Scripture Library

Tantraloka · Chapter 32

atha kathaye mudrāṇāṃ gurvāgamagītamatra vidhim / 0b
mudrā ca pratibimbātmā śrīmaddevyākhyayāmale /
uktā bimbodayaśrutyā vācyadvayavivecanāt // 1

32.2

bimbātsamudayo yasyā ityuktā pratibimbatā /
vimbasya yasyā udaya ityuktā tadupāyatā // 2

32.3

mudaṃ svarūpalābhākhyaṃ dehadvāreṇa cātmanām /
rātyarpayati yattena mudrā śāstreṣu varṇitā // 3

32.4

tatra pradhānabhūtā śrīkhecarī devatātmikā /
niṣkalatvena vikhyātā sākalyena triśūlinī // 4

32.5

karaṅkiṇī krodhanā ca bhairavī lelihānikā /
mahāpretā yogamudrā jvālinī kṣobhiṇī dhruvā // 5

32.6

ityevaṃbahubhedeyaṃ śrīkhecaryeva gīyate /
anyāstadaṅgabhūtāstu padmādyā mālinīmate // 6

32.7

tāsāṃ bahutvāmukhyatvayogābhyāṃ neha varṇanam /
śrīkhecarīsamāviṣṭo yadyatsthānaṃ samāśrayet // 7

32.8

devīsaṃnidhaye tatsyādalaṃ kiṃ ḍambarairvṛthā /
kāmye karmaṇi tāśca syurmukhyāḥ kasyāpi jātucit // 8

32.9

mudrā caturvidhā kāyakaravākcittabhedataḥ // 9

32.10

tatra pūrṇena rūpeṇa khecarīmeva varṇaye /
baddhvā padmāsanaṃ yogī nābhāvakṣeśvaraṃ kṣipet // 10

32.11

daṇḍākāraṃ tu taṃ tāvannayedyāvatkakhatrayam /
nigṛhya tatra tattūrṇaṃ prerayet khatrayeṇa tu // 11

32.12

etāṃ baddhvā khe gatiḥ syāditi śrīpūrvaśāsane /
dhvanijyotirmarudyuktaṃ cittaṃ viśramya copari // 12

32.13

anenābhyāsayogena śivaṃ bhittvā paraṃ vrajet /
jatrvadhastātkarau kṛtvā vāmapādaṃ ca dakṣiṇe // 13

32.14

vidāryāsyaṃ kaniṣṭhābhyāṃ madhyamābhyāṃ tu nāsikām /
anāme kuñcayetprājño bhrūbhaṅgaṃ tarjanīdvayam // 14

32.15

jihvāṃ ca cālayenmantrī hāhākāraṃ ca kārayet /
triśūlena prayogeṇa brahmarandhramupasthitaḥ // 15

32.16

padaṃ santyajya tanmātraṃ sadyastyajati medinīm /
śūnyāśūnyalaye kṛtvā ekadaṇḍe@nilānalau // 16

32.17

śaktitritayasambaddhe adhiṣṭhātṛtridaivate /
triśūlaṃ tadvijānīyādyena vyomotpatedbudhaḥ // 17

32.18

ākāśabhāvaṃ santyajya sattāmātramupasthitaḥ /
śūlaṃ samarasaṃ kṛtvā rase rasa iva sthitaḥ // 18

32.19

ekadaṇḍaṃ sa vijñāya triśūlaṃ khacaraṃ priye /
baddhvā tu khecarīṃ mudrāṃ dhyātvātmānaṃ ca bhairavam // 19

32.20

khecarīcakrasaṃjuṣṭaṃ sadyastyajati medinīm /
tyaktāṃśako nirācāro niḥśaṅko lokavarjitaḥ // 20

32.21

avadhūto nirācāro nāhamasmīti bhāvayam /
mantraikaniṣṭhaḥ saṃpaśyan dehasthāḥ sarvadevatāḥ // 21

32.22

hlādodvegāsmitākruṣṭanidrāmaithunamatsare /
rūpādau vā kartṛkarmakaraṇeṣu ca sarvaśaḥ // 22

32.23

nāhamasmīti manvāna ekībhūtaṃ vicintayan /
karṇākṣimukhanāsādicakrasthaṃ devatāgaṇam // 23

32.24

grahītāraṃ sadā paśyan khecaryā siddhyati sphuṭam /
vidyāśaṅkī malāśaṅkī śāstraśaṅkī na siddhyati // 24

32.25

śivo raviḥ śivo vahniḥ paktṛtvātsa purohitaḥ /
tatrasthā devatāḥ sarvā dyotayantyo@khilaṃ jagat // 25

32.26

kaniṣṭhayā vidāryāsyaṃ tarjanībhyāṃ bhruvau tathā /
anāme madhyame vaktre jihvayā tālukaṃ spṛśet // 26

32.27

eṣā karaṅkiṇī devī jvālinīṃ śṛṇu sāṃpratam /
hanurlalāṭagau hastau prasāryāṅgulitaḥ sphuṭau // 27

32.28

cālayedvāyuvegena kṛtvāntarbhrukuṭīṃ budhaḥ /
vidāryāsyaṃ sajihvaṃ ca hāhākāraṃ tu kārayet // 28

32.29

eṣā jvālinyagnicakre tayā cāṣṭottaraṃ śatam /
japedyadi tataḥ siddhyettrailokyaṃ sacarācaram // 29

32.30

paradeheṣu cātmānaṃ paraṃ cātmaśarīrataḥ /
paśyeccarantaṃ hānādādgamāgamapadasthitam // 30

32.31

navacchidragataṃ caikaṃ nadantaṃ vyāpakaṃ dhruvam /
anayā hi khacārī śrīyogasañcāra ucyate // 31

32.32

kulakuṇḍalikāṃ baddhvā aṇorantaravedinīm /
vāmo yo@yaṃ jagatyasmiṃstasya saṃharaṇodyatām // 32

32.33

svasthāne nirvṛtiṃ labdhvā jñānāmṛtarasātmakam /
vrajetkandapadaṃ madhye rāvaṃ kṛtvā hyarāvakam // 33

32.34

yāvajjīvaṃ catuṣkoṇaṃ piṇḍādhāraṃ ca kāmikam /
tatra tāṃ bodhayitvā tu gatiṃ buddhvā kramāgatām // 34

32.35

cakrobhayanibaddhāṃ tu śākhāprāntāvalambinīm /
mūlasthānādyathā devi tamogranthiṃ vidārayet // 35

32.36

vajrākhyāṃ jñānajenaiva tathā śākhobhayāntataḥ /
koṇamadhyaviniṣkrāntaṃ liṅgamūlaṃ vibhedayet // 36

32.37

tatra saṅghaṭṭitaṃ cakrayugmamaikyena bhāsate /
vaiparītyāttu nikṣipya dvidhābhāvaṃ vrajatyataḥ // 37

32.38

ūrvādyaṅguṣṭhakālāgniparyante sā vinikṣipet /
gamāgamanasañcāre caretsā liṅgaliṅginī // 38

32.39

tatra tatpadasaṃyogādunmīlanavidhāyinī /
yo jānāti sa siddhyettu rasādānavisargayoḥ // 39

32.40

sasaṅgamamidaṃ sthānamūrmiṇyunmīlanaṃ param /
eṣa kramastato@nyo@pi vyutkramaḥ khecarī parā // 40

32.41

yonyādhāreti vikhyātā śūlamūleti śabdyate /
varṇāstatra layaṃ yānti hyavarṇe varṇarūpiṇi // 41

32.42

nādiphāntaṃ samuccārya kauleśaṃ dehasaṃnibham /
ākramya prathamaṃ cakraṃ khe yantre pādapīḍitam // 42

32.43

nādaṃ vai śaktisadgarbhaṃ sadgarbhātkaulinīpadam /
bījapañcakacāreṇa śūlabhedakrameṇa tu // 43

32.44

hṛcchūlagranthibhedaiścidrudraśaktiṃ prabodhayet /
vāyucakrāntanilayaṃ bindvākhyaṃ nābhimaṇḍalam // 44

32.45

āgacchellambikāsthānaṃ sūtradvādaśanirgatam /
candracakravilomena praviśedbhūtapañjare // 45

32.46

bhūyastu kurute līlāṃ māyāpañjaravartinīm /
punaḥ sṛṣṭiḥ saṃhṛtiśca khecaryā kriyate budhaiḥ // 46

32.47

śrīmadvīrāvalīyoga eṣa syātkhecarīvidhiḥ /
cumbākāreṇa vaktreṇa yattattvaṃ śrūyate param // 47

32.48

grasamānamidaṃ viśvaṃ candrārkapuṭasaṃpuṭe /
tenaiva syātkhagāmīti śrīmatkāmika ucyate // 48

32.49

bhavānmuktvā drāvayanti pāśānmudrā hi śaktayaḥ /
mukhyāsāṃ khecarī sā ca tridhoccāreṇa vācikī // 49

32.50

triśiromudgaro devi kāyikī paripaṭhyate /
nāsāṃ netradvayaṃ cāpi hṛtstanadvayameva ca // 50

32.51

vṛṣaṇadvayaliṅgaṃ ca prāpya kāyaṃ gatā tviyam /
bhavasthānābhavasthānamuccāreṇāvadhārayet // 51

32.52

mānasīyamitastvanyāḥ padmādyā aṣṭa mudrikāḥ /
mātṛvyūhakule tāḥ syurasyāstu parivāragāḥ // 52

32.53

śarīraṃ tu samastaṃ yatkūṭākṣarasamākṛti /
eṣā mudrā mahāmudrā bhairavasyeti gahvare // 53

32.54

sūpaviṣṭaḥ padmake tu hastāgrāṅguliraśmibhiḥ /
parāṅmukhairjhaṭityudyadraśmibhiḥ pṛṣṭhasaṃsthitaiḥ // 54

32.55

antaḥsthitiḥ khecarīyaṃ saṃkocākhyā śaśāṅkinī /
tasmādeva samuttambya bāhū caivāvakuñcitau // 55

32.56

samyagvyomasu saṃsthānādvyomākhyā khecarī matā /
muṣṭidvitayasaṅghaṭṭāddhṛdi sā hṛdayāhvāyā // 56

32.57

śāntākhyā sā hastayugmamūrdhvādhaḥ sthitamudgatam /
samadṛṣṭyāvalokyaṃ ca bahiryojitapāṇikam // 57

32.58

eṣaiva śaktimudrā cedadhodhāvitapāṇikā /
daśānāmaṅgulīnāṃ tu muṣṭibandhādanantaram // 58

32.59

drākkṣepātkhecarī devī pañcakuṇḍalinī matā /
saṃhāramudrā caiṣaiva yadyūrdhvaṃ kṣipyate kila // 59

32.60

utkrāmaṇī jhagityeva paśūnāṃ pāśakartarī /
śvabhre sudūre jhaṭiti svātmānaṃ pātayanniva // 60

32.61

sāhasānupraveśena kuñcitaṃ hastayugmakam /
adhovīkṣaṇaśīlaṃ ca samyagdṛṣṭisamanvitam // 61

32.62

vīrabhairavasaṃjñeyaṃ khecarī bodhavardhinī /
aṣṭadhetthaṃ varṇitā śrībhargāṣṭakaśikhākule // 62

32.63

evaṃ nānāvidhānbhedānāśrityaikaiva yā sthitā /
śrīkhecarī tayāviṣṭaḥ paraṃ bījaṃ prapadyate // 63

32.64

ekaṃ sṛṣṭimayaṃ bījaṃ yadvīryaṃ sarvamantragam /
ekā mudrā khecarī ca mudraughaḥ prāṇito yayā // 64

32.65

tadevaṃ khecarīcakrarūḍhau yadrūpamullaset /
tadeva mudrā mantavyā śeṣaḥ syāddehavikriyā // 65

32.66

yāgādau tanmadhye tadavasitau jñānayogaparimarśe /
vighnapraśame pāśacchede mudrāvidheḥ samayaḥ // 66

32.67

bodhāveśaḥ sannidhiraikyena visarjanaṃ svarūpagatiḥ /
śaṅkādalanaṃ cakrodayadīptiriti kramātkṛtyam // 67

32.68

iti mudrāvidhiḥ proktaḥ sugūḍho yaḥ phalapradaḥ /

Original text: Tantrāloka · Edition: The Tantraloka of Abhinavagupta With commentary of Rajanaka Jayaratha, Kashmir Series of Texts and Studies, No. 23, 28, 30, 36, 35, 29, 41, 47, 59, 52, 57, 58 (1918-1938) · Data entry Jun Takashima · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0