Skanda Purana · Verses 5.69-2

īśvara uvāca/// //
ekonasaptatiṃ devi śṛṇu pārvati yatnataḥ //
yasya darśanamātreṇa saṃgamo jāyate sadā

kaliṃgaviṣaye devi subāhurnāma pārthivaḥ//
babhūva bhuvi vikhyāto yajvā paramadhārmikaḥ

tasya patnī viśālākṣī duhitā dṛḍhadhanvanaḥ //
kāṃcīpuranivāsasya kṣātravrataratasya ca

parasparānurāgatvātparā prītirabhūttayoḥ //
tasya rājñaḥ śiro'rttistu madhyāhne jāyate sadā

āyurvedavidāṃ mukhyaiḥ śarīrasya cikitsakaiḥ //
taiḥ praṇītāḥ priye yogā vyathāvṛddhirdinedine

evaṃ bahutare kāle gate devi mahīpatim //
pratyuvāca viśālākṣī bhartturduḥkhena pīḍitā

kathameṣā śiroroge jarā te pṛthivīpate //
vaidyāśca bahavo deva nānāśāstraviśāradāḥ //
prayataṃte'sya nāśāya tathāpyeṣa na śāmyati

evaṃ sa priyayā proktaḥ subāhuḥ pṛthivīpatiḥ //
pratyuvāca priyāṃ bhāryāṃ premṇā praṇayavatsalām

sukhaduḥkhāśrayaṃ devi śarīraṃ sarvadehinām //
pūrvakarmānusāreṇa sukhaṃ duḥkhaṃ ca jāyate

iti saṃbodhitā rājñī tena rājñā varānane //
punaḥ provāca hārddena tamevārthaṃ suduḥkhitā

yadā sā vāritātyarthaṃ pṛcchatyeva punaḥpunaḥ //
tadā rājā prahasyaiva tāṃ ca rājñīmuvāca ha

yadi tvaṃ śrotukāmāsi rogasyāsya samudbhavam //
kāraṇaṃ tattvato devi nākhyāsyāmyahamatra vai

mahākālavanaṃ gatvā siddhagaṃdharvasevitam //
tatra te kathayiṣyāmi yadi kautūhalaṃ tava

śvaḥ prabhāte gamiṣyāmi tvayā sārddhaṃ śucismite //
iti tasya vacaḥ śrutvā sā rājñī vismitā sthitā//
utsukā gamanārthāya mahākālavanaṃ śubham

atha sā rajanī vṛttā prabhāte nṛpasattamaḥ //
pratasthe bhāryayā sārddhaṃ sainyena mahatā vṛtaḥ

ājagāma krameṇaiva mahākālavanaṃ śubham //
āvāsaṃ vidadhe dhīmācchiprātīre nṛpastadā

pātālavāhinī tatra gaṃgā tripathagāminī //
dvitīyā nīlagaṃgā ca śiprayā saha saṃgatā

tāsāṃ ca saṃgamastatra talliṃgaṃ saṃgameśvaram //
pūjitaṃ gaṃgayā sārddhaṃ śiprayā nīlagaṃgayā

atha prāpte subāhau ca sā rājñī vismayānvitā //
papraccha praṇayopetā kathyatāmatra kāraṇam //
yattvayoktaṃ purā deva kathayiṣyāmi tatra vai

evamuktaḥ subāhustu priyayā pṛthivīpatiḥ //
pratyuvāca priyāṃ premṇā prahasya ca punaḥpunaḥ

sukhaṃ svapihi bhadrāṃgi śrāṃtā vayamaniṃdite //
prabhāte kathayiṣyāmi śirorogasya kāraṇam

atha sā rajanī vṛttā prabhāte nṛpasattamaḥ //
kathayāmāsa māhātmyaṃ devasya parameṣṭhinaḥ

ahamāsaṃ kuśūdrastu sarvadā vedaniṃdakaḥ //
viśvāsaghātako nityaṃ tvamapyevaṃ tathāvidhā

putro jātastu duḥśīlo devabrāhmaṇavaṃcakaḥ //
kurūpaḥ karkaśo duṣṭaḥ prakṛtyā pāpapūruṣaḥ

atha dīrgheṇa kālena dvādaśābdaṃ bhayāvahā //
anāvṛṣṭistu saṃjātā sarvaprāṇibhayaṃkarī

viyogastu tvayā prāpto mayā sārddhaṃ sutena ca //
tato'haṃ duḥkhasaṃtapto vairāgyaṃ paramaṃ gataḥ

icchatā nidhanaṃ sadyo mayā proktamidaṃ vacaḥ //
mama puṇyavihīnasya pāpadhyānaratasya ca

sutena bhāryayā sārddhaṃ saṃgamo durlabhaḥ punaḥ //
kathaṃ svapiti pāpiṣṭhaḥ kṛtvā pāpaṃ sudāruṇam

kuṭuṃbārthe karotyevamekākī nistaratyasau //
dharma eva paro baṃdhurdharma eva parā gatiḥ//
dharmeṇa sādhyate sarvaṃ tasmāddharmaṃ samāśrayet

iti ciṃtayato'tyarthaṃ mama prāṇā gatāḥ priye //
vividhā yātanā prāptā mayā narakakoṭiṣu

aṃtakāle'pi dharmasya praśaṃsā yā mayā kṛtā //
matsyo'haṃ tena puṇyena jātaḥ śiprājale śubhe

tvaṃ ca śyenī tato jātā tasminneva vanottame //
prāvṛṭkāle'tha saṃprāpte āśleṣānugate ravau

nadītrayarayeṇaiva niḥsṛto'haṃ jalāttataḥ //
tvayā śirasi saṃprāpto nakhairviddho'smi suṃdari

ānīto'haṃ tvayā devi saṃgameśvarasaṃnidhau //
kaivartairnidhanaṃ prāptaṃ tvayā sārddhaṃ varānane

mriyamāṇena me dṛṣṭo devo'sau saṃgameśvaraḥ //
śiprayā snāpito'tyarthaṃ gaṃgayā nīlagaṃgayā

tasya darśana mātreṇa jāto'haṃ pṛthivīpatiḥ //
kaliṃgaviṣaye devi sarvabhūpālavaṃditaḥ

sutā tvaṃ vallabhā jātā kāṃcīpuranivāsinaḥ //
kṣātravrataratasyaiva subhagā dṛḍhadhanvanaḥ

āvāṃ rājatvamāpannau tasya liṃgasya darśanāt //
tvayā kararuhairviddho mārito laguḍaiśca taiḥ

madhyāhne kadanaṃ smṛtvā tato me śirasi vyathā //
smarāmi jātimātmīyāmasya devasya darśanāt

etatte kathitaṃ devi pṛṣṭo'haṃ yattvayā purā //
gaccha suṃdari bhadraṃ te yatra te varttate manaḥ

sthātavyaṃ ca mayātraiva sevyo'sau saṃgameśvaraḥ

tataḥ sā niravadyāṃgī nīlotpalavilocanā //
karuṇaṃ susvaraṃ kṛtvā bharttāra midamabravīt

mayāpi saṃsmṛtaṃ deva pūrvajanmani ceṣṭitam //
asya liṃgasya māhātmyāttiryagyonigatāvapi

prāptāvāvāṃ manuṣyatvaṃ nirmaleṣu kuleṣu ca //
prāptā śrīratulā loke prāptaṃ rājyamakaṃṭakam

prāptā bhāryā priyāhaṃ te tvaṃ ca prāpto mayā nṛpa //
khyātoyaṃ triṣu lokeṣu nāmataḥ saṃgameśvaraḥ

asya devasya māhātmyādviyogo na bhaviṣyati //
yathā kṛṣṇasya lakṣmyā ca pārvatyā ca śivasya ca

punaḥ praṇamya praṇatā sahasā manmathākulā //
bharttā subāhurme bhūyādanyasminniha janmani

tava devaprasādena yadi tvaṃ saṃgameśvaraḥ //
tato vilokya sonmeṣaṃ kusumeṣutaraṃgitām //
kāṃtāṃ pibanniva dṛśā prāha tāṃ taralekṣaṇām

sahajenābhijanyena guṇaiḥ kāṃtyā vibhūṣitā //
mayā prāptā viśālākṣi prāptaṃ majjanmanaḥ phalam

tatastāṃ bhayasaṃtrastāṃ kaṃpitādharapallavām//
gṛhītvā ca kare kāṃtāṃ jagāmāṃtaḥpuraṃ nijam

vadankaṃdarpasarpeṇa daṣṭo'haṃ daivato'dhunā//
cacāra tatra niḥsāraṃ saṃsāraṃ kalayandhiyā

pure mama varārohe ciraṃ reme tayā saha//
evaṃ rājā priyāṃ prāpya nivedya ca nijāṃ kathām

bheje rājyaṃ tayā sārddhaṃ vistāritamahotsavaḥ //
aśāśvatamidaṃ jñātvā arthibhyo'pi dadau dhanam

apūrvatyāginā tena trailokyaṃ vismayaṃ yayau //
rājyaṃ kṛtvā ciraṃ kālaṃ sabhāryo nṛpasattamaḥ

bhuktvā ca vipulānbhogāṃstasmim̐lliṃge layaṃ gataḥ //
ato devi suvikhyāto devo'sau saṃgameśvaraḥ

yaḥ paśyetparayā bhaktyā talliṃgaṃ saṃgameśvaram //
na viyogo bhavettasya putrabhrātṛpriyādibhiḥ // /

niyamena tu yaḥ paśyettalliṃgaṃ saṃgameśvaram //
rājasūyasahasrasya phalaṃ tasyādhikaṃ bhavet

gāṃgaṃ ca saphalaṃ puṇyaṃ yāmunaṃ nāmardaṃ tathā// /
jāyate cāṃdrabhāgaṃ ca saṃgameśvaradarśanāt

yaḥ paśyecchrāvaṇe māsi talliṃgaṃ saṃgameśvaram //
kārtikasvāmino yātrā kṛtā tena na saṃśayaḥ // /

māsi cāśvayuje devaṃ yaḥ paśyetsaṃgameśvaram//
kṛtaṃ tena sahasraṃ tu vājapeyaṃ varānane

yaḥ paśyetkārttike māsi talliṃgaṃ saṃgameśvaram// /
rājasūyasahasraṃ tu kṛtaṃ tena na saṃśayaḥ

caturo vārṣikānmāsānyaḥ paśyetsaṃgameśvaram //
sa yāti paramaṃ sthānaṃ mamābhīṣṭataraṃ priye

/
eṣa te kathito devi prabhāvaḥ pāpanāśanaḥ //
saṃgameśvaradevasya śṛṇu durddharṣamīśvaram

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvantyakhaṇḍe caturaśītiliṃgamāhātmye saṃgameśvaramāhātmyavarṇanaṃnāmaikonasaptatitamo'dhyāyaḥ