Skanda Purana · Verses 5.48-3
uttānapāda uvāca -
kasminsthāne'vasaddeva so'ndhako daityapuṃgavaḥ /
sarvāndevāṃśca nirjitya kasminsthāne samāsthitaḥ
śrīmaheśa uvāca -
praviṣṭo dānavo yatra kathayāmi narādhipa /
pātālalokamāśritya kanyā vidhvaṃsate tu saḥ
tatra sthitaṃ taṃ vijñāya cāpamādāya keśavaḥ /
vyasṛjadbāṇamāgneyaṃ dahyatāmiti cintayan
dahyamāno'gninā so'pi vāruṇāstraṃ sa saṃdadhe /
vāruṇāstreṇa mahatā āgneyaṃ śamitaṃ tadā
tato'sau cintayāmāsa kena bāṇo visarjitaḥ /
kasyaiṣā pauruṣī śaktiḥ ko yāsyati yamālayam
tato'ndhako mṛdhe kruddho bāṇamārgeṇa nirgataḥ /
sa dṛṣṭvā bāṇamārgeṇa cāpahastaṃ janārdanam
andhaka uvāca -
na śarma lapsyase hyadya mayā dṛṣṭyābhivīkṣitaḥ /
na śaknoṣi tathā gantuṃ nāgaḥ śārdūladarśanāt
āgacchati yathā bhakṣyaṃ mārjārasya ca mūṣikaḥ /
na śaknoṣi tathā yātuṃ saṃsthitastvaṃ mamāgrataḥ
ahaṃ tvāṃ preṣayiṣyāmi yamamārge sudāruṇe /
ahamanveṣayiṣyāmi kila yāsyāmi te gṛham
upanīto'si kālena saṅgrāme mama keśava /
ye tvayā nirjitāḥ pūrvaṃ dānavā apyanekaśaḥ
na bhavanti pumāṃsaste striyastāścaiva keśava /
paraṃ na śastrasaṅgrāmaṃ kariṣyāmi tvayā saha
vadato dānavendrasya na cukopa sa keśavaḥ /
ayudhyamānaṃ taṃ dṛṣṭvā cintayāmāsa dānavaḥ
dvandvayuddhaṃ kariṣyāmi niścitya yuyudhe nṛpa /
sa kṛṣṇena padākṣiptaḥ patitaḥ pṛthivītale
muhūrtātsa samāśvasya utthāyedaṃ vyacintayat /
aśakto dvandvayuddhāya tataḥ sāma prayuktavān /
pāṇibhyāṃ sampuṭaṃ kṛtvā sāṣṭāṅgaṃ praṇataḥ śuciḥ
andhaka uvāca -
jaya kṛṣṇāya haraye viṣṇave jiṣṇave namaḥ /
hṛṣīkeśa jagaddhātre acyutāya mahātmane
namaḥ paṅkajanābhāya namaḥ paṅkajamāline /
janārdanāya śrīśāya śrīpate pītavāsase
govindāya namo nityaṃ namo jaladhiśāyine /
namaḥ karālavaktrāya narasiṃhāya nādine
śārṅgiṇe sitavarṇāya śaṅkhacakragadābhṛte /
namo vāmanarūpāya yajñarūpāya te namaḥ
namo varāharūpāya krāntalokatrayāya ca /
vyāptāśeṣadigantāya keśavāya namonamaḥ
vāsudeva namastubhyaṃ namaḥ kaiṭabhanāśine /
lakṣmyālaya suraśreṣṭha namaste suranāyaka
viṣṇordevādhidevasya pramāṇaṃ ye'pi kurvate /
prajāpaterjagaddhātusteṣāmapi namāmyaham
samastabhūtadevasya vāsudevasya dhīmataḥ /
praṇāmaṃ ye prakurvanti teṣāmapi namāmyaham
tasya yajñavarāhasya viṣṇoramitatejasaḥ /
praṇāmaṃ ye prakurvanti teṣāmapi namāmyaham
guṇānāṃ hi nidhānāya namaste'stu punaḥpunaḥ /
kāruṇyāmbunidhe deva sarvabhaktipriyāya ca
śrībhagavānuvāca -
tuṣṭaste dānavendrāhaṃ varaṃ vṛṇu yathepsitam /
dadāmi te varaṃ nūnamapi trailokyadurlabham
andhaka uvāca -
yadi tuṣṭo'si me deva varaṃ dāsyasi cepsitam /
tadā dadasva me deva yuddhaṃ paramaśobhanam /
avaddhastapūto yenāhaṃ lokāngantāsmi śobhanān
śrībhagavānuvāca -
kathaṃ dadāmi te yuddhaṃ toṣito'haṃ tvayā punaḥ /
na tvāṃ tu prabhavetkopaḥ kathaṃ yudhyāmi te'ndhaka
yadi te vartate buddhiryuddhaṃ prati na saṃśayaḥ /
tato gacchasva yuddhāya devaṃ prati maheśvaram
andhaka uvāca -
na tatra sidhyate kāryaṃ devaṃ prati maheśvaram
śrībhagavānuvāca -
putra tvaṃ śikharaṃ gatvā dhūnayasva balena ca
vidhūte tatra deveśaḥ kopaṃ kartā sudāruṇam /
kopitaḥ śaṅkaro raudraṃ yuddhaṃ dāsyati dānava
viṣṇuvākyādasau pāpo gato yatra maheśvaraḥ /
kailāsaśikharaṃ prāpya dhunoti sma muhurmuhuḥ
dhūnite tatra śikhare kampitaṃ bhuvanatrayam /
nipetuḥ śikharāgrāṇi kampamānānyanekaśaḥ
catvāraḥ sāgarāḥ kṣipramekībhūtā mahīpate /
nipeturulkāpātāśca pādapā apyanekaśaḥ
umayā sahito devo vismayaṃ paramaṃ gataḥ /
gāḍhamāliṅgya girijā devaṃ vacanamabravīt
kimarthaṃ kampate śailaḥ kimarthaṃ kampate dharā /
kimarthaṃ kampate nāgo martyaḥ pātālameva ca /
kiṃ vā yugakṣayo deva tanmamākhyātumarhasi
īśvara uvāca -
kasyaiṣā durmatirjātā kṣiptaḥ sarpamukhe karaḥ /
lalāṭe ca kṛtaṃ varma sa yāsyati yamālayam
kailāsamāśrito yena supto'haṃ yena bodhitaḥ /
taṃ vadhiṣye na sandehaḥ sammukho vā bhavedyadi
cintayāmāsa deveśo hyandhako'yaṃ na saṃśayaḥ /
upāyaṃ cintayāmāsa yenāsau vadhyate kṣaṇāt
āgatāśca surāḥ sarve brahmādyā vasubhiḥ saha /
rathaṃ devamayaṃ kṛtvā sarvalakṣaṇasaṃyutam
keciddevāḥ sthitāścakre kecittuṇḍāgrapārśvayoḥ /
kecinnābhyāṃ sthitā devāḥ keciddhuryeṣu saṃsthitāḥ
dhurīṣu niścalāḥ kecitkecidyūpeṣu saṃsthitāḥ /
kecitsyandanasaṃstambhāḥ kecitsyandanaveṣṭakāḥ
āmalasārake'nye'pi anye'pi kalaśe sthitāḥ /
riporbhayaṃkaraṃ divyaṃ dhvajamālādiśobhitam
rathaṃ devamayaṃ kṛtvā tamārūḍho jagadguruḥ /
niryayau dānavo yatra kopāviṣṭo maheśvaraḥ
tiṣṭha tiṣṭhetyuvācātha kva prayāsyasi durmate /
śarāsanaṃ kare gṛhya śarāṃścikṣepa dānave
dānave'dhiṣṭhite yuddhe śaraiścicheda sāyakān /
śarāsaneṇa tatraiva andhakaśchāditastadā
na tatra dṛśyate sūryo nākāśaṃ na ca candramāḥ /
āgneyamastraṃ vyasṛjaddānavo'pi śivaṃ prati
dahyamānāḥ śarāṅgāraistatrasuḥ sarvadevatāḥ /
rakṣa rakṣa mahādeva dahyamānāṃstu dānavāt
tato devādhidevo'sau vāruṇāstramayo'jayat /
vāruṇāstreṇa nimiṣādāgneyaṃ nāśitaṃ tadā
dānavena tadā muktaṃ vāyavyāstraṃ raṇājire /
vāruṇaṃ ca gataṃ tāta vāyavyāstravināśitam
devo vyasarjayatsārpaṃ krodhāviṣṭena cetasā /
mārutaṃ nāśitaṃ bāṇaiḥ sarpaistatra na saṃśayaḥ
dānavena tato muktaṃ garuḍāstraṃ ca līlayā /
gāruḍāstraṃ ca taddṛṣṭvā sārpaṃ naiva vyadṛśyata
tato devādhidevena nārasiṃhaṃ visarjitam /
nārasiṃhāstrabāṇena gāruḍāstraṃ praśāmitam
astramastreṇa śamyeta na bādhyeta parasparam /
mahadyuddhamabhūttātasurāsurabhayaṃkaram
cakranālīkanārācaistomaraiḥ khaḍgamudgaraiḥ /
vatsadantaistathā bhallaiḥ karṇikāraiśca śobhanaiḥ
evaṃ na śakyate hantuṃ dānavo vividhāyudhaiḥ /
tadā jvālākarālāśca khaḍganārācatomarāḥ
vṛṣāṅkena vimuktāstu samare dānavaṃ prati /
na saṃspṛśanti śastrāṇi gātraṃ gauḍavadhūriva
āyudhāni tatastyaktvā bāhuyuddhamupasthitau /
karaṃ kareṇa saṃgṛhya praharantau svamuṣṭibhiḥ /
raṇaprayogairyudhyantau yuyudhāte śivāndhakau
śrīmārkaṇḍeya uvāca -
andhakaṃ prati deveśaścintayāmāsa nigraham /
haniṣyāmi na sandeho duṣṭātmānaṃ na saṃśayaḥ
sa śivena yadā kṣiptaḥ patitaḥ pṛthivītale /
ūrdhvabāhuradhovaktro dānavo nṛpasattama
krodhāviṣṭena deveśaḥ saṅgrāme devaśatruṇā /
kakṣayoḥ kuhare kṣiptvā bandhenākramya pīḍitaḥ
nispandaścābhavaddevo mūrcchāyukto maheśvaraḥ /
mūrcchāpannaṃ tu taṃ jñātvā cintayāmāsa dānavaḥ
hāhā kaṣṭaṃ kṛtaṃ me'dya duṣkṛtaṃ pāpakarmaṇā /
kiṃ karomi kathaṃ karma kasminsthāne tu mocaye
gṛhītvā devamutsaṅge gataḥ kailāsaparvatam /
śayyāyāṃ śaṅkaraṃ nyasya niryayau daityarāṭtataḥ
śayyāyāṃ patito devaḥ prapede vedanāṃ tataḥ /
tāvaddadarśa cātmānaṃ svakīyabhavanasthitam
parābhavaḥ kṛto madyaṃ kathaṃ tena durātmanā /
krodhavegasamāviṣṭo niryayau dānavaṃ prati
āyasīṃ laguḍīṃ gṛhya prabhurbhārasahasrajām /
dānavaṃ ca tato dṛṣṭvā prākṣipattasya mūrdhani
khaḍgena tāḍayāmāsa dānavaḥ prahasanraṇe /
devenāthasmṛtaṃ cāstraṃ kauccherākhyaṃ mahāhave
dīpyamānaṃ samutsṛjya hṛdaye tāḍitaḥ kṣaṇāt /
tataḥ sa tāḍitastena rudhirodgāramudvaman
patito'dhomukho bhūtvā tataḥ śūlena bheditaḥ /
punaśca devadevena śūlena dvidalīkṛtaḥ
śūlāgre'sau sthitaḥ pāpo bhrāntavāṃścakravattadā /
ye ye bhūmyāṃ patanti sma tatkāyādraktabindavaḥ
te te sarve samuttasthurdānavāḥ śāstrapāṇayaḥ /
vyākulastu tato devo dānavena tarasvinā
devenātha smṛtā durgā cāmuṇḍā bhīṣaṇānanā /
āyātā bhīṣaṇākārā nānāyudhavirājitā
mahādaṃṣṭrā mahākāyā piṅgākṣī lambakarṇikā /
ādeśo dīyatāṃ deva ko yāsyati yamālayam
īśvara uvāca -
pibāsya rudhiraṃ bhadre yatheṣṭaṃ dānavasya ca /
nipatadrudhiraṃ bhūmau durge gṛhṇīṣva māciram
nihanmi dānavaṃ yāvatsāhāyyaṃ kuru sundari /
evamuktā tu sā durgā papau ca rudhiraṃ tataḥ
nihatā dānavāḥ sarve deveśena sahasraśaḥ /
andhako'pi ca tān dṛṣṭvā dānavānavaniṃ gatān /
tato vāgbhiḥ pratuṣṭāva devadevaṃ maheśvaram
andhaka uvāca -
jayasva devadeveśa umārdhārdhāśarīradhṛk /
namaste devadeveśa sarvāya triguṇātmane
vṛṣabhāsanamārūḍha śaśāṅkakṛtaśekhara /
jaya khaṭvāṅgahastāya gaṅgādhara namo'stu te
namo ḍamaruhastāya namaḥ kapālamāline /
smaradehavināśāya maheśāya namo'stu te
pūṣṇo dantanipātāya gaṇanāthāya te namaḥ /
jaya svarūpadehāya arūpabahurūpiṇe
uttamāṅgavināśāya viriñcerapi śaṅkara /
śmaśānavāsine nityaṃ nityaṃ bhairavarūpiṇe
tvaṃ sarvago'si tvaṃ kartā tvaṃ hartā nānya eva ca /
tvaṃ bhūmistvaṃ diśaścaiva tvaṃ gururbhārgavastathā
sauristvaṃ devadeveśa bhūmiputrastathaiva ca /
ṛkṣagrahādikaṃ sarvaṃ yaddṛśyaṃ tattvameva ca
evaṃ stutiṃ tadā kṛtvā devaṃ prati sa dānavaḥ /
saṃhatābhyāṃ tu pāṇibhyāṃ praṇanāma maheśvaram
īśvara uvāca -
sādhu sādhu mahāsattva varaṃ yācasva dānava /
dātāhaṃ yācakastvaṃ hi dadāmīha yathepsitam
andhaka uvāca -
yadi tuṣṭo'si deveśa yadi deyo varo mama /
tadātmasadṛśo'haṃ te kartavyo nāparo varaḥ
bhasmī jaṭī trinetrī ca triśūlī ca caturbhujaḥ /
vyāghracarmottarīyaśca nāgayajñopavītakaḥ
etadicchāmyahaṃ sarvaṃ yadi tuṣṭo maheśvara
īśvara uvāca -
dadāmi te varaṃ hyadya yastvayā yācito'nagha /
gaṇeṣu me sthitaḥ putra bhṛṅgīśastvaṃ bhaviṣyasi
// iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvantyakhaṇḍe revākhaṇḍe'ndhakavadhatadvarapradānavarṇanaṃ nāmāṣṭacatvāriṃśo'dhyāyaḥ //
Original text: skandapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0