Taittiriya Samhita · Chapter 1.4

1.4 prapāṭhaka:

1.4.1anuvāka 1 somābhiṣavaḥ
1 ā dade grāvāsy adhvarakṛd devebhyo gambhīram imam adhvaraṃ kṛdhy uttamena pavinendrāya somaꣳ suṣutam madhumantam payasvantaṃ vṛṣṭivanim indrāya tvā vṛtraghna indrāya tvā vṛtratura indrāya tvā'bhimātighna indrāya tvā''dityavata indrāya tvā viśvadevyāvate śvātrāḥ stha vṛtraturo rādhogūrtā amṛtasya patnīs tā devīr devatremaṃ yajñaṃ dhattopahūtāḥ somasya pibatopahūto yuṣmākam //
2 somaḥ pibatu yat te soma divi jyotir yat pṛthivyāṃ yad urāv antarikṣe tenāsmai yajamānāyoru rāyā kṛdhy adhi dātre voco / dhiṣaṇe vīḍū satī vīḍayethāmūrjaṃ dadhāthāmūrjam me dhattam, mā vāꣳ hiꣳsiṣam mā mā hiꣳsiṣṭam prāg apāg udag adharāk tās tvā diśa ā dhāvantv amba ni ṣvara yat te somādābhyaṃ nāma jāgṛvi tasmai te soma somāya svāhā //
1.4.2 anuvāka 2 upāṃśugrahaḥ
1 vācas pataye pavasva vājin vṛṣā vṛṣṇo aꣳśubhyāṃ gabhastipūto devo devānām pavitram asi yeṣāṃ bhāgo 'si tebhyas tvā svāṃkṛto 'si madhumatīr na iṣas kṛdhi viśvebhyas tvendriyebhyo divyebhyaḥ pārthivebhyaḥ / manas tvā'ṣṭu / urv antarikṣam anv ihi svāhā tvā subhavaḥ sūryāya devebhyas tvā marīcipebhyaḥ / eṣa te yoniḥ prāṇāya tvā //
1.4.3 anuvāka 3 antaryāmagrahaḥ
1 upayāmagṛhīto 'si / antar yaccha maghavan pāhi somam uruṣya rāyaḥ sam iṣo yajasvāntas te dadhāmi dyāvāpṛthivī antar urvantarikṣaꣳ sajoṣā devair avaraiḥ paraiś cāntaryāme maghavan mādayasva svāṃkṛto 'si madhumatīr na iṣas kṛdhi viśvebhyas tvendriyebhyo divyebhyaḥ pārthivebhyaḥ /
manas tvāṣṭu / urv antarikṣam anv ihi svāhā tvā subhavaḥ sūryāya devebhyas tvā marīcipebhyaḥ / eṣa te yonir apānāya tvā //
1.4.4 anuvāka 4 aindravāyavagrahaḥ
1 ā vāyo bhūṣa śucipā upa naḥ sahasraṃ te niyuto viśvavāra / upo te andho madyam ayāmi yasya deva dadhiṣe pūrvapeyam // upayāmagṛhīto 'si vāyave tvā / indravāyū ime sutāḥ / upa prayobhir ā gatam indavo vām uśanti hi / upayāmagṛhīto 'sīndravāyubhyāṃ tvaiṣa te yoniḥ sajoṣābhyāṃ tvā //
1.4.5 anuvāka 5 maitrāvaruṇagrahaḥ
1 ayaṃ vāṃ mitrāvaruṇā sutaḥ soma ṛtāvṛdhā / mamed iha śrutaꣳ havam // upayāmagṛhīto 'si mitrāvaruṇābhyāṃ tvaiṣa te yonir ṛtāyubhyāṃ tvā //
1.4.6 anuvāka 6 āśvin grahaḥ
1 yā vāṃ kaśā madhumaty aśvinā sūnṛtāvatī / tayā yajñam mimikṣatam // upayāmagṛhīto 'sy aśvibhyāṃ tvaiṣa te yonir mādhvībhyāṃ tvā //
1.4.7 anuvāka 7 āśvin grahaḥ
1 prātaryujau vi mucyethām aśvināv eha gacchatam / asya somasya pītaye // upayāmagṛhīto 'sy aśvibhyāṃ tvaiṣa te yonir aśvibhyāṃ tvā //
1.4.8 anuvāka 8 śukragrahaḥ
1 ayaṃ venaś codayat pṛśnigarbhā jyotirjarāyū rajaso vimāne / imam apāꣳ saṃgame sūryasya śiśuṃ na viprā matibhī rihanti // upayāmagṛhīto 'si śaṇḍāya tvaiṣa te yonir vīratām pāhi //
1.4.9 anuvāka 9 manthigrahaḥ
1 tam pratnathā pūrvathā viśvathemathā jyeṣṭhatātim barhiṣadaꣳ suvarvidam / pratīcīnaṃ vṛjanaṃ dohase girā''śuṃ jayantam anu yāsu vardhase // upayāmagṛhīto 'si markāya tvaiṣa te yoniḥ prajāḥ pāhi //
1.4.10 anuvāka 10 āgrayaṇagrahaḥ
1 ye devā divy ekādaśa stha pṛthivyām adhy ekādaśa sthāpsuṣado mahinaikādaśa stha te devā yajñam imaṃ juṣadhvam / upayāmagṛhīto 'sy āgrayaṇo 'si svāgrayaṇo jinva yajñaṃ jinva yajñapatim abhi savanā pāhi viṣṇus tvām pātu viśam tvam pāhīndriyeṇaiṣa te yonir viśvebhyas tvā devebhyaḥ //
1.4.11 anuvāka 11 bhrātṛvyavataḥ āgrayaṇagrahaḥ
1 triꣳśat trayaś ca gaṇino rujanto divaꣳ rudrāḥ pṛthivīṃ ca sacante / ekādaśāso apsuṣadaḥ sutaꣳ somaṃ juṣantāꣳ savanāya viśve // upayāmagṛhīto 'sy āgrayaṇo 'si svāgrayaṇo jinva yajñaṃ jinva yajñapatim abhi savanā pāhi viṣṇus tvām pātu viśaṃ tvaṃ pāhīndriyeṇaiṣa te yonir viśvebhyas tvā devebhyaḥ //
1.4.12 anuvāka 12 ukthyagrahaḥ
1 upayāmagṛhīto 'sīndrāya tvā bṛhadvate vayasvata ukthāyuve yat ta indra bṛhad vayas tasmai tvā viṣṇave tvaiṣa te yonir indrāya tvokthāyuve //
1.4.13anuvāka 13 dhruvagrahaḥ
1 mūrdhānaṃ divo aratim pṛthivyā vaiśvānaram ṛtāya jātam agnim / kaviꣳ samrājam atithiṃ janānām āsann ā pātraṃ janayanta devāḥ // upayāmagṛhīto 'sy agnaye tvā vaiśvānarāya dhruvo 'si dhruvakṣitir dhruvāṇāṃ dhruvatamo 'cyutānām acyutakṣittama eṣa te yonir agnaye tvā vaiśvānarāya //
1.4.14 anuvāka 14 ṛtugrahāḥ
1 madhuś ca mādhavaś ca śukraś ca śuciś ca nabhaś ca nabhasyaś ceṣaś corjaś ca sahaś ca sahasyaś ca tapaś ca tapasyaś ca / upayāmagṛhīto 'si saꣳsarpo 'si / aꣳhaspatyāya tvā //
1.4.15 anuvāka 15 aindrāgnagrahāḥ
1 indrāgnī ā gataꣳ sutaṃ gīrbhir nabho vareṇyam asya pātaṃ dhiyeṣitā // upayāmagṛhīto 'sīndrāgnibhyāṃ tvaiṣa te yonir indrāgnibhyāṃ tvā //
1.4.16 anuvāka 16 vaiśvadevagrahaḥ
1 omāsaś carṣaṇīdhṛto viśve devāsa ā gata / dāśvāꣳso dāśuṣaḥ sutam // upayāmagṛhīto 'si viśvebhyas tvā devebhya eṣa te yonir viśvebhyas tvā devebhyaḥ //
1.4.17 anuvāka 17 pūrvomarutvatīyagrahaḥ
1 marutvantaṃ vṛṣabhaṃ vāvṛdhānam akavāriṃ divyaꣳ śāsam indram / viśvāsāham avase nūtanāyo 'graꣳ sahodām iha taꣳ huvema // upayāmagṛhīto 'sīndrāya tvā marutvata eṣa te yonir indrāya tvā marutvate //
1.4.18 anuvāka 18 uttaro marutvatīyagrahaḥ
1 indra marutva iha pāhi somaṃ yathā śāryāte apibaḥ sutasya / tava praṇītī tava śūra śarmann ā vivāsanti kavayaḥ suyajñāḥ // upayāmagṛhīto 'sīndrāya tvā marutvata eṣa te yonir indrāya tvā marutvate //
1.4.19 anuvāka 19 tṛtīyo marutvatīyagrahaḥ
1 marutvāꣳ indra vṛṣabho raṇāya pibā somam anuṣvadham madāya / ā siñcasva jaṭhare madhva ūrmiṃ tvaꣳ rājāsi pradivaḥ sutānām // upayāmagṛhīto 'sīndrāya tvā marutvata eṣa te yonir indrāya tvā marutvate //
1.4.20 anuvāka 20 māhendragrahaḥ
1 mahāꣳ indro ya ojasā parjanyo vṛṣṭimāꣳ iva / stomair vatsasya vāvṛdhe // upayāmagṛhīto 'si mahendrāya tvaiṣa te yonir mahendrāya tvā //
1.4.21anuvāka 21 māhendragrahaḥ
1 mahāꣳ indro nṛvad ā carṣaṇiprā uta dvibarhā aminaḥ sahobhiḥ / asmadriyag vāvṛdhe vīryāyo uruḥ pṛthuḥ sukṛtaḥ kartṛbhir bhūt // upayāma gṛhīto 'si mahendrāya tvaiṣa te yonir mahendrāya tvā //
1.4.22 anuvāka 22 ādityagrahaḥ
1 kadā cana starīr asi nendra saścasi dāśuṣe / upopen nu maghavan bhūya in nu te dānaṃ devasya pṛcyate // upayāmagṛhīto 'sy ādityebhyas tvā kadā cana pra yucchasy ubhe ni pāsi janmanī / turīyāditya savanaṃ ta indriyam ā tasthāv amṛtaṃ divi // yajño devānām praty eti sumnaṃ ādityāso bhavatā mṛḍayantaḥ / ā vo 'rvācī sumatir vavṛtyād aꣳhoś cid yā varivovittarā'sat // vivasva ādityaiṣa te somapīthas tena mandasva tena tṛpya tṛpyāsma te vayaṃ tarpayitāro yā divyā vṛṣṭis tayā tvā śrīṇāmi //
1.4.23 anuvāka 23 sāvitragrahaḥ

1 vāmam adya savitar vāmam u śvo divedive vāmam asmabhyaꣳ sāvīḥ / vāmasya hi kṣayasya deva bhūrer ayā dhiyā vāmabhājaḥ syāma // upayāmagṛhīto 'si devāya tvā savitre //
1.4.24 anuvāka 24 sāvitragrahaḥ
1 adabdhebhiḥ savitaḥ pāyubhiṣ ṭvaꣳ śivebhir adya pari pāhi no gayam / hiraṇyajihvaḥ suvitāya navyase rakṣā mākir no aghaśaꣳsa īśata // upayāmagṛhīto 'si devāya tvā savitre //
1.4.25 anuvāka 25 sāvitragrahaḥ
1 hiraṇyapāṇimūtaye savitāram upa hvaye / sa cettā devatā padam // upayāmagṛhīto 'si devāya tvā savitre //
1.4.26 anuvāka 26 vaiśvadevagrahaḥ
1 suśarmā'si supratiṣṭhāno / bṛhad ukṣe namaḥ/ eṣa te yonir viśvebhyas tvā devebhyaḥ //
1.4.27anuvāka 27 pātnīvatagrahaḥ
1 bṛhaspatisutasya ta indo indriyāvataḥ patnīvantaṃ grahaṃ gṛhṇāmi / agnā३i patnīvā३ḥ sajūr devena tvaṣṭrā somam piba svāhā //
1.4.28 anuvāka 28 hāriyojanagrahaḥ
1 harir asi hāriyojano haryoḥ sthātā vajrasya bhartā pṛśneḥ pretā tasya te deva someṣṭayajuṣa stutastomasya śastokthasya harivantaṃ grahaṃ gṛhṇāmi harīḥ stha haryor dhānāḥ sahasomāḥ / indrāya svāhā //
1.4.29 anuvāka 29 āgneyaḥ atigrāhyagrahaḥ
1 agna āyūꣳṣi pavasa ā suvorjam iṣaṃ ca naḥ / āre bādhasva ducchunām upayāmagṛhīto 'sy agnaye tvā tejasvata eṣa te yonir agnaye tvā tejasvate //
1.4.30 anuvāka 30 aindraḥ atigrāhyagrahaḥ
1 uttiṣṭhann ojasā saha pītvā śipre avepayaḥ / somam indra camū sutam // upayāmagṛhīto 'sīndrāya tvaujasvata eṣa te yonir indrāya tvaujasvate //
1.4.31 anuvāka 31 sauryaḥ atigrāhyagrahaḥ
1 taraṇir viśvadarśato jyotiṣkṛd asi sūrya / viśvam ā bhāsi rocanam // upayāmagṛhīto 'si sūryāya tvā bhrājasvata eṣa te yoniḥ sūryāya tvā bhrājasvate //
1.4.32 anuvāka

1 ā pyāyasva madintama soma viśvābhir ūtibhiḥ / bhavā naḥ saprathastamaḥ //
1.4.33 anuvāka

1 īyuṣ ṭa ye pūrvatarām apaśyan vyuchantīm uṣasam martyāsaḥ / asmābhir ū nu praticakṣyābhūd o te yanti ye aparīṣu paśyān //
1.4.34 anuvāka

1 jyotiṣmatīṃ tvā sādayāmi jyotiṣkṛtaṃ tvā sādayāmi jyotirvidaṃ tvā sādayāmi bhāsvatīṃ tvā sādayāmi jvalantīṃ tvā sādayāmi malmalābhavantīṃ tvā sādayāmi dīpyamānāṃ tvā sādayāmi rocamānāṃ tvā sādayāmi ajasrāṃ tvā sādayāmi bṛhajjyotiṣaṃ tvā sādayāmi bodhayantīṃ tvā sādayāmi jāgratīṃ tvā sādayāmi //
1.4.35 anuvāka

1 prayāsāya svāhāyāsāya svāhā viyāsāya svāhā saṃyāsāya svāhodyāsāya svāhā'vayāsāya svāhā śuce svāhā śokāya svāhā tapyatvai svāhā tapate svāhā brahmahatyāyai svāhā sarvasmai svāhā //
1.4.36 anuvāka

1 cittaꣳ saṃtānena bhavaṃ yaknā rudraṃ tanimnā paśupatiꣳ sthūlahṛdayenāgniꣳ hṛdayena rudraṃ lohitena śarvam matasnābhyām mahādevam antaḥpārśvenauṣiṣṭhahanaꣳ śiṅgīnikośyābhyām //
1.4.37 anuvāka 37 ṣoḍaśigrahaḥ
1 ā tiṣṭha vṛtrahan rathaṃ yuktā te brahmaṇā harī / arvācīnaꣳ su te mano grāvā kṛṇotu vagnunā // upayāmagṛthīto 'sīndrāya tvā ṣoḍaśina eṣa te yonir indrāya tvā ṣoḍaśine //
1.4.38 anuvāka 38 ṣoḍaśigrahaḥ
1 indram id dharī vahato 'pratidhṛṣṭaśavasam ṛṣīṇāṃ ca stutīr upa yajñaṃ ca mānuṣāṇām upayāmagṛhīto 'sīndrāya tvā ṣoḍaśina eṣa te yonir indrāya tvā ṣoḍaśine //
1.4.39 anuvāka 39 ṣoḍaśigrahaḥ
1 asāvi soma indra te śaviṣṭha dhṛṣṇav ā gahi / ā tvā pṛṇaktv indriyaꣳ rajaḥ sūryaṃ na raśmibhiḥ // upayāmagṛhīto 'sīndrāya tvā ṣoḍaśina eṣa te yonir indrāya tvā ṣoḍaśine //
1.4.40anuvāka 40 ṣoḍaśigrahaḥ
1 sarvasya pratiśīvarī bhūmis tvopastha ā'dhita / syonāsmai suṣadā bhava yacchāsmai śarma saprathāḥ // upayāmagṛthīto 'sīndrāya tvā ṣoḍaśina eṣa te yonir indrāya tvā ṣoḍaśine //
1.4.41 anuvāka 41 ṣoḍaśigrahaḥ
1 mahāꣳ indro vajrabāhuḥ ṣoḍaśī śarma yacchatu / svasti no maghavā karotu hantu pāpmānaṃ yo 'smān dveṣṭi // upayāmagṛthīto 'sīndrāya tvā ṣoḍaśina eṣa te yonir indrāya tvā ṣoḍaśine //
1.4.42 anuvāka 42 ṣoḍaśigrahaḥ
1 sajoṣā indraḥ sagaṇo marudbhiḥ somam piba vṛtrahañ chūra vidvān / jahi śatrūꣳr apa mṛdho nudasvāthābhayaṃ kṛṇuhi viśvato naḥ // upayāmagṛthīto 'sīndrāya tvā ṣoḍaśina eṣa te yonir indrāya tvā ṣoḍaśine //
1.4.43 anuvāka 43 dakṣiṇā
1 ud u tyaṃ jātavedasaṃ devaṃ vahanti ketavaḥ / dṛśe viśvāya sūryam // citraṃ devānām ud agād anīkaṃ cakṣur mitrasya varuṇasyāgneḥ / āprā dyāvāpṛthivī antarikṣaꣳ sūrya ātmā jagatas tasthuṣaś ca // agne naya supathā rāye asmān viśvāni deva vayunāni vidvān / yuyodhy asmaj juhurāṇam eno bhūyiṣṭhāṃ te namauktiṃ vidhema // divaṃ gaccha suvaḥ pata rūpeṇa
2 vo rūpam abhy aimi vayasā vayaḥ / tutho vo viśvavedā vi bhajatu varṣiṣṭhe adhi nāke / etat te agne rādha aiti somacyutam / tan mitrasya pathā naya / ṛtasya pathā preta candradakṣiṇā yajñasya pathā suvitā nayantīḥ / brāhmaṇam adya rādhyāsam ṛṣim ārṣeyam pitṛmantam paitṛmatyaꣳ sudhātudakṣiṇam /
vi suvaḥ paśya vyantarikṣam / yatasva sadasyaiḥ (2) asmaddātrā devatrā gacchata madhumatīḥ pradātāram ā viśatānavahāyāsmān devayānena patheta sukṛtāṃ loke sīdata tan naḥ saꣳskṛtam //
1.4.44 anuvāka 44 samiṣṭayajurhomaḥ
1 dhātā rātiḥ savitedaṃ juṣantām prajāpatir nidhipatir no agniḥ / tvaṣṭā viṣṇuḥ prajayā saꣳrarāṇo yajamānāya draviṇaṃ dadhātu // sam indra ṇo manasā neṣi gobhiḥ saꣳ sūribhir maghavant saꣳ svastyā / sam brahmaṇā devakṛtaṃ yad asti saṃ devānāꣳ sumatyā yajñiyānām // saṃ varcasā payasā saṃ tanūbhir aganmahi manasā saꣳ śivena / tvaṣṭā no atra varivaḥ kṛṇotu
2 anu mārṣṭu tanuvo yad viliṣṭam // yad adya tvā prayati yajñe asminn agne hotāram avṛṇīmahīha / ṛdhag ayāḍ ṛdhag utāśamiṣṭhāḥ prajānan yajñam upa yāhi vidvān // svagā vo devāḥ sadanam akarma ya ājagma savanedaṃ juṣāṇāḥ / jakṣivāꣳsaḥ papivāꣳsaś ca viśve 'sme dhatta vasavo vasūni // yān āvaha uśato deva devān tān
3 preraya sve agne sadhasthe / vahamānā bharamāṇā havīꣳṣi vasuṃ gharmaṃ divam ā tiṣṭhatānu // yajña yajñaṃ gaccha yajñapatiṃ gaccha svāṃ yoniṃ gaccha svāhā / eṣa te yajño yajñapate sahasūktavākaḥ suvīraḥ svāhā devā gātuvido gātuṃ vittvā gātum ita manasas pata imaṃ no deva deveṣu yajñaꣳ svāhā vāci svāhā vāte dhāḥ //
1.4.45 anuvāka 45 avabhṛthaḥ
1 uruꣳ hi rājā varuṇaś cakāra sūryāya panthām anvetavā u / apade pādā pratidhātave 'kar utāpavaktā hṛdayāvidhaś cit // śataṃ te rājan bhiṣajaḥ sahasram urvī gambhīrā sumatiṣ ṭe astu / bādhasva dveṣo nirṛtim parācaiḥ kṛtaṃ cid enaḥ pra mumugdhy asmat abhiṣṭhito varuṇasya pāśaḥ / agner anīkam apa ā viveśa / apāṃ napāt pratirakṣann asuryaṃ damedame
2 samidhaṃ yakṣy agne / prati te jihvā ghṛtam uc caraṇyet samudre te hṛdayam apsv antaḥ / saṃ tvā viśantv oṣadhīr utāpo yajñasya tvā yajñapate havirbhiḥ / sūktavāke namovāke vidhema / avabhṛtha nicaṃkuṇa nicerur asi nicaṃkuṇāva devair devakṛtam eno 'yāḍ ava martyair martyakṛtam uror ā no deva riṣas pāhi sumitrā na āpa oṣadhayaḥ
3 santu durmitrās tasmai bhūyāsur yo 'smān dveṣṭi yaṃ ca vayaṃ dviṣmaḥ / devīr āpa eṣa vo garbhas taṃ vaḥ suprītaꣳ subhṛtam akarma deveṣu naḥ sukṛto brūtāt
pratiyuto varuṇasya pāśaḥ pratyasto varuṇasya pāśaḥ / edho 'sy edhiṣīmahi samid asi tejo 'si tejo mayi dhehi / apo anv acāriṣaꣳ rasena sam asṛkṣmahi payasvāꣳ agna āgamaṃ tam mā saꣳ sṛja varcasā //
1.4.46 anuvāka 46 kāmyeṣṭiyājyāpuronuvākyā
1 yas tvā hṛdā kīriṇā manyamāno 'martyam martyo johavīmi / jātavedo yaśo asmāsu dhehi prajābhir agne amṛtatvam aśyām // yasmai tvaꣳ sukṛte jātaveda u lokam agne kṛṇavaḥ syonam / aśvinaꣳ sa putriṇaṃ vīravantaṃ gomantaꣳ rayiṃ naśate svasti // tve su putra śavaso 'vṛtran kāmakātayaḥ / na tvām indrāti ricyate // ukthaukthe soma indram mamāda nīthenīthe maghavānam
2 sutāsaḥ / yad īꣳ sabādhaḥ pitaraṃ na putrāḥ samānadakṣā avase havante // agne rasena tejasā jātavedo vi rocase / rakṣohā'mīvacātanaḥ // apo anv acāriṣaꣳ rasena sam asṛkṣamahi / payasvāꣳ agna āgamaṃ tam mā saꣳ sṛja varcasā // vasur vasupatir hikam asy agne vibhāvasuḥ / syāma te sumatāv api // tvām agne vasupatiṃ vasūnām abhi pra mande
3 adhvareṣu rājan / tvayā vājaṃ vājayanto jayemābhi ṣyāma pṛtsutīr martyānām // tvām agne vājasātamaṃ viprā vardhanti suṣṭutam / sa no rāsva suvīryam // ayaṃ no agnir varivaḥ kṛṇotv ayam mṛdhaḥ pura etu prabhindan / ayaꣳ śatrūñ jayatu jarhṛṣāṇo 'yaṃ vājaṃ jayatu vājasātau // agnināgniḥ sam idhyate kavir gṛhapatir yuvā / havyavāḍ juhvāsyaḥ // tvaꣳ hy agne agninā vipro vipreṇa sant satā / sakhā sakhyā samidhyase // ud agne śucayas tava vi jyotiṣā //
1.4.1anuvāka 1 somābhiṣavaḥ

ā dade grāvāsy adhvarakṛd devebhyo gambhīram imam adhvaraṃ kṛdhy uttamena pavinendrāya somaꣳ suṣutam madhumantam payasvantaṃ vṛṣṭivanim
indrāya tvā vṛtraghna indrāya tvā vṛtratura indrāya tvā'bhimātighna indrāya tvā''dityavata indrāya tvā viśvadevyāvate
śvātrāḥ stha vṛtraturo rādhogūrtā amṛtasya patnīs tā devīr devatremaṃ yajñaṃ dhattopahūtāḥ somasya pibatopahūto yuṣmākam

somaḥ pibatu
yat te soma divi jyotir yat pṛthivyāṃ yad urāv antarikṣe tenāsmai yajamānāyoru rāyā kṛdhy adhi dātre voco /
dhiṣaṇe vīḍū satī vīḍayethāmūrjaṃ dadhāthāmūrjam me dhattam, mā vāꣳ hiꣳsiṣam mā mā hiꣳsiṣṭam
prāg apāg udag adharāk tās tvā diśa ā dhāvantv amba ni ṣvara
yat te somādābhyaṃ nāma jāgṛvi tasmai te soma somāya svāhā //
1.4.2 anuvāka 2 upāṃśugrahaḥ

vācas pataye pavasva vājin vṛṣā vṛṣṇo aꣳśubhyāṃ gabhastipūto devo devānām pavitram asi yeṣāṃ bhāgo 'si tebhyas tvā
svāṃkṛto 'si madhumatīr na iṣas kṛdhi viśvebhyas tvendriyebhyo divyebhyaḥ pārthivebhyaḥ /
manas tvā'ṣṭu /
urv antarikṣam anv ihi
svāhā tvā subhavaḥ sūryāya
devebhyas tvā marīcipebhyaḥ /
eṣa te yoniḥ prāṇāya tvā //
1.4.3 anuvāka 3 antaryāmagrahaḥ

upayāmagṛhīto 'si /
antar yaccha maghavan pāhi somam uruṣya rāyaḥ sam iṣo yajasvāntas te dadhāmi dyāvāpṛthivī antar urvantarikṣaꣳ sajoṣā devair avaraiḥ paraiś cāntaryāme maghavan mādayasva
svāṃkṛto 'si madhumatīr na iṣas kṛdhi viśvebhyas tvendriyebhyo divyebhyaḥ pārthivebhyaḥ /
manas tvāṣṭu /
urv antarikṣam anv ihi
svāhā tvā subhavaḥ sūryāya
devebhyas tvā marīcipebhyaḥ /
eṣa te yonir apānāya tvā //
1.4.4 anuvāka 4 aindravāyavagrahaḥ

ā vāyo bhūṣa śucipā upa naḥ sahasraṃ te niyuto viśvavāra / upo te andho madyam ayāmi yasya deva dadhiṣe pūrvapeyam //
upayāmagṛhīto 'si vāyave tvā /
indravāyū ime sutāḥ / upa prayobhir ā gatam indavo vām uśanti hi /
upayāmagṛhīto 'sīndravāyubhyāṃ tvaiṣa te yoniḥ sajoṣābhyāṃ tvā //
1.4.5 anuvāka 5 maitrāvaruṇagrahaḥ

ayaṃ vāṃ mitrāvaruṇā sutaḥ soma ṛtāvṛdhā / mamed iha śrutaꣳ havam //
upayāmagṛhīto 'si mitrāvaruṇābhyāṃ tvaiṣa te yonir ṛtāyubhyāṃ tvā //
1.4.6 anuvāka 6 āśvin grahaḥ

yā vāṃ kaśā madhumaty aśvinā sūnṛtāvatī / tayā yajñam mimikṣatam //
upayāmagṛhīto 'sy aśvibhyāṃ tvaiṣa te yonir mādhvībhyāṃ tvā //
1.4.7 anuvāka 7 āśvin grahaḥ

prātaryujau vi mucyethām aśvināv eha gacchatam / asya somasya pītaye //
upayāmagṛhīto 'sy aśvibhyāṃ tvaiṣa te yonir aśvibhyāṃ tvā //
1.4.8 anuvāka 8 śukragrahaḥ

ayaṃ venaś codayat pṛśnigarbhā jyotirjarāyū rajaso vimāne / imam apāꣳ saṃgame sūryasya śiśuṃ na viprā matibhī rihanti //
upayāmagṛhīto 'si śaṇḍāya tvaiṣa te yonir vīratām pāhi //
1.4.9 anuvāka 9 manthigrahaḥ

tam pratnathā pūrvathā viśvathemathā jyeṣṭhatātim barhiṣadaꣳ suvarvidam / pratīcīnaṃ vṛjanaṃ dohase girā''śuṃ jayantam anu yāsu vardhase //
upayāmagṛhīto 'si markāya tvaiṣa te yoniḥ prajāḥ pāhi //
1.4.10 anuvāka 10 āgrayaṇagrahaḥ

ye devā divy ekādaśa stha pṛthivyām adhy ekādaśa sthāpsuṣado mahinaikādaśa stha te devā yajñam imaṃ juṣadhvam /
upayāmagṛhīto 'sy āgrayaṇo 'si svāgrayaṇo jinva yajñaṃ jinva yajñapatim abhi savanā pāhi viṣṇus tvām pātu viśam tvam pāhīndriyeṇaiṣa te yonir viśvebhyas tvā devebhyaḥ //
1.4.11 anuvāka 11 bhrātṛvyavataḥ āgrayaṇagrahaḥ

triꣳśat trayaś ca gaṇino rujanto divaꣳ rudrāḥ pṛthivīṃ ca sacante / ekādaśāso apsuṣadaḥ sutaꣳ somaṃ juṣantāꣳ savanāya viśve //
upayāmagṛhīto 'sy āgrayaṇo 'si svāgrayaṇo jinva yajñaṃ jinva yajñapatim abhi savanā pāhi viṣṇus tvām pātu viśaṃ tvaṃ pāhīndriyeṇaiṣa te yonir viśvebhyas tvā devebhyaḥ //
1.4.12 anuvāka 12 ukthyagrahaḥ

upayāmagṛhīto 'sīndrāya tvā bṛhadvate vayasvata ukthāyuve yat ta indra bṛhad vayas tasmai tvā viṣṇave tvaiṣa te yonir indrāya tvokthāyuve //
1.4.13anuvāka 13 dhruvagrahaḥ

mūrdhānaṃ divo aratim pṛthivyā vaiśvānaram ṛtāya jātam agnim / kaviꣳ samrājam atithiṃ janānām āsann ā pātraṃ janayanta devāḥ //
upayāmagṛhīto 'sy agnaye tvā vaiśvānarāya dhruvo 'si dhruvakṣitir dhruvāṇāṃ dhruvatamo 'cyutānām acyutakṣittama eṣa te yonir agnaye tvā vaiśvānarāya //
1.4.14 anuvāka 14 ṛtugrahāḥ

madhuś ca mādhavaś ca śukraś ca śuciś ca nabhaś ca nabhasyaś ceṣaś corjaś ca sahaś ca sahasyaś ca tapaś ca tapasyaś ca /
upayāmagṛhīto 'si
saꣳsarpo 'si /
aꣳhaspatyāya tvā //
1.4.15 anuvāka 15 aindrāgnagrahāḥ

indrāgnī ā gataꣳ sutaṃ gīrbhir nabho vareṇyam asya pātaṃ dhiyeṣitā //
upayāmagṛhīto 'sīndrāgnibhyāṃ tvaiṣa te yonir indrāgnibhyāṃ tvā //
1.4.16 anuvāka 16 vaiśvadevagrahaḥ

omāsaś carṣaṇīdhṛto viśve devāsa ā gata / dāśvāꣳso dāśuṣaḥ sutam //
upayāmagṛhīto 'si viśvebhyas tvā devebhya eṣa te yonir viśvebhyas tvā devebhyaḥ //
1.4.17 anuvāka 17 pūrvomarutvatīyagrahaḥ

marutvantaṃ vṛṣabhaṃ vāvṛdhānam akavāriṃ divyaꣳ śāsam indram / viśvāsāham avase nūtanāyo 'graꣳ sahodām iha taꣳ huvema //
upayāmagṛhīto 'sīndrāya tvā marutvata eṣa te yonir indrāya tvā marutvate //
1.4.18 anuvāka 18 uttaro marutvatīyagrahaḥ

indra marutva iha pāhi somaṃ yathā śāryāte apibaḥ sutasya / tava praṇītī tava śūra śarmann ā vivāsanti kavayaḥ suyajñāḥ //
upayāmagṛhīto 'sīndrāya tvā marutvata eṣa te yonir indrāya tvā marutvate //
1.4.19 anuvāka 19 tṛtīyo marutvatīyagrahaḥ

marutvāꣳ indra vṛṣabho raṇāya pibā somam anuṣvadham madāya / ā siñcasva jaṭhare madhva ūrmiṃ tvaꣳ rājāsi pradivaḥ sutānām //
upayāmagṛhīto 'sīndrāya tvā marutvata eṣa te yonir indrāya tvā marutvate //
1.4.20 anuvāka 20 māhendragrahaḥ

mahāꣳ indro ya ojasā parjanyo vṛṣṭimāꣳ iva / stomair vatsasya vāvṛdhe //
upayāmagṛhīto 'si mahendrāya tvaiṣa te yonir mahendrāya tvā //
1.4.21anuvāka 21 māhendragrahaḥ

mahāꣳ indro nṛvad ā carṣaṇiprā uta dvibarhā aminaḥ sahobhiḥ / asmadriyag vāvṛdhe vīryāyo uruḥ pṛthuḥ sukṛtaḥ kartṛbhir bhūt //
upayāma gṛhīto 'si mahendrāya tvaiṣa te yonir mahendrāya tvā //
1.4.22 anuvāka 22 ādityagrahaḥ

kadā cana starīr asi nendra saścasi dāśuṣe / upopen nu maghavan bhūya in nu te dānaṃ devasya pṛcyate //
upayāmagṛhīto 'sy ādityebhyas tvā
kadā cana pra yucchasy ubhe ni pāsi janmanī / turīyāditya savanaṃ ta indriyam ā tasthāv amṛtaṃ divi //
yajño devānām praty eti sumnaṃ ādityāso bhavatā mṛḍayantaḥ / ā vo 'rvācī sumatir vavṛtyād aꣳhoś cid yā varivovittarā'sat //
vivasva ādityaiṣa te somapīthas tena mandasva tena tṛpya tṛpyāsma te vayaṃ tarpayitāro yā divyā vṛṣṭis tayā tvā śrīṇāmi //
1.4.23 anuvāka 23 sāvitragrahaḥ

vāmam adya savitar vāmam u śvo divedive vāmam asmabhyaꣳ sāvīḥ / vāmasya hi kṣayasya deva bhūrer ayā dhiyā vāmabhājaḥ syāma //
upayāmagṛhīto 'si devāya tvā savitre //
1.4.24 anuvāka 24 sāvitragrahaḥ

adabdhebhiḥ savitaḥ pāyubhiṣ ṭvaꣳ śivebhir adya pari pāhi no gayam / hiraṇyajihvaḥ suvitāya navyase rakṣā mākir no aghaśaꣳsa īśata //
upayāmagṛhīto 'si devāya tvā savitre //
1.4.25 anuvāka 25 sāvitragrahaḥ

hiraṇyapāṇimūtaye savitāram upa hvaye / sa cettā devatā padam //
upayāmagṛhīto 'si devāya tvā savitre //
1.4.26 anuvāka 26 vaiśvadevagrahaḥ

suśarmā'si supratiṣṭhāno /
bṛhad ukṣe namaḥ/
eṣa te yonir viśvebhyas tvā devebhyaḥ //
1.4.27anuvāka 27 pātnīvatagrahaḥ

bṛhaspatisutasya ta indo indriyāvataḥ patnīvantaṃ grahaṃ gṛhṇāmi /
agnā३i patnīvā३ḥ sajūr devena tvaṣṭrā somam piba svāhā //
1.4.28 anuvāka 28 hāriyojanagrahaḥ

harir asi hāriyojano haryoḥ sthātā vajrasya bhartā pṛśneḥ pretā tasya te deva someṣṭayajuṣa stutastomasya śastokthasya harivantaṃ grahaṃ gṛhṇāmi
harīḥ stha haryor dhānāḥ sahasomāḥ /
indrāya svāhā //
1.4.29 anuvāka 29 āgneyaḥ atigrāhyagrahaḥ

agna āyūꣳṣi pavasa ā suvorjam iṣaṃ ca naḥ / āre bādhasva ducchunām
upayāmagṛhīto 'sy agnaye tvā tejasvata eṣa te yonir agnaye tvā tejasvate //
1.4.30 anuvāka 30 aindraḥ atigrāhyagrahaḥ

uttiṣṭhann ojasā saha pītvā śipre avepayaḥ / somam indra camū sutam //
upayāmagṛhīto 'sīndrāya tvaujasvata eṣa te yonir indrāya tvaujasvate //
1.4.31 anuvāka 31 sauryaḥ atigrāhyagrahaḥ

taraṇir viśvadarśato jyotiṣkṛd asi sūrya / viśvam ā bhāsi rocanam //
upayāmagṛhīto 'si sūryāya tvā bhrājasvata eṣa te yoniḥ sūryāya tvā bhrājasvate //
1.4.32 anuvāka

ā pyāyasva madintama soma viśvābhir ūtibhiḥ / bhavā naḥ saprathastamaḥ //
1.4.33 anuvāka

īyuṣ ṭa ye pūrvatarām apaśyan vyuchantīm uṣasam martyāsaḥ / asmābhir ū nu praticakṣyābhūd o te yanti ye aparīṣu paśyān //
1.4.34 anuvāka

jyotiṣmatīṃ tvā sādayāmi
jyotiṣkṛtaṃ tvā sādayāmi
jyotirvidaṃ tvā sādayāmi
bhāsvatīṃ tvā sādayāmi
jvalantīṃ tvā sādayāmi
malmalābhavantīṃ tvā sādayāmi
dīpyamānāṃ tvā sādayāmi
rocamānāṃ tvā sādayāmi
ajasrāṃ tvā sādayāmi
bṛhajjyotiṣaṃ tvā sādayāmi
bodhayantīṃ tvā sādayāmi
jāgratīṃ tvā sādayāmi //
1.4.35 anuvāka

prayāsāya svāhāyāsāya svāhā viyāsāya svāhā saṃyāsāya svāhodyāsāya svāhā'vayāsāya svāhā śuce svāhā śokāya svāhā tapyatvai svāhā tapate svāhā brahmahatyāyai svāhā sarvasmai svāhā //
1.4.36 anuvāka

cittaꣳ saṃtānena bhavaṃ yaknā rudraṃ tanimnā paśupatiꣳ sthūlahṛdayenāgniꣳ hṛdayena rudraṃ lohitena śarvam matasnābhyām mahādevam antaḥpārśvenauṣiṣṭhahanaꣳ śiṅgīnikośyābhyām //
1.4.37 anuvāka 37 ṣoḍaśigrahaḥ

ā tiṣṭha vṛtrahan rathaṃ yuktā te brahmaṇā harī / arvācīnaꣳ su te mano grāvā kṛṇotu vagnunā //
upayāmagṛthīto 'sīndrāya tvā ṣoḍaśina eṣa te yonir indrāya tvā ṣoḍaśine //
1.4.38 anuvāka 38 ṣoḍaśigrahaḥ

indram id dharī vahato 'pratidhṛṣṭaśavasam ṛṣīṇāṃ ca stutīr upa yajñaṃ ca mānuṣāṇām
upayāmagṛhīto 'sīndrāya tvā ṣoḍaśina eṣa te yonir indrāya tvā ṣoḍaśine //
1.4.39 anuvāka 39 ṣoḍaśigrahaḥ

asāvi soma indra te śaviṣṭha dhṛṣṇav ā gahi / ā tvā pṛṇaktv indriyaꣳ rajaḥ sūryaṃ na raśmibhiḥ //
upayāmagṛhīto 'sīndrāya tvā ṣoḍaśina eṣa te yonir indrāya tvā ṣoḍaśine //
1.4.40anuvāka 40 ṣoḍaśigrahaḥ

sarvasya pratiśīvarī bhūmis tvopastha ā'dhita / syonāsmai suṣadā bhava yacchāsmai śarma saprathāḥ //
upayāmagṛthīto 'sīndrāya tvā ṣoḍaśina eṣa te yonir indrāya tvā ṣoḍaśine //
1.4.41 anuvāka 41 ṣoḍaśigrahaḥ

mahāꣳ indro vajrabāhuḥ ṣoḍaśī śarma yacchatu / svasti no maghavā karotu hantu pāpmānaṃ yo 'smān dveṣṭi //
upayāmagṛthīto 'sīndrāya tvā ṣoḍaśina eṣa te yonir indrāya tvā ṣoḍaśine //
1.4.42 anuvāka 42 ṣoḍaśigrahaḥ

sajoṣā indraḥ sagaṇo marudbhiḥ somam piba vṛtrahañ chūra vidvān / jahi śatrūꣳr apa mṛdho nudasvāthābhayaṃ kṛṇuhi viśvato naḥ //
upayāmagṛthīto 'sīndrāya tvā ṣoḍaśina eṣa te yonir indrāya tvā ṣoḍaśine //
1.4.43 anuvāka 43 dakṣiṇā

ud u tyaṃ jātavedasaṃ devaṃ vahanti ketavaḥ / dṛśe viśvāya sūryam //
citraṃ devānām ud agād anīkaṃ cakṣur mitrasya varuṇasyāgneḥ / āprā dyāvāpṛthivī antarikṣaꣳ sūrya ātmā jagatas tasthuṣaś ca //
agne naya supathā rāye asmān viśvāni deva vayunāni vidvān / yuyodhy asmaj juhurāṇam eno bhūyiṣṭhāṃ te namauktiṃ vidhema //
divaṃ gaccha suvaḥ pata
rūpeṇa

vo rūpam abhy aimi vayasā vayaḥ /
tutho vo viśvavedā vi bhajatu varṣiṣṭhe adhi nāke /
etat te agne rādha aiti somacyutam /
tan mitrasya pathā naya /
ṛtasya pathā preta candradakṣiṇā yajñasya pathā suvitā nayantīḥ /
brāhmaṇam adya rādhyāsam ṛṣim ārṣeyam pitṛmantam paitṛmatyaꣳ sudhātudakṣiṇam /
vi suvaḥ paśya vyantarikṣam /
yatasva sadasyaiḥ (2)
asmaddātrā devatrā gacchata madhumatīḥ pradātāram ā viśatānavahāyāsmān devayānena patheta sukṛtāṃ loke sīdata
tan naḥ saꣳskṛtam //
1.4.44 anuvāka 44 samiṣṭayajurhomaḥ

dhātā rātiḥ savitedaṃ juṣantām prajāpatir nidhipatir no agniḥ / tvaṣṭā viṣṇuḥ prajayā saꣳrarāṇo yajamānāya draviṇaṃ dadhātu //
sam indra ṇo manasā neṣi gobhiḥ saꣳ sūribhir maghavant saꣳ svastyā / sam brahmaṇā devakṛtaṃ yad asti saṃ devānāꣳ sumatyā yajñiyānām //
saṃ varcasā payasā saṃ tanūbhir aganmahi manasā saꣳ śivena / tvaṣṭā no atra varivaḥ kṛṇotu

anu mārṣṭu tanuvo yad viliṣṭam //
yad adya tvā prayati yajñe asminn agne hotāram avṛṇīmahīha / ṛdhag ayāḍ ṛdhag utāśamiṣṭhāḥ prajānan yajñam upa yāhi vidvān //
svagā vo devāḥ sadanam akarma ya ājagma savanedaṃ juṣāṇāḥ / jakṣivāꣳsaḥ papivāꣳsaś ca viśve 'sme dhatta vasavo vasūni //
yān āvaha uśato deva devān tān

preraya sve agne sadhasthe /
vahamānā bharamāṇā havīꣳṣi vasuṃ gharmaṃ divam ā tiṣṭhatānu //
yajña yajñaṃ gaccha yajñapatiṃ gaccha svāṃ yoniṃ gaccha svāhā /
eṣa te yajño yajñapate sahasūktavākaḥ suvīraḥ svāhā
devā gātuvido gātuṃ vittvā gātum ita
manasas pata imaṃ no deva deveṣu yajñaꣳ svāhā vāci svāhā vāte dhāḥ //
1.4.45 anuvāka 45 avabhṛthaḥ

uruꣳ hi rājā varuṇaś cakāra sūryāya panthām anvetavā u / apade pādā pratidhātave 'kar utāpavaktā hṛdayāvidhaś cit //
śataṃ te rājan bhiṣajaḥ sahasram urvī gambhīrā sumatiṣ ṭe astu / bādhasva dveṣo nirṛtim parācaiḥ kṛtaṃ cid enaḥ pra mumugdhy asmat
abhiṣṭhito varuṇasya pāśaḥ /
agner anīkam apa ā viveśa / apāṃ napāt pratirakṣann asuryaṃ damedame

samidhaṃ yakṣy agne /
prati te jihvā ghṛtam uc caraṇyet
samudre te hṛdayam apsv antaḥ / saṃ tvā viśantv oṣadhīr utāpo yajñasya tvā yajñapate havirbhiḥ / sūktavāke namovāke vidhema /
avabhṛtha nicaṃkuṇa nicerur asi nicaṃkuṇāva devair devakṛtam eno 'yāḍ ava martyair martyakṛtam uror ā no deva riṣas pāhi
sumitrā na āpa oṣadhayaḥ

santu durmitrās tasmai bhūyāsur yo 'smān dveṣṭi yaṃ ca vayaṃ dviṣmaḥ /
devīr āpa eṣa vo garbhas taṃ vaḥ suprītaꣳ subhṛtam akarma deveṣu naḥ sukṛto brūtāt
pratiyuto varuṇasya pāśaḥ pratyasto varuṇasya pāśaḥ /
edho 'sy edhiṣīmahi samid asi tejo 'si tejo mayi dhehi /
apo anv acāriṣaꣳ rasena sam asṛkṣmahi payasvāꣳ agna āgamaṃ tam mā saꣳ sṛja varcasā //
1.4.46 anuvāka 46 kāmyeṣṭiyājyāpuronuvākyā

yas tvā hṛdā kīriṇā manyamāno 'martyam martyo johavīmi / jātavedo yaśo asmāsu dhehi prajābhir agne amṛtatvam aśyām //
yasmai tvaꣳ sukṛte jātaveda u lokam agne kṛṇavaḥ syonam / aśvinaꣳ sa putriṇaṃ vīravantaṃ gomantaꣳ rayiṃ naśate svasti //
tve su putra śavaso 'vṛtran kāmakātayaḥ / na tvām indrāti ricyate //
ukthaukthe soma indram mamāda nīthenīthe maghavānam

sutāsaḥ / yad īꣳ sabādhaḥ pitaraṃ na putrāḥ samānadakṣā avase havante //
agne rasena tejasā jātavedo vi rocase / rakṣohā'mīvacātanaḥ //
apo anv acāriṣaꣳ rasena sam asṛkṣamahi / payasvāꣳ agna āgamaṃ tam mā saꣳ sṛja varcasā //
vasur vasupatir hikam asy agne vibhāvasuḥ / syāma te sumatāv api //
tvām agne vasupatiṃ vasūnām abhi pra mande

adhvareṣu rājan / tvayā vājaṃ vājayanto jayemābhi ṣyāma pṛtsutīr martyānām //
tvām agne vājasātamaṃ viprā vardhanti suṣṭutam / sa no rāsva suvīryam //
ayaṃ no agnir varivaḥ kṛṇotv ayam mṛdhaḥ pura etu prabhindan / ayaꣳ śatrūñ jayatu jarhṛṣāṇo 'yaṃ vājaṃ jayatu vājasātau //
agnināgniḥ sam idhyate kavir gṛhapatir yuvā / havyavāḍ juhvāsyaḥ //
tvaꣳ hy agne agninā vipro vipreṇa sant satā / sakhā sakhyā samidhyase //
ud agne śucayas tava
vi jyotiṣā //