Skanda Purana · Chapter 5.65

// vyāsa uvāca // //
nāgatīrthaṃ tvayā brahmanpurā proktaṃ yaśasvinā //
tasya tīrthavarasyā'pi mahimānaṃ ca sattama

bhūyastu śrotumicchāmi tvatto brahmavidāṃ vara //
kiyatkāle samākhyātametadvistarato vada

// sanatkumāra uvāca// //
śṛṇu brahmanpravakṣyāmi tavāgre nāgatīrthajām //
kathāṃ puṇyatamāṃ tubhyaṃ bhuvi pāpaharāṃ parām

yasyāḥ śravaṇamātreṇa śāpamukto bhavennaraḥ //
purā nāgāḥ paribhraṣṭā mātuḥ śāpātparaṃtapa

janamejayena dagdhāste mokṣitā hyāstikena ca //
papracchuste dvijaśreṣṭha jaratkārvātmajaṃ tadā

// nāgā ūcuḥ // //
brahmaṃstava prasādena mokṣitā havyavāhanāt //
janamejayasya yajñesmindevarājasya saṃnidhau

asmākaṃ bhūtimanvicchanvāsasyārthaṃ paraṃtapa //
yasminsthāne sadā brahmannivāso jāyate'bhayaḥ

// āstīka uvāca // //
śrūyatāṃ mātulaśreṣṭhā yuṣmākaṃ hitamuttamam //
mahākālavane ramye yā vai kuśasthalī smṛtā

tasyāṃ hi dakṣiṇe bhāge pūrvatīrthaṃ sanā tanam//
nāgālayaṃ purā proktaṃ yatra sannihito hariḥ

yoganidrāṃ samāsādya śete brahma sanātanam //
śeṣaśāyīti vikhyātaḥ sarvalokeṣu gīyate

kalpadoṣo na tatraiva bādhate savadehinām//
bakadālbhya ṛṣistatra tapastepe dhṛtavrataḥ

lomaśaśca mahātejāstatraiva pratitiṣṭhati //
dīrghāyuṣṭvaṃ samāpanno mārkaṃḍeyo mahāmuniḥ

na vartate kālacakraṃ mahākālapratāpataḥ //
kapilaḥ siddhimāpanno yatra tīrthavarottame

hariścaṃdro vimukto'bhūdgarhyacaṇḍālayonitaḥ//
saptarṣipravarā ye te nirvāṇapadavīṃ gatāḥ

etasmātkāraṇātsarvaistatra viśramyatāṃ sadā//
mātuḥ śāpodbhavo doṣo yuṣmākaṃ naiva bādhate

etatte vacanaṃ śrutvā maharṣerāstikasya ca//
āgacchaṃstatra te śīghraṃ vāsārthaṃ pannagottamāḥ

elāpatraḥ kaṃbalaśca karkoṭakadhanaṃjayau//
vāsukiḥ pannagaśreṣṭhastakṣako nīla eva ca

padmakaścārbudaścaiva nāgāste sarva eva hi//
atrāgatya svasvasthānāni cakruste suciravratāḥ

tatra ramyāṇi tīrthāni jātāni paramāṇi ca//
navāni cakruḥ kuṃḍāni tīrthabhūtāni sattama

mahāpuṇyapradānyāhurmahāpāpaharāṇi ca //
yatra siddhāśca gaṃdharvā ṛṣayaḥ saṃśitavratāḥ

apsarogaṇasaṃghaiśca sevyaṃte ca sadā varaiḥ //
yatra śeṣo mahānāgaḥ purā prokto maharṣiṇā

śeṣaśāyī hyalaṃ viṣṇurbhagavānkamalekṣaṇaḥ //
tatra sarvāṇi tīrthāni tiṣṭhaṃti bhuvi sarvadā

śvetadvīpeti vikhyātā maṇivikrāṃtabhūmikā //
yatra puṇyāśca vai vṛkṣāḥ puṣpitāścaiva sarvaśaḥ

haṃsakāraṃḍakākādi pikakokilasārasāḥ //
padmakhaṃḍagaṇāstatra nṛtyaṃti ca śikhaṃḍinaḥ

nidhireṣa mahāpadmo nīlotpalasugaṃdhinā //
vāsito vāyunā śubhraḥ kinnarodgāranāditaḥ

yatra susaṃskṛtā nāryo viharaṃti surāṃganāḥ//
nāgakanyābhī ramyābhirmaṃḍitaṃ paramādbhutam

yatra snātvā naro yāti vaikuṃṭhaṃ dhāma śobhanam //
śeṣaśāyī hariryatra śete hi ca ramāpatiḥ

tatra ramāsaro nāma tīrthaṃ paramaśobhanam //
yatra snātvā naro nityaṃ śrīmānbhavati nā'nyathā

evaṃ vyāsa paraṃ sthānaṃ sarvapāpaharaṃ param //
atraiva ca paraṃ tīrthaṃ balerāśramamadbhutam

atra snānādikaṃ kāryaṃ yatra saṃnihito hariḥ //
sarvapāpaviśuddhātmā naro bhavati tatkṣaṇāt

kiyatpramāṇamātrāṃ ca ye dadati vasuṃdharām //
tanūruhāṇi yāvanti tāvatkālasusaṃkhyayā

akṣayyā labhyate vṛddhisteṣāṃ lokāḥ sanātanāḥ //
śrāvaṇe māsi darśe ca paṃcamyāṃ somavāsare

nāgānāṃ pūjanaṃ kāryaṃ śrāddhaṃ darśe vidhīyate //
akṣayaṃ jāyate śrāddhaṃ vāṃchitārthaṃ bhavettataḥ

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvaṃtyakhaṇḍe'vantīkṣetramāhātmye tīrthayātrāyāṃ nāgatīrthamahimavarṇanaṃnāma paṃcaṣaṣṭitamo'dhyāyaḥ