Skanda Purana · Verses 5.70-2

// īśvara uvāca // //
śṛṇu saptatikaṃ devaṃ durddhareśvaramīśvaram //
yasya darśanato devi naraḥ pāpaiḥ pramucyate

durddharṣonāma rājābhūnnepālaviṣaye purā //
puṇyaketuryaśasvī ca satyasaṃdho dṛḍhavrataḥ

tisrastasyābhavanbhāryāstattulyāḥ sumanoharāḥ //
viharanta vanodyāne vasante pṛthivīpatiḥ

kadā mṛgarasāviṣṭo devādvai vātaraṃhasā//
turageṇohitaḥ prāpa vanaṃ rucirapādapam

gajeṃdramṛgaśārdūlasiṃhasaṃbarasaṃkulam //
ṛkṣavānaravārāhagaṇḍakādivirājitam

tasminvane suvistīrṇaṃ kadalīkhaṃḍamaṃḍitam //
haṃsakāraṃḍavākīrṇaṃ cakravākopaśobhitam

dadarśa darpaṇasvacchaṃ saro nīrajarājitam //
snātasiddha vadhūvṛndakucakuṃkumapiṃjaram

dadarśa kanyāṃ tatraiva kānanasyeva devatām //
sa tāṃ dṛṣṭvā sucārvaṃgīṃ manmathena prapīḍitaḥ

citranyasta iva kṣipramabhūdvismayaniścalaḥ //
sā bhujaṃgīva saṃkṛṣṭā mantreṇevāṃtikaṃ yayau

kandarpakoṭisadṛśaṃ viśrāntaṃ nṛpamabravīt //
sutāṃ māṃ viddhi rājendra kalpasya prāṇavallabhām

taporatasya śāṃtasya sarvadā brahmacāriṇaḥ //
madarthe prārthyatāṃ vipra sa māṃ tubhyaṃ pradāsyati

iti tasyā vacaḥ śrutvā manmathenākulīkṛtaḥ //
lajjāṃ tyaktvā sa bhūpālo yayāce vijane ca tām

mama prāṇavyayaḥ subhrūstvāṃ vinā samupasthitaḥ //
kāryākāryavicāro hi kasya jīvitaśāṃtaye

tyajyate prāptamamṛtaṃ yadetadbuddhilāghavam //
ko jānīte pare loke kasya kiṃ nu bhaviṣyati //

bhaja māmanavadyāṃgi tavetadvadanāmṛtam//
na pāyayasi cenmahyaṃ mṛtaṃ jānīhi me priye

svayaṃ pibāmi cedviddhi paralokagataṃ hi mām //
śrutveti cakitā tanvī provāca vinayānvitā

bhraṣṭāyāṃ mayi tātasya vinaṣṭe kanyakāphale //
kulaṃ patati naḥ sarvaṃ tasmādetadvici ntyatām

yadi te paramaṃ prema mamopari mahīpate //
madarthe prārthyatāṃ vipra sa māṃ nṛnaṃ pradāsyati

tasyāstadvacanaṃ śrutvā nānyathā me bhaviṣyati //
jñātvā kanyāṃ dvijasyaiva kalpasya brahmacāriṇaḥ

gatvā yayāce praṇataḥ sthitaṃ nijatapovane //
munīndraścaṃdravadanāṃ sa cāsmai tāṃ dadau mudā

tatraiva saṃgato rājā manmathena vaśīkṛtaḥ //
reme ramaṇakairyogairna sasmāra nijaṃ puram

kadalīkhaṇḍakuñjeṣu ramyāsu vanarājiṣu //
bahulāmrakadaṃbeṣu rājā bheje navāṃ vadhūm //
siṣeve cāru surataṃ sa vidagdho'timugdhayā

evaṃ hi vasatastasya durddharṣasya varā nane //
ājagāma sudurddharṣo rākṣaso'tibhayaṃkaraḥ

jvalito vikaṭākāro daṃṣṭrotkaṭakaṭānanaḥ //
taṃ nṛpaṃ mohayitvā tu tarasā taralekṣaṇām //
jahāra manmathāviṣṭo rūpayauvanaśālinīm

rājā ca tāṃ hṛtāṃ dṛṣṭvā viyogaviṣamūrchitaḥ //
smṛtvāsmṛtvā sucārvaṃgīṃ vilalāpākulendriyaḥ //

hā priye premapīyūṣe praṇayāmṛtadīrghike //
hā sundari viśālākṣi vakva gatā māṃ vihāya vai

punarindumivānaṃdaṃ kadā drakṣyāmi te mukham //
iti pralāpamakarotsmaraṃstāṃ cāruhāsinīm //
unmatta iva babhrāma tatra tatra smarāturaḥ

evaṃ vilapatastasya durdarṣasya nṛpasya tu //
ājagāma tamuddeśaṃ kalpo brāhmaṇasattamaḥ //
dadarśa nṛpatiṃ tatra bhramaṃtaṃ bhramaraṃ yathā

jñātvā jāmātaraṃ samyaksamāśvāsya vaco'bravīt //
ehi durddharṣa rājendra gahanā karmaṇo gatiḥ //
kva gato hi mahīpāla nepālaviṣayastava

kulīnā rūpavatyaśca tisro bhāryāḥ kva vai gatāḥ //
kva te rājyaṃ gataṃ bhūpa kutra putrī gatā mama

sarvaṃ vinaśvaraṃ loke gandharvanagaropamam //
anityaṃ jīvitaṃ bhūpa rājyaṃ vai budbudopamam

evamāśvāsito rājā kalpena ca punaḥpunaḥ //
sasmāra tāṃ sucārvaṃgī manmathena prapīḍitaḥ

brūhi me bhagavansamyagyadi te'sti dayā mayi //
kathaṃ rājyaṃ svakīyaṃ syātkathaṃ me suhṛdāgamaḥ

tisro bhāryāḥ kathaṃ vipra paśyāmi pṛthivītale //
lāvaṇyāmṛtaśālinyastava putryā dvijottama //
kathaṃ samāgamo bhūyo bhaviṣyati mayā saha

iti tasya vacaḥ śrutvā vipreṇoktaṃ varānane//
gaccha bhūpāla nepālaṃ mahākālaṃ tato vraja

tasminkṣetre tīrthavare liṃgaṃ sarvārthasādhakam //
vidyate yatra sūryeṇa tapastaptaṃ suduṣkaram

śiprāyāstu taṭe ramye puṇye brahmeśapaścime//
tasya darśanamātreṇa tavābhīṣṭaṃ bhaviṣyati

kalpasya vacanaṃ śrutvā satvaro nṛpasattamaḥ //
nepālaṃ ca tato gatvā samāśvāsya suhṛjjanam

sāṃtaḥpuraparīvāro mahākālavanaṃ gataḥ //
sarvadā sarvasiddhīnāmāśrayaṃ viṣayaṃ śriyaḥ

tatra snātvā jale puṇye śiprāyāścāśusiddhide //
sūryeṇārādhitaṃ liṃgaṃ dadarśa nṛpasattamaḥ

pūjayāmāsa ratnaiśca divyairvastraiḥ subhūṣaṇaiḥ //
karpūreṇa sugandhena liṃgapūjā kṛtā tadā

muktāphalaiḥ sutāraiśca jaladhārābhireva ca //
bhaktyā nanartta tasyāgre saṃstuvanvividhaiḥ stavaiḥ

śuśrāva śrotrapīyūṣaṃ gītaṃ devagṛhe śubhe //
tacchrutvā kautukāviṣṭo dhvaniṃ śrutvā manoramām //
priyāmapaśyattatrasthāṃ lāvaṇyalalanāvadhim

tāṃ dṛṣṭvā vismayotphullalocanastanmayo'bhavat //
kṣipraṃ taddarśanenaiva smareṇa taralīkṛtaḥ

jñātvā me saiva patnīyaṃ dṛṣṭā devaprasādataḥ //
sāpi lāvaṇyanalinī rājahaṃsaṃ vilokya tam

kṣipraṃ pulikitā tasyā virarāja kucasthalī //
etasminnaṃtare devi vāṇī liṃgātsamutthitā

viśvāvasoḥ siddhapateḥ sutaiṣā prāṇavallabhā //
kalpena pālitā samyastvadarthaṃ nṛpasattama

ānītā te mayā patnī hatvā taṃ rākṣasādhi pam //
gṛhāṇa ca mayā dattāṃ bhuṃkṣva rājyamakaṇṭakam

ityukto'sau gato devi labdhvā bhāryāṃ priyāṃ tadā //
sāṃtaḥpuraparīvāro liṃgasyāsya prabhāvataḥ

ārādhito nareṃdreṇa durddharṣeṇa mahātmanā //
tadāprabhṛti devo'yaṃ durddharṣeśvarasaṃjñakaḥ //
triṣu lokeṣu vikhyāto vāṃchitārthaphala pradaḥ

ye paśyaṃti viśālākṣi durddharṣeśvarasaṃjñakam //
te durddharṣā bhaviṣyaṃti śatrūṇāṃ samare sadā

saṃkrāṃtau ravivāre ca grahaṇe caṃdra sūryayoḥ //
gatvārcayaṃti ye devi devaṃ durddharṣamīśvaram//
te prayāṃti vimānena madīyaṃ sthānamuttamam

pāpācārāśca ye jīvā duṣkarmaniratā narāḥ //
mucyaṃte pātakātsadyo durddhaṣeṃśvaradarśanāt

darśanātsparśanātsadyo nāmasaṃkīrtanādapi //
brahmahatyāsahasraṃ hi tatkṣaṇādeva naśyati //

kṛtaghno niṃdako duṣṭaḥ pāpakarmā durātmavān //
paradārarataścauro brahmaghno gurutalpagaḥ //
mucyate sarvapāpebhyo durddharṣeśvaradarśanāt

ayane viṣuve caiva saṃprāpte somaparvaṇi //
ye paśyaṃti ca durddharṣaṃ snātvā śiprājale śubhe //
gaṃgāyāstriguṇaṃ puṇyaṃ jāyate nātra saṃśayaḥ

tatra yaddīyate dānaṃ tasya saṃkhyā na vidyate //
pitarastoṣitāstena ātmā vai toṣitastataḥ

kalpakoṭisahasraṃ tu matpure pūjito vaset //
yadā yāti ca bhūloke tadāsau bhūpatirbhavet

adhṛṣyaḥ śatruvargeṇa phalaṃ prāpnoti cākṣayam //
padaṃ yattridaśairvaṃdyaṃ punarāvṛttivarjitam //

eṣa te kathito devi prabhāvaḥ pāpanāśanaḥ //
durddharṣeśvaradevasya prayāgeśamataḥ śṛṇu

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśīti sāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvaṃtyakhaṇḍe caturaśītiliṃgamāhātmya umāmaheśvarasaṃvāde durddharṣeśvaramāhātmyavarṇanaṃnāma saptatitamo'dhyāyaḥ