Language

ENहिગુ
Scripture Library

Suvarṇaprabhāsasūtra · Chapter 13

13.1

suvarṇaprabhāsottamasya sūtrendrarājasya nāmadheyamuccārayitavyam / tānsattvāñchrīrmahādevīsamanvāhariṣyati / teṣāṃ ca mahatīṃ śriyaṃ kariṣyati //
alakāvatyāṃ rājadhānyāṃ puṇyakusumaprabhodyānavane suvarṇavarṇadhvajanāmni saptaratnaprabhavane śrīrmahādevī prativasati sma / yaḥ kaścitpuruṣo dhānyarāśiṃ vivardhayitukāmo bhavet / tena svagṛhaṃ suśodhayitavyam / śuciśvetavasraprāvṛtena sugandhavasanadhāriṇā bhavitavyam / namastasya bhagavato ratnakusumaguṇasāgaravaiḍūryakanakagirisuvarṇakāñcanaprabhāsaśriyastathāgatasyārhataḥ samyaksambuddhasya triṣkṛtvo nāmadheyamuccārayitavyam / śriyā mahādevyā hastena tasya pūjā kartavyā / puṣpadhūpagandhāśca dātavyāḥ / nānārasavihārāśca nikṣeptavyāḥ / tasya ca suvarṇaprabhāsottamasya sūtrendrarājasyānubhāvena tena kālena śrīrmahādevī tasya gṛha samanvāhariṣyati / tasya ca mahādhānyarāśiṃ vivardhayiṣyati / tena śrīrmahādevīmāvāhayitukāmeneme vidyāmantrāḥ smarayitavyāḥ / tadyathā / namaḥ sarvabuddhānāmatītānāgatapratyutpannānām / namaḥ sarvabuddhabodhisattvānām / namo maitreyaprabhṛtīnāṃ bodhisattvānām / teṣāṃ namaskṛtya vidyāṃ prayojayāmi iyaṃ me vidyā samṛdhyatu / syādyathedam / pratipūrṇavare samantagate / mahākāryapratiprāpaṇe sattvārthasamatānuprapure / āyānadharmitā mahābhāgine / mahātejopamaṃ hite / ṛṣisaṃgṛhīte / samayānupālane //
ime mūrdhābhiṣekadharmatā mantrapadāḥ / ekā śaśipadā avisaṃvādanā mantrapadāḥ / samavadhāribhiravaruptakuśalamūlaiḥ prāvṛtadhārayamāṇaiḥ sa saptavarṣā aṣṭāṅgopetā sapañcāsina pūrvāhṇe / aparāhṇe / sarvabuddhānāṃ bhagavatāṃ puṣpadhūpagandhapūjāṃ kṛtvātmanaśca sarvasattvānāṃ ca sarvajñajñānasya paripūraṇāya / tena sarve cābhiprāyāḥ samṛdhyantu // kṣipraṃ samṛdhyantu / tadgṛhaṃ sa caukṣaṃ kṛtvā vihāraṃ cāraṇyāyatanaṃ vāṃ gomayena maṇḍalakaṃ kṛtvā gandhapuṣpadhūpaṃ ca dātavyam / caukṣamāsanaṃ ( Bagchi 62 ) prajñapayitavyam / puṣpā avakīrṇantu mitavyam / tatastatkṣaṇaṃ śrīrmahādevī praviśitvā tatra sthāsyati / tadupādāya tatra gṛhe vā grāme vā nagare vā nigame vā vihāre vāraṇyāyatane vā na jātu kenacidvaikalpaṃ kariṣyati / hiraṇyena vā suvarṇena vā ratnena vā dhanena vā dhānyādisarvopakaraṇasamṛddhābhioḥ sarvasukhopadhānena sukhitāni bhaviṣyanti / kuśalamūlaśca dhriyate / tena sarvaṃ śriyo mahādevyāḥ premaprabhāvapreṣaṇaṃ dātavyaṃ yāvajjīvaṃ tatropasthāsyati na vilambiṣyati / sarvābhiprāyāṃścaiṣāṃ paripūrayiṣyatīti //
iti śrīsuvarṇaprabhāsottamasūtrendrarāje śrīmahādevīparivarto nāma navamaḥ //
// Sarvabuddhabodhisattvanāmasaṃdhāraṇiparivartaḥ //
om namo bhagavate ratnaśikhinaḥ tathāgatasya / namaḥ suvarṇaratnākaracchatraskūṭasya tathāgatasya / namaḥ suvarṇapuṣpajvalaraśmiketostathāgatasya / namo mahāpradīpasya tathāgatasya / ruciraketurnāma bodhisattvaḥ / suvarṇaprabhāsottamo nāma bodhisattvaḥ / suvarṇagandho nāma bodhisattvaḥ / sadāprarudito nāma bodhisattvaḥ / dharmodgato nāma bodhisattvaḥ / purasthimenākṣobhyonāma tathāgataḥ / dakṣiṇena ratnaketurnāma tathāgataḥ / paścimenāmitāyurnāma tathāgataḥ / uttare dundubhisvaro nāma tathāgataḥ / suvarṇaprabhāsottamasūtrendrarāja imāni bodhisattvanāmāni ye dhārayanti vācayanti te bodhisattvā nityaṃ jātismarā bhontīti //
iti śrīsuparṇaprabhāsottamasūtrendrarāje sarvabuddhabodhisattvanāma saṃdhāraṇioparivarto nāma daśamaḥ //
// Dṛḍhāpṛthivīdevatāparivartaḥ //
atha khalu dṛḍhā pṛthivīdevatā bhagavantametadavocat / ayaṃ bhadanta bhagavansuvarṇaprabhāsottamaḥ sūtrendrarāja etarhi cānāgate 'dhvani yatra grāme vā nagare vā nigame vā janapade vāraṇyapradeśe vā girikandare vā rājakule vopasaṃkramiṣyati / yatrāyaṃ suvarṇaprabhāsottamaḥ sūtrendrarājo vistareṇa saṃprakāśayiṣyati / yatra yatra bhagavanpṛthivīpradeśe tasya dharmabhāṇakasya bhikṣo ṛjukāyagatasya dharmāsanaprajñaptaṃ bhaviṣyati / yatra yatrāsane dharmabhāṇako niṣadyemaṃ suvarṇaprabhāsottamaṃ sūtrendrarājaṃ vistareṇa saṃprakāśayiṣyati / tatrāhaṃ bhadanta bhagavandṛḍhā pṛthivīdevatā teṣu pṛthivīpradeśeṣvāgamiṣyāmi / atra dharmāsanagato 'smyadṛśyamānenātmabhāvenottamāṅgena ca tasya dharmabhāṇakasya bhikṣoḥ pādatalau pratisaṃhariṣyāmi / ātmānaṃ cānena dharmaśravaṇena dharmāmṛtarasena saṃtarpayiṣyāmi / saṃpratimānayiṣyāmi saṃpūjayiṣyāmi / ātmānaṃ ca saṃtarpayitvā pratimānayitvā saṃpraharṣayitvemamaṣṭaṣaṣṭiyojanasahasrāṇi pṛthivīskandhamātmānaṃ cānena dharmaśravaṇena dharmāmṛtarasena yāvadvajramayaṃ pṛthivītalamupādāya pṛthivīrasenavivardhayiṣyāmi saṃpratimānayiṣyāmi paripūrayiṣyāmi / uparitaścemaṃ samudraparyantaṃ pṛthivītalamupādāya pṛthivīmaṇḍalaṃ snigdhena pṛthivīrasena snehayiṣyāmi / ojasvitarāṃ cemāṃ mahāpṛthivīṃ kariṣyāmi / yenāsmiñjambudvīpe nānātṛṇagulmauṣadhivanaspataya ojasvitarāḥ prarohayiṣyanti / sarvārāmanavṛkṣasasyāni ca nānāvidhānyojasvitarāṇi bhaviṣyanti / gandhatarāṇi snigdhatarāṇyāsvadanīyāni darśanīyatarāṇi mahottarāṇi ca bhaviṣyanti / te ca sattvāstāni pānabhojanāni nānāvidhānyupabhuktvā āyurbalavarṇendriyāṇi vivardhayiṣyanti / tejobalavarṇarūpasamanvāuatāśca bhūtvā nānāvidhāni pṛthivīgatānyanekāni nānākāryaśatasahasrāṇi kariṣyantyutthāsyanti vyāpayiṣyanti / balakaraṇīyāni karmāṇi kariṣyanti //

tena hetunā bhadanta bhagavansarvajambudvīpaḥ kṣemaśca bhaviṣyati / subhikṣaśca sphītaścarddhaśca ramaṇīyaśca bahujanākīrṇamanuṣyaśca bhaviṣyati / sarvajambudvīpe ca sattvāni sukhitāni bhaviṣyanti / ( Bagchi 65 ) nānāvicitrāṃ ratimanubhaviṣyanti / tāni sattvāni tejobalavarṇarūpasamanvāgatāni ca bhaviṣyanti / asya suvarṇaprabhāsottamasya sūtrendrarājasyārthāya teṣāṃ sūtrendradhārakāṇāṃ bhikṣubhikṣuṇyupāsakopāsikānaṃ dharmāsanagatānāmantikamupasaṃkrameyuḥ / upasaṃkramitvā tāni prasannacittāni sarvasattvānāmarthāya hitāya sukhāya tāndharmabhāṇakānadhyeṣayeyusya suvarṇaprabhāsottamasya sūtrendrarājasya prakāśataḥ / ahaṃ dṛḍhā pṛthivīdevatā saparivāraujasvitarā ca bhaviṣyāmi / tena bhadanta bhagavaṃścāsmākaṃ kāye mahābalavī ryasthāmasaṃjanitaṃ bhaviṣyati / tejaśca śrīśca lakṣmīścāsmākaṃ kāyamāvekṣyanti / mayi ca bhadanta bhagavandṛḍhāyāṃ pṛthivīdevatāyāmanena dharmāmṛtarasena saṃtarpitāyāṃ mahātejobalavīryasthāmavegapratilabdhāyāmiyaṃ mahāpṛthivī saptayojanasāhasrikāyaṃ jambudvīpo mahatā pṛthivīrasena vivardhayiṣyati / ojasvitarā ca mahāpṛthivī bhaviṣyati / imāni ca bhadanta bhagana sarvasattvāni pṛthivīsaṃniśritāni vṛddhivirūḍhivaipulyatāṃ ca gamiṣyanti / mahanti ca bhaviṣyanti / mahanti ca bhūtvā sarvasattvāni pṛthivīgatāni nānopabhogaparibhogānyupabhokṣyanti sukhāni cānubhaviṣyanti / tāni ca sarvāṇi nānāvicitrānnapānabhojyavastraśayanāsanavasanabhavanavimānodyānanadīpuṣkariṇyutsarohradataḍāgādīnīmānyevaṃrūpāṇi nānāvidhānyupakaraṇasukhāni pṛthivīsaṃsthitāni pṛthivyāṃ prādurbhūtāni pṛthivyāṃ pratiṣṭhitānyupabhujantu / tena bhadanta bhagavanhetunā sarvasattvairasmākaṃ kṛtajñatā kartavyā / avaśyamayaṃ suvarṇaprabhāsottamaḥ sūtrendrarājaḥ satkṛtya śrotavyaḥ satkartavyo gurukartavyo mānayitavyaḥ pūjayitavyaḥ /
yadā ca bhadanta bhagavaṃste sarve sattvā nānākulebhyo nānāgṛhebhyo niṣkrameyusteṣāṃ dharmabhāṇakānāmupasakramaṇāya / upasaṃkramya cemaṃ suvarṇaprabhāsottamaṃ sūtrendrarājaṃ śṛṇuyuḥ / śrutvā ca punareva te sattvāḥ svakasvakeṣu nānākuleṣu gṛhagrāmanagaranigameṣu praviṣṭāḥ svagṛhagatāṃ paraspareṇaivaṃ kathayeyuḥ / gambhīro 'smābhiradya dharmaśravaṇaḥ śrutaḥ / acintyo 'smābhiradya puṇyaskandhaḥ parigṛhītaḥ / tena dharmaśravaṇena narakāḥ pratimuktāḥ syuḥ / tiryagyoniyamalokapretaviṣayāḥ parimuktā adyāsmābhiḥ / anena dharmaśravanenānāgate 'dhvanyanekeṣu jātiśatasahasreṣu devamanuṣyopapattiparigṛhītā ( Bagchi 66 ) bhaviṣyanti / tena ca nānāgṛhagatā bhūtvā teṣāṃ sattvānāmitaḥ suvarṇaprabhāsottamātsūtrendrarājādantaśa ekadṛṣṭāntamapyārocayeyurantaśa ekaparivartaṃ vā ekapūrvayogaṃ vāntaśaścatuṣpādikāmapi gāthāmantaśa ekapadamapi suvarṇaprabhāsottamātsūtrendrarājādanyeṣāṃ sattvānāṃ saṃśrāvayeyurantaśaḥ suvarṇaprabhāsottamasya sūtrendrarājasya nāmadheyamapi pareṣāṃ sattvānā saṃśrāvayeyuḥ /
yatra yatra bhadanta bhagavaṃstāni nānāvidhāni sattvāni nānāvidheṣu pṛthivīpradeśaṣvimānyevaṃrūpāṇi nānāvidhāni sūtrāntahetūni paraspareṇārocayeyuḥ saṃśrāvayeyuśca / kathāsaṃbandhaṃ ca kurvīran / sarve te bhadanta bhagavanpṛthivīpradeśā ojasvitarāśca bhaviṣyanti / snigdhatarāśca bhaviṣyanti / sarveṣāṃ sattvānāṃ teṣu teṣu pṛthivīpradeśeṣu nānāvidhāni pṛthivīrasāni sarvopakaraṇāni bhūyiṣṭhataramutpatsyante vivardhayiṣyante vaipulyatāṃ gamiṣyanti / sarvāṇi tāni sattvāni mahādhanāni mahābhogāni ca dānādhimuktāni ca bhaviṣyanti / triṣu ratneṣvabhiprasannāni bhaviṣyanti //
evamukte bhagavandṛḍhāṃ pṛthivīdevatāmetadavocat / ye kecitpṛthivīdevate sattvā itaḥ suvarṇaprabhāsottamātsūtrendrarājādantaśa ekapadamapi śṛṇuyuste ta ito manuṣyalokāccavitvā trayastriṃśatsu devanikāyeṣvanyatarānyatareṣu devanikāyeṣūpapatsyante / ye kecitpṛthivī devate sattvā asya suvarṇaprabhāsottamasya sūtrendrarājāsyārthāya tāni sthānāni samalaṃkurvīrannantaśa ekacchatraṃ vā ekadūṣyaṃ vā samalaṃkṛtāni ca devatāsthānāni / teṣu saptasu kāmāvacareṣu devanikāyeṣu saptaratnamayāni divyāni vimānāni sarvālaṃkārasamalaṃkṛtāni saṃsthāsyanti te sattvā ito manuṣyalokāccyāvitvā teṣu saptaratnamayeṣu divyavimāneṣūpapatsyante / te caikaikasminpṛthivīdevate saptaratnamaye divyavimāne saptavarā anupapatsyante acintyāni divyāni sukhāni pratyanubhaviṣyanti //
evamukte dṛḍhā pṛthivīdevatā bhagavantametadavocat / tenāhaṃ bhadanta bhagavandṛḍhā pṛthivīdevatā tasya dharmabhāṇakasya bhikṣordharmāsanagatasya teṣu pṛthivīpradeśeṣvavāsiṣyāmi / adṛśyamānenātmabhāvena ( Bagchi 67 ) tasya dharmabhāṇakasya bhikṣoruttamāṅgena pādatalau pratisaṃhariṣyāmi / yathāpyayaṃ suvarṇaprabhasottamaḥ sūtrendrarājasteṣāṃ buddhasahasrāvaruptakuśalamūlānāṃ sattvānāmarthāya ciraṃ jambudvīpe pracaret / na ca kṣipramantardhāpayeet / sattvāni cemaṃ suvarṇaprabhāsottamaṃ sūtrendrarājaṃ śṛṇuyuḥ / anāgato 'dhvanyanekāni kalpakoṭīniyutaśatasahasrāṇyacintyāni divyamānuṣyakāni sukhānyanubhaveyuḥ / tathāgatasamavadhānagatāni ca bhaveyuḥ / anāgate 'dhvanyanuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbudhyeyuḥ / sarvanarakatiryagyoniyamalokaduḥkhāni cātyantasamucchinnāni bhaveyuriti //
iti śrīsuvarṇaprabhāsottasūtrendrarāje dṛḍhāpṛthivī devatāparivarto nāmaikādaśaḥ //
// Saṃjñeyamahāyakṣasenāpatiparivartaḥ //

atha khalu saṃjñeyo nāma mahāyakṣasenāpatiraṣṭāviṃśatibhirmahāyakṣasenāpatibhiḥ sārdhamutthāyāsanādekāṃsaṃ cīvaraṃ prāvṛtya dakṣiṇaṃ jānumaṇḍalaṃ pṛthivyāṃ pratiṣṭhāpya yena bhagavāṃstenāñjaliṃ praṇamya bhagavantametadavocat / ayaṃ bhadanta bhagavansuvarṇaprabhāsottamaḥ sūtrendrarāja etarhi cānagate 'dhvani yatra grāme vā nagare vā nigame vā janapade vā janapadapradeśe vāraṇyāyatane vā girikandare vā rājakule vā gṛhe vā pracariṣyati / tatrāhaṃ bhadanta bhagavansaṃjñeyo nāma mahāyakṣasenāpatiḥ sārdhamaṣṭāviṃśati bhirmahāyakṣasenāpatibhistatra grāme vā nagare vā nigame vā janapade vāraṇye vā girikandare vā rājakule vopasaṃkramiṣyāmi / adṛśyamānenātmabhāvena tasya dharmabhāṇakasya bhikṣo rakṣāṃ kariṣyāmi / paritrāṇaṃ parigrahaṃ paripālanaṃ daṇḍaparihāraṃ śastraparihāraṃ śāntisvaratyayanaṃ kariṣyami / teṣāṃ ca sarveṣāṃ dharmaśravaṇikānāṃ strīpuruṣadārakadārikāṇāṃ yeṣāṃ keṣāṃciditaḥ suvarṇaprabhāsottamātsūtrendrarājādantaśa ekā catuṣpādikāpi gāthā śrutā bhavedantaśa ekapadamapi suvarṇaprabhāsottamātsūtrendrarājādekabodhisattvanāmadheyamapi śrutaṃ bhavedudgṛhītaṃ vaikatathāgatanāmadheyaṃ vāntaśaścāsya suvarṇaprabhāsottamasya sūtrendrarājasya nāmadheyaṃ śrutaṃ bhavedudgṛhītaṃ vā teṣāṃ sarveṣāmārakṣāṃ kariṣyāmi / paritrāṇaṃ parigrahaṃ paripālanaṃ daṇḍaparihāraṃ śastraparihāraṃ śāntisvastyayanaṃ ca kariṣyāmi / teṣāṃ ca kulānāṃ teṣāṃ ca gṛhāṇāṃ teṣāṃ ca nagarāṇāṃ teṣāṃ ca grāmāṇāṃ teṣāṃ ca nigamānāṃ teṣāṃ cāraṇyānāṃ teṣāṃ ca rājakulānāmārakṣāṃ kariṣyāmi / paritrāṇaṃ parigrahaṃ paripālanaṃ daṇḍaparihāraṃ śastraparihāraṃ śāntisvastyayanaṃ kariṣyāmi //
tatkatamena hetunā / sarvadharmāḥ parijñātāḥ sarvadharmā avabuddhāḥ / yāvantaśca sarvadharmāḥ / yathā ca sarvadharmāḥ / saṃsthitā ye ca sarvadharmāḥ / samyagjñātāśca sarvadharmāḥ / sarvadharmeṣvahaṃ bhadanta bhagavanpratyakṣaḥ / acintyā me bhadanta bhagavañjñānāvabhāsāḥ / acintyo jñānālokaḥ / acintyo jñānapracāraḥ / acintyo jñānaskandhaḥ / acintyo me bhadanta bhagavansarvadharmeṣu jñānaviṣayaḥ pravartate / yathā ca me bhadanta bhagavansarvadharmāḥ samamyagjñātāḥ / samyakparīkṣitāḥ samyakparijñātāḥ ( Bagchi 69 ) samyagvyavalokitāḥ samyagavabuddhāḥ / tena hetunā mama bhadanta bhagavansaṃjñeyasya mahāyakṣasenāpateḥ saṃjñeya iti nāmadheyaṃ samudapādi //
ahaṃ bhadanta bhagavandharmabhāṇakasya bhikṣorvākyavibhūṣaṇārthāya pratibhānamupasaṃhariṣyāmi / romāntareṣu ca tasyaujaḥ prakṣepsyāmi / mahāntaṃ ca tasya sthāma ca balaṃ vīryaṃ ca kāye saṃjanayiṣyāmi / acintyaṃ tasya jñānāvabhāsaṃ kariṣyāmi / smṛtiṃ ca tasya bodhayiṣyāmi / mahantaṃ ca tasyotsahaṃ dāsyāmi / yathā ca sa dharmabhāṇako na klāntakāyo bhavet / sukhendriyakāyo bhavet / praharṣajātaśca bhavet / yenāyaṃ suvarṇaprabhāsottamaḥ sūtrendrarājasteṣāṃ buddhasahasrāvaruptakuśalamūlānāṃ sattvānāmarthāya ciraṃ jambudvīpe pracaret / na kṣipramantardhāpayet / sattvāścemaṃ suvarṇaprabhāsottamaṃ sūtrendrarājaṃ śṛṇuyuḥ / acintyaṃ ca jñānaskandhaṃ pratilabheyuḥ / prajñāvantaśca bhaveyuḥ / aparimitaṃ ca puṇyaskandhaṃ parigṛhṇīyuḥ / anāgate 'dhvanyanekakalpakoṭīniyutaśatasahasrāṇyacintyāni divyamānuṣyakāni sukhānyanubhaveyuḥ / tathāgatasamavadhānagatāśca bhaveyuranāgate 'dhvanyanuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbudhyeran / sarvanarakatiryagyoniyamalokaduḥkhāni cātyantena samucchinnāni bhaveyuriti //
iti śrīsuvarṇaprabhāsottamasūtrendrarāje saṃjñeyamahāyakṣasenāpati parivarto nāma dvādaśaḥ //
// Devendrasamayarājaśāstraparivartaḥ //
namastasya bhagavato ratnakusumaguṇasāgaravaiḍūryakanakagirisuvarṇakāñcanaprabhāsaśriyastathāgatasyārhataḥ samyaksaṃbuddhasya / namasyasyānekaguṇakoṭīniyutaśatasahasrasamalaṃkṛtaśarīrasya śākyamunestathāgatasya yasyeyaṃ dharmolkā jvalati / namastasyā aparimitapuṇyadhānyamāṅgalyasampannāyāḥ śriyo mahādevyāḥ / namastasyā aparimitaguṇaprajñāsamuditāyāḥ sarasvatyā devyāḥ //
tena khalu punaḥ kālena tena samayena rājā baladaketuḥ putrasya ruciraketoracirābhiṣiktasya ca rājyapratiṣṭhitasyaitadavocat / asti putra devendrasamayaṃ nāma rājaśāstram / yanmayā pūrvamacirābhiṣiktena ca rājyapratiṣṭhitena pitū rājño balendraketoḥ sakāśādudgṛhītam / tena mayā devendrasamayena rājaśāstreṇa viṃśativarṣasahasrāṇi rājatvaṃ kāritaṃ babhūva / nābhijānāmyahamantaśa ekacittakṣaṇapramāṇamātreṇāpi kasyacidadharmasthitapūrvam / katamattatra devendrasamayaṃ nāma rājaśāstram //
atha khalu kuladevate rājā baladaketustena kālena tena samayena putrasya rājño ruciraketorimābhirgāthābhirdevendrasamayaṃ nāma rājaśāstraṃ vistareṇa saṃprakāśayati sma //
rājaśāstraṃ pravakṣyāmi sarvasattvahitaṃ karam /
sarvasaṃśayacchettāraṃ sarvaduṣkṛtanāśanam

13.2

hṛṣṭacittā bhavitveha sarve nṛpatayaḥ pṛthak /
sarvadevendrasamayaṃ śṛṇudhvaṃ prāñjalikṛtāḥ

13.3

vajraprākāragirīndre 'smindevendrāṇāṃ samāgamaiṃ /
utthitairlokapālebhirbrahmendraḥ paripṛcchitaḥ

13.4

tvaṃ naḥ suragururbrahmā devatānāṃ tvamīśvaraḥ /
chettā tvaṃ saṃśayānāṃ ca cchindayāsmākaṃ saṃśayam

13.5

kathaṃ manuṣyasaṃbhūto rājā devaḥ sa procyate /
yadiha mānuṣe loke jāyate ca bhavannṛpaḥ

13.6

kathaṃ devamanuṣyeṣu rājatvaṃ ca kariṣyate /
evaṃ hi lokapālibhirbrahmemdraḥ paripṛcchataḥ

13.7

sarvā suragururbrahmā lokapālānihābravīt /
yadiha lokapālebhiretarhi mama pṛcchitaḥ /
sarvasattvahitārthāya vakṣye 'haṃ śāstramuttamam

13.8

nārāṇāṃ saṃbhavaṃ vakṣye yuktvāhaṃ manujālaye /
hetunā yena rājāno bhavanti viṣayeṣu ca

13.9

devendrāṇāmadhiṣṭhāne mātuḥ kukṣau pravekṣyati /
pūrvamadhiṣṭhito devaiḥ paścād garbhe prapadyate

13.10

kiṃ cāpi mānuṣe loke jāyate śrīyate nṛpaḥ /
api vai devasaṃbhūto devaputraḥ sa ucyate

13.11

trāyastriṃśairdevarājendrairbhāgo datto nṛpasya hi /
putrastvaṃ saha devānāṃ nirmito manujeśvaraḥ

13.12

adharmaśamanārthāya duṣkṛtānāṃ nivārakaḥ /
sukṛtau sthāpayetsattvānpreṣaṇārthaṃ surālaye

13.13

manuṣyo vātha devo vā gandharvo vā narādhipaḥ /
rākṣaso vātha caṇḍālo duṣkṛtānāṃ nivārakaḥ

13.14

mātā pitā vā nṛpatiḥ sukṛtau karmakāriṇām /
vipākaphaladarśī tvaṃ devarājairadhiṣṭhitaḥ

13.15

sukṛtaduṣkṛtānāṃ ca karmaṇāṃ dṛṣṭadhārmikaḥ /
vipākaphaladarśī tvaṃ devarājairadhiṣṭhitaṃ

13.16

yadā hyupekṣate rājā duṣkṛtaṃ viṣaye sthitam /
nānārūpaṃ na kurvīta daṇḍaṃ pāpajanasya ca /
duṣkṛtānāmupekṣāyāmadharmo vardhate bhṛśam

13.17

śāṭhyāni kalahāścaiva bhūyo rāṣṭre bhavanti ca /
prakupyanti ca devendrāstrāyatriṃśadbhavaneṣu ca

13.18

yadā hyupekṣate rājā duṣkṛtaṃ viṣaye sthiram /
hanyate viṣayo ghoraiḥ śaṭhyairapi sudāruṇaiḥ

13.19

vinaśyati ca tadrāṣṭraṃ paracakrasya cākrame /
bhogāni ca balānyeva dhanaṃ yasyāsti saṃcitam

13.20

vividhāni ca śāṭhyāni haranti ca parasparam /
yena kāryeṇa rājatvaṃ naitatkāryaṃ kariṣyati /
vilopayati svaṃ rāṣṭraṃ gajendra iva padminīm

13.21

viṣamā vāyavo vānti viṣamā jalavṛṣṭayaḥ /
viṣamā grahanakṣatrāścandrasūryau tathaiva ca

13.22

sasyaṃ puṣpaṃ phalaṃ bījaṃ va samyakparipacyate /
durbhikṣaṃ bhavate tatra yatra rājā hyupekṣakaḥ /
anāttamānaso devā bhavanti bhavaneṣu ca

13.23

yadā hyupekṣate rājā duṣkṛtaṃ vicaretparam /
te sarve devarājāśca vakṣyanti ca parasparam

13.24

adhārmiko hyayaṃ rājā hyadharmapakṣamāśritaḥ /
na cireṇa hyayaṃ rājā devatāṃ kopayiṣyati

13.25

devatānāṃ parikopādviṣayo 'sya vinakṣyati /
śasrāṇi ca adharmaśca viṣaye 'tra bhaviṣyanti

13.26

śāṭhyānāṃ kalahānāṃ ca rogāṇāṃ ca samudbhavaḥ /
prakupyati ca devendra upekṣyanti ca devatāḥ

13.27

pralupyate ca yadrāṣṭraṃ sa nṛpaḥ śokamṛcchati /
iṣṭaviyogaṃ prāpnoti bhrātrā vātha sutena vā

13.28

priyabhāryāviyogo vā prāpyate duhitātha vā /
ulkāpātā bhaviṣyanti pratisūryāstathaiva ca

13.29

paracakrabhayaṃ vāpi durbhikṣaṃ vardhati bhṛśam /
priyāmātyaśca mriyate 'priyastu garjate vacaḥ

13.30

sutābhīṣṭaṃ priyāśvāsaṃ bālābhāryāvirodhinaḥ /
parasparaṃ hariṣyanti kulabhogaṃ dhanāni ca

13.31

deśe deśe haniṣyanti śastreṇa ca parasparam /
vivādāḥ kalahāḥ śāṭhyā bhavanti viṣayeṣu ca

13.32

grahaḥ praviśate rāṣṭre vyādhirbhavati dāruṇaḥ /
adhārmikā bhaviṣyanti dikṣaṇīyāstadantaram

13.33

amātyāḥ pariṣadyāśca bhavantyasyāpyadhārmikāḥ /
adhārmikajane pūjā bhaviṣyanti tadantaram

13.34

dhārmikānāṃ ca sattvānāṃ nigraho bhavati dhruvam /
adhārmikajane mānaṃ dhārmikānāṃ ca nigraham /
trayastatra prakupyante nakṣatrajalavāyavaḥ

13.35

trayo bhāvā vinaśyanti adhārmikajano grahe /
saddharmarasanojaśca sattvojaḥ pṛthivīrasaḥ

13.36

asatyajanasaṃmānaṃ satyajanavimānatā /
trayastatra bhaviṣyanti durbhikṣamatha nirbharam /
phalasasyarasaujaśca na bhavati tadantare

13.37

glānena bahulāḥ sattvā bhavanti viṣayeṣu ca /
madhurāṇi mahānti ca phalāni viṣaye 'pi hi /
parītā ca bhaviṣyanti tiktaḥ kaṭuka eva ca

13.38

pūrvā ramyāṇi bhāvāni krīḍāhāsyaratīni ca /
sabhā ramyā bhaviṣyanti āyāsaśatavyākulāḥ

13.39

dhānyānāṃ ca phalānāṃ ca snigghabhāvo rasaḥ kṣayet /
na tathā prīṇayiṣyanti śarīrendriyadhātavaḥ

13.40

durvarṇāḥ sattvā bhaviṣyanti svalpasthāmāḥ sudurbalāḥ /
bahu ca bhojanaṃ bhuktvā tṛptiṃ nāsādayanti te

13.41

balaṃ ca sthāma vīryaṃ ca na labhanti tadantare /
hīnavīryāṇi sattvāni bhavanti viṣayeṣu ca

13.42

sattvā bhaviṣyanti rogārtā nānāvyādhiprapīḍitāḥ /
grahā bhaviṣyanti nakṣatrā nānārākṣasasaṃbhavāḥ

13.43

adhārmiko bhavedrājā adharmapakṣasaṃsthitaḥ /
traidhātuke viruddho 'sti sarvatrailokyamaṇḍalam /
aneke īdṛśā doṣā bhavanti viṣayeṣu ca

13.44

yadā pakṣasthito rājā duṣkṛtaṃ samupekṣate /
yena kāryeṇa rājā vai devendrebhiradhiṣṭhitaḥ /
na tatkaroti rājatvaṃ duṣkṛtaṃ samupekṣataḥ

13.45

sukṛtenopapadyante sarvadevasurālaye /
duṣkṛtena ca gacchanti pretatiryagnarakeṣu ca /
trāyastriṃśaddevasthāne pratāpayanti duṣkṛtāt

13.46

yadā hyupakṣate rājā duṣkṛtaṃ viṣaye sthitam /
pitṝṇāṃ devarājānāṃ bhavena sāparādhikaḥ /
na tadbhavati putratvaṃ na rajatvaṃ kṛtaṃ bhavet

13.47

yadāpi naśyate kāryaṃ śāṭhyairapi sudāruṇaiḥ /
tasmādadhiṣṭhito rājā devendrarmanujālaye

13.48

duṣkṛtānāṃ śamanārthāya sukṛtānāṃ pravartakaḥ /
dṛṣṭadhārmikaḥ sattvānāṃ vipākajanako nṛpaḥ

13.49

sukṛtaduṣkṛtānāṃ ca karmaṇāṃ yaḥ pṛthagvidhaḥ /
vipākaphaladarśārthaṃ karttā rājā hi procyate /
adhiṣṭhito devagaṇairdevendrairanumoditaḥ

13.50

ātmano 'rthaṃ parārthāya dharmārthaṃ viṣayasya ca /
damanārthāya rāṣṭreṣu śaṭhapāpajanasya ca

13.51

tyajecca jīvitaṃ rājyaṃ dharmārthaṃ viṣayasya ca /
mā cādharmamapṛcchitvā jānantaṃ samupekṣata

13.52

na cānyastādṛśo nāśo viṣaye 'smin sudāruṇaḥ /
yadā śāṭhyasamutpannaḥ śāṭhyakāntāranigrahaḥ

13.53

bhūyo bhavanti śāṭhyāni viṣaye 'smin sudāruṇā /
vilupyate ca tadrāṣṭraṃ gajairiva mahāsaraḥ

13.54

prakupyanti ca devendrā vilumpate surālayam /
viṣamāḥ sarvabhāvāśca bhavanti viṣayasya hi

13.55

tasmāddoṣānurūpaṃ syāddamanaṃ pāpakāriṇām /
dharmeṇa pālayedrāṣṭaṃ mā cādharmaṃ samācaret

13.56

jīvitaṃ ca parityajya mā pāpe patito bhavet /
bandhujane parajane sarvarāṣṭrajaneṣu ca /
ekāpekṣo bhavedrājā mā pakṣe patito bhavet

13.57

trailokyamāpūrayate yaśasā dhārmiko nṛpaḥ /
harṣayiṣyanti devendrāstrāyastriṃśadbhaveṣu ca

13.58

jambūdvīpe tathāsmākaṃ putro dharmātmako nṛpaḥ /
dharmeṇa śāsyate rāṣṭraṃ sukṛte sthāpyate janam

13.59

sukṛtena ca rājā taṃ iha preṣayate janam /
devairdevasutaiḥ pūrṇaṃ karoti ca surālayam

13.60

dharmeṇa śāsyate rāṣṭraṃ rājā naḥ supraharṣitāḥ /
prasannā bhonti devendrā rakṣante tānnarādhipān

13.61

samyagvahanti nakṣatrā candrasūryau tathaiva ca /
kālena vāyavo vānti kāle caivaṃ pravarṣati

13.62

subhikṣaṃ kurvate rāṣṭre tathā devasurālaye /
amarāmaraputreṇa pūrṇaṃ bhoti surālayam

13.63

tasmāttyajyennarapatiḥ priyaṃ jīvitamātmanaḥ /
āvartayeddharmaratnaṃ yena lokaḥ sukhī bhavet

13.64

/ dhārmikīṃ ca nayet sevāṃ yo guṇaiḥ samalaṃkṛtaḥ /
sa nityaṃ sevate tuṣṭaṃ sadā pāpavivarjitaḥ

13.65

dharmeṇa pālayedrāṣṭraṃ dharme samanuśāsayet /
sukṛte sthāpayet sattvānduṣkṛte ca vivārayet

13.66

subhikṣaṃ bhavate rāṣṭre tejasvī bhavate nṛpaḥ /
yathānurūpaṃ kurute damanaṃ pāpakāriṇām /
yaśasvī bhavate rājā sukhaṃ pālayate prajāmiti

Original text: Suvarṇaprabhāsasūtra · Edition: S. Bagchi: Suvarnaprabhasasutram, Darbhanga: The Mithila Institute, 1967. (Buddhist Sanskrit Texts, 8) · Data entry members of the Digital Sanskrit Buddhist Canon Input Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc