Svacchandatantra [or Svacchandabhairavatantra] · Chapter 4

pratyūṣe vimale kṛtvā śaucādyān purrvavatkramāt
sakalīkaraṇaṃ kṛtvā pūrvavat praviśedgṛham //

śiṣyaśca śucirācāntaḥ puṣpahastaḥ (...) guruṃ tataḥ
praṇamya śirasā (...) hṛṣṭo guroḥ svapnānnivedayet //

śubhān svapnān pravakṣyāmi aśubhāṃśca varānane
svapneṣu madirāpānam āmamāṃsasya bhakṣaṇam //

krimiviṣṭhānulepaṃ ca rudhireṇābhiṣecanam
bhakṣaṇaṃ dadhibhaktasya śvetavastrānulepanam //

śvetātapatraṃ mūrdhasthaṃ śvetasragdāma bhūṣaṇam
siṃhāsanaṃ rathaṃ yānaṃ dhvajaṃ rājyābhiṣecanam //

ratnāṅgābharaṇādīni tāmbūlaṃ phalameva ca
darśanaṃ śrīsarasvatyoḥ śubhanāryavagūhanam //

narendrairṛṣibhirdevaiḥ siddhavidyādharairgaṇaiḥ
ācāryaiḥ saha saṃvādaṃ kṛtvā svapne prasiddhyati //

nadīsamudrataraṇam ākāśagamanaṃ tathā
bhāskarodayanaṃ caiva prajvalantaṃ hutāśanam //

grahanakṣatratārāṇāṃ candrabimbasya darśanam
harmyasyārohaṇaṃ caiva prāsādaśikhare 'pi vā //

narāśvavṛṣapotebha taruśailāgrarohaṇam
vimānagamanaṃ caiva siddhamantrasya darśanam //

lābhaḥ siddhacaroścaiva devādīnāṃ ca darśanam
guṭikāṃ dantakāṣṭhaṃ ca khaḍgapādukarocanāḥ //

upvītāñjanaṃ caiva amṛtaṃ pāratauṣadhīḥ
śaktiṃ kamaṇḍaluṃ padmam akṣasūtraṃ manaḥśilām //

prajvalatsiddhadravyāṇi gairikāntāni yāni ca
dṛṣṭvā siddhyati svapnānte kṣitilābhaṃ vraṇaṃ tathā //

kṣatajārṇavasāṃgrāma taraṇaṃ vijayaṃ raṇe
jvalatpitṛvanaṃ ramyaṃ vīravīreśibhirvṛtam //

vīravetālasiddhaiśca mahāmāṃsasya vikrayam
mahāpāśoḥ saṃvibhāgaṃ labdhvā devebhya ādarāt //

ātmanā pūjayan devaṃ japan dhyāyan stuvannapi
suhutaṃ cānalaṃ dīptaṃ pūjitaṃ vā prapaśyati //

haṃsasārasacakrāhva mayūraśavarohaṇam
mātṛbhirbhairavaścaiva mātṛrudragaṇaiḥ saha //

bhairavaṃ bhairavīṃ dṛṣṭvā siddhyatyatra na saṃśayaḥ
śubhāḥ svapnā mayākhyātā aśubhāṃśca nibodha me //

tailābhyaṅgastathā pānaṃ viśanaṃ ca rasātale
andhakūpe ca patanam atha paṅke nimajjanam //

vṛkṣavāhanayānebhyaḥ patanaṃ harmyaparvatāt
kartanaṃ karṇanāsābhyām atha vā hastapādayoḥ //

patanaṃ dantakośānām ṛkṣavānaradarśanam
vetālakrūrasatvānāṃ tathaiva kālapūruṣāḥ //

kṛṣṇordhvakeśā malināḥ kṛṣṇamālyāmbaracchadāḥ
raktākṣī strī ca yaṃ svapne puruṣaṃ tvavagūhayet //

mriyate nātra saṃdeho yadi śāntiṃ na kārayet
gṛhaprasādabhedaṃ ca śayyāvastrāsaneṣu ca //

ātmano 'bhibhavaṃ saṃkhya ātmadravyāpahāraṇam
kharoṣṭraśvasṛgāleṣu kaṅkagṛdhrabakeṣu ca //

mahiṣolūkakākeṣu rohaṇam ca pravartanam
bhakṣaṇam pakvamāṃsasya raktamālyānulepanam //

kṛṣṇaraktāni vastrāṇi vikṛtātmā prapaśyati
hasanaṃ valganaṃ svapne mlānasragdāmadhāraṇam //

svamāṃsotkartanaṃ bandhaṃ kṛṣṇasarpeṇa bhakṣaṇam
udvāhaṃ ca tathā svapne dṛṣṭvā naiva prasidhyati //

aśubhā hyevamākhyātā vijñeyā deśikottamaiḥ
śubhāstatrānumedyāstu aśubheṣu tu homayet //

aṣṭottaraśataṃ dhāmnā prāyaścittādviśuddhyati
pūrvavat sakalīkṛtya vighnoccāṭanarakṣaṇam //

veṣṭanaṃ pūrvavat kuryāc chivambhaḥ śivahastakam
lokapālāṃstu saṃpūjya śivakumbhaṃ ca sthaṇḍilam //

agnikāryaṃ yathāpūrvaṃ pūrṇāhutiprapātanam
prāyaścittaṃ tataḥ paścād dusvapnārthaṃ yaduktavān //

evaṃ pūjādikaṃ kṛtvā visṛjya sthaṇḍilacchivam
nirmālyāpanayaṃ kṛtvā bhūmiṃ saṃśodhya pūrvavat //

nityakarma tataḥ kuryāt pūjāhomajapādikam
nityāhnike samāpte tu naimittikamathācaret //

upalipya śivāmbhobhir bramhmasthānaṃ prapūjayet
bhāvena gandhapuṣ.pādyaiḥ tato maṇḍalamālikhet //

karaṇīṃ khaṭikāṃ caiva bhairaveṇa prapūjayet
dhāmnā tu rajasāṃ pātaḥ sitādyaśvāgamoditaḥ //

niṣpanne maṇḍale snātvā nityakarma samācaret
nityakarmasamāptau tu kuryānnaimittikaṃ budhaḥ //

snānādi pūrvamantraiḥ sakalīkaraṇādikam
ātmarakṣāstraprākāra dvārapālādipūjanam //

vighnoccāṭanadigbandhau bhūpātālakhavāsinām
astraprākāramāropya kavacenāvaguṇṭhanam //

udaṅmukhaṃ tūpaviṣṭaḥ karaśuddhyādi pūrvavat
śivāmbhaḥ śivahastaṃ ca arghatrayaprakalpanam //

lokapālāṃstu saṃpūjya śivakumbhaṃ prapūjayet
maṇḍalasyāgrato bhūtvā maṇḍalaṃ prokṣya cāsinā //

varmaṇā veṣṭayet paścāt praṇavenābhimantrayet
aṣṭottaraśataṃ dhāmnā rajodoṣairviśuddhyati //

caturdikṣvastraṃ saṃpūjya dvāre gandhādibhiḥ kramāt
prākāraṃ bhāvayedastraṃ maṇḍalaṃ praviśet tataḥ //

gurūn saṃpūjya vighneśaṃ puṣpādyaiḥ praṇavena tu
anantamāsanaṃ prāgvac chivāntaṃ praṇavena tu //

mūrtyādi pūrvannyasyed dhṛdādyāvaraṇāntagam
pūrvoktavidhinā pūjya naivedyāni nivedayet //

nirodhārgheṇa cārdhaṃ tu datvā caiva nirodhayet
japadhyānādikaṃ kṛtvā agniṣṭhaṃ bhairavaṃ yajet //

nāḍīsaṃdhānakaṃ triṣṭhaṃ kṛtvā saṃtarpayedvibhum
ātmano niṣkaloccāraṃ kṛtvā kumbhe niveśayet //

kalaśasthasya vāmena rocayet pūrayettataḥ
maṇḍalasthasya savyena punarvāmena rocayet //

agniṣṭhasya tu tattejo dakṣiṇena viśan smaret
evaṃ sādhanakaṃ kṛtvā tatastarpaṇamārabhet //

daśabhāgavibhāgena hutvā pūrṇāhutiṃ kṣipet
prāyaścittaviśuddhyarthaṃ kuryādaṣṭottaraṃ śatam //

vidheḥ pūrṇātiriktasya dhāmnā pūrṇāhutiṃ tataḥ
ācāryoṭhārdhahastastu maṇḍalaṃ praviśettataḥ //

saṃpūjya parameśānaṃ puṣpādyairardhapaścimam
mudrāṃ baddhvā praṇamyādau jānubhyāmavaniṃ gataḥ //

vijñāpayeta paśvarthaṃ prārabdhyoyaṃ makhottamaḥ
snānādhivāsanādyaṃ yan maṇḍale 'gnau ca yatkṛtam //

vidhānaṃ puṣkalaṃ samyak tvatprasādādihāstu tat
idānīṃ śiṣyadehe tu sakalīkaraṇādikā //

yojanyantādhvaśuddhistu tvatprasādāt prasiddhyatu
evamastvityanujñātaḥ parameśena vīrarāṭ //

labdhānujñaḥ prahṛṣṭātmā niṣkrāmenmaṇḍalādbahiḥ
paśvarthāya kṛtaṃ yattu tadgṛhītvārdhapātrakam //

dhāmnastu dakṣiṇe bhāge kārayenmaṇḍalaṃ guruḥ
praṇavāsanaṃ kuśairnyasya śuciṃ śiṣyaṃ niveśayet //

śivāmbho 'streṇa saṃtāḍya bhasmanā ca kuśaiḥ kramāt
maṇḍale kalpite śiṣyaṃ mūrtibhūtaṃ prakalpayet //

upaviśya karanyāsaṃ nirdāhādyastrapūrvakam
sabāhyābhyantaraṃ nyāsaṃ mantrasaṃdhānameva ca //

śivahastaḥ pradātavyo dhyātvā devaṃ sujājvalam
mūrdhni saṃpātayettejaḥ pāśāṅkuravināśanam //

utthāpya ca tato nītvā maṇḍalaṃ tu praveśayet
vastraṃ saṃprokṣya toyena kavacenāvaguṇṭhayet //

pūjayedgandhapuṣpādyair bhairaveṇābhimantrayet
netre baddhā tu netreṇa puṣpaṃ pāṇau pradāpayet //

akāmānnikṣipetpuṣpaṃ devasyābhimukhaṃ sthitaḥ
puṣpapātavaśānnāma kuryādvai sādhakasya ca //

mumukṣorgururicchātaḥ nāma vai sādhakasya vā
mukhamudghāṭya taṃ śiṣyaṃ śivāya praṇipātayet //

pradakṣiṇamataḥ kṛtvā maṇḍalegnau praṇamya ca
agnikuṇḍasamīpe tu ācāryaḥ paśunā saha //

ātmasavyetha digbhāge maṇḍalaṃ praṇavena tu
pūrvannāḍisaṃdhānaṃ tad arthaṃ cāhutitrayam //

saṃpātābhihutiṃ kṛtvā aṇutarpaṇameva ca
pūrṇāhutiṃ tato dattvā prāyaścittāni homayet //

dhāmnā cāṣṭaśataṃ paścāt pātayedāhutitrayam
jātyuddhāre dhruveṇaiva dvijatvāpādane tathā //

bījāhāre tathā deśa bhāvaśuddhau dvijo bhavet
praṇavenāhutīstisro rudrāṃśāpādane tathā //

astreṇa prokṣayecchiṣyaṃ puṣpayuktena tāḍayet
recakena tato gatvā śiṣyadehe viśeddhṛdi //

oṃkārādi śivaṃ japtvā astramantraṃ phaḍantagam
viśleṣakaraṇaṃ kṛtvā caitanyasya vidhānataḥ //

chedayedastramantreṇa kavacenāvaguṇṭhayet
aṅkuśena samākṛṣya dvādaśānte tu kārayet //

tatrasthaḥ pudgalo grāhyaḥ saṃpuṭyaiva dhruveṇa tu
saṃhāramudrayā samyak pūrakeṇa viśeddhṛdi //

saṃskubhya sarasīkṛtya recayetpudgalaṃ punaḥ
tyajantaṃ devatāṣaṭkaṃ tataścāpi svakaṃ padam //

tatrasthaṃ pudgalaṃ gṛhya saṃpuṭya ca bhavena tu
saṃhāramudrayoddhṛtya śiṣyasya hṛdi yojayet //

bhairaveṇābhimantrya evam upavītaṃ śiśordadet
ādhānādyāvadantyeṣṭiṃ dvijatve saṃskṛto bhavet //

piṇḍasyāpādanaṃ jāteḥ āhutitritayena tu
caitanyasyāpi saṃskāram ādhānāntyeṣṭitaḥ param //

sūkṣmavijñānataḥ kṛtvā dvijatve saṃskṛto bhavet
śatahomaṃ sahasraṃ vā hutvā pūrṇāhutiṃ tataḥ //

samayī saṃskṛto hyevaṃ vacaneṣyārhatā bhavet
śravaṇe 'dhyayane home pūjanādau tathaiva ca //

caryādhyānaviśuddhātmā labhate padamaiśvaram
atha dīkṣādhvaśuddhyarthaṃ bhuktimuktiphalārthinām //

vidhānamucyate sūkṣmaṃ pāśavicchattikārakam
guruḥ saṃpṛcchate śiṣyaṃ dvividhaṃ phalakāṅkṣiṇam //

phalamākāṅkṣase yādṛk tādṛk sādhanamārabhe
vāsanābhedataḥ prāptiḥ sādhyamantrapracoditā //

mantramudrādhvadravyāṇāṃ homaḥ sādhāraṇaḥ smṛtaḥ
vāsanābhedato bhinnaḥ śiṣyāṇāṃ ca gurostathā //

sādhako dvividhastatra śivadharmyekataḥ sthitaḥ
śivamantraviśuddhādhvā sādhyamantraniyojitaḥ //

jñānavāṃścābhiṣiktaśca mantrārādhanatatparaḥ
trividhāyāstu siddhervai so 'trārhaḥ śivasādhakaḥ //

dvitīyo lokamārgastha iṣṭāpūrtavidhau rataḥ
karmakṛtphalamākāṅkṣañ śubhaikastho 'śubhojjhitaḥ //

tasya kāryaṃ sadā mantrair aśubhāṃśavināśanam
gṛhastho vā yatirvāsāv āśramaikatamasthitaḥ //

mumukṣurdvividhaḥ prokto nirbījo bījavānpunaḥ
bālabāliśavṛddhastrī bhogabhugvyādhitātmanām //

eṣāṃ nirbījikā dīkṣā samayadivivarjitā
vidvaddvandvasahānā tu sabījā kīrtitā priye //

dīkṣānugrāhikā teṣāṃ samayācārasaṃyutā
viśeṣasamayācārā mantrākhye ye prakīrtitāḥ //

te 'tra pālyāḥ prayatnena mokṣasiddhimabhīpsatā
sabījā sā tuvijñeyā putrakācāryayoḥ sthitā //

gṛhastho vāśramī vātha yatiḥ saṃkalpya dīkṣayet
pāśasūtrakamādāya śiṣyadehe 'valambayet //

adhvānaṃ saṃdhayedagnau dhāmnā caiva vicakṣaṇaḥ
kumbhamaṇḍalavahnisthaś cādhvātmasthaḥ śiśośca yaḥ //

sūtrasthaścāpi caikatra adhvasaṃdhiḥ prakīrtitaḥ
ṣaḍvidhasyādhvamārgasya sādhāraṇagatasya tu //

kuṇḍe saṃkalpya saṃśodhya madhvasaṃdhau tu homayet
mūlamantrāṣṭaśatika madhvasaṃdhānahetutaḥ //

adhvāvalokanaṃ paścād vyāpyavyāpakabhedataḥ
bhuvanavyāptitā tattveṣv anantādiśivāntake //

vyāpakāni ca ṣaṭtriṃśat mantravarṇapadātmakāḥ
tattvāntarbhāvinaḥ sarve vācyavācakayogataḥ //

kalāntarbhāvinaste vai nivṛttyādyāśca tāḥ smṛtāḥ
hṛdādyā vācakāstāsāṃ bījāmantrāḥ prakīrtitāḥ //

ekikasyāḥ kalāyāśca pṛthagvyāptiṃ vibhāvayet
pṛthivyādikalā jñeyā brahmādyāḥ kāraṇāśca te //

evaṃ vyāptiṃ bhāvayitvā adhvopasthāpanaṃ bhavet
trirāhutiṃ dhruveṇaiva adhvaśuddhirato bhavet //

agnau tu pūjite deve adhvanyāse kṛte sati
tadeva pādādārabhya pṛthivyādikramānnyaset //

dhāmādhiḥ praṇavādiśca nivṛttyai ca namaḥ punaḥ
upasthāpanamantro 'yaṃ vyāptiṃ dhyātvādhvasaṃsthitām //

nivṛttyabhyantare pṛthvī śatakoṭipravistarā
tasyāṃ ca bhuvanānāṃ ca śatamaṣṭottarāvadhi //

aṣṭāviṃśatiḥ padāni varṇa eko 'tra saṃsthitaḥ
mantrau dvāveva vijñeyau adhvaṣaṭkaṃ vibhāvayet //

puṣpagandhādinā pūjya saṃnidhāvāhutitrayam
māyīyā bhuvanākārā malāḥ karma ca saṃsthitāḥ //

śarīrabhuvanākārā māyīyāḥ parikīrtitāḥ
bhogahetuśca karma syād abhilāṣo malo 'tra tu //

evaṃ pāśatrayaṃ bhāvyaṃ dīkṣāyāmadhvasaṃsthitam
tadviśuddhyai ca dīkṣā ca kriyate sā yathāvidhi //

ādau śaktiṃ nyaseddevi kalātattvasamanvitām
hṛdā saṃkalpya vāgīśīṃ vyāpikāṃ sarvayoniṣu //

śatarudrādyanantāntaṃ yonayo vividhāḥ sthitāḥ
samakālamṛtutvena vāgīśīṃ saṃnidhāpayet //

dhruveṇa pūjayetpuṣpair gandhadhūpairanukramāt
oṃkāreṇāhutistisro vāgīśīsaṃnidhāpane //

śiṣyaṃ saṃprokṣya cāstreṇa tāḍayedastramuccaran
recakenātmano gatvā chindyāttasyāsinā hṛdaḥ //

dhāmnākṛṣya tadātmānaṃ dvādaśānte nidhāpayet
dhruveṇa tatsthaṃ saṃpuṭya caitanyaṃ mudrayātmani //

pūrayedbhairaveṇaiva kumbhayedrecayettataḥ
dvādaśāntāttu saṃgṛhya yojayedbhavamudrayā //

ātmānamīśvaraṃ dhyātvā māyāṃ vāgīśvarīmapi
saṃyojya tasyāṃ caitanyaṃ śarīrāṇyadhvani sṛjet //

prākkarmavāsanāśeṣa phalabhogatvahetave
yugapadbhinnabhogāni deśakālaśarīrataḥ //

mantraśaktyā vipacyante pudgalāśca tathāvidhāḥ
bhinādehā visṛjyante garbhe vāgīśiyoniṣu //

dhāmnā ca yojayitvā ca juhuyādāhutitrayam
yugapatsarvagarbheṣu dehā vividharūpakāḥ //

bhairavecchāsusaṃpannaḥ śatarudrādyanantagāḥ
garbheṣu garbhaniṣpatti bhairaveṇāhutitrayam //

hutvā tu jananaṃ kāryaṃ punastenāhutitrayāt
sarvayoniṣu dehāste yugapadvṛddhimāgatāḥ //

bhoganiṣpattaye karma vyāparasahakāraṇam
tadabhāvānna bhogaḥ syāt tadarthaṃ mārjanaṃ smṛtam //

arjite [ārjite] sati bhoktavyo bhogo duḥkhasukhātmakaḥ
layaḥ paramayā prītyā sukhaduḥkhādike 'pyalam //

tisṛbhistisṛbhirhomaṃ dhāmnaiva triṣu kārayet
āhutīnāṃ śataṃ homyaṃ dhāmnā niṣkṛtaye punaḥ //

yatkarmabhogyarūpaṃ tu jātyāyurbhogalakṣaṇam
niṣkṛtyante viśuddhyettad bhūlokasamavasthitam //

saṃsārā daśacatvāraḥ saṃskārā aṣṭabhiḥ saha
catvāriṃśad dvijatvāya vakṣyante bhuvanādhvani //

yonirbījaṃ tathā bhāva āhāro deśa eva ca
eteṣāṃ śodhanaṃ devi rudrāṃśāpādanaṃ tathā //

atrāvalokanaṃ kṛtvā niṣ.kṛtyāmeva śuddhyati
viṣayā bhuvanākārā ye kecidbhogyarūpiṇaḥ //

bhuktakarmaphalāśeṣā niṣkṛtistena sā smṛtā
viśleṣo niṣkṛterbhogāt bhogābhāve sa hi smṛtaḥ //

bhoktṛtvaṃ viṣayāsaktir malakāryaṃ prakīrtitam
bhoktṛtvābhāvastatraiva śarīreṇa tu yatkṛtam //

viśleṣaḥ kriyate tasya paśormantraiḥ śivājñayā
dhāmnā cāhutayastisro viśleṣakaraṇāya ca //

āhutitritayaṃ dhāmnā pāśacchede 'pi dāpayet
pāśā dehe tu māyīyāḥ kalādyā bhūtakāvadhi //

śarīrakaraṇākārāḥ puruṣārthaprasiddhaye
bhogābhāvādvipadyante śarīrāṇi sahasradhā //

pāśacchede vidhistasya mantraiśca vidhicoditaiḥ
evaṃ pāśatrayasyāpi viśleṣo dīkṣayocyate //

śarīraśeṣabhaṅgena ekacaitanyabhāvanā
pūrṇāhutiṃ śivenaiva vauṣaḍjātiyutena ca //

śuddhatattvāgrasaṃsthaṃ tac caitanyaṃ kanakaprabham
uddhārāyāhutīstisraḥ punardhāmnā tu dāpayet //

tasmāt tattvādgṛhītvā tu caitanyaṃ malasaṃyutam
mudrayā prāgvidhānena ātmasthaṃ pūrayedddhṛdi //

kumbhitvā recya saṃgṛhya dvādaśāntād dhruveṇa tu
śiṣyadehe niveśyaitan nāḍīrandhreṇa pūrvavat //

tatsthīkaraṇahetvarthaṃ dhāmnā caivāhutitrayam
kalāśuddhyavasāne tu brahmāṇaṃ kāraṇādhipam //

svanāmapraṇavāhvāna pūrvaṃ saṃtarpya cārpayet
śabdasparśo tyajet tasmin dhruvādyau nāmasaṃyutau //

svāhākāraprayogena tau brahmaṇi nivedayet
tisṛbhistisṛbhirhomāt puryaṣṭāṃśaṃ nivedayet //

āmantraṇavibhaktyā tu śrāvaṇāṃ tasya kārayet
brahmāṇaṃ pūjayitvā tu homaṃ kṛtvā visarjayet //

dhruveṇābhyarcya vāgīśīṃ saṃtarpya ca visarjayet
hutvāvalokayettatra viśuddhaṃ pāśajālakam //

prākkarmabhāvikasyātha abhāvaṃ bhāvayettadā
mumukṣornirapekṣatvāt prārabdhrekaṃ na śodhayet //

sādhakasya tu bhūtyarthaṃ prākkarmaikaṃ tu śodhayet
prākkarmāgāmi caikasthaṃ bhāvayitvā ca dīkṣayet //

śivadharmiṇyasau dīkṣā lokadharmiṇyato 'nyathā
prāktanāgamikasyāpi adharmakṣayakāriṇī //

lokadharmiṇyasau jñeyā mantrārādhanavarjitā
prārabdhadehabhede tu bhuṅkte sa hyaṇimādikān //

bhuktvā vrajedūrdhvaṃ guruṇā yatra yojitaḥ
sakale niṣkale vāpi śiṣyācāryavaśādbhaved //

nirvāṇe 'pi sabījāyāṃ karmābhāvādvipadyate
samayācārapāśaṃ hi dīkṣitaḥ pālayettu yaḥ //

taṃ pāśaṃ naiva śuddhyeta sā sabījā prakīrtitā
samayācārapāśaṃ tu nirbījāyāṃ viśodhayet //

dīkṣāmātreṇa muktiḥ syād bhakrimātrādguroḥ sadā
sadyonirvāṇadā dīkṣā nirbījā sā dvitīyakā //

atītanāgatārabdha pāśatrayaviyojikā
dīkṣāvasāne śuddhiḥ syād dehatyāge paraṃ padam //

evaṃ bhāvānusāreṇa śiṣyāṇāṃ guruṇā sadā
phalaṃ tu vividhākāraṃ niṣpādyeta sudīkṣayā //

acintyā mantraśaktirvai parameśamukhodbhavā
kriyā kāle prayoktavyā guruṇā bhaktipūrvikā //

viṣāṇamiva pāśānāṃ mantraiḥ kavalanaṃ dhruvam
karoti mantratattvajñaḥ śivāveśī guruḥ kṣaṇāt //

kalāsaṃdhānakaṃ kuryāc chuddhāśuddhadvirūpagam
śuddhamuccārayedhrasvam aśuddhaṃ dīrghameva ca //

ekatvaṃ bhāvayitvā tu līnaṃ śuddhaṃ vibhāvayet
praṇavādinivṛttistu pratiṣṭhā tadanantaram //

namaskārastadante tu kalāsaṃdhānakaṃ smṛtam
āvāhya sthāpya saṃpūjyā hutīstisraḥ prapātayet //

kalāsaṃdhānametaddhi vyāptiṃ tasyāvalokayet
gulphādārabhya nābhyantaṃ śiṣyadehe 'dhvakalpanam //

pratiṣṭhāyā bhavedvyāptiś caturviṃśatitattvikā
ṣaṭpañcāśadbhuvanikā trayoviṃśativarṇikā //

jñeyaikaviṃśatipadā trimantrā ca vidhīyate
mukhyā hyete smṛtāḥ pāśāḥ sūkṣmānantarvibhāvayet //

anyattantraprasiddhiṃ tu tanmātrendriyaśodhanam
ṣaṭkośānviṣayān pañca tadantarbhāvayetsadā //

viśeṣasthāpanaṃ kṛtvā pūjyā gandhādibhistataḥ
bhairaveṇāhutīstisraḥ tasyā vāgīśikalpanā //

svanāmāvāhanādyasya ardhahomādi pūrvavat
prokṣaṇaṃ tāḍanaṃ cheda ākarṣagrahaṇe tathā //

dhāmnāpūrya kumbhayitvā chittvātha grāhayetpunaḥ
yojanaṃ garbhadhāritvaṃ jananaṃ pūrvavatkramāt //

aiśvarīṃ mūrtimāsthāya tāḍanādīni kārayet
adhikārasthathā bhogo layo niṣkṛtireva ca //

śivarūpeṇa kartavyāḥ niṣkṛtiḥ śirasā punaḥ
viśleṣaśca hṛdā homyaḥ pāśacchedastathāsinā //

pūrṇāhutisamuddhāraṃ pūrvavadbhairaveṇa tu
sadāśivatanau sthitvā viśleṣādīni kārayet //

ātmasthaṃ pūrakeṇaiva tatsthaṃ recakavṛttitaḥ
svanāmnoccārayedviṣṇuṃ dhyātvāvāhya tu sthāpayet //

pūjayetpuṣpagandhādyaiḥ tarpaṇāhutitrayam
rasaṃ puryaṣṭakāṃśaṃ tu arpayedviṣṇave sadā //

visarjayettato viṣṇuṃ vāgīśīṃ ca visarjayet
kalāsaṃdhiryathāpūrvaṃ hrasvadīrghaprayogataḥ //

abhāvaṃ bhāvayettasmin pāśajāle tvanantake
kalādvayavinirmuktaḥ paśurūrdhvagamotsukaḥ //

tasyedānīṃ tṛtīyasyāṃ vidyāyāṃ yojya śodhayet
sthāpayitvā saṃpūjya juhuyādāhutitrayam //

evaṃ tu saṃmukhīkṛtya prāgivādhvāvalokanam
puṃstattvādyāvanmāyāntaṃ vidyāyā vyāptiriṣyate //

sapta tattvāni bhuvana saptaviṃśatireva ca
padaviṃśatirākhyātā varṇāḥ sapta prakīrtitāḥ //

mantrau dvau ṣaḍvidhādhvānaṃ jñātvā vāgīśikalpanam
praṇavena samāvāhya vyāpinīṃ sarvayoniṣu //

samakālamṛtutvena dhyātvā saṃpūjya tarpayet
tataḥ śivāmbhasā śiṣyaṃ prokṣya cāstreṇa tāḍayet //

tenaiva cāstrabhūtena huṃphaṭkārayutena tu
ātmano revakenaiva śiṣyadehe viśeddhṛdi //

astramantreṇa saṃchedya viśeṣāśleṣyāstreṇa karṣayet
dvādaśāntāttu saṃgṛhya ātmasthaṃ pūrvavatkuru //

pūrakeṇātha saṃkumbhya recayitvā tu yojayet
pūrvavaddvyāpakaṃ tasya caitanyaṃ sarvayoniṣu //

yogādyaṃ layaparyantaṃ dhāmnā caivātra pūrvavat
śikhayā śatahomāttu vidyāyā niṣkṛtirbhavet //

praṇavādi tato rudram āvāhya sthāpya pūjayet
tato 'sya vinyaseddevi gandharūpe dhruvāhutī //

puryaṣakāṃśaṃ vinyasya visarjya rudradevatām
vāgīśīṃ ca visarjyaivaṃ kalāsaṃdhiśca pūrvavat //

hrasvadīrghavibhāgena vidyāṃ śāntau niyojayet
saṃdhānārthaṃ tu mūlena juhuyādāhutitrayam //

svanāmnāvāhanaṃ śānter vidhipūrvaṃ nivedanam
prameyabhāvanāṃ kṛtvā pūjayet kusumādibhiḥ //

trirāhutiṃ tu mūlena vidyātattvātsadāśivam
tattvānāṃ tritaye vyāptir varṇānāṃ traya eva ca //

padaikādaśikā jñeyā purāṇi daśa sapta ca
mantrau dvau ṣaḍvidho 'dhvaivaṃ mukhyāḥ pāśā ime smṛtāḥ //

sūkṣmapāśānanekāṃśca tadantarbhāvayetsadā
vagīśīṃ kalpayettatra pūrveṇa vidhināhutiḥ //

pūjanaṃ mūlamantreṇa tataḥ prokṣaṇatāḍanam
chedākarṣagrahaṃ caiva yogadhāritvajanma ca //

adhikārastathā bhogo layo vai pūrvavadbhavet
sarve te mūlamantreṇa āhutitritayena tu //

niṣkṛtau śatahomaṃ tu kavacena tu kārayet
viśleṣaṃ pāśachedaṃ tu kuryādastreṇa daiśikaḥ //

uddhārakaraṇātmastha tatsthīkārānbhavena tu
svanāmnā praṇavādyena īśamāvāhya pūjayet //

saṃpūjya hutvā saṃtarpya buddhyahaṃkṛtidyaṃśakam
svanāmnā praṇavādyaṃ tu svāhānte buddhimarpayet //

ahaṃkāraṃ tathāpyevaṃ hutvedaṃ kṣamayettataḥ
vāgīśīṃ pūjayitvā tu tarpayitvā visarjayet //

kalāsaṃdhānakaṃ pūrvaṃ śāntyatīte tu yojayet
hrasvadīrghavibhāgena juhuyādāhutitrayam //

dhruveṇa tattvasaṃdhānaṃ kartavyaṃ vidhivedinā
kalopasthāpanaṃ paścād dhruveṇa juhuyātpriye //

trirāhutiprayogeṇa svanāmapadamuccaran
śāntyatītāṃ samāvāhya sthāpayetpūjayetpunaḥ //

vyāptimālokya cādhvasthāṃ śivatattvagatāśca ye
bindurnādastathā śaktiḥ śivatattve vyavasthitāḥ //

padamekaṃ mantra eko varṇāḥ ṣoḍaśa kīrtitāḥ
bhuvanāni tu sūkṣmāṇi śāntyatīte tu bhāvayet //

śodhanīyā varārohe yāvatte śivaraśmayaḥ
śivasyordhve śivo jñeyo yatra yukto na jāyate //

ṣaḍadhvā caikato jñeyaḥ tasya saṃkhyāṃ punaḥ śṛṇu
kalāśca pañca vijñeyās tattvaṣaṭtriśadeva tu //

sacaturviṃśati jñeyaṃ bhuvanānāṃ śatadvayam
ekāśītipadānyatra varṇārdhaśatikā smṛtā //

mantrā ekādaśā jñeyā ityetaccādhvamaṇḍalam
etasmiñśuddhimāpane muktimāpnoti dīkṣitaḥ //

dhruveṇāvāhya vāgīśīṃ vinyaset pūrvavaddhutiḥ
saṃpūjya kusumādayistu tadyonau pūrvavatpaśum //

dhruveṇa sarvaṃ kartavyaṃ jananādilayāntakam
niṣ.kṛtau śatahomaṃ tu mūlamantreṇa kalpayet //

viśleṣapāśacchedābhyāṃ prāgvatkuryāddhruveṇa tu
graheṇātmasthatatsthatvaṃ praṇavena paśoḥ smṛtam //

sadāśivamathāvāhya mūlamantraṃ samuccaran
namaskāreṇa saṃsthāpya puṣpaiḥ saṃpūjya tarpayet //

manaḥ puryaṣṭakāṃśaṃ tu vinyasetkāraṇeśvare
praṇavādi samuccārya manaḥsaṃjñāṃ namastathā //

vinyasya pūjayetpaścāt saṃjñāsvāhāntameva ca
āhutitritayaṃ hutvā puryaṣṭāṃśādviśuddhyati //

tato visarjayeddevaṃ kāraṇaṃ ca sadāśivam
puṣpādibhiḥ samabhyarcya vāgīśīṃ tadanantaram //

tā tu saṃpūjya saṃtarpya vijñāpyā bhaktibhāvitā
kṣamasva devadeveśi paśvarthaṃ kheditā mayā //

idānīṃ noparoddhavyaṃ gaccha devi svaviṣṭapam
visarjyaivaṃ kalā bhāvyā śāntyatītā layaṃ gatā //

svaśaktyādhāraparyante susūkṣmābhāvasaṃsthite
ātmatattvavibhāgena dhāmnā vai juhuyācchatam //

saśaboccārayogena ātmatattve tu homayet
māyātattvāvadhi jñeyaṃ daiśikena mahādhvare //

vidhivaikalyakarmārthaṃ prāyaścittaviśuddhaye
vidyātatve tu hotavyaṃ śatamaṣṭottaraṃ priye //

upāṃśūccarayogena vidyātattve tu homayet
sadāśivāntamadhvānaṃ vidyātattvaṃ vinirdiśet //

mantroccaravolomena prāyaścittaṃ tu yadbhavet
tadviśuddhyai sa homaḥ syād vidyātattve tu yaḥ kṛtaḥ //

manovijñānavaikalyāt prāyaścittaṃ tu yadbhavet
tacchuddhyarthaṃ śive tattve mūlamantreṇa homayet //

mānasena prayogena śaktyante 'dhvani saṃsthitam
tattvatrayaviśuddhyante śikhācchedaṃ tu kalpayet //

adhvāntasthāṃ parāṃ śāntām anaupamyāmanāmayām
vyāpinīṃ sarvatattvānāṃ sarvakāraṇakāraṇam //

dhyātvā śiśoḥ śikhāgre tu puṣpāgre jalabinduvat
kartarīṃ śikhayāmantrya śikhayā cchedayecchikhām //

śikhāṃ samarpya cānyasya nirgacchetsa saśiṣyakaḥ
snānaṃ samācarecchiṣyaḥ gurorācamanaṃ bhavet //

snānamuddhūlanaṃ vātha ācaretsvecchayā guruḥ
praviśya sakalīkṛtya pūrṇayā juhuyācchikhām //

hutvā nirgamya cācamyā kṣālya sruksruvakartarīḥ
praviśya sakalīkṛtya śivahastānupūjanam //

tatastu maṇḍale paścāt pūjayetparameśvaram
puṣpādibhiraśeṣaistu tato vijñāpayecchivam //

bhagavaṃstvatprasādena adhvaṣṭakavyavasthitam
paśuṃ saṃgṛhya saṃśodhya śikhācchedāvasānakam //

tvanmukhoktavidhānaṃ tu leśato vartitaṃ mayā
tvacchaktyaiva tu gantavyam āśu dhruvapadaṃ śivam //

idānīṃ yojane karma tavājñānuvidhāyinaḥ
ājñā me dīyatāṃ nātha śiṣyaṃ saṃyojayāmyaham //

labdhānujñātamātmānaṃ prahṛṣṭo nirgataḥ purāt
ardhahasto vrajedagnim śiṣyamāhūya prokṣayet //

pūrvavaccāsanasthasya sakalīkaraṇādikam
antaḥkaraṇavinyāsaṃ nāḍīsaṃdhānapūrvakam //

pūjanaṃ tarpaṇaṃ cāgnau mantrāṇāṃ ca śivasya ca
daśabhāgavibhāgena yathā dravyānusārataḥ //

mantrānsaṃśodhayetpaścāt sakalīkaraṇe sthitān
sakṛdāhutiyogena adhikāro vivarjyatām //

sakalīkaraṇatvena na kadācitpaśoḥ punaḥ
yojanīyaṃ prayogaṃ tu adhunā kathayāmi te //

jñātvā cārapramāṇaṃ tu prāṇasaṃcārameva ca
ṣaḍvidhādhvavibhāgaṃ tu prāṇaikatra yathāsthitam //

haṃsoccāraṃ tu varṇaiśca kāraṇatyāgameva ca
śūnyaṃ samarasaṃ jñeyaṃ tyāgaṃ saṃyogamudbhavam //

bhedanaṃ ca padārthānāṃ bhāvaprāptivaśātpunaḥ
ātmavidyāśivavyāptim evaṃ jñātvā tu yojayet //

tadvibhāgaṃ pravakṣyāmi yathā jñāyeta tattvataḥ
ṣaṭtriṃśadaṅgulaścāro hṛtpadmādyāvaśaktitaḥ //

tuṭiṣoḍaśamānena kālena kalitaḥ priye
saṃcarantaṃ vibhāgena yathāvattaṃ śṛṇuṣva me //

hṛtpadmādyāvadayanaṃ bhāgamekaṃ tyajettu saḥ
nāsikāgre dvitīyaṃ tu śaktyante tu tṛtīyakam //

tatrastho vinivarteta yāvattattvaṃ na vindati
vidite tu pare tattve tatrastho 'pi na bādhyate //

śaktyā cādho yadā gacched abudhastu tadā bhavet
hṛdgataḥ punaruttiṣṭhed budhyamānaḥ sa ucyate //

śaktiṃ prāpya budho jñeyaḥ vyāpinyaṃśe prabuddhatā
atītaḥ suprabuddhastu unmanastvaṃ tadā bhavet //

na kālo na kalā cāro na tattvaṃ naca kāraṇam
sunirvāṇaṃ paraṃ śuddhaṃ gurupāramparāgatam //

tadvoditvā vimucyeta gatvā bhūyo na jāyate
adhvaṣṭkaṃ yathā prāṇe saṃsthitaṃ kathayāmi te //

āpādānmūrdhaparyantaṃ citeḥ saṃvedanaṃ hi yat
bhuvanādhvā sa vijñeyas tattvādhvā ca tathaiva hi //

kalākalitasaṃtānaḥ prāṇaḥ saṃcarate sadā
nivṛttiśca pratiṣṭhā ca adhobhāge pravartike //

vidyā śāntistathā cordhve śāntyatītā tvadhiṣṭhikā
tadatītaḥ paro bhāvaḥ tadūrdhvam. padamavyayam //

evaṃ bindukalā jñeyā nādaśaktyātmikāśca yāḥ
vyāpinyādyātmikā yāśca vyāpyavyāpakabhedataḥ //

prāṇaikasaṃsthitāḥ sarvāḥ ṣaṭtyāgātsaptame layaḥ
kalādhvaivaṃ samākhyāto varṇādhvānaṃ nibodha me //

varṇāḥ śabdātmakāḥ sarve jagatyasmiṃścarācare
sthitāḥ pañcaśatā bhedaiḥ śāstreṣvānantyakoṭiṣu //

śabdātprāṇaḥ samākhyātas tasmādvarṇāstu prāṇataḥ
utpadyante layaṃ yānti yatra śabdo layaṃ gataḥ //

śabdātīto varārohe tattvena saha yujyate
yuktaḥ sarvagato devi dharmādharmavivarjitaḥ //

nādho nirīkṣate bhūyaḥ śivatattvaṃ gato yadā
adho vai yātyadharmeṇa dharmeṇordhvaṃ vrajetpunaḥ //

vijñānena dvayaṃ tyaktvā sarvagastu bhavediha
varṇādhvaivaṃ samākhyātaḥ padādhvā procyate 'dhunā //

ekāśītipadānyeva vidyārājasthitānyapi
varṇātmakāni tānyatra varṇāḥ prāṇātmakāḥ sthitāḥ //

tasmādevaṃ padānyatra tāni prāṇakrameṇa tu
padādhvaivaṃ samākhyātaḥ mantrādhvānaṃ nibodha me //

mantrikādaśikā yā tu sā ca haṃse vyavasthitā
padikādaśikā sā ca prāṇe carati nityaśaḥ //

akāraśca ukāraśca makāro bindureva ca
ardhacandro nirodhī ca nādo nādānta eva ca //

śaktiśca vyāpinī caiva samanaikādaśī smṛtā
unmanā ca tato 'tītā tadatītaṃ nirāmayam //

mantrā evaṃ sthitāḥ prāṇe haṃsoccārastathocyate
hakārastu smṛtaḥ prāṇaḥ svapravṛtto halākṛtiḥ //

akāreṇa yadā yukta ukāracaraṇena tu
makāramātrayā yukto varṇoccāro bhavetsphuṭaḥ //

binduḥ śiraḥsamāyogāt susvaratvaṃ prapadyate
nādo 'sya vadanaṃ proktaḥ vadanaṃ śabdamīrayet //

anenaiva ca yogena haṃsaḥ puruṣa ucyate
brahmaviṣṇvīśamārgeṇa caranvai sarvajantuṣu //

śaktitattve layaṃ yāti vijñānenordhvatāṃ vrajet
vyāpinīṃ samanāṃ tyaktvā vrajedunmanayā śivam //

śivatattvagato haṃso na caret vyāpako bhavet
haṃsoccāraḥ samākhyātaḥ kāraṇaiśca samanvitaḥ //

hakāraḥ prāṇaśaktyātmā akāro brahmavācakaḥ
hṛdi tyāgo bhavettasya ukāro viṣṇuvācakaḥ //

kaṇṭhe tyāgo bhavettasya makāro rudravācakaḥ
tālumadhye tyajettaṃ tu binduścaiveśvaraḥ svayam //

tyāgastatra bhruvormadhye nāde vācyaḥ sadāśivaḥ
lalāṭānmūrdhaparyantaṃ tyāgastasya vidhīyate //

śaktivyāpinīsamanās tāsāṃ vācyaḥ śivo 'vyayaḥ
mūrdhamadhye tyajecchaktiṃ tadūrdhve vyāpinīṃ tyajet //

samanāṃ unmanāṃ tyaktvā ṣaṭtyāgātsaptame layaḥ
sūkṣmasūkṣmatarairbhāvair evamevaṃ tyajetpriye //

sthūlasthūlatarairbhāvair nānāsiddhiphalapradaiḥ
sūkṣmo 'tyantaṃ paro bhāvas tv abhāvaḥ sa vidhīyate //

unmanā tvaparo bhāvaḥ sthūlastasyāparo mataḥ
tasyāparaṃ punaḥ śūnyaṃ saṃsparśaṃ ca tato 'param //

śabdo jyotiḥ tato mantrāḥ kāraṇā bhuvanāni ca
pañcabhūtātmabhuvanaṃ kāraṇaiḥ samadhiṣṭhitam //

bhuvanaṃ cintayedyastu vakṣyamāṇaikarūpakam
bhuvaneśatvamāpnoti śivaṃ dhyātvā tu tanmayaḥ //

brahmādikāraṇānāṃ ca sādhane vigrahaṃ smaran
pūrvoktalakṣaṇaṃ yaśca tanmayatvamavāpnuyāt //

mantriśca mantrasiddhistu japahomārcanādbhavet
pūrvoktarūpakadhyānāt siddhyantyatra na saṃśayaḥ //

jyotirdhyānāttu yogīndro yogasiddhimavāpnuyāt
tanmayatvaṃ yadāpnoti yogināmadhipo bhavet //

śabdadhyānācca śabdātmā vāṅmayāpūrako bhavet
sparśadhyānācca sparśātmā jagataḥ kāraṇaṃ bhavet //

śūnyadhyānācca śūnyātmā vyāpī sarvagato bhavet
samanadhyānayogena yogī sarvajñatāṃ vrajet //

unmanyā tu paraṃ sūkṣmam abhāvaṃ bhāvayetsadā
sarvendriyamanotītas tv alakṣyo 'bhāva ucyate //

abhāvaṃ bhāvyaṃ bhāvena bhāvaṃ kṛtvā nirāśrayam
sarvopādhivinirmuktam abhāvaṃ labhate padam //

eṣa te kāraṇatyāgaḥ kālatyāgaṃ nibodha me
tuṭiṣoḍaśasaṃyuktaḥ prāṇastu samudāhṛtaḥ //

tuṭadvayaṃ samāśritya ekaiko bhairavaḥ sthitaḥ
ahorātravibhāgena kurvantyudayameva te //

navamastu paro devaḥ tejasastūdayanti te
sarvaṃ kālaṃ tyajetprāṇe yathāvatkathayāmi te //

tuṭayaḥ ṣoḍaśaivoktāḥ kālasya karaṇaṃ tu tāḥ
tadādiḥ saṃsthitaḥ kālaḥ sarvaṃ carati vāṅmayam //

tuṭirlavo nimeṣaśca kāṣṭhā caiva kalā tathā
muhūrtaścāpyahorātraḥ pakṣo māsa ṛtustathā //

ayanaṃ vatsaraścaiva yugaṃ manvantaraṃ tathā
kalpaścaiva mahākalpaḥ śaktyante taṃ parityajet //

vyāpinyante paraḥ kālaḥ sa tadaṅgī tyajettu tam
sa ca saptadaśo jñeyaḥ parārdhaparataḥ sthitaḥ //

so 'pi cāṣṭādaśo devi samanānte tu taṃ tyajet
sarvakālaṃ tu kālasya vyāpakaḥ paramo 'vyayaḥ //

unmanyante pare yojyo na kālastatra vidyate
nityo nityodito vyāpī ādirūpaṃ na saṃtyajet //

taṃ ca nityoditaṃ prāpya tanmayo jāyate sadā
kālatyāgo bhavedevaṃ śūnyabhāvastvathocyate //

ūrdhvaśūnyamadhaḥśūnyaṃ madhyaśūnyaṃ tṛtīyakam
śūnyatrayaṃ calaṃ hyetat tadadho madhya ūrdhvataḥ //

caturthaṃ vyāpinīśūnyaṃ samanāyāṃ ca pañcamam
unmanāyāṃ tathā ṣaṣṭhaṃ ṣaḍete sāmayāḥ sthitāḥ //

tattvenādhiṣṭhitāḥ sarve sāmayā api siddhidāḥ
ṣaṭ śūnyāni parityajya saptame tu layaṃ kuru //

tacchūnyaṃ tu paraṃ sūkṣmaṃ sarvāvasthāvivarjitam
aśūnyaṃ śūnyamityuktaṃ śūnyaṃ cābhāva ucyate //

abhāvaḥ sa samuddiṣṭo yatra bhāvāḥ kṣayaṃ gatāḥ
sattāmātraṃ paraṃ śāntaṃ tatpadaṃ kimapi sthitam //

yatra yatra ca nādādi sthūlā anye 'pi saṃsthitāḥ
tatra tatra paraṃ śūnyaṃ sarvaṃ vyāpya vyavasthitam //

tadeva bhavati sthūlaṃ sthūlopādhivaśātpriye
sthūlasūkṣmaprabhedena tadekaṃ saṃvyavasthitam //

tatprāpya tanmayatvaṃ ca labhate nātra saṃśayaḥ
śūnyabhāvaḥ samākhyātaḥ sāmarasyaṃ nibodha me //

ātmanyekaḥ samaraso mantre jñeyo dvitīyakaḥ
tṛtīyaṃ nāḍigaṃ kuryāc chaktau kuryāccaturthakam //

vyāpinyāṃ pañcamaṃ proktaṃ samanāyāṃ tu ṣaṣṭhakam
tātvaḥ samaraso devi saptamastu vidhīyate //

śiṣyātmānaṃ tu saṃgṛhya pūrvoktavidhinā kramāt
paścādātmani saṃyojya lolībhūtaṃ vicintayet //

pūrakaṃ kumbhakaṃ kṛtvā samānena nirodhayet
yāvatyo nāḍayo devi tiryagūrdhvamadhaḥsthitāḥ //

samānena samākṛṣṭā ekībhūtā bhavanti tāḥ
tāsu ye vāyavaste 'pi prāṇe samarasīgatāḥ //

nāḍayastu suṣumnāyām ekībhūtā vyavasthitāḥ
tato vai uccarenmantraḥ nāde līnaṃ vicintayet //

mantra ātmā tathā nāḍī evaṃ samarasībhavet
vāmadakṣiṇamadhye tu tato nādaṃ pramocayet //

setubandhaṃ ca taṃ mārgaṃ yatra gatvā na jāyate
brahmā viṣṇuśca rudraśca īśvaraḥ śiva eva ca //

ete 'tra samatāṃ yānti anyathā tu pṛthak pṛthak
tasminsamuccarennādaṃ yāvacchaktau layaṃ gataḥ //

śaktimadhyagato nādaḥ śaktyātmā tu vidhīyate
sarvaṃ śaktimayaṃ tatra sarvaṃ samarasībhavet //

tadūrdhvaṃ vyāpinīṃ prāpya sarvaṃ tanmayatāṃ vrajet
samantādvyāpnuyādyasmād vyāpinītyabhidhīyate //

tadūrdhvaṃ samanāṃ vyāpya tanmayatvaṃ vrajetpunaḥ
sā ca sarvagatā jñeyā sāmarasyena saṃsthitā //

ṣaṣṭhaṃ samarasaṃ tyaktvā saptamaṃ tu tato vrajet
taṃ prāpya tanmayatvaṃ hi nātra kāryā vicāraṇā //

sa ca sarveṣu bhūteṣu bhāvatatvendriyeṣu ca
sthāvaraṃ jaṅgamaṃ caiva cetanācetanasthitam //

adhvānaṃ vyāpya sarvaṃ tu sāmarasyena saṃsthitaḥ
prasahya cañcalītyeva yogināmapi yanmanaḥ //

yasya jñeyamayo bhāvaḥ sthiraḥ pūrṇaḥ samantataḥ
mano na calate tasya sarvāvasthāgatasya tu //

yatra yatra mano yāti jñeyaṃ tatraiva cintayet
calitvā yāsyate kutra sarvaṃ śivamayaṃ yataḥ //

viṣayeṣu ca sarveṣu indriyārtheṣu ca sthitaḥ
yatra yatra nirūpyeta nāśivaṃ vidyate kvacit //

evāṃ samarasaṃ jñātvā nāsau muhyet kadācana
yasyaivaṃ sarvato bhāvaḥ so 'pi sarvagato bhavet //

evaṃ samarasaḥ prokto viṣuvattu nibodha me
prathamaṃ prāṇaviṣuvan mātraṃ jñeyaṃ dvitīyakam //

tṛtīyaṃ nāḍiviṣuvat praśāntaṃ ca caturthakam
pañcamaṃ śaktiviṣuvat ṣaṣṭhaṃ vai kāla ucyate //

saptama tattvaviṣuvat pravibhāgastvathocyate
ātmānaṃ ca manaḥ prāṇe saṃyojya viṣuvadbhavet //

prāṇe viṣuvadākhyātaṃ māntraṃ viṣuvaducyate
mantramuccārayettāvad yāvannānyamanā bhavet //

parāparavibhāgena mantrātmā tu taducyate
māntraṃ viṣuvadityuktaṃ nāḍisthaṃ tannibodha me //

sarvāsāmeva nāḍīnāṃ madhye yā saṃvyavasthitā
suṣumnā nāma sā jñeyā nābheḥ śaktyā śivaṃ gatā //

tatra pravāhayennādaṃ nāḍīviṣuvaducyate
praśāntaṃ viṣuvaccaivam adhunā kathayāmi te //

ayane ṣaḍaṅgulaścāraḥ kāraṇānyaṅgule 'ṅgule
tānyadhastātparityajya kāraṇāni ṣaḍeva tu //

saptame tu praśāntaṃ vai praśāntendriyagocaram
praśāntaḥ stimito jñeyaḥ stimito niścalaḥ smṛtaḥ //

niścalo nistaraṅgaśca sthiraḥ pūrṇaḥ samantataḥ
evaṃbhāvaṃ samāsthāya dīkṣā kāryā tu daiśikaiḥ //

etatpraśāntaviṣuvat śaktyupādhiṃ nibodha me
śaktimadhyagato nādo nādordhvaṃ ca caredyadā //

tāvattu śaktiviṣuvat kālākhyaṃ tu nibodha me
tuṭiḥ ṣoḍaśakā yā tu prāṇānte saṃvyavasthitā //

kālo bhrūkṣepamātrastu tatrānte kīrtito mayā
taṃ parāparabhāgena punareva tridhā kuru //

aparaḥ ṣoḍaśo yāvat kālaḥ saptadaśaḥ paraḥ
parāparastu yaḥ kālaḥ sa priye 'ṣṭādaśaḥ prabhuḥ //

prāṇa evaṃ tridhā kālaṃ kṛtvā caiva tyajetpunaḥ
aparaḥ śaktimūrdhastho vyāpinyāṃ ca dvitīyakaḥ //

tṛtīyaḥ samanāsthāne tatkālaviṣuvatsmṛtam
etatṣaṣṭhaṃ samākhyātaṃ saptamaṃ tātvvamucyate //

unmanā parato devi tatrātmānaṃ niyojayet
tasminyuktastato hyātmā tanmayaśca prajāyate //

tattvākhyaṃ viṣuvaddevi sarveṣāṃ parataḥ sthitam
viṣuvadevaṃvidhaṃ jñātvā ko na mucyeta bandhanāt //

viṣuvatte samākhyātaṃ padārthabhedanaṃ śṛṇu
tyāgaṃ cānubhavaṃ caiva yojanaṃ ca pare pade //

padārthaikādaśī jñeyā unmanāntaḥ paro bhavet
bhedayejjñānaśūlena jñānaṃ jñeyasya jñāpakam //

jñāpakaṃ bodhamatulaṃ dīpavadyotanaṃ yataḥ
dīpahasto yathā kaścid dravyamālokya cāharet //

evaṃ jñānena ca jñeyaṃ tasmin kuryāttu saṃsthitam
jñānaṃ vai lakṣaṇaṃ proktaṃ jñeyatatvasya suvrate //

lakṣaṇaṃ guṇa ākhyātaḥ kalā tattvasya sarvadā
na guṇena vinā tattvaṃ na tattvena vinā guṇaḥ //

guṇaṃ gṛhṇanti sarvatra na tattvaṃ gṛhyate kvacit
gṛhyate hyanumānena pratyak.ānubhavena ca //

arthipratyarthibhāvena āgamena tu labhyate
āgamo jñānamiyuktam anantāḥ śāstrakoṭayaḥ //

śāstraṃ śabdātmakaṃ sarvaṃ śabdo haṃsaḥ prakīrtitaḥ
haṃsayogaḥ purākhyātaḥ mātrāsaṃkhyā tvathocyate //

mātrāyogo yathā cāsya pramāṇaṃ hṛdayādis.u
nābherūrdhvaṃ vitastyante kaṇṭhādhastātṣaḍaṅgule //

hṛdayaṃ madhyadeśe tu caturaṅgulasaṃmitam
caturviṃśatitattvaistu brahmā tatra vyavasthitaḥ //

kaṇṭhamaṣṭāṅgulaṃ viddhi viṣṇustatra vyavasthitaḥ
tattvāṣṭakena saṃyuktaḥ tadūrdhvaṃ caturaṅgulam //

māyātattvaṃ samāśritya rudrastālutale sthitaḥ
aṅguladvayamānaṃ tu bhruvormadhyaṃ prakīrtitam //

tatreśvaraḥ sthito devi tattvadvayasamanvitaḥ
ekādaśāṅgule caiva mūrdhvaṃ devaḥ sadāśivaḥ //

tattvadvayasamāyukto yāvadbrahmabilaṃ gataḥ
tadūrdhvaikāṅgulā śaktiḥ śivastatra vyavasthitaḥ //

tvakcheṣe vyāpinī proktā samanā conmanā tataḥ
tatparaṃ tu paraṃ tattvaṃ pramāṇaparivarjitam //

mātrāsaṃkhyā ca yogaścā dhunā haṃsasya kathyate
akāraśca hakāraśca dvāvetāvekataḥ sthitau //

vibhaktirnānayorasti mārutāmbarayoriva
ekamātraḥ sa vijñeyo hṛdayātsaṃpravartate //

ukārastu dvimātro vai kaṇṭhasthāne samuccaret
trimātrastu makāro vai tālumadhyagataścaret //

binduścaivārdhamātrastu mātrārdhaṃ hi sa ucyate
bhruvormadhye sa uccāras tasya devi vidhīyate //

taccheṣāccārdhacandrastu pādamātrastvasau bhavet
nirodhī cārdhapādastu lalāṭānte samuccaret //

nādaḥ ṣoḍaśakāṃśastu mūrdhāntaṃ yāvaduccaret
dvātriṃśadaṃśā śaktistu ṣaṭtriṃśānte samuccaret //

vyāpinī catuḥṣaṣṭyaṃśā śaktestu parataḥsthitā
samanā conmanā cordhvam amātraḥ paramo 'vyayaḥ //

mātrāsaṃkhyā ca yogaśca pramāṇaṃ parikīrtitam
evaṃ jñātvā varārohe padārthān bhedayettataḥ //

bhedayenmatraśūlena mudrābhāvayutena ca
mantro vai jñānaśaktiśca mudrā caiva kriyātmikā //

bhāvaśca mana ityuktaṃ tanmano buddhipūrvakam
paraśca manasā gamya icchāśaktyā tvadhiṣṭhitaḥ //

yatra yatra bhavedicchā jñānaṃ tatra pravartate
kriyākaraṇasaṃbandhāt tattvasyoccāraṇaṃ bhavet //

kriyākaraṇahīnasya na caivoccāraṇaṃ bhavet
kriyā karaṇabhedena sā caiva trividhā smṛtā //

ekenoccārayettattvaṃ karaṇena vicakṣaṇaḥ
nāḍīścātha dvitīyena dvārāṇi ca nirodhayet //

tṛtīyaṃ karaṇaṃ divyaṃ kṛtvā vai tattvamuccaret
pūrakaṃ kumbhakaṃ kṛtvā sarvadvārāṇi rodhayet //

gudadvāreṇa ruddhena ruddhānyatra bhavanti hi
dvāramekaṃ tataścordhve pravahattadvicintayet //

nāḍayo granthipadmāśca ye 'dhomukhagatāḥ priye
te kumbhakena saṃruddhā vikasanti samantataḥ //

karaṇaṃ tu tataḥ kṛtvā lakṣaṇaṃ tasya vai śṛṇu
jihvā tu tāluke yojyā kiṃcidūrdhvaṃ na saṃspṛśet //

īṣatprasārya vaktraṃ tu kiṃcidoṣṭhau na saṃspṛśet
dantapaṅktī tathaiveha dṛṣṭiścādhordhvavarjitā //

kāyaṃ samunnataṃ kṛtvā karaṇaṃ divyamucyate
divyaṃ ca karaṇaṃ kṛtvā tattvasyoccāraṇaṃ kuru //

kumbhitaścaiva yaḥ prāṇo recayettaṃ śanaiḥ śanaiḥ
nāḍayo granthipadmāśca dehe yāḥsaṃvyavasthitāḥ //

recakena samākṣiptā ūrdhvasroto bhavanti te
tato vai jñānaśūlena granthīnbhindan samuccaret //

bhitvā hṛtpadmagranthiṃ tu tataḥ śabdaḥ prajāyate
yadākāśasamāyogāt ghoṣaśabdopamo bhavet //

kaṇṭhastho viramecchabdaḥ kaṇṭhaṃ prāpya varānane
bhindataḥ kaṇṭhadeśaṃ tu śabdo dhugadhugāyate //

tālumadhyagataḥ prāṇo yadā bhavati suvrate
bindatastālugranthiṃ tu śabdo ghumaghumāyate //

evaṃ te 'nubhavāḥ proktāḥ prāṇe carati suvrate
trayaste 'ṣṭakalāḥ proktā uparyuparitaḥ kramāt //

tiṣṭhetsa yatra vai prāṇa ātmā tadgatimāpnuyāt
tattadrūpaṃ bhavettasya sthānabhāvānurūpataḥ //

bhruvormadhyaṃ yadā gacchet sphoṭaśabdastu jāyate
binduṃ bhedayato devi śabdo dhumadhumāyate //

kapirvai nārikīlena ācāryaḥ saha bindunā
abhinnena kuto mokṣaṃ sabāhyābhyantaraṃ priye //

bhitvā binduṃ tato devi ardhacandraṃ vibhedayet
bhidyataścārdhacandrasya lalāṭe jhimijhimāyate //

ardhacandraṃ tu bhittvā vai bhedayettu nirodhinīm
tasyāstu bhidyamānāyāḥ śabdaḥ simisimāyate //

sthanatrayamidaṃ devi pañcapañcakalānvitam
prāṇasya caratastatra yasminsthāne sa tiṣṭhati //

tattadrūpo bhavedātmā tāṃ tāṃ gatimavāpnuyāt
nirodhinīṃ bhedayitvā tato nādaṃ vrajedbudhaḥ //

vaṃśaśabdasamaḥ śabdas tatra sūkṣmaḥ prajāyate
bhedayennādasaṃsthānaṃ brahmarandhraṃ sudurbhidam //

bhidyato brahmarandhrasya śabdaḥ śumaśumāyate
śaktimadhyagataḥ prāṇo vaṃśanādāntasaṃnibhaḥ //

tāṃ vai tu bhedayecchaktiṃ durbhedyāṃ sarvayoginām
bhidyate ca yadā śaktiḥ śāntaḥ śumaśumastataḥ //

śaktiṃ bhitvā tato devi yaccheṣaṃ vyāpinī bhavet
anubhāvo bavettatra sparśo yadvatpipīlikā //

sthānatrayamidaṃ devi pañcapañcakalānvitam
yatra yatra caretprāṇas tattadrūpamavāpnuyāt //

yatra yatrāvatiṣṭheta tāṃ tāṃ gatimavāpnuyāt
tasmādvai suprayatnena bhitvā yāti parāṃ gatim //

bhitvā vai vyāpinīṃ devi samanāyāṃ manastyajet
manasā tu manastyaktvā jīvaḥ kevalatāṃ vrajet //

jīvo vai kevalastatra ātmajñānakriyānvitaḥ
bandhanāśeṣanirmuktaḥ sattāmātrasvarūpakaḥ //

samastādhvapadātītaḥ śuddhavijñānakevalaḥ
gṛhāṇāti nāparaṃ bhāvaṃ na paraṃ ca śivātmakam //

parāparavinirmuktaḥ svātmanyātmā vyavasthitaḥ
ātmavyāptirbhavedeṣā śivavyāptirataḥ param //

bandhanāśeṣabhāvena sarvādhvopādhivarjitā
aviditvā paraṃ tattvaṃ śivatvaṃ kalpitaṃ tu yaiḥ //

ta ātmopāsakāḥ śaive na gacchanti paraṃ śivam
ātmatattvagatiṃ yānti ātmatattvānurañjitāḥ //

tasmādātmā parityājyo yadīcchecchivamātmanaḥ
ātmatattvaṃ tatastyājyaṃ vidyātatve niyojayet //

unmanā sā tu vijñeyā manaḥ saṃkalpa ucyate
saṃkalpaḥ kramato jñānam unmānaṃ yugapatsthitam //

tasmāt sā tu parā vidyā yasmādanyā na vidyate
vindate hyatra yugapat sārvajñyādiguṇān parān //

vedanānādidharmasya paramātmatvabodhanā
varjanā paramātmatve tasmādvidyeti socyate //

tatrastho vyañjayettejaḥ paraṃ paramakāraṇam
parasmiṃstejasi vyakte tatrasthaḥ śivatāṃ vrajet //

supradīpte yathā vahnau śikhā dṛśyeta cāmbare
dehaprāṇasthito hyātmā tadvallīyeta tatpade //

tadvadevābhimānastu kartavyo daiśikottamaiḥ
ahameva paro haṃsaḥ śivaḥ paramakāraṇam //

matprāṇe sa tu paśvātmā līnaḥ samarasīgataḥ
mantrakaraṇakriyāyogād yojayāmi pare śive //

evaṃ yo vetti tattvena agnivaddehamadhyataḥ
yadvadvahniśikhātītā tadvadyojayate pare //

tasminyuktaḥ pare tattve sārvajñyādiguṇānvitaḥ
śiva eko bhaveddevi avibhāgena sarvataḥ //

tattvatrayaṃ paraṃ khyātam aparaṃ cādhvamadhyagam
bhedanaṃ tu padārthānāṃ tyāgānubhavayojanam //

pūrvoktaṃ ca idaṃ sarvaṃ jñātvā tattve niyojayet
saṃkṣepeṇa tu tattvasya vyāptiṃ śṛṇu sureśvari //

vidyātattvāspadaṃ baddhvā bindutattvāsane sthitaḥ
nādaśaktitanuścaiva vyāpinīkaraṇānvitaḥ //

sarvajñatvāvabodhena samanāntaścarā tu sā
tritatvaṃ yatparaṃ proktaṃ tena cāpūritā tanuḥ //

aparā sā tanuḥ sthūlā ṣaṭviṃśattattvakalpitā
tattvatrayaṃ paraṃ yacca sarvatattvādhvavarjitam //

tena cāpūritāśeṣaṃ sā tattvādhvaparā tanuḥ
evamācarate yastu ācāraṃ tu śivātmakam //

śivena sahacāritvād ācāryastena cocyate
tasya darśanasaṃbhāṣā sparśanātsmaraṇādapi //

bhavatyevaiśvarī vyāptir na bhavettadadhogatiḥ
tena saṃyojito jantuḥ brahmahāpi śivo bhavet //

tatastena samo nāsti jagatyasmiṃścarācare
śiva ācāryarūpeṇa lokānugrahakārakaḥ //

tasmānna mānavīṃ buddhiṃ kārayeddeśakaṃ prati
ācāryasya ca mantrasya śivajñāne śivasya ca //

nānātvaṃ naiva kurvanti vidyeśāścakranāyakāḥ
brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyāḥ śūdrā vai vīravandite //

ācāryatve niyuktā ye te sarve tu śivāḥ smṛtāḥ
anyathā prāksvarūpeṇa ye paśyanti narādhamāḥ //

narake te prapacyante sādākhyaṃ vatsaratrayam
na tena saha saṃbhāṣā kartavyā tu śivārthinā //

kṛtvā saṃbhāṣaṇaṃ tena narakaṃ so 'pi gacchati
tasmācchivasamāḥ sarve draṣṭavyā muktimicchatā //

bhuktimuktiphalāvāptir bhavatyeva tadājñayā
ācāryaḥ svajānānāṃ ca kulakoṭisahasraśaḥ //

jñānajñeyaparijñānāt samastāstārayiṣyati
evamuktavidhānajño bhāvajñaścāpi daiśikaḥ //

pūrṇāhutyaikayaivāsau paśūnyojayate pare
pūrṇāhutiprayogaṃ tu kathayāmyadhunā tava //

ūrdhvakāya ṛjugrīvaḥ samapādo vyavasthitaḥ
nābhisthāne sruco mūlam uttānāgramukhaṃ samam //

srucyupari sruvaṃ devi kṛtvā caivamadhomukham
puṣpaṃ dattvā srugagre tu darbheṇa sahitau karau //

muṣṭinā caiva hastābhyāṃ gṛhītvā yatnato 'pi ca
agrato dakṣiṇaṃ hastaṃ vāmaṃ vai pṛṣṭataḥ priye //

muṣṭibhyāṃ saṃgṛhītvā vai uttānakarayogataḥ
tato ghṛtena saṃplāvya abhimānaṃ tu kārayet //

ahameva paraṃ tattvaṃ parāparavibhāgataḥ
tattvamekaṃ hi sarvatra nānyaṃ bhāvaṃ tu kārayet //

yatkumbhe 'dhvātra vinyastaḥ ṣaṭprakāro varānane
maṇḍale 'gnau śiśorantaḥ sādhāraṇavikalpitaḥ //

srucyadhvānaṃ tamāropya prāṇasthaṃ nāḍimadhyagam
prāṇadhāre samīkṛtya srucā dhārāṃ vinikṣipet //

vasudhāraprayogeṇa prakṣipejjātavedasi
nābhisthāne sruco mūlaṃ nayannāsāntagocaram //

yathā yathā tyajeddhārāṃ tathā prāṇaṃ samuccaret
prāṇo 'pi varṇatāṃ yāti ṣaḍvidhādhvamayastu saḥ //

ṣaḍvidhedhvani nāto 'nyaḥ prameyo vidyate kvacit
tasmānmāntre parāmarśe heyopādeyataḥ sthitāḥ //

varṇaiḥ kāraṇaṣaṭkaṃ tu ṣaṭtyāgātsaptame layaḥ
akāraśca ukāraśca makāro bindureva ca //

ardhacandro nirodhī ca nādaścaivordhvagāminī
śaktiśca vyāpinī hyetāḥ samanā ca tataḥ param //

samanāntaṃ varārohe pāśajālamanantakam
kāraṇaiḥ ṣaḍbhirākrāntaṃ mantrasthaṃ heyalakṣaṇam //

atra pāśopari hyātmā vyomavadbindu[ccitsu]nirmalaḥ
śivatattvaguṇāmodāc chivadharmāvalokakaḥ //

pāśāvalokanaṃ tyaktvā svarūpālokanaṃ hi yat
ātmavyāptirbhavedeṣā śivavyāptistato 'nyathā //

sarvajñyādiguṇā ye 'rthā vyāpakānbhāvayedyadā
śivavyāptirbhavedeṣā caitanye heturūpiṇī //

ato dharmisvabhāvo hi śivaḥ śāntaśca paṭhyate
unmanāśca manogrāhyaḥ ātmabodhe sthitonmanāḥ //

vyāpāraṃ mānasaṃ tyaktvā bodharūpeṇa yojayet
tadā śivatvamāyāti paśurmukto bhavārṇavāt //

pare caiva niyuktasya sruvamāpūrayetpunaḥ
sruco randhreṇa taddravyaṃ yāvadvahnau prayujyate //

bahisthāṃ kumbhakaṃ tāvat pare tattve tu bhāvayet
bahirnirodhabhāvena sāmarasyaṃ śivena ca //

anyathā na bhaveddevi nadīvega ivārṇave
sthitaḥ sa sāgaredbhistu sindhuḥ samarasībhavet //

punarvibhāgaṃ nāpnoti tathātmā tu śivārṇave
srucastu pūraṇaṃ yāvat tāvatkālaṃ samādiśet //

anenaiva tu kālena bahiḥ kumbhakavṛttinā
ātmā samarasatvena śivībhavati sarvagaḥ //

guṇānāpādayetpaścāt ṣaṭ aṅgaparimāhutīn
yathā nṛpatve saṃprāpte kalaśaiścābhiṣicyate //

vandibhiśca guṇāste 'pi khyāpyante vasudhātale
tathā śivatve saṃprāpte guṇānāpādayedbudhaḥ //

sarvajño vai bhava svāhā paritṛptastathaiva ca
anādibodho bhava ca tataḥ svātantryaśaktikaḥ //

tathā tvaluptaśaktiścā nantaśaktistataḥ punaḥ
guṇānāpādya sarvāṃstān mūlamantramanusmaret //

oṃhūmātmapadopetaṃ sarvajñāyetyapaścimam
svāhākāraprayogeṇa āhutīḥ pratipādayet //

tisraḥ pañca daśaikā vā tilairvātha ghṛtena vā
dadyāt tato 'bhiṣekaṃ tu mūlamantreṇa suvrate //

paraṃ śaktyamṛtaṃ kṣobhya śiṣyamūrdhni nipātayet
turyadvāraṃ viśettaddhi sabāhyābhyantaraṃ smaret //

mantraśaktibhirugrābhiḥ śeṣanirdahanādibhiḥ
śarīraṃ śoṣyate tābhis tadarthamabhiṣecanam //

dīkṣānirvartanātpūrvaṃ puṣpaṃ pāṇau pradāpayet
darbhaṃ vimocayitvā ca śivāgnau kalaśe gurau //

pradakṣiṇatrayaṃ kṛtvā daṇḍavannipatedbhuvi
kṛtakṛtyaḥ prahṛṣṭātmā bhavottīrṇaḥ sunirmalaḥ //

protphullanayanaḥ śāntas tṛptātmānaṃ tu bhāvayet
iyaṃ nairvāṇakī dīkṣā nirbījā vā sabījikā //

yeṣāṃ sabījikā dīkṣā kuryātteṣvabhiṣecanam
śrutaśīlasamācārān deśakatve niyojayet //

athābhiṣeka ācārye śivayogādanantaram
pañcabhiḥ kalaśairbhadre sitacandanalepitaiḥ //

śivakumbhavadabhyarcya ratnagarbhāmbupūritaiḥ
ṛddhivṛddhyādibhiḥ pūtair oṣadhyakṣatapūritaiḥ //

sitapadmamukhodgāraiś cūtapallavasaṃyutaiḥ
pṛthivyādīni tattvāni pañca pañcasu vinyaset //

kalaśeṣu mahādevi punaścaiva kalā nyaset
nivṛttyādyāḥ kalāḥ pañca teṣu caivātra vinyaset //

ekaikakalaśo vyāpyo hy anantādiśivāntakaḥ
pūjayedbhairavaṃ devaṃ sarvasaṃbhārakaiḥ kramāt //

ṣaḍaṅgāvaraṇopetaṃ mantrasaṃdhānasaṃyutam
bhairaveṇābhimantreta ekaikaṃ kalaśaṃ priye //

aṣṭottaraśatenaiva paratattvamanusmaran
vāruṇyāṃ saumyayamyāyam endryāmaiśyāṃ tathaiva ca //

saṃpūjyaivaṃ vidhānena abhiṣekaṃ samācaret
yāgaharmyasya aiśānyāṃ pīṭhaṃ saṃkalpyayebudhaḥ //

tatra maṇḍalakaṃ kṛtvā svastikādivibhūṣitam
vitānoparisaṃchannaṃ dhvajaiśca pariśobhitam //

tatrāsanaṃ nyaseddevi śrīparṇīcandanodbhavam
tatrānantāsanaṃ nyasya mūrtibhūtaṃ śiśuṃ nyaset //

pūrvavatsakalīkṛtya aiśānyabhimukhaṃ sthitam
gandhapuṣpādinābhyarcya nirbhartsyaḥ kāñcikaudanaiḥ //

mṛdbhasmagomayaiḥ piṇḍair dūrvāṅkurasamāśritaiḥ
siddhārthadadhitoyaiśca nirājanasamanvitaiḥ //

nirbhartsyaivaṃ vidhānena abhiṣekaṃ pradāpayet
pṛthivyādighaṭāsayirvā dhāmānusmṛtya secayet //

kramāddhyātvā kalaśeṣu ācāryaḥ susamāhitaḥ
abhiṣikto 'nyavāsastu paridhāpyācanettataḥ //

praviśya dakṣiṇāṃ mūrtiṃ yogapīṭhaṃ prakalpayet
saṃsthāpya sakalīkṛtya adhikāraṃ prakalpayet //

uṣṇīṣaṃ mukuṭādyāṃśca chatraṃ pādukamāsanam
hastyaśvaśivikādyāṃśca rājāṅgāni hyaśeṣataḥ //

karaṇīṃ kartarīṃ khaṭikāṃ sruksruvau darbhapustakam
akṣasūtrādikaṃ dattvā caturāśramasaṃsthitāḥ //

dīkṣyānugrahamārgeṇa dīkṣā vyākhyā tvayā sadā
adyaprabhṛti kartavyety adhikāraḥ śivājñayā //

utthāpya hastau saṃgṛhya maṇḍale tu praveśayet
jānubhyāṃ dharaṇīṃ gatvā saṃpūjya bhairavaṃ tataḥ //

vijñāpya bhagavannevam abhiṣiktastvadājñayā
ācāryapadasaṃsthena tavānujñāvidhāyinā //

kartavyaṃ yattadāyātam adhikāraṃ tu deśake
śivatattvārthakathanaṃ śivasya purataḥ shitaḥ //

nirgatya bhavanādaganau kalādhvānaṃ tu homayet
mantratarpaṇakaṃ kṛtvā kalānāṃ pañca cāhutīḥ //

pañca pañcasu sarvāsu hutvā pūrṇāhutiṃ guruḥ
arghapūjādikaṃ kṛtvā praṇamya khyāpayetprabhoḥ //

abhiṣikto mayācāryas tadarthaṃ mantratarpaṇam
hṛdādyaiḥ pañcabhiścāṅgair dakṣiṇaṃ lāñchayetkaram //

darbholmukaṃ śivāgnau tu kānīyasyādi lāñchayet
puṣpaṃ pāṇau pradadyāttu maṇḍalāgnau prapātayet //

bhairavaṃ kalaśaṃ cāgniṃ namaskṛtya tu daṇḍavat
labdhādhikāro hṛṣṭātmā dṛṣṭādṛṣṭaphalānvitaḥ //

sa guruḥ śivatulyastu śivadhāmaphalapradaḥ
śāntyante bhūtidīkṣā ca sadāśivapadātmikā //

śivadharmiṇyasau jñeyā lokadharmiṇyatoṇyathā
śivadharmiṇyasau yeṣāṃ sādhakānāṃ prakīrtitā //

teṣāṃ kṛtvābhiṣekaṃ tu sādhakatve niyojayet
sādhakasyābhiṣeko 'yaṃ vidyādīkṣāta uttaraḥ //

vidyādīkṣā bhavetsā tu vāsanābhedataḥ sthitā
karmabhedo na vidyeta sarvatrādhvani saṃsthitaḥ //

kṛtāni yāni karmāṇi sarvāṇyadhvagatāni tu
tāni saṃśodhya vidhivat kalāpañcasthitāni tu //

yojanyavasare bhedo vimarśaḥ sādhakasya tu
prārabdaṃ karma pāścātyaṃ na caikasthaṃ tu bhāvayet //

sādhakasya tu bhūtyarthaṃ prāk karmaikaṃ tu śodhayet
dhāma proccārya sakalaṃ sadāśivatanau nyaset //

vidyādehasvarūpeṇa dhyātvā devaṃ sadāśivam
pūrṇāhutiprayogena aṇimādiguṇairyutam //

aṇimādiguṇāvāptau mūlamantrasvasaṃjñayā
aṣṭāvevāhutīrdattvā abhiṣiñcettu sādhakam //

kalaśaiḥ pañcabhiḥ kuryāt nivṛtyādyāstriṣu nyaset
śāntyatītāṃ pañcame ca śāntiṃ paścāccaturthake //

śāntyā tu saṃpuṭīkṛtya pṛthivyādyaiśca pañcabhiḥ
ekaikakalaśe paścāt sādhyamantraṃ tu vinyaset //

vidyāṅgaiḥ sakalīkṛtya vidyāṅgāvaraṇaṃ nyaset
saṃmantryāṣṭaśatenaiva ekaikaṃ kalaśaṃ tataḥ //

bahirmaṇḍalake nyasya āsanaṃ praṇavena tu
sādhakaṃ tatra saṃsthāpya sakalīkaraṇaṃ tataḥ //

nirbhatsya pūrvavatsarvaiḥ sādhyamantreṇa secayet
nivṛtyāditribhiḥ kumbhaiḥ snāpayetpūrvadiṅmukham //

śāntyatītaṃ ghaṭaṃ paścād gṛhītvā secayecchiśum
śāntiṃ paścāttu gṛhṇīyāt saṃpuṭenābhiṣecayet //

sādhakasyābhiṣeko 'yam anulomavilomataḥ
abhiṣicya praveśyainaṃ dakṣiṇāṃ mūrtimāsthitam //

praṇavenāsanaṃ dattvā sakalīkaraṇaṃ bhavet
sādhakasyādhikārārtham akṣamālādi kalpayet //

mantrakalpākṣasūtraṃ ca khaṭikāṃ chatrapāduke
uṣṇīṣarahitaṃ datvā praviśya śivasaṃnidhau //

vijñāpya parameśānaṃ sādhako 'yaṃ mayā kṛtaḥ
bhūyātsiddhistvadājñātas triprakārasya bhaktitaḥ //

sādhyamantraṃ dadetpaścāt puṣpodakasamanvitam
tasya haste samarpyeta siddhyarthaṃ sādhakasya tu //

praṇamyobhau gṛhītvā tu mantraṃ hṛdi niveśayet
prahṛṣṭavadanaḥ śiṣyo guruścāpi praharṣavān //

agnyāgāre sāvadhānau tarpayenmantrasaṃhitām
sahasraṃ vā śataṃ vāpi sādhyamantrasya tarpaṇam //

evaṃ saṃtarpayitvā tu puṣpaṃ pāṇau pradāpayet
tristhaṃ saṃpūjya devaṃ tu tato 'pi triḥpradakṣiṇam //

praṇamya bhaktiyuktātmā aṇimādiphalaṃ labhet
utthāpya sādhakaṃ brūyāt samayānpāhi yatnataḥ //

dīkṣāvasāne te devi śrāvaṇīyā vipaścitā
evaṃ dīkṣāṃ tu nirvartya sarvadaiva varānane //

ātmatyāgaḥ prakartavyo yathā bhavati tacchruṇu
vaijñānakī prākṛtī vā ācāryasya yadṛcchayā //

vaijñānikīṃ susūkṣmāṃ tu vidhinānena kārayet
tilājyādisamāyuktā adhvavāgīśikalpanā //

kalābhiḥ pañcabhirvyāptam adhvānaṃ yugapannyaset
pūjāhomopacārādyān kṛtvātmānaṃ niyojayet //

śiṣyacaitanyavat yogād adhvānaṃ yugapannyaset
puṣpādyaiḥ pūjayitvā taṃ yogārthamāhutitrayam //

garbhadhāritvajanane arjane bhogatallaye
yugapaddhomayeddevi mūlamantreṇa suvrataḥ //

āhutīnāṃ trayaṃ homyaṃ pratikarma varānane
hotavyā niṣkṛtirbhinnā pañcasthānakalātmasu //

śatamekaṃ tadarthaṃ vā niṣkṛtiḥ parikīrtitā
viśleṣapāśacchedādye dhāmnaiva yugapaddhutiḥ //

uddhāre cātmatattvasthe pūrṇāhutiṃ tu pātayet
ātmānaṃ yojayettattve śive paramakāraṇe //

guṇān pūrvavadāpādya amṛtānpūrvavat kuru
ātmadīkṣā samāptau tu prāyaścittanivṛttaye //

atha vijñānarūpeṇa sakṛduccāralakṣaṇā
heyopādeyapāśānāṃ yugapadbhairaveṇa tu //

śāśvatī saṃsthitiḥ paścāt sūkṣmadīkṣā prakīrtitā
viśeṣapūjanaṃ homaṃ yathāśakti prakalpayet //

vādyagītasunṛtyādyaiḥ stutibhiḥ pūjayeddharam
triḥ pradakṣiṇamāvartya kalaśāgnisamaṇḍalam //

aṣṭāṅgapatanaṃ kṛtvā vijñapetparameśvaram
bhagavanpaśuhetvarthaṃ yenmayāvāhito bhavān //

tatkṣantavyaṃ sadā deva vidhisthasya mama prabho
vidhinyūnamakāmasya pūjā śāstoditā yathā //

na bhavedatibhūyiṣṭhā prākṛtairdravyasaṃcayaiḥ
avalambya bhaktimātraṃ vidhānaṃ yatkṛtaṃ mayā //

tatsarvaṃ saphalaṃ me 'stu suprasanne vibho tvayi
prasannavadano hṛṣṭo varaṃ dattaṃ vibhāvayet //

upaviśya tato yāgaṃ saṃhareta kramāt priye
agraṃ saṃprārthya gṛhṇīyāt sthāpayeccāstrarakṣitam //

viśeṣapūjanaṃ cārdhaṃ praṇipātaṃ tataḥ punaḥ
nirodhārdhaṃ tato gṛhya ardhaṃ savyāpasavyataḥ //

datvā visarjayeddevaṃ dhāmamantramanusmaran
ātmano recakaṃ kṛtvā puṣpaṃ devāya ni.kṣipet //

saṃhāriṇyā ca saṃgṛhya mantrān pārśvavyavasthitān
vidyudvaccalitān dhyātvā dhāmadehe tu vinyaset //

vidyādehaṃ bhairavasya tallīnaṃ binduvigrahe
binduṃ tu nādaśaktisthaṃ śaktirūpaṃ tu grāhayet //

śaktirūpaṃ vyapakena praṇavobhayasaṃpuṭam
saṃhāriṇyā tu saṃgṛhya dvādaśāte tu yojayet //

pūrakeṇa hṛdi nyasya svasthānasthaṃ tu bhāvayet
sakalaṃ niṣkalaṃ rūpaṃ tathā sakalaniṣkalam //

bhinnāvasthaṃ tu mantreṣu hṛtsthaṃ tatsaṃsmaretpriye
visarjanavidhirhyevaṃ agnāvevaṃ prapūjayet //

aṣṭottaraśataṃ hutvā pūrṇāhutiṃ prapātayet
ardhāmācamanaṃ datvā praṇipatya kṣamāpayet //

maṇḍalasthaprayogena recakāpūrakeṇa tu
saṃgṛhya mantrasaṃghātaṃ yathāsthānaṃ prakalpayet //

jāgarayettadāgniṃ tu nityakarmanimittataḥ
nirmālyanayanaṃ kuryād rajāṃsyapaharetpriye //

tataḥ praviśya vasudhāṃ prokṣayettaṃ śivāmbhasā
bahirnirgatya bhūtānāṃ balikarma tu pūrvavat //

ācamya sakalīkṛtya liṅginastarpayettataḥ
guruṃ saṃpūjayecchiṣyo yathāvibhavavistaraiḥ //

deśādhyakṣo grāmaśataṃ maṇḍaleśastadardhakam
śatabhukpañca vai dadyād grāmaṃ viṃśatibhuktathā //

dadyāttu grāmabhuk kṣetraṃ kṣetrabhoktā tu viṃśatim
yena yena gurustuṣyet tatsarvaṃ vinivedayet //

tatastvanṛṇatāṃ yāti vittaśāṭhyavivarjitaḥ
tatastu samayāñśrāvyas tantre bhairavanirgate //

carukaṃ prāśayetpaścāc cumbakaḥ sādhakaiḥ saha
vāṅniruddhaḥ prasannātmā pṛthak pātravyavasthitaḥ //

anukrameṇa dātavyaḥ tataḥ siddhimavāpnuyāt
anenaiva vidhānena dīkṣitā ye varānante //

brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyāḥ śūdraścānye 'thavā priye
sarve te samadharmāṇaḥ śivadharme niyojitāḥ //

sarve jaṭādharāḥ proktā bhasmoddhūlitavigrahāḥ
ekapaṅktibhujaḥ sarve samayinastu varānane //

putrakāṇāṃ bhavedekā sādhakānāṃ tathā bhavet
cumbakānāṃ bhavedekā na prāgjātivibhedataḥ //

ekaiva sā smṛtā jātir bhairavīyā śivāvyayā
tantrametatsamāśritya prāgjātiṃ na hyudīrayet //

putrakāṇāṃ sādhakānāṃ tathā samayināmapi
prāgjātyudīraṇāddevi prāyaścittī bhavennaraḥ //

dinatrayaṃ tu rudrasya pañcāhaṃ keśavasya ca
pitāmahasya pakṣaikaṃ narake pacyate tu saḥ //

avivekī bhavettasmād yadīccheduttamāṃ gatim
avivekena deveśi siddhirmuktirdhruvaṃ bhavet //