Skanda Purana · Chapter 7.209

// īśvara uvāca // //
tato gacchenmahādevi mārkaṇḍeyeśamuttamam //
tasmāduttaradigbhāge mārkaṇḍena pratiṣṭhitam

sāvitryāḥ pūrvabhāge tu nātidūre vyavasthitam //
maharṣirabhavatpūrvaṃ mārkaṇḍeya iti śrutaḥ

ajaraścāmaraścaiva prasādātpadmayoninaḥ //
sa gatvā tatra viprendro devadevasya śūlinaḥ //
liṃgaṃ tu sthāpayāmāsa jñātvā tatkṣetramuttamam

sa taṃ pūjya vidhānena sthitvā dakṣiṇato muniḥ //
padmāsanadharo bhūtvā dhyānāvasthastadā'bhavat

tasya dhyānaratasyaiva prayutānyarbudāni ca //
yugānāṃ samatītāni na jānāti munīśvaraḥ

atha lopaṃ samāpannaḥ prāsādaḥ śāṃkaraḥ sthitaḥ //
kālena mahatā devi pāṃsubhirmārutodbhavaiḥ

kasyacittvatha kālasya prabuddho munisattamaḥ //
apaśyatpāṃsubhirvyāptaṃ tatsarvaṃ śivamandiram

tataḥ kṛcchrātsa niṣkrāntaḥ khanitvā munipuṃgavaḥ //
akarotsumahādvāraṃ pūjārthaṃ tasya bhāmini

praviśya tatra yo bhaktyā pūjayedvṛṣabhadhvajam //
sa yāti paramaṃ sthānaṃ yatra devo maheśvaraḥ //

devyuvāca //
amaratvaṃ kathaṃ prāpto mārkaṃṇḍo munisattamaḥ //
abhavatkautukaṃ hyetattasmāttvaṃ vaktumarhasi

amaratvaṃ yato nāsti prāṇināṃ bhuvi śaṃkara //
devānāmapi kalpāṃte sa kathaṃ na mṛto muniḥ

// īśvara uvāca // //
athātastvāṃ prava kṣyāmi yathāsāvamaro'bhavat //
āsīnmuniḥ purākalpe mṛkaṇḍa iti viśrutaḥ

bhṛgoḥ putro mahābhāgaḥ sabhāryastapasi sthitaḥ //
tasya putrastadā jāto vasatastu vanāṃtare

sa pāñcavārṣiko bhūtvā bāla eva guṇānvitaḥ //
kasyacittvatha kālasya jñānī tatra samāgataḥ

tena dṛṣṭastadā bālaḥ prāṃgaṇe vicaranpriye //
smṛtvā'hasacciraṃ kālaṃ bhāvyarthaṃ prati noditaḥ

tasya pitrā sa dṛṣṭastu sāmudrajño viduttamaḥ //
hāsyasya kāraṇaṃ pṛṣṭo vismayānvitacetasā

kasmānme sutamālokya smitaṃ vipra kṛtaṃ tvayā //
tatra me kāraṇaṃ brahmanyathāvadvaktumarhasi //

iti tasya vacaḥ śrutvā jñānī vipro vaco'bravīt

ayaṃ putrastava mune sarvalakṣaṇasaṃyutaḥ //
adyaprabhṛti ṣaṇmāsamadhye mṛtyumavāpsyati

yadi jīvetpunarayaṃ cirāyurvai bhaviṣyati //
ato mayā kṛtaṃ hāsyaṃ vicitrā karmaṇo gatiḥ

etacchrutvā vaco raudraṃ jñāninā samudāhṛtam //
vratopanayanaṃ cakre bālakasya pitā tadā

āha cainamṛṣiḥ putraṃ dṛṣṭvā brāhmaṇamāgatam//
abhivādyāstrayo varṇāstataḥ śreyo hyavāpsyasi

evamuktaḥ sa vai vipraḥ karotyevābhivādanam //
na varṇāvarajaṃ vetti bālabhāvādvarānane

paṃcamāsā hyatikrāntā divasāḥ pañcaviṃśatiḥ //
etasminneva kāle tu prāptāḥ saptarṣayo'malāḥ

tīrthayātrāprasaṃgena tena mārgeṇa bhāmini //
kālena tena sarve'tha yathāvadabhivādanaiḥ //
āyuṣmānbhava tairuktaḥ sa bālo daṇḍavalkalī

uktvā te tu punarbālaṃ vīkṣya vai kṣīṇajīvitam //
dināni paṃca te hyāyurjñātvā bhītāstato'nṛtāt

brahmacāriṇamādāya gatāste brahmaṇo'ntike //
pratimucyāgrato bālaṃ praṇemuste pitāmaham

tatastenāpi bālena brahmā caivābhivāditaḥ //
cirāyurbrahmaṇā bālaḥ prokto'sāvṛṣisannidhau

tataste munayaḥ prītāḥ śrutvā vākyaṃ pitāmahāt //
pitāmahastu tāndṛṣṭvā ṛṣīnprovāca vismitān //
kena kāryeṇa vā''yātāḥ kena bālo niveditaḥ

// ṛṣaya ūcuḥ // //
bhṛgoḥ putro mṛkaṇḍastu kṣīṇāyustasya bālakaḥ //
akālena pitā jñātvā babaṃdhāsya ca mekhalām

yajñopavītaṃ ca tatastena vipreṇa bodhitaḥ //
yaṃ kañciddrakṣyase loke bhramantaṃ bhūtale dvijam

tasyābhivādanaṃ kāryaṃ nityameva ca putraka //
tato vayamanenaiva dṛṣṭā bālena sattama //

tīrthayātrāprasaṃgena daivayogātpitāmaha //
cirāyureṣa vai prokto hyamībhiścābhivāditaiḥ

tvatsakāśaṃ samānītastvayā caivamudāhṛtaḥ //
kathaṃ vāganṛtā deva hyasmākaṃ bhavatā saha

uvāca bālamuddiśya prahasanpadmasaṃbhavaḥ //
matsamānāyuṣo bālo mārkaṇḍeyo bhaviṣyati

kalpasyādau tathā cānte sahāyo me bhaviṣyati //
tatastu munayaḥ prītā gṛhītvā munidārakam //
tasminneva pradeśe tu mumucuśceṣṭitaṃ yataḥ

tīrthayātrāṃ gatā viprā mārkaṇḍeyo gṛhaṃ yayau //
gatvā gṛhamathovāca mṛkaṇḍaṃ munisattamam

brahmalokamahaṃ nīto munibhistāta saptabhiḥ //
ukto'yaṃ brahmaṇā kalpasyādau cānte ca me sakhā

bhaviṣyati na saṃdeho matsamāyuśca bālakaḥ //
tatastaiḥ punarānīto muktaścaivāśramaṃ prati

matkṛte hi dvijaśreṣṭha yātu te manaso jvaraḥ //
mārkaṇḍeyavacaḥ śrutvā mṛkaṇḍo munisattamaḥ //
jagāma paramaṃ harṣaṃ kṣaṇamekaṃ suduḥsaham

tatau dhairyaṃ samāsthāya vākyametaduvāca ha

adya me saphalaṃ janma jīvitaṃ ca sujīvitam //
yattvayā me suputreṇa dṛṣṭo lokapitāmahaḥ

vājapeyasahasreṇa rājasūyaśatena ca //
yaṃ na paśyanti vidvāṃsaḥ sa tvayā līlayā suta

dṛṣṭaścirāyurapyevaṃ kṛtastenābjayoninā //
divārātramahaṃ tāta tava duḥkhena dukhitaḥ //
na nidrāmanugacchāmi tanmeduḥkhaṃ gataṃ mahat

iti śrīskānde mahā purāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ saptame prabhāsakhaṃḍe prathame prabhāsakṣetramāhātmye mārkaṇḍeyeśvaramāhātmyavarṇanaṃnāma navottaradviśatatamo'dhyāyaḥ // // २०९.//