Skanda Purana · Verses 7.15-4

// sārasvata uvāca // //
athāsau vāmano vipro labdhajñāno bhavārcane //
jagāma tadvanaṃ ramyaṃ gire raivatakasya yat

yatra vṛkṣā bahuvidhā dīrghaśākhāḥ phalānvitāḥ //
vaṭodumbarabilvāśca sarjārjunakadaṃbakāḥ

palāśāśvatthaniṃbāśca dhavāṭīvāruṇīdrumāḥ //
śamīkaṃkolaliṃbāṃśca bījapūrī ca dāḍimaḥ

badarī niṃbakaḥ pūgaḥ kadalī śallakī śivā//
tālahiṃtālaśirasā bījakāvaṃśakhādirāḥ

ajagāsanagāgucchā iṃgudīkoraveṃgudāḥ //
brahmavṛkṣāḥ kurubakāḥ karaṃjāḥ putrajīvinaḥ//

aṃkollāḥ pāribhadrāśca kalaṃbāḥ panasāstathā //
ujjvalāśca haridrāśca gaṃgaḍīvāyavā drumāḥ

tesuṇḍakāḥ śirīṣāśca kharjūrīkaravaṃdikāḥ//
sevālī śālmalī śālā madhūkāśca vibhītakāḥ

harītakyaḥ kaṭāhāśca karyaṣṭā āṭarūṣakāḥ //
vikacchavaḥ kapitthāśca rohiṇīvetrakadrumāḥ

madanaphalānirguṇḍīpāṭalānaṃdipādapāḥ //
lavaṃgailālavalyaśca santānā agarudrumāḥ

śrīkhaṇḍakarpūranagāḥ kalpavṛkṣā nagotamāḥ //
vāmanena tadā dṛṣṭāśchāyāvṛkṣāḥ surārcitāḥ

udayāstamane yeṣāṃ chāyā na pratihanyate //
teṣāṃ darśanamātreṇa sarvapāpakṣayo bhavet

ye janāḥ puṇyakarmāṇasteṣāṃ te dṛṣṭigocarāḥ //
etānpaśyanyayau vṛkṣāṃstato raivatakaṃ girim

yāvannirīkṣate tuṃgaṃ śikharaṃ tasya mūrddhani //
āścaryaṃ dadṛśe vipro mahallokabhayaṃkaram

dhūmajvalanamadhyasthānpuruṣānpaṃca paśyati //
kṛṣṇāṃgānkhecarānraudrānkṛṣṇāguruvibhūṣitān

sārameya samārūḍhānkarihastānsamekhalān //
khaṅgakheṭakahastāṃśca ḍamaruḍḍāmarasvanān///३५/
saghargharīkacaraṇanyāsanāditaparvatān //
phetkārabhāsurākārānkāśakuñcitamūrddhajān

naramāṃsavasāsārakavalavyagratālukān //
janagaṃdhasamājñānabhavatīvravilocanān

pañcāgnisādhanāvyāptadivyacakṣuḥ prabhāvataḥ //
devānpaśyati viprendro jñātakāryaparaṃparaḥ

ete kṣetrādhipāḥ pañca mahādevena nirmitāḥ //
mahābalā raivatake nivasaṃti girau sadā //

svecchācārānnarānmarttyānvārayati nage tathā //
hariṃ haraṃ nadīṃ devīṃ na paśyaṃti giriṃ yathā

dṛṣṭvā jñātvā stutiṃ cakre dhyātvā devaṃ maheśvaram //
jayaṃti duṣṭadaityeṃdrayuddhadhyānāṃkitaṃ vapuḥ //
bibhrati bhrātaro ye te paṃceṃdrasamavikramāḥ

rudravaktrodbhavā dakṣā dakṣādhvaravināśakāḥ //
svāvalīḍhāhutīnaṣṭabhītavāḍavanaṃditāḥ

kuṅkumāgarukarpūraliptāṃgāḥ suvibhūṣitāḥ //
madirāmodamattāṃganṛtyagītakarāḥ surāḥ

brahmāṃḍabhramaṇaśrāṃta svagaṃdhatrastasaṃcarāḥ //
manojavāḥ kāmagamā kṣetrapālā jayaṃti te

ityādivacanāttuṣṭā dvijasyāgre svayaṃ sthitāḥ //
ekapādo'smyahaṃ caiko dvitīyo giridāruṇaḥ

tṛtīyo meghanādastu siṃhanādaścaturthakaḥ //
paṃcamaḥ kālamegho'haṃ kurmaḥ kiṃ te vadasva tat

// //
// dvija uvāca // //
yadi tuṣṭā bhavaṃto me yadi deyo varo dhuvam //
aho āpralayaṃ yāvatsthātavyaṃ matpratiṣṭhitaiḥ

ekapādo giri taṭe praharṣātprathamaṃ sthitaḥ //
vasatau vasatā tena girau ca giridāruṇaḥ

pratiṣṭhitaḥ prasādyātha varado'sau svayaṃ sthitaḥ //
ujjayaṃtagirermūrdhni meghanādaḥ svayaṃ yayau

bhavānīśaṃkaraṃ ramyaṃ siṃhanādastathāviśat //
svayaṃ vastrāpathenaiva bhavasyāgre nirūpitaḥ

svaṇarekhānadītīre kālamegho mahābalaḥ //
sarvalokopakārārthaṃ tīrthaṃ saṃsthāpitaṃ purā

vāmanena svayaṃ gatvā kṣetrapālāstu pūjitāḥ //
purā yugādau rājeṃdra sarve devāḥ samāgatāḥ

surāṣṭradeśe saṃprāptāḥ puṇye raivatake girau //
rakṣārthaṃ sarvalokānāṃ vadhārthaṃ devavairiṇām

viṣṇoḥ kaṇṭhe tadā muktā jayamālā surottamaiḥ //
dāmodareti vikhyātaṃ dattaṃ nāmottamaṃ hareḥ

tatrādau kārtike śukle vāsare viṣṇuvallabhe //
upoṣya sahite devaistattīrthaṃ viṣṇunā kṛtam

sarvatīrthamayī puṇyā svarṇarekhā nadī sthitā //
bhuktimuktipradaṃ puṇyaṃ viṣṇulokapradāyakam

kṣālanaṃ sarvapāpānāṃ rogadāridryanāśanam //
dāmodaraṃ raivatake paramānaṃdadāyakam

ye paśyaṃti vimānaiste nīyaṃte viṣṇumaṃdire //
na gṛhe kārtikaḥ kāryo viśeṣādbhīṣmapaṃcakam

paṃcakāddvādaśī śreṣṭhā kāryā dāmodare jale //
prātaḥsnānaṃ prakarttavyaṃ saṃprāpte kārtike janaiḥ

māsopavāsaḥ karttavyo yatibhirbrahmacāribhiḥ //
satībhirvidhavābhiśca muktisthānamabhīpsubhiḥ

ekabhaktena naktena tathaivāyācitena ca //
upavāsevana kṛcchreṇa śākāhāreṇa vā punaḥ

saṃsevyaḥ kārttike viṣṇurdīpadānaparairnaraiḥ //
brahmacaryaparairmāso nīyate yadi mānavaiḥ

tadā viṣṇupure vāsaḥ kriyate viṣṇunā saha //
pañcopavāsāḥ karttavyāḥ saṃprāpte bhīṣmapaṃcake

ekādaśīṃ samārabhya paṃcamī pūrṇimādinam//
tadetatpaṃcakaṃ proktaṃ sarvapāpaharaṃ nṛṇām

sarveṣāmapi māsānāṃ pañcakātkārtikādapi //
ekādaśī kārtikasya puṇyā dāmodare kṛtā

miṣṭānnaṃ kārtike deyaṃ haviṣyaṃ saghṛtaplutam//
suvarṇaṃ rajataṃ vastraṃ toyamannaṃ phalāni ca

māsāṃte vividhaṃ deyaṃ gaustilāḥ kusumāni ca //
sarvadāneṣu yatpuṇyaṃ sarva tīrtheṣu yatphalam

aśvamedhādibhiryajñairgayāyāṃ piṃḍadasya yat //
tatphalaṃ jāyate nṝṇāṃ dṛṣṭe dāmodare nṛpa

ekādaśyāṃ kṛtasnāno deva pūjāparo bhavet //
snāpya pañcāmṛtenaiva tatastīrthodakena ca

kuṃkumāgaruśrīkhaṃḍakarpūrodakamiśritaiḥ //
pūjayitvā tataḥ puṣpaiḥ śatapatraiḥ sugaṃ dhibhiḥ

mālatīkusumaiḥ śubhrairbahubhistulasīdalaiḥ //
vastrayajñopavītaṃ ca dattvā dhūpaṃ pradhūpayet

dīpaṃ dadyāddhṛtenaiva tailenāpi ghṛtaṃ vinā//
naivedyaṃ vividhaṃ deyaṃ phalaṃ tāṃbūlameva ca

prāsādapūjā karttavyā dhvajadānādinā nṛpa //
gauḥ savatsā tato deyā saṃsārārṇavatāriṇī

tataḥ pradakṣiṇāṃ kṛtvā gītavāditranisvanaiḥ //
vedapāṭhapurāṇaiśca vyākhyādivyakathādibhiḥ

devāgre jāgaraḥ kāryo dīpo deyoṃ'tibhūmiṣu //
saptadhānyamayāḥ sapta parvatā dīpasaṃyutāḥ

phalatāṃbūlapakvānnapūritāḥ parikalpitāḥ //
vidvadbhiḥ śrotriyaiḥ śrāṃtairbrāhmaṇairgṛhamedhibhiḥ

strībhiśca naraśārdūla śrotavyā vaiṣṇavī kathā //
evaṃ jāgaraṇaṃ kāryaṃ rāgakrodhavivarjitaiḥ

kṛtvā jāgaraṇaṃ rātrāvudite sūryamaḍale //
pūrvāṃ saṃdhyāṃ tataḥ snātvā kṛtvā madhyāhnamācaret

devānpitṝnmanuṣyāṃśca saṃtarpya vidhipūrvakam//
kṛtvā śrāddhaṃ pitṝṇāṃ tu dadyāddānaṃ svaśaktitaḥ

devaṃ dāmodaraṃ pūjya puṣpadhūpādinā punaḥ //
narasiṃhaṃ suraṃ pūjya vainateyaṃ ca pūjayet

kṛtvā jāgaraṇaṃ rātrāvutthāpya madhusūdanam //
dvādaśībhuktimāsādya kāryaṃ pāraṇakaṃ naraiḥ

brāhmaṇānbhojayitvā ca sahitaḥ putrabāṃdhavaiḥ //
vikalāṃdhakṛpaṇānāṃ deyamannaṃ svaśaktitaḥ

dāmodare raivatake svarṇarekhānadījale //
evaṃ yaḥ kurute yātrāṃ tasya puṇyaphalaṃ śṛṇu

brahmaghnaśca surāpaśca grāmasīmāvilopakaḥ //
rājadrohī gurudrohī mithyāvratadharaśca yaḥ

kūṭasākṣyaprado yaśca yaśca nyāsāpahārakaḥ //
bālastrīghātako vipraḥ saṃdhyāsnānavivarjitaḥ

devabrahma svaharttā ca vedavikrayakārakaḥ //
kanyāvikrayakarttā ca devabrāhmaṇaniṃdakaḥ

viśvāsaghātako vipraḥ śūdrānnādo'tha lubdhakaḥ //
nāyakaḥ paradārāṇāṃ svayaṃdattāpahārakaḥ

parvamaithunasevī ca tathā vai setubhedakaḥ //
pariṇītāmṛtusnātāṃ svayaṃ yo nābhigacchati

brāhmaṇī vidhavā bālā na bhavecchrutadhāriṇī //
mahāpātakinaścaite tathānye bahavo nṛpa

svarṇarekhājale snātvā dṛṣṭvā dāmodaraṃ harim //
rātrau jāgaraṇaṃ kṛtvā mucyate sarvapātakaiḥ

na tu ye pāpakarmāṇaḥ samāyātāḥ prajāgare //
saṃsārasāgare tīrthe gacchaṃti na hareḥ puram

yathā yathā yāti naraḥ prajāgare tathātathā viṣṇupure viciṃtyate //
vāsaḥ surairvaiṣṇavalokahetave mṛdaṃgagītadhvaninādite gṛhe

gadāsi śaṃkhāridharāścaturbhujā daiteyadarpāpaharūpadhāriṇaḥ //
pragīyamānāḥ surasuṃdarībhiste yāṃti khaṃ khecaragātrasaṃgāḥ

vārāhakalpe prathamaṃ yugādau dāmodaro raivatake prasiddhaḥ //
saiṣā nadī yā saritāṃ variṣṭhā so'yaṃ hariryo bhuvanasya kartā

idaṃ purāṇaṃ paṭhate śṛṇoti naro vimānairmadhusūda nālaye //
devāṃganādattabhujaścaturbhujaḥ sa nīyate devagaṇairabhiṣṭutaḥ

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ saptame prabhāsa khaṇḍe dvitīye vastrāpathakṣetramāhātmye sārasvataproktatīrthayātrāvidhāne śrīdāmodaramāhātmyavarṇanaṃnāma paṃcadaśo'dhyāyaḥ