Skanda Purana · Chapter 5.76

// īśvara uvāca // //
ṣaṭsaptatitamaṃ devamaruṇeśvarasaṃjñakam //
viddhi pāpaharaṃ devi darśanātkāmadaṃ nṛṇām

purā devayuge devi prajāpatisute śubhe //
āstāṃ bhaginyau rūpeṇa samupete'dbhute'naghe

te bhārye kaśyapasyāstāṃ kadrūśca vinatā tathā //
prādāttābhyāṃ varaṃ prītaḥ prajāpatisamaḥ patiḥ

kaśyapo dharmapatnībhyāṃ mudā paramayā yutaḥ //
varātisargaṃ śrutvaiva kaśyapāduttamaṃ tu te

harṣādabhyadhikāṃ prītiṃ prāpatuḥ sma varastriyau //
vavre kadrūḥ sutānnāgānsahasraṃ tulyavarcasaḥ

dvau putrau vinatā vavre kadrūputrādhikau bale //
ojasā tejasā caiva vikrameṇādhikau ca tau

tasyai bharttā varaṃ prādāllapsyase putrakottamau //
evamastviti tāṃ cāha kaśyapo vinatāṃ tadā

yathā ca prārthitaṃ labdhvā varaṃ tuṣṭā'bhavattadā //
kṛtakṛtyā tu vinatā labdhvā vīryādhikau sutau

kadrūśca labdhvā putrāṇāṃ sahasraṃ tulyatejasām //
dhāryau garbhau prayatnena ityuktvā sa mahātapāḥ

te bhārye varasaṃhṛṣṭe kaśyapo vanamāviśat //
kālena mahatā kadrūrnāgānāṃ sā śatīrdaśa //
janayāmāsa cārvaṃgī dve cāṃḍe vinatā tadā

tayoraṃḍāni nidadhuḥ prahṛṣṭāḥ paricārikāḥ //
sopasvedeṣu bhāṃḍeṣu paṃcavarṣaśatāni ca

tataḥ paṃcaśate kāle kadrūputrā vinirgatāḥ //
aṃḍabhyāṃ vinatāyāstu mithunaṃ na vyadṛśyata

tataḥ putrārthinī devī vrīḍitā sā tapasvinī //
aṃḍaṃ bibheda vinatā tatra putraṃ dadarśa ha

pūrvārddhakāyasaṃpannamitareṇā prakāśitam //
sa putro roṣasaṃrabdhaḥ śaśāpaināmiti śrutam

yo'hamevaṃ kṛto mātastvayā lobhaparītayā //
śarīreṇāsamagreṇa tasmāddāsī bhaviṣyasi

paṃcavarṣaśatānyasyā yayā visparddhase sadā //
eṣa te ca suto mātardāsyādvai mokṣayiṣyati

yadyenamapi mātastvaṃ māmivāṃḍavibhedanāt //
na kariṣyasyanaṃgaṃ vā putraṃ cāti tarasvinam

pratipālayitavyaste janmakālo'sya dhīrayā//
viśiṣṭabalamīpsaṃtyā paṃcavarṣaśatānyataḥ

evaṃ śaptvā tato devi vinatāṃ mātaraṃ svakam //
aruṇo vilalāpātha vāṣpaśokapariplutaḥ

hāhā mayā nṛśaṃsena mātā svajananī svakā //
śaptā vināparādhena kathaṃ yāsyāmi sadgatim //
mātā dehāraṇiḥ puṃsāṃ mātā duḥkhasahā parā

garbhakleśe paraṃ duḥkhaṃ mātā jānāti yādṛśam //
vātsalyaṃ cādhikaṃ māturdṛśyate na tu paitṛkam

gurūṇāmeva sarveṣāṃ mātā gurutarā smṛtā //
ekasyāpi sutasyaiva na dṛṣṭā niṣkṛtiḥ śrutau

yadi piṃḍapradānaṃ tu gayāyāṃ kurute sutaḥ //
gate pitari paṃcatvaṃ mātā putrasya nirvṛtiḥ //
na ca mātṛvihīnasya mamatvaṃ kurute pitā

vikalo mātṛhīnastu putro hi procyate tadā //
yadā sa vṛddho bhavati tadā bhavati duḥkhitaḥ //
tadā śūnyaṃ jagatsarvaṃ yadā mātā viyujyate

so'haṃ pāpasamācāro jāto mātṛvihiṃsakaḥ //
mariṣyāmi na saṃdehaḥ sādhayitvā hutāśanam

jāto'haṃ vikalāṃgastu prākkṛtenaiva karmaṇā //
na mātā kāraṇaṃ yasmātsvakīyaṃ karma bhujyate //

evaṃ vilapatastasya kaśyapasya sutasya ca //
aruṇasya viśālākṣi nāradaḥ samupāgataḥ

dṛṣṭvāruṇaṃ suduḥkhārttaṃ vilapaṃtaṃ punaḥ punaḥ //
pratyuvāca prasannātmā nāradaḥ prahasanniva

aruṇo'yamaho rauti kaśyapasyātmasaṃbhavaḥ //
vinatāyāḥ suto jyeṣṭhaḥ saṃbhūtastapasāṃ nidhiḥ //

utpādito'yamalpāhairarddhakāyo mahābalaḥ //
enamāśvāsayiṣyāmi vinatāgarbhasaṃbhavam //
mohena vilapaṃtaṃ ca śreyo me bhavitā dhuvam //

iti saṃciṃtya manasi vākyairmadhvamṛtopamaiḥ //
pratyuvācāruṇaṃ tatra nārado dvijasattamaḥ

tāta kaśyapadāyāda vinatāgarbhasaṃbhava //
tejorāśe durādharṣa saṃtāpaṃ mā kṛthā vṛthā

bhāvino'rthā bhavaṃtīha duḥkhasya ca sukhasya ca //
yattvayā vinatā śaptā rahasyaṃ devanirmitam//

yadi testi ghṛṇā citte śaptātmajananī tvayā //
tadā gaccha mamādeśānmahākālavanaṃ śubham

uttare devadevasya yātreśasya ca puṇyadam//
vidyate tridaśaiḥ pūjyaṃ sarvadā sarvadaṃ śivam

aruṇastvevamuktastu nāradena mahātmanā //
ājagāma kṣaṇārddhena mahākālavanaṃ śubham

dadarśa tatra talliṃgaṃ tejaḥkūṭopamaṃ śubham //
pūjayāmāsa vidhivatpuṣpairbhāvasamanvitaḥ

liṃgenokto'ruṇo devi sārathyaṃ kuru sarvadā //
sūryasya bhramatastasya tvattulyo nāsti sārathiḥ

mayā dattaṃ tu sāmarthyaṃ sūryasya purataḥ sadā //
udayaste'ruṇa prāgvai paścātsūrya udeṣyati

tvannāmnā triṣu lokeṣu khyāto'hamaruṇeśvaraḥ //
bhaviṣyāmi na saṃdeho nṛṇāmarthapradāyakaḥ

ye māṃ paśyaṃti satataṃ tvannāmnā cāruṇeśvaram //
te yāsyaṃti paraṃ sthānaṃ dāhapralayavarjitam

modiṣyaṃti kulaiḥ sārddhaṃ pitṛmātṛsamudbhavaiḥ //
kalpakoṭisahasraṃ tu ye paśyaṃti samāhitāḥ

na duḥkhaṃ jāyate teṣāṃ ye paśyaṃti raverddine//
saṃsārasāgarotthaṃ vai yāvadiṃdrāścaturdaśa

yaḥ paśyati caturdaśyāṃ kṛṣṇāyāmaruṇeśvaram

sa neṣyati pitṝnsvarge narakasthānna saṃśayaḥ //
saṃkrāṃtau ravivāre ca yaḥ paśyedaruṇeśvaram //
śuṃḍīrasvāmino yātrā kṛtā tena na saṃśayaḥ

ityuktastena liṃgena vinatānaṃdanastadā//
āgataḥ kṛtakṛtyātmā yatra devo divaspatiḥ

asya liṃgasya māhātmyātkaśyapasyātmasaṃbhavaḥ //
aruṇo dṛśyate vyomni sūryasya purataḥ sadā

eṣa te kathito devi prabhāvaḥ pāpanāśanaḥ //
aruṇeśvaradevasya puṣpavaṃteśvaraṃ śṛṇu

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvantyakhaṇḍe caturaśītiliṅgamāhātmye'ruṇeśvaramāhātmyavarṇanaṃnāma ṣaṭsaptatitamo'dhyāyaḥ