Skanda Purana · Chapter 5.47

// sanatkumāra uvāca // //
śṛṇu vyāsa mahābhāga purī hyeṣāmarāvatī //
viśālā ca samākhyātā sarvalokeṣu gīyate

tathāhaṃ saṃpravakṣyāmi brahmaṇā kathitaṃ purā //
guhyādguhyataraṃ kṣetraṃ sarvapāpapraṇāśanam

umayā sahito deva eka evācaradvane //
tato bhūtagaṇāḥ sarve paścātsarve surāsurāḥ

viṣṇurdaśākṛtiryatra devyo vai lokamātaraḥ //
vināyakāśca vaitālāḥ kūṣmāṃḍā bhairavādayaḥ

kalpodbhedāśca liṃgāśca caturāśītisaṃkhyakāḥ //
kṣetrāṇi kṣetrapālāśca ṛddhiḥ siddhistathaiva ca

pitaro lokapālāśca siddhāḥ siddhipradāśca ye //
ṛṣayaśca mahābhāgā ṛṣipatnyo'malāśayāḥ

kiṃnarā devagandharvā hyapsarāśca varāṃganāḥ //
marudgaṇāśca ye sarve sādhakānāṃ gaṇāśca ye

yakṣā guhyakasaṃghāśca piśācoragarākṣasāḥ //
sthāvarā jaṃgamāḥ sarve dhyānaṃ mānasamāśritāḥ

upāsāṃcakrire tatra devadevamumāpatim//
tāndṛṣṭvā sā tadā devī pārvatī girijā tadā //
uvāca ślakṣṇayā vācā śaṃkaraṃ jagadāśrayam

// pārvatyuvāca // //
devadeva jagannātha jagadādhāratatpara //
paśya etānmahābhāgāndhyāyamānāṃstavāśritān

nānupekṣyāśca tānsarvānvātavarṣātapārditān //
kalpaya tvaṃ mahā bhāga eteṣāmātmano hitam

yathāyogyaṃ vāsanārthaṃ sthānaṃ paramaśobhanam//
purīṃ kalpaya me nātha vāsārthaṃ sarvakāmadām

eṣā me vāsanā svāminbhavatāṃ yadi rocate //
iti śrutvā vacastasyāḥ pārvatyāḥ parameśvaraḥ //
kalpayāmāsa purīṃ ramyāṃ sarvabhūtamanoramām

/
ātmanopi hitāṃ puṇyāṃ śaṃbhuḥ sarvātmanā tadā//
bahuyojanavistīrṇāṃ divyāṃ divyajanapriyām

divyābhiprāyasaṃyuktāṃ divyasthānamanoramām//
divyasarvaguṇopetā viśālāṃ virajāṃ śubhām

krayavikrayasaṃpannahaṭṭāṭṭālakacatvarām //
bahuharmyagṛhākīrṇāṃ saudhapaṃktivirājitām

sphāṭikābhittiracitāṃ vaiḍūryamaṇibhūmikām //
pravālastaṃbhapravarāṃ hemābharaṇasaṃbharām

āraktamaṇidehalyāṃ dvāraśākhābhimaṃḍitām //
jāṃbūnadakapāṭāḍhyāṃ vajrārgalasusaṃskṛtām

maṇiratnasamābhūmidvārājiragṛhāṃtarām //
ghoṣajālātiramyāṃ ca muktādāmavilaṃbinīm

hemastaṃ bhadhvajopetāḥ patākāśca gṛhegṛhe //
kalaśāśca virājaṃte maṇihemācitā gṛhe

vāpīkūpataḍāgāni sarāṃsi vimalāni ca //
padmakiṃjalkagaṃdhīni jalayaṃtropaśobhitām

haṃsakāraṃḍavākīrṇāṃ śikhaṃḍigaṇaśobhitām //
jalayaṃtrakṛtādhārāṃ gṛhavāpīvanākarām

kvacinnṛtyaṃti mayūrāḥ kvacitkūjaṃti kokilāḥ //
bhramarāvalīḍhapuṣpāḍhyastabakā vanarājayaḥ

naranārīgaṇākīrṇāṃ varṇāśramaniṣevitām //
harmyāṃtarāgatā nāryo vilokanaparā babhuḥ

caṃdramālākṛtaśreṇītoraṇānīva ca śobhate //
evaṃ vyāsa purī ramyā ātmayogena vāsitā

yatrālakāpurī ramyā kuberabhavanāṃkitā //
dhavalā puṇyajanaiḥ kīrṇā pakṣibhiścopaśobhitā

tatra bhogavatī divyā varuṇālaya uttamaḥ //
nāgakanyābhirugrābhi rnāgapatnībhiḥ saṃkulā

saṃyamanīpurī śreṣṭhā dharmarājena pālitā //
sadācārajanaiḥ pūrṇā kṛtā kṛtavicakṣaṇaiḥ

devatānāṃ purī ramyā vāsavenābhirakṣitā //
puṇyastrīṇāṃ gaṇākīrṇā kinnarodgītamaṃḍitā

evaṃvidhāni ramyāṇi purā bahutarāṇi ca //
bahuvistīrṇamānāni śubhrā ṇyatitarāṇi ca

kvacidraṃbhākṛtadvārā yavāṃkuraghaṭāḥ śubhāḥ //
kvacidgāyanti gandharvāḥ kvacinnṛtyaṃti nartakāḥ

kvacidbālāḥ paṭhaṃti sma vedādhyayanakā dvijāḥ //
kvacidyajñānyajaṃti sma yajamānāḥ saṛtvijaḥ

kvaciccāvabhṛthasnātāḥ kvaciddānānyakurvata //
kvacitkvacittūpanayanaṃ vivāhāgniparigraham

kvacidārāmapūrtaṃ vai kvacidyātrāvadhāraṇam //
vāpīkūpataḍāgānāṃ tathaiva vidhipūrvakam

kvacitkathāprasaṃgāṃśca pariśaṃsaṃti vācakāḥ //
kvacidgāthāḥ prakurvaṃti kavayaḥ pura uttame

kvacinmallā niyudhyaṃte naṭā nāṭyaparāḥ kvacit //
taḍāgāni virājaṃte maṇisopānapaṃktibhiḥ

caṃcalāścapalā bālāḥ śyāmāḥ ṣoḍaśavārṣikāḥ //
vārihāraparāstatra maṇihemaghaṭotkaṭāḥ

evaṃ vyāsa purī ramyā nirmitā yogamāyayā //
śaṃbhunā sarvapāpaghnī priyāpriyacikīrṣayā

viśālā bahuvistīrṇā puṇyā puṇyajanāśrayā //
tasmātsarveṣu kāleṣu sarvalokeṣu gīyate

viśāleti samākhyātā purī ramyā sanātanī //
yatratatra sthito vāpi sarvāvasthāṃ gato'pi vā

viśāleti vadennityaṃ śivaloke mahīyate //
īdṛśī na purīvyāsa bhuvi brahmāṃḍagolake

viśālā sadṛśī cānyā bhuktimuktipradā nṛṇām //
pitṝnuddiśya kurvaṃti śrāddhaṃ kāle narā yadi

tadakṣayaṃ bhavetteṣāṃ pitṛkalpe ca gīyate //
snānadānādikaṃ yaistu viśālāyāṃ prasaṃgataḥ

yatra kutra gatāste vai mṛtā yāṃti śivālayam //
dhanyāḥ puṇyatamā loke prītiryeṣāṃ sadācalā

viśālāyāṃ phalaṃ śaśvaccheṣaḥ śakto na varṇitum //
kathāśravaṇamātreṇa vācyamānena tatkṣaṇāt //
mahāpāpodbhavātpāpānmucyate nātra saṃśayaḥ

evaṃ vyāsa purī jātā viśālā ca kuśasthalī //
pratikalpā yathā jātā tathā me śṛṇu bhāṣataḥ

iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvaṃtyakhaṇḍe'vantīkṣetra māhātmye viśālābhidhānakathanaṃnāma saptacatvāriṃśo'dhyāyaḥ