Skanda Purana · Verses 7.58-2

īśvara uvāca // //
atha dvitīyāṃ te vacmi śaktiṃ devi kriyātmikām //
prabhāsasthāṃ mahādevīṃ devānāṃ prītidāyinīm

someśādvāyave bhāge ṣaṣṭidhanvatare sthitā //
tatra pīṭhaṃ mahādevi yoginīgaṇavanditam

tasminsthāne sthitaṃ devi pātālavivaraṃ mahat //
tasminmahāprabhe sthāne rakṣārūpeṇa saṃsthitām

pātālanidhi nikṣepadivyauṣadhirasāyanam //
kṣetramadhye sthitaṃ sarvaṃ tadarcanarato labhet

bhairavīti ca taddevyāḥ pūrvaṃ nāma prakīrttitam //
asminpunaścāṃtare tu aṣṭāviṃśe caturyuge //
tretāyugamukhe rājā ajāpālo babhūva ha

tena cāgatya kṣetresminpaṃcavarṣaśatāni ca //
bhairavī pūjitā devī vyādhigrastena bhāmini

tataḥ provāca taṃ devī saṃtuṣṭā rājasattamam //
alaṃ kleśena rājarṣe tuṣṭāhaṃ tava bhaktitaḥ

ityuktaḥ sa tadā rājā kṛtāñjalipuṭaḥ sudhīḥ //
praṇamyovāca tāṃ devīmānaṃdāsrāvilekṣaṇaḥ

yadi tuṣṭāsi me devi varārho yadi vāpyaham //
sarve rogāḥ śarīrānme nāśaṃ yāṃtu bahiḥ kṛtāḥ

evamuktā tu sā devī punaḥ provāca taṃ nṛpam //
sarvameva mahārāja yathoktaṃ te bhaviṣyati

ityukte tu tadā devyā tasya rājñaḥ kalevarāt //
nirgatā vyādhayastatra ajārūpeṇa vai pṛthak

sahasrāṇāṃ tu pañcaiva niyataṃ sārddhameva ca //
iti vṛtte mahādevyā punaḥ prokto narādhipaḥ

rājannetānajārūpānvyādhīnpālaya kṛtsnaśaḥ //
kiṃkurvāṇā bhaviṣyaṃti tavaivādeśakāriṇaḥ

/
ajāpāleti te nāma khyātaṃ loke bhaviṣyati //
tava nāmnā mama nāma ajāpāleśvarīti ca //
bhaviṣyati dharāpṛṣṭhe tacca yāvaccaturyugam //

aṣṭamyāṃ ca caturddaśyāṃ yo'tra māṃ pūjayiṣyati //
tasyāṣṭaguṇamaiśvaryaṃ dāsye tuṣṭā na saṃśayaḥ

aśvayukchuklāṣṭamyāṃ ca triḥ kṛtvā tu pradakṣiṇām //
someśaṃ madhyataḥ kṛtvā saṃsnāpyābhyarcya māṃ pṛthak //
tasya varṣatrayaṃ rājanna bhīḥ śoko bhaviṣyati

yā tu vaṃdhyā bhavennārī rogiṇī durbhagā tathā //
tayoktā navamī kāryā mamāgre tuṣṭivarddhinī

// īśvara uvāca // //
ityuktvā tu tadā devī tatraivāṃtarhitā'bhavat //
prabhāsakṣetramadhyasthaḥ sa rājātulavikramaḥ

pālayāmāsa dharmātmā tānajānvyādhirūpiṇaḥ //
auṣadhīrvividhākārāsteṣāṃ yāḥ puṣṭihetavaḥ

tatra varṣaśataṃ sāgraṃ puṣṭiṃ nītā ajāḥ pṛthak //
mahānidhānasaṃsthānamajāpālena nirmiṃtam

atha tasyāḥ prasādena sa rājā pṛthuvikramaḥ //
saptadvīpādhipo jātaḥ sūryavaṃśavibhūṣaṇaḥ

// devyuvāca // //
atyāścaryamidaṃ deva ajā devyāḥ samudbhavam //
punaśca śrotumicchāmi tasya rājñodbhutaṃ mahat

kathaṃ rājā sa deveśa saptadvīpāṃ vasundharām//
śaśāsa eka evāsau kathaṃ te vyādhayaḥ kṛtāḥ

// īśvara uvāca // //
purā babhūva rājarṣirdilīpa iti viśrutaḥ //
dīrgho nāma sutastasya raghustasmādajāyata

ajaḥputro raghoścāpi tasmādyaścātivīryavān //
sa bhairavīṃ samārādhya kṛtvā vyādhīnajāgaṇān

pālayāmāsa saṃhṛṣṭo hyajāpālastato'bhavat//
tasminkāle babhūvātha rāvaṇo rākṣaseśvaraḥ

laṃkāsthitaḥ suragaṇānniyuyoja svakarmasu//
akhaṃḍamaṃḍalaṃ candramātapatraṃ cakāra ha

indraṃ senāpatiṃ cakre vāyuṃ pāṃsupramārjakam//
varuṇaṃ dūtakarmasthaṃ dhanadaṃ dhanarakṣakam

yamaṃ saṃyamane'rīṇāṃ yuyuje mantraṇe manum//
meghāśchardaṃti liṃpaṃti drumāḥ puṣpāṇi cikṣipuḥ

saptarṣayaḥ śāṃtiparā brāhmaṇāḥ śaṃsinaḥ priyaḥ//
nāgā yāmakakakṣāyāṃ gandharvā gītatatparāḥ

/
prekṣaṇīye'psarovṛṃdaṃ vādye vidyādharā vṛtāḥ//
gaṃgādyāḥ saritaḥ pāne gārhapatye hutāśanaḥ

viśvakarmāṃgasaṃskāre tena śilpī niyojitaḥ//
tiṣṭhaṃti pārthivāḥ sarve puraḥ sevāvidhāyinaḥ

dṛśyaṃte bhāsvarai ratnaiḥ praskhalaṃto vibhūṣaṇaiḥ//
tāndṛṣṭvā rāvaṇaḥ prāha prahastaṃ pratihārakam

sevāṃ karttuṃ mama sthāne brūhi ke'tra samāgatāḥ //
uvāca sa praṇamyāgre daṇḍapāṇirniśācaraḥ

eṣa kākutstho māṃdhātā dhundhumāro nalo'rjunaḥ //
yayātirnahuṣo bhīmo rāghavo'yaṃ vidūrathaḥ

ete cānye ca bahavo rājāna iha cāgatāḥ //
sevākarāstava sthāne nājāpāla iho gataḥ

rāvaṇaḥ kupitaḥ prāha śīghraṃ dūta visarjaya //
ityuktvā prahito dūto dhūmrākṣo nāma rākṣasaḥ

dhūmrākṣa gaccha brūhi tvamajāpālaṃ mamā jñayā //
sevāṃ karttuṃ mamāgaccha karaṃ vā yaccha pārthiva

athavā candrahāsena tvāṃ kariṣye vikaṃdharam //
rāvaṇenaivamuktastu dhūmrākṣo garuḍo yathā //

saṃprāptastāṃ purīṃ ramyāṃ tava rājakulaṃ gataḥ //
dadarśāyāṃtamekaṃ sa ajāpālamajāvṛtam

muktakeśaṃ muktakacchaṃ svarṇakaṃbaladhāriṇam //
yaṣṭiskaṃdhaṃ reṇuvṛtaṃ vyādhibhiḥ parivāritam

nighnaṃtamiva śārdūlaṃ sarvopadravanāśanam //
mahyāmālikhya nāmāni vinighnaṃtaṃ dviṣāṃ gaṇam

snātaṃ bhuktaṃ nijasthāne kṛtakṛtyaṃ manuṃ yathā //
dṛṣṭvā hṛṣṭamanāḥ prāha dhūmrākṣo rāvaṇoditam

ajāpālo'pi sākṣepaṃ pratyu ktvā kāraṇottaram //
preṣayāmāsa dhūmrākṣaṃ tataḥ kṛtyaṃ samādadhe

jvaramākārayitvā tu provācedaṃ mahīpatiḥ//
gaccha laṃkādhipasthānamācara tvaṃ yathoditam

niyuktastvajapālena jvaro divi jagāma ha //
gatvā ca kaṃpayāmāsa rāvaṇaṃ rākṣaseśvaram

rāvaṇastaṃ viditvā tu jvaraṃ paramadāruṇam //
provāca tiṣṭhatu nṛpastena me na prayojanam

tataḥ sa vijvaro rājā babhūva dhanadānujaḥ //
evaṃ tasya caritrāṇi saṃti cānyāni koṭiśaḥ

ajāpālasya deveśi sūryavattviṭkirīṭinaḥ //
tenaiṣā''rādhitā devī ajāpālena dhīmatā //
sarvarogapraśamanī sarvo padravanāśinī

pūjayettāṃ vidhānena bhogepsuryadi mānavaḥ //
gaṃdhairdhūpairalaṃkārairvastrairanyaiśca bhaktitaḥ

iti te kathitaṃ sarvamajādevyāḥ samudbhavam //
sarvaduḥkhopaśamanaṃ sarvapātakanāśanam

iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyā saptame prabhāsakhaṇḍe prathame prabhāsakṣetramāhātmye'jāpāleśvarīmāhātmyavarṇanaṃnāmāṣṭapañcāśo'dhyāyaḥ