Skanda Purana · Chapter 5.69

// sanatkumāra uvāca // //
bhūyaḥ śṛṇu paraṃ tīrthaṃ sarvatīrthaphalapradam //
kīrtitaṃ brahmaṇā pūrvaṃ mārkaṃḍeyasya pṛcchataḥ

śṛṇu vatsa mahīpṛṣṭhe śiprā divyatarā nadī //
tasyāstīre varaṃ tīrthaṃ karkarājetiviśrutam

yasya darśanamātreṇa mahāpāpakṣayo bhavet //
vikārā mānasāḥ sarve caṃdro mānasasaṃbhavaḥ

tasya sthāne gato bhānuryāmyāyanakaraḥ paraḥ//
ṛtutrayaṃ samākhyātaṃ vidhūmrārcistaducyate

tatra mṛtāḥ pravartaṃte yogino'pi paraṃtapa//
cāturmāsye harau supte ye narā vratavarjitāḥ

na teṣāṃ sadgatirvatsa satyameva bravīmi te //
cāturmāsye mṛtā ye ca ye mṛtā dakṣiṇāyane

teṣāmuddharaṇārthāya tīrthametadvinirmitam //
karkarāja iti khyātaṃ sarvalokeṣu gīyate

// mārkaṇḍeya uvāca // //
bhagavanbhavatā sarvaṃ nirmitaṃ viśvamūrtinā //
carācaramidaṃ viśvaṃ jagatsarvaṃ jagatpate

cātumāsye harau supte dharmā''cāravidhiḥ smṛtaḥ //
tadahaṃ śrotumicchāmi tvatto brahmavidāṃ vara

// brahmovāca // //
śṛṇu vatsa paraṃ puṇyaṃ cāturmāsyaphalaṃ śubham //
yacchutvā bhārate khaṇḍe nṛṇāṃ muktirna durlabhā

muktiprado'yaṃ bhagavānsaṃsārottārakāraṇaḥ //
yasya smaraṇamātreṇa sarvapāpakṣayo bhavet

mānuṣyaṃ durlabhaṃ loke tatrā'pi ca kulīnatā //
tatrā'pi saṃyamitvaṃ ca tatra satsaṃgamaḥ śubhaḥ

satsaṃgamo na yatrā'sti viṣṇubhaktirvratāni na //
cāturmāsye viśeṣeṇa viṣṇuvratakaraḥ śubhaḥ

cāturmāsye 'vratī yastu tasya puṇyaṃ nirarthakam//
sarvatīrthāni dānāni puṇyānyāyatanāni ca

viṣṇumāśritya tiṣṭhaṃti cāturmāsye samāgate //
sa viṣṇurāśrito nityaṃ karkarājaṃ sutīrthakam

supuṣṭena ca dehena jīvitaṃ tasya śobhanam //
cāturmāsye samāyāte hariryenā'rcitastadā

kṛtārthāstasya vibudhā yāvajjīvaṃ varapradāḥ //
saṃprāpya mānuṣaṃ dehaṃ cāturmāsye parāṅmukhaḥ

tasya pāpaśatānyāhurdehasthāni na saṃśayaḥ //
mānuṣyaṃ durlabhaṃ loke haribhaktiśca durlabhā

cāturmāsye viśeṣeṇa supte deve janārdane//
cāturmāsye naraḥ snātvā karkarātre dvijottama /
dehaśuddhiṃ vidhāyā''dau muktimārgamavāpnuyāt

tatrā'pi nirjhare kūpe taḍāge vā sarasyapi//
tasmāttadadhikaṃ puṇyaṃ samākhyātaṃ surāsuraiḥ

teṣu yaḥ snāti vai nityaṃ tasya pāpakṣayo bhavet

tasmānnadyadhikā puṇyā samākhyātā surāsuraiḥ //
puṣkare ca prayāge ca yatra kvā'pi mahājale

cāturmāsye tu yaḥ snāti puṇyasaṃkhyā tato'dhikā// //
revāyāṃ bhāskare kṣetre prācyāṃ sāgarasaṃgame

ekāhamapi yaḥ snāti cāturmāsye na duḥkhabhāk//
dinatrayaṃ ca yaḥ snāti narmadāyāṃ samāhitaḥ

supte deve jagannāthe pāpaṃ yāti sahasradhā//
pakṣamekaṃ tu yaḥ snāti godāvaryāṃ dinodaye

sa bhittvā karmajaṃ dehaṃ yāti viṣṇoḥ salokatām//
avaṃtyāṃ karkarāje tu sākṣādviṣṇurbhavennaraḥ//
kṣaṇamekaṃ kṣaṇārdhaṃ vā cāturmāsye 'tilaṃghayet

tilodakenāmalasaṃyutena bilvodakenāpi ca majjayedyaḥ //
na tasya jānāmi phalādhikaṃ vai kiṃ tasya kīdṛṅmunibhiḥ praṇītam

gaṃgāṃ smarati yo nityamudapānasamīpataḥ //
tadgāṃgeyajalaṃ jātaṃ tena snānaṃ samācaret

gaṃgā'pi devadevasya caraṇāṃ'guṣṭhavāhinī //
pāpahā sā sadā proktā cāturmāsye viśeṣataḥ

cāturmāsye jalagato devo nārāyaṇo bhavet //
sarvatīrthā'dhikaṃ snānaṃ viṣṇutejoṃ'śasaṃgatam

snānaṃ daśavidhaṃ kāryaṃ viṣṇunāmnā mahāphalam //
supte deve viśeṣeṇa naro devatvamāpnuyāt

vinā snānaṃ tu yatkarma puṇyakāryamayaṃ śubha m //
kriyate viphalaṃ brahmaṃstadgṛhṇanti hi rākṣasāḥ

snānena satyamāpnoti satye dharmaḥ sanātanaḥ //
dharmānmokṣapathaṃ prāpya punarnaivāvasīdati //

ye cādhyātmavidaḥ puṇyā ye ca vedāṃtapāragāḥ //
sarvadānapradāne ca teṣāṃ snānena śudhyati

kṛtasnānasya hi harirdehamāśritya tiṣṭha ti //
sarvakriyāphalaṃ yeṣu saṃpūrṇaphaladaṃ bhavet

sarvapāpavināśāya devatātoṣaṇāya ca //
cāturmāsye jalasnānaṃ sarvapāpakṣayāvaham

niśāyāṃ caiva na snāyātsaṃdhyāyāṃ grahaṇaṃ vinā //
uṣṇodakena na snāyādrātrau śuddhirna jāyate

bhānusaṃdarśanācchuddhirvihitā sarvakarmasu //
cāturmāsye viśeṣeṇa jalaśuddhistu bhāvinī

aśaktyāṃ tu śarīrasya bhasmasnānena śudhyati //
maṃtrasnānena vipreṃdra viṣṣupādodakena vā

nārāyaṇā'grataḥ snānaṃ kṣetre tīrthe nadīṣu ca //
viśeṣato'pi śiprāyāṃ tīrthe karkābhidhe vare

yaśca snāti naro nityaṃ sa yāti vaiṣṇavaṃ padam//
tasmāttvaṃ bhārgavaśreṣṭha tatra gacchasva mā ciram

pṛthivyāṃ yāni tīrthāni puṇyānyāyatanāni ca //
tāni sarvāṇi tiṣṭhaṃti karkarājajale sadā

karkasthe ca divānāthe snānaṃ kurvaṃti ye narā //
na teṣāṃ punarāvṛttiḥ kalpakoṭiśatairapi

cāturmāsyaṃ samāsādya tatraiva nivasāmya ham //
nāsti revāsamā puṇyā nadī brahmāṃḍabhūtale

maheśānnā'paro devo muktido na janārdanāt //
ujjayinīsamā nāsti purī kāmavara pradā

karkarājasamaṃ tīrthaṃ nāsti vatsa mahītale //
yasya darśanamātreṇa muktibhāgī bhavennaraḥ

evaṃ vyāsa samākhyātaṃ brahmaṇā bhārga vāya ca //
tasmātsarvaprayatnena mahākālavanaṃ vraja

asmākaṃ cā'pi tatraiva sthānaṃ paramaśobhanam //
cāturmāsye harau supte yāvadyāyātprabo dhinī

tāvatkālaṃ hi tatraiva muktireva na saṃśayaḥ //
cāturmāsye harau supte jahāti cetkalevaram

yamaloke ciraṃ vāso jāyate nā'tra saṃśayaḥ //
tasmāttulasikābhāge śāligrāme surālaye

ātmānaṃ hi paṇīkṛtya tatraiva saṃniyojayet //
yāvatprabodhinī caiti dvādaśī dvijsattama

paścādghṛtasuvarṇena mocayitvā svakaṃ nayet //
cāturmāsyodbhavaṃ doṣaṃ bādhate na ca mānavam

yasya śiprodake snānaṃ karkarāje'nujāyate //
evaṃ vyāsa varaṃ tīrthaṃ sarvatīrthaphalapradam

pṛthivyāṃ yāni tīrthāni saritaḥ sāgarāśca ye //
te sarve ca samāyāṃti cāturmāsye dvijottama

tasmācca tadvaraṃ tīrthaṃ karkarāja iti smṛtam

ya etāṃ vai kathāṃ puṇyāṃ śṛṇvaṃti śrāvayaṃti ca //
na teṣāṃ jāyate doṣaścāturmā syodbhavaḥ kadā

//
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvantyakhaṇḍe'vantīkṣetramāhātmye karkarājatīrtha mahimavarṇanaṃnāmaikonasaptatitamo'dhyāyaḥ