Skanda Purana · Chapter 5.59

// sanatkumāra uvāca // //
tataḥ suragaṇāḥ sarve dhūtapāpā samāhitāḥ //
punaryogabalaṃ prāpya svādhikāraṃ yayuḥ purā

evaṃ vyāsa gayātīrthaṃ kumudvatyāṃ suniścita m //
gayāyāṃ yāni tīrthāni puṇyānyāyatanāni ca

tattīrtheṣu naraḥ snātvā tattattīrthaphalaṃ bhavet //
tathaiva ca gayākṣetraṃ gayāśrāddha phalapradam

phalguśca saritāṃ śreṣṭhā tathaiva phaladāyinī //
ādigayā buddhagayā tathā viṣṇupadī smṛtā

gayākoṣṭhastathā prokto gadādharapadāni ca //
vedikā ṣoḍaśī proktā tathaiva cākṣayo vaṭaḥ

pretamuktikarī nityaṃ śilā coktā tathaiva ca //
acchodā nimnagā proktā pitṝṇāṃ cāśramottamaḥ

devānāṃ dānavānāṃ ca yakṣakinnararakṣasām //
pannagānāṃ ca sarveṣāṃ tathaivāśrama uttamaḥ

etatsthāneṣu sarveṣu snānadānādikāḥ kriyāḥ //
śrāddhaṃ ca vidhivaddeyaṃ tattattīrthaphalaṃ labhet

gayāyāṃ pitṛrūpeṇa svayameva janārdanaḥ //
taṃ dhyātvā puṃḍarīkākṣaṃ mucyate ca ṛṇatrayāt //

evaṃ vyāsa gayātīrthaṃ purāvantyāṃ pratiṣṭhitam //
paścāttu kaikaṭe jātaṃ yatra saṃnihito'suraḥ

tadārabhya dvijaśreṣṭha gayā tatra pratiṣṭhitā//
gadādharapadāghātairmahāsuro nipātitaḥ

tatpade ca mahimānaṃ janārdanasamarpitam

paṃcakrośaṃ gayākṣetraṃ krośamekaṃ gayāśiraḥ //
yatra tatra kariṣyāmi pitṝṇāṃ dattamakṣayam//
sarvadā sarvakāleṣu gayāśrāddhaṃ vidhīyate

saṃvatsare paraṃ vyāsa dinamekaṃ pratiṣṭhitam //
kanyāsthe ca divā nāthe hastanakṣatrasaṃyute //
mahālayeti tatproktaṃ pitṝṇāṃ dattamakṣayam

sarvadā sarvakāleṣu gayāśrāddhaṃ vidhīyate

saṃvatsare paraṃ vyāsa dinamekaṃ pratiṣṭhitam //
anvaṣṭakāyāṃ kurvaṃti mātṝṇāṃ śrāddhamuttamam

akṣayyā jāyate tṛptiḥ pitṝṇāṃ kalpasaṃkhyayā //
evaṃ vyāsa purī ramyā snānadā nādikarmasu

bhūyastu saṃpravakṣyāmi māhātmyaṃ paramādbhutam //
tacchṛṇuṣva mayā khyātaṃ pavitraṃ pāpanāśanam

saptarṣīṇāṃ ca yā bhāryā ṛṣipatnyaḥ pativratāḥ //
svāhādoṣaparibhraṣṭā dūṣitāḥ pāvakena ca

ṛṣibhiśca parityaktā babhramuśca vanādvanam //
evaṃ bahutithe kāle nārado devadarśanaḥ

tāsāṃ ca priyamanvicchansamāyāto vanāṃtare //
tābhiśca satkṛto nityaṃ samāsīno dhṛtavrataḥ

uvāca ślakṣṇayā vācā deśakālocitaṃ vacaḥ //
kimidaṃ vikṛtaṃ jātaṃ bhavatīnāṃ parābhavaḥ

kasmācca ṛṣibhistyaktā lokamātaraḥ pativratāḥ

//
// ṛṣipatnya ūcuḥ // //
na jānīmo vayaṃ tāta yena doṣeṇa tāpasaiḥ //
vimuktāḥ sāgnikaiḥ kṣipraṃ kārtikeyaprasaṃgataḥ

lokāpavādajaṃ kiṃcijjātaṃ diṣṭavaśādadham //
kiṃ kurmo vā kva gacchāmaḥ kiṃ tapaḥ kā ca devatā

yasyārādhanapuṇyena patisāṃnidhyamāpnuyuḥ //
etanniścitya bho brahmanbrūhi tvaṃ vedatattvataḥ

iti pṛṣṭastadā tābhirṛṣipatnībhirnāradaḥ //
uvāca suciraṃ dhyātvā tāsāṃ sa śarmahetave

// nārada uvāca // //
śrūyatāṃ bhostapaḥśreṣṭhā bhavatīnāṃ ca kāraṇam//
mahākālavane ramye gayātīrthamanuttamam

tatraiva cākṣayo nāma nyagrodhaḥ śākhināṃ varaḥ //
tatrāgamanamātreṇa dhūtadoṣā bhaviṣyatha

sarvadoṣaharaṃ tīrthaṃ sarvakāmavarapradam //
sarvasaukhyakaraṃ puṇyaṃ tatra gacchata mā ciram

nāradasya vacaḥ śrutvā ṛṣipantyaḥ sucoditāḥ //
mahākālavane vyāsa icchaṃtyaḥ priyamātmanaḥ

ājagmustadvanaṃ tatra yatra tīrthaṃ gayābhidham //
tatra gatvā śucībhūya snānadānādikāḥ kriyāḥ

kṛtāstābhiśca puṇyābhirnabhasyasyāsitetare //
pañcamyāmṛṣisaṃjñāyāṃ tābhiḥ sucaritaṃ vratam

upoṣya caikarātraṃ tu jāgaraṃ caiva yogataḥ //
kṛtamātre vrate vyāsa dhūtapāpā babhuḥ kṣaṇāt //

bhartṛkopaparibhraṣṭāḥ sadyaḥ prāptā gṛhāśramam//
ṛṣibhiḥ sāgnikaṃ dattaṃ pūrvavadṛṣisattama

tadāprabhṛti lokesminpaṃcamī ṛṣisaṃjñitā //
ye narāścātha nāryo yāstāṃ kurvanti tu bhaktiḥ

nīvārāhārakaṃ kṛtvā śucībhūya samāhitāḥ//
na teṣāṃ jāyate kiṃcidāpadduḥkhaṃ kadācana//
durbhagatvaṃ ca nārīṇāṃ na viyogaśca mātṛbhiḥ/३८//
putrato dhanato vāpi kadācitsaṃbhaviṣyati//
evaṃ vyāsa samākhyātaṃ yattvayā paripṛcchitam

avaṃtyāmīdṛśaṃ tīrthaṃ vartate bhuvi sattama //
tādṛśaṃ puṇyadaṃ kiṃcinnāsti brahmāṃḍagolake

asmiṃstīrthe naraḥ kaścinmahā dānāni ceccaret //
akṣayāṇi bhavaṃtyasya viṣṇuloke mahīyate

yo vai niyamavānbhūtvā kathāmetāṃ śṛṇoti vā //
paṭhecca satataṃ vyāsa haya medhaphalaṃ labhet

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ paṃcama āvaṃtyakhaṇḍe'vantīkṣetramāhātmye gayātīrthamāhātmya varṇanaṃnāmaikonaṣaṣṭitamo'dhyāyaḥ