Skanda Purana · Chapter 5.57

// sanatkumāra uvāca // //
śṛṇu vyāsa pravakṣyāmi tīrthamekamataḥ param //
tīrthānāmuttamaṃ tīrthaṃ gayānāmeti nāmataḥ

tatra snātvā naro nityaṃ mucyate ca ṛṇatrayāt //
devānpitṝnsamabhyarcya viṣṇulokaṃ sa gacchati

// vyāsa uvāca // //
kīkaṭeṣu gayā puṇyā nadī puṇyā punaḥ punā //
cyavanasyāśramaḥ puṇyaḥ puṇyo rājagiristathā

sa kathaṃ vidito deśe mahākālavane śubhe //
etadveditumicchāmi vistareṇa tapodhana // /

// sanatkumāra uvāca // //
śṛṇu vyāsa kathāṃ puṇyāṃ pavitrāṃ pāpahāriṇīm //
yasyāḥ śravaṇamātreṇa pitaro yāṃti sadgatim

purā kṛtayuge puṇye yugādidevanāmataḥ //
rājāsītsa tu dharmātmā puṇyaśravaṇakīrtanaḥ

tasya pālayataḥ samyakprajāḥ putrānivaurasān //
babhūvuḥ sarvasaṃpannā vardhamānāḥ samaṃtataḥ

dharmaścatuṣpado nityaṃ yasminrājñi praśāsati //
kālavarṣī ca parjanya ṛtavaḥ svāṃgacāriṇaḥ

bahusasyaphalā pṛthvī gāvaśca bahudugdhadāḥ //
vedavādaratā viprāḥ kṣattriyā bāhuśālinaḥ

vaiśyā dhanaparā nityaṃ śūdrāḥ śuśrūṣaṇe ratāḥ //
varṇāśramaratāḥ sarve sarve dharmopadeśakāḥ

śrutismṛtiparo dharmo hṛṣṭapuṣṭajanākaraḥ //
nādhivyādhyabhibhūtaśca lakṣyate ko'pi mānavaḥ

duḥśīlā durbhagā nārī vidhavā naiva lakṣyate //
bahuputrā'lpaputrā ca mṛtaputrā na vaṃdhyakā

rūpaśīlaguṇopetā pativrataparāyaṇā //
no mārgaḥ kaṃṭasaṃkīrṇo dasyudoṣaiśca dūṣitaḥ

hūyatāṃ bhujyatāṃ śaśvaddīyatāṃ ca gṛhegṛhe //
dayādānatapohomajapayajñakriyāparāḥ

janāḥ sarvatra dṛśyaṃte sarvadharma parāyaṇāḥ //
catuṣpādacaro dharmo hyadharmo'pādavigrahaḥ

evaṃ rājā sa dharmātmā yugādidevasaṃjñitaḥ //
yeneyaṃ pālitā pṛthvī dharmeṇa vardhitāḥ prajāḥ

avaṃtyāṃ ca purā vyāsa yajñakoṭiṃ samācarat //
tasminkāletivikrāṃtastuhaṃḍo nāma dānavaḥ

tena sarvaṃ vaśaṃ nītaṃ carā caramidaṃjagat //
ghoraṃ taptvā tapaḥ puṇyaṃ brahmalabdhavaraḥ khalaḥ

naiva devā na yajñāśca vedamārgavivarjitāḥ //
devatāpūjanaṃ nāsti svadhā svāhā na dṛśyate

utsanno dharmamārgo'yaṃ śāśvato vai durātmanā //
naṣṭaprāyāḥ surāstena kṛtāḥ sarve dvijottamāḥ

brahmāṇaṃ śaraṇaṃ jagmuḥ pitṛbhiḥ saha sādhubhiḥ //
kiṃ kurmo vā kva gacchāma tuhaṃḍena parājitāḥ

iti śrutvā vacasteṣāṃ brahmā lokapitāmahaḥ //
samutthāya tataḥ sarvairviṣṇulokaṃ jagāma ha

tatra gatvā samārādhya viṣṇuṃ devagaṇaiḥ saha //
stutiṃ puruṣasūktena viṣṇoratulatejasaḥ

pracakruḥ sarva evaite hyātmanobhyudayāya ca //
tadā teṣāṃ śamicchantī vāguvācāśarīriṇī

śrūyatāṃ bhoḥ suraśreṣṭhā bhavatāṃ śreya uttamam //
yūyaṃ yāta kṣitau kṣipraṃ mahākālavanaṃ prati

guhyādguhyataraṃ puṇyaṃ pavitraṃ pāpanāśanam //
no yatra māyināṃ māyā prakāśayati bhūtale

sarvatīrthamayaṃ tīrthaṃ koṭitīrthavarapradam //
yatra śiprā saricchreṣṭhā sarvakāmaphalapradā

daityāṃtakāriṇī divyā mahākālī kuleśvarī //
koṭikoṭigaṇākīrṇā mātṝ ṇāṃ śaktivardhinī

yatra gayā mahāpuṇyā phalguścaiva mahānadī //
puruṣottamagiriśreṣṭho yatra buddhagayā smṛtā

tathaivādyagayā khyātā triṣu lokeṣu viśrutā //
viṣṇoḥ ṣoḍaśapadītīrthaṃ gadādharavinirmitam

sarvapāpaharā puṇyā yatra prācī sarasvatī //
mahāsuranadī proktā yatra tiṣṭhati puṇyadā

nyagrodhaścākṣayo nityaḥ purā prokto maharṣiṇā//
tatraiva sā śilā proktā pretamokṣakarī śubhā

tatraiva saṃti tāḥ sarvā devatāḥ pitṛkalpajāḥ //
sarvākṣaramayoṃkāraḥ sarvadevamayo hariḥ

sarvatīrthamayā devā gayātīrthamanuttamam//
śīghraṃ gacchata tatraiva parāṃ siddhi mavāpsyatha

yatra praviṣṭamātreṇa pitaro nirayasthitāḥ //
te sarve svargamāyāṃti brahmabhūyāya kalpate

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvaṃtyakhaṇḍe'vantīkṣetramāhātmye gayātīrthamāhātmye gayātīrthapraśaṃsāvarṇanaṃ nāma saptapañcā śattamo'dhyāyaḥ