Language

ENहिગુ
Scripture Library

Spanda Karika · Chapter 3

3.2

tṛtīyo niḥṣyandaḥ
yathecchābhyarthito dhātā jāgrato 'rthān hṛdi sthitān
somasūryodayaṃ kṛtvā sampādayati dehinaḥ || 1 |
tathā svapne 'py abhīṣṭārthān praṇayasyānatikramāt |
nityaṃ sphuṭataraṃ madhye sthito 'vaśyaṃ prakāśayet

3.3

anyathā tu svatantrā syāt sṛṣṭis taddharmakatvataḥ |
satataṃ laukikasyeva jāgratsvapnapadadvaye

3.4

yathā hi artho 'sphuṭo dṛṣṭaḥ sāvadhāne 'pi cetasi |
bhūyaḥ sphuṭataro bhāti svabalodyogabhāvitaḥ

3.5

tathā yat paramārthena yena yatra yathā sthitam |
tat tathā balam ākramya na cirāt sampravartate

3.6

durbalo 'pi tadākramya yataḥ kārye pravartate |
ācchādayed bubhukṣāṃ ca tathā yo 'ti bubhukṣitaḥ

3.7

anenādhiṣṭhite dehe yathā sarvajñatādayaḥ |
tathā svātmany adhiṣṭhānāt sarvatraivam bhaviṣyati

3.8

glānir vilu.ṅthikā dehe tasyāścājñānataḥ sṛtiḥ |
tad unmeṣaviluptaṃ cet kutaḥ sā syād ahetukā

3.9

ekacintāprasaktasya yataḥ syād aparodayaḥ |
unmeṣaḥ sa tu vijñeyaḥ svayaṃ tam upalakṣayet

3.10

ato bindur ato nādo rūpam asmād ato rasaḥ |
pravartante 'cireṇaiva kṣobhakatvena dehinaḥ

3.11

didṛkṣayeva sarvārthān yadā vyāpyāvatiṣṭhate |
tadā kiṃ bahunoktena svayam eva avabhotsyate

3.12

prabuddhaḥ sarvadā tiṣṭhej jñānenālokya gocaram |
ekatrāropayet sarvaṃ tato 'nyena na pīḍyate

3.13

śabdarāśisamutthasya śaktivargasya bhogyatām |
kalāviluptavibhavo gataḥ san sa paśuḥ smṛtaḥ

3.14

parāmṛtarasāpāyas tasya yaḥ pratyayodbhavaḥ |
tenāsvatantratām eti sa ca tanmātragocaraḥ

3.15

svarūpāvaraṇe cāsya śaktayaḥ satatotthitāḥ |
yataḥ śabdānuvedhena na vinā pratyayodbhavaḥ

3.16

seyaṃ kriyātmikā śaktiḥ śivasya paśuvartinī |
bandhayitrī svamārgasthā jñāta siddhyupapādikā

3.17

tanmātrodayarūpena mano 'haṃbuddhivartinā |
puryaṣṭakena saṃruddhas taduttham pratyayodbhavam

3.18

bhuṅkte paravaśo bhogaṃ tadbhāvāt saṃsared ataḥ |
saṃsṛtipralayasyāsya kāraṇaṃ sampracakṣmahe

3.19

yadā tv ekatra saṃrūḍhas tadā tasya layodayau |
niyacchan bhoktṛtām eti tataś cakreśvaro bhavet

Original text: Spandakārikā · Data entry Marino Faliero · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc