaḥ samastaścaturaśītāvevāṅguleṣvitaḥ /
dvādaśāntāvadhiṃ kiṃcitsūkṣmakālasthitiṃ viduḥ // 69

ṣaṇṇavatyāmadhaḥ ṣaḍdvikramāccāṣṭottaraṃ śatam /
atra madhyamasaṃcāriprāṇodayalayāntare // 70

viśve sṛṣṭilayāste tu citrā vāyvantarakramāt /
ityeṣa sūkṣmaparimarśanaśīlanīyaścakrodayo@nubhavaśāstradṛśā mayoktaḥ // 71