Skanda Purana · Verses 5.46-2

// śrīhara uvāca // //
ṣaṭcatvāriṃśakaṃ devi vīreśvaramatho śṛṇu //
yasya darśanamātreṇa kulavṛddhirbhaveddhruvam

niśāmaya mahā vi vīreśāvirbhavaṃ param //
yacchrutvā pitaraḥ puṇyaṃ prāpnuyurvipulaṃ śive

āsīdamitrajinnāma rājā parapuraṃjayaḥ //
dhārmikaḥ sattvasaṃpannaḥ prajāraṃjanatatparaḥ

yaśodhano vadānyaśca sudhīrbrāhmaṇadaivataḥ //
sadaivāvabhṛthasnātaḥ pariklinnaśiroruhaḥ

vinīto nītisaṃpannaḥ kuśalaḥ sarvakarmasu //
vidyāviśāradaścātha guṇavānguṇivatsalaḥ

kṛtajño madhurālāpaḥ pāpakarmaparāṅmukhaḥ //
satyavāñchaucanilayaḥ satyavāgvijiteṃdriyaḥ

raṇāṃgaṇe kṛtāṃtasya saṃkhyāvāṃśca sadojire //
kāminīkelikālajño yuvāpi sthavirapriyaḥ

dharmārtha dhanakośaśca samṛddhabalavāhanaḥ //
subhagaśca surūpaśca sumedhāḥ suprajāpriyaḥ

sthairyadhairyasamāpanno deśakālavicakṣaṇaḥ //
mānyānāṃ mānado nityaṃ sarvadūṣaṇavarjitaḥ

vāsudevāṃghriyugale cetovṛttiṃ nidhāya ca //
cakāra rājyaṃ nirdvaṃdvaṃ dhigdhigītivivarjitama

alaṃghyaśāsanaḥ śrīmānviṣṇubhaktiparāyaṇaḥ //
abhunakpravarānbhogānsamaṃtādviṣṇusaṃskṛtān

harerārādhanānyuccaiḥ pratisaudhaṃ padepade //
tasya rājye samabhavanmahābhāganidheḥ śive

govṛndagopagopālagopījanamanohara //
gadāpāṇe guṇātīta guṇāśca garuḍadhvaja

keśihankaiṭabhārāte kaṃsāre kamalāpate

kṛṣṇa keśava kaṃjākṣa kīnāśabhayanāśana //
puruṣottama pāpāre puṇḍarīkavilocana

pītakauśeyavasana padmanābha parātpara //
janārddanajagannātha jāhnavījalajanmabhūḥ

janmināṃ janmaharaṇa jaṃjapūkaughanāśana //
śrīvatsavakṣaḥ śrīkaṃṭha śrīkara śreyasāṃnidhe

śrīraṃga śārṅgakodaṃḍa śaure śītāṃśulocana//
daityāre dānavārāte dāmodara duraṃtaka

devakīhṛdayānaṃda daṃdaśūkeśvareśaya //
viṣṇo vaikuṇṭhanilaya bāṇāre viṣṭa raśravaḥ

viṣvaksena vibho vīra vanamālinbalipriya //
trivikrama trilokeśa cakrapāṇe caturbhuja

ityādīni pavitrāṇi nāmāni prati maṃdire //
strīvṛddhabālagopālavadanodīritāni tu

śrūyaṃte yatra kutrāpi ramyāṇi madhuvidviṣaḥ //
suramyakānanānyeva vilokyaṃte gṛhegṛhe //

vicitrāṇi caritrāṇi gīyaṃte ca gṛhegṛhe //
saudhabhittiṣu dṛśyaṃte citrāṇi kṛtrimāṇi ca

ṛte harikathāyāstu nānyā vārttā niśamyate //
hariṇā naiva vadhyaṃte hariṇā māṃsadhāriṇaḥ

tasya rājño bhayādvyādhairaraṇye sukhacāriṇaḥ //
na matsyā naiva ca bakā varāhāśca na kenacit

hanyaṃte kvāpi tadbhītyā matsyamāṃsāśinā'pi va //
aputrā na narāstasya rāṣṭre'mitrajitaḥ kvacit

stanapānaṃ na kurvaṃti saṃprāpya harivāsaram //
paśavo'pi tṛṇāhāraṃ parityajya harerdine //
upoṣaṇaparā jātā anyeṣāṃ kā kathā nṛṇām

mahāmahotsavaḥ sarvaiḥ puraukobhirvitanyate //
asminpraśāsati bhuvaṃ saṃprāpte harivāsare

yo viṣṇubhaktirahitaḥ prāṇairapi dhanairapi //
sa eva daṇḍyo bhuṃkte yo rājño'mitrajitaḥ kṣitau

antyajā api tadrāṣṭre śaṃkhacakrāṃkadhāriṇaḥ //
saṃprāpya vaiṣṇavīṃ dīkṣāṃ dīkṣitā iti saṃsthitāḥ

śubhāni yāni karmāṇi kriyaṃte'nudinaṃ janaiḥ //
vāsudeve samarpyaṃte tāni tairaphalepsubhiḥ

vinā mukuṃdagoviṃda paramānaṃdamacyutam //
nānyo japyeta namyeta sabhājyeta janaḥ kvacit //
kṛṣṇa eva paro baṃdhustasyāsīdavanīpateḥ

evaṃ tasminmahīpāle rājye samyakpraśāsati //
ekadā nāradaḥ śrīmāṃstaṃ didṛkṣuḥ samāyayau

rājñā samarcitaḥ so'tha madhuparkavidhānataḥ //
nārado varṇayāmāsa tamamitrajitaṃ nṛpam

// śrīnārada uvāca // //
dhanyo'si kṛtakṛtyo'si mānyo'pyasi divaukasām //
sarvabhūteṣu goviṃdaṃ paripaśyanviśāṃpate

yo vedapuruṣo viṣṇuryo yajñapuruṣo hariḥ //
yoṃ'tarātmāsya jagataḥ kartā hartāvitā vibhuḥ

tanmayaṃ paśyato viśvaṃ tava bhūpālasattama //
darśanaṃ prāpya śubhadaṃ śucitvamagamaṃ param

eṣa eva hi sāro'tra saṃsāre kṣaṇabhaṃgure //
kamalākāṃtapādābjabhaktibhāvo'khilapradaḥ

parityajya hi yaḥ sarvaṃ viṣṇumekaṃ sadā bhajet //
sumedhasaṃ bhajaṃte taṃ padārthāḥ sarva eva hi

hṛṣīkeśe hṛṣīkāṇi yasya sthairyaṃ gatānyaho //
sa eva sthairyamāpnoti brahmāṃḍe'tīva caṃcale

yauvanaṃ dhanamāyuṣyaṃ jalaṃ padmadale yathā //
atīva caṃcalaṃ jñātvā'cyutameva sadāśrayet

vāci cetasi karṇe'tha yasya devo janārdanaḥ //
sa eva sarvadā vedyo nararūpī janārddanaḥ //
nirvyājapraṇidhānena śīlayitvā śriyaḥpatim

puruṣottamatāṃ ko na prāptastvamiva bhūtale //
anayā viṣṇubhaktyā te saṃtuṣṭeṃdriyamānasaḥ //
upakartumanā brūyāṃ tanniśāmaya bhūpate

mālāvidyādharasutā nāmnā malayagaṃdhinī //
krīḍaṃtī piturākroḍe hṛtā kaṃkālaketunā

kapālaketuputreṇa dānavena balīyasā //
āgāminyāṃ tṛtīyāyāṃ tasyāḥ pāṇigrahaḥ kila

pātāle caṃpakāvatyāṃ nagaryāṃ sāsti sāṃpratam //
hāṭakeśātsamāgacchaṃstayā'haṃ sāśrunetrayā //

dṛṣṭaḥ praṇamya vijñapto yathā tacca niśāmaya //
brahmacārinmuniśreṣṭha gaṃdhamādanaśailataḥ

bālakrīḍanakāsaktāṃ māṃ jahre trastamāna sām //
kaṃkālaketurdurvṛttastasya nāsti ca pātakaḥ

sa svatriśūlaghātena mriyate nānyathā raṇe //
jagatparyākulīkṛtya nidrātyatha vinirbhayaḥ

yadi kopi kṛtajño māṃ hatvemaṃ duṣṭadānavam //
maddattena triśūlena nayedbhadraṃ ca vai kṛtam

yadyatropacikīrṣustvaṃ rakṣa māṃ duṣṭa dānavāt //
mamāpi hi varo datto bhagavatyomayā purā //
viṣṇubhakto yuvā dhīmānputri tvāṃ pariṇeṣyati

ātṛtīyātithi yathā tadvākyaṃ tathyatāṃ vrajet//
tathā nimittamātraṃ tvaṃ bhava yatnaṃ samācara

iti tadvacanādrājanviṣṇubhaktiparāyaṇam //
yuvānaṃ cāpi dhīmantaṃ tvāmanuprāptavānaham

tadgaccha kāryasiddhyai tvaṃ hatvā taṃ duṣṭadānavam//
ānayāśu mahābāho śubhāṃ malayagaṃdhinīm

sā tu vidyādharī bālā vilokya tvāṃ nareśvara //
avaśyameva tacchūlaṃ dāsyatīti viniścitam //
pārvatīvacanādduṣṭaṃ ghātayiṣyasyasaṃśayam

iti nāradavākyaṃ sa niśamyāmitrajinnṛpaḥ //
analpotkaliko jāto vidyādharasutāṃ prati//
upāyaṃ cāpi papraccha gaṃtuṃ vai caṃpakāvatīm

nāradena punaḥ proktaḥ sa rājā girirājaje //
tūrṇamarṇavamāsādya pūrṇimādivase nṛpa

bhavāndrakṣyati potasthakalpavṛkṣarathāsthitām//
tatra divyāṃganāṃ kāṃciddivyaparyaṃkasusthitām//
vīṇāmādāya gāyaṃtīṃ gāthāmatyaṃtasusvaram

yatkarma vihitaṃ yena śubhaṃ vāpyathavā'śubham //
sa eva bhuṃkte tattathyaṃ vidhistatra niyaṃtritaḥ

gāthāmimāṃ tu saṃgīya sarathā samahīruhā //
saparyaṃkā kṣaṇādeva madhyesiṃdhuṃ pravekṣyati

bhavānapyaviśaṃkaṃ ca tataḥ potānmahārṇave //
tamanuvrajatu kṣipraṃ yajñavārāhasā tmavān

tato drakṣyasi pātāle nagarīṃ caṃpakāvatīm //
mahāmanoharā rājansanāthāṃ bālayā tayā

ityuktvāṃtarhito devi sa caturmu khanaṃdanaḥ //
rājāpyarṇavamāsādya yathoktaṃ parilakṣya ca

viveśāṃtaḥ samudraṃ ca nagarīmāsasāda tām //
sāpi vidyādharī bālā netrayoḥ prāghu ṇīkṛtā

tena rājñā trijagatīsauṃdaryaśrīrivaikikā //
pātāle devateyaṃ vā mama netrotsavāya kim

niramāyi pramoddeśātsraṣṭṛsṛṣṭirvi lakṣaṇā //
kuhūrāhubhayadveṣātkāṃtiścāṃdramasī kimu

yoṣidrūpaṃ samāśritya tiṣṭhatyatrākutobhayā //
itthaṃ kṣaṇaṃ ca nirvarṇya sa rājā'gacchadaṃti kam

sā vilokyātha taṃ bālaṃ nitarāṃ madhurākṛtim //
viśāloraḥsthalatalapralaṃyatulasīsrajam

śaṃkhacakrāṃkasubhagabhujadvayavirāji tam //
harināmākṣarasudhāsudhautaradanāvalim

bhavānībhaktibījotthabhūruhaṃ puruṣākṛtim //
anenātra kṛtaṃ kasya bhavanaṃ madhurākṛti

iti paryākulīkṛtya cakṣuṣī ca muhurmuhuḥ //
kaṃkālaketurdurvṛttastvavadhyaḥ parahetibhiḥ

tāvadguptaṃ samātiṣṭha śastrāgāre'tra gahvare //
na me kanyāvrataṃ bhagnaṃ sāmarthyāccaṇḍikāvarāt

āgāminyāṃ tṛtīyāyāṃ paraśvaḥ pāṇipīḍanam //
sa cikīrṣati duṣṭātmā gatāyurmama śāpataḥ

mā tadbhītiṃ kuru yuvaṃstvatkāryaṃ bhavitācirāt //
vidyādharyeti coktaḥ sa śastrāgāre nigūḍhavat

sthiro vīro mahābāhurdānavāgamanekṣaṇaḥ

atha sāyaṃ samāyāto dānavo bhīṣaṇākṛtiḥ //
triśūlaṃ kalayanpāṇau mṛtyorapi bhayāvaham

āgatya dānavo raudraḥ pralayāṃbudanisvanaḥ //
vidyādharīṃ jagādeti madāghūrṇitalocanaḥ

gṛhāṇemāni ratnāni divyāni varavarṇini //
kanyātvaṃ hi paraśvaste pāṇigrāho bhaviṣyati

dāsīnāmayutaṃ prātardāsyāmi tava suṃdari //
āsurīṇāṃ surīṇāṃ ca dānavīnāṃ manoharam

gandharvīṇāṃ kiṃnarīṇāṃ satataṃ paricārikāḥ //
vidyādharīṇāṃ nāgīnāṃ yakṣīṇāṃ ca śatāni ṣaṭ

rākṣasīnāṃ śatānyaṣṭau śatamapsarasāṃ varam //
etāste paricāriṇyo bhaviṣyaṃtyamalāśaye //

yāvatsaṃpattisaṃbhāro dikpālānāṃ gṛheṣu vai //
matparigrahatāṃ prāptau tāvatastvaṃ maheśvarī

divyānbhogānmayā sārddhaṃ bhokṣyase matparigra hāt //
kadā paraśvo bhavitā yasminvaivāhiko vidhiḥ

tvadaṃgasaṃgasaṃsparśasukhasvādātimeduraḥ //
parāṃ nirvṛtimāpsyāmi paraśvo nikaṭaṃ yadi //

manorathāściraṃ yāvadye me hṛdi samedhitāḥ //
tānkṛtārthī kariṣyāmi paraśvastava saṃgamāt

jitvā devānraṇe sarvāniṃdrādīnmṛgalo cane//
trailokyaiśvaryasaṃpattestvāṃ kariṣyāmi ceśvarīm

ādhāyāṃke triśūlaṃ ca suṣvāpeti pralapya saḥ//
naramāṃsasya svādena pramatto vītasādhvasaḥ//

varaṃ smaraṃtī sā gauryā vidyādharakumārikā //
vijñāya taṃ pramattaṃ ca prasuptaṃ cātinirbhayam //
āhūya taṃ naravaraṃ varaṃ sarvāṃgasuṃdaram

viṣṇubhaktikṛtatrāṇaṃ prāṇanātheti jalpya ca //
śūlaṃ tadaṃkādādāya dadau tasmai ca suṃdarī

tamādāya triśūlaṃ ca sa tadāmitrajinnṛpaḥ //
saṃsmaraṃścakriṇaṃ citte jagadrakṣāmaṇiṃ harim

jagādottiṣṭha re duṣṭa kanyādūṣaṇalālasa //
yudhyasva ca mayā sārddhaṃ na suptaṃ hanmyahaṃ ripum

iti saṃśrutya saṃprāptaḥ kasya dṛṣṭodya cāṃtakaḥ //
ka āyuṣādya saṃtyakto yaḥ prāpto mama gocaram

mama pracaṃḍadordaṃḍakaṃḍūkaṃḍūyanakṣamaḥ //
mālyo naro'yaṃ bhavitā kiṃ triśūlena suṃdari

mā bhairme kautukaṃ paśya bhakṣoyaṃ mama sāṃpratam //
kālena matto bhītena svayamevopaḍhaukitaḥ

ityuktvā muṣṭighātena tenoccairdaṃḍasūnunā //
hṛdaye nihato rājā śilātikaṭhine drutam

sa cakriṇā kṛtatrāṇaḥ pīḍāṃ nālpīyasīmapi //
viveda kaṭhinoraskaḥ karastasya prapīḍitaḥ

atha kopavatā rājñā hato vaktre capeṭayā //
āghūrṇitaśirā bhūmau patitvā punarutthitaḥ //
uvāca ca vaco dhairyamavaṣṭabhya mahābalī

// dānava uvāca // //
jñātaṃ tattvaṃ manuṣyosi nṛrūpeṇa caturbhujaḥ //
tatastvaṃ chidramāsādya haṃtuṃ māṃ dānavāṃtaka //

evaṃvidho hi madhubhidyadi tvaṃ balavānasi//
vihāyaitanmahacchūlaṃ yudhyasva svāyudhairmayā

tvayā kapaṭarūpeṇa balinā kaiṭabhādayaḥ//
na balena hatāḥ saṃkhye hatā eva cchalena hi

baliṃ pātālamanayastvaṃ nṛvāmanatāṃ dadhat //
nṛmṛgatvena bhavatā hiraṇyakaśipurhataḥ

tathā jaṭilarūpeṇa laṃkeśo vinipātitaḥ//
gopālaveṣamālaṃbya kaṃsādyā ghātitāstvayā //
strībhūya cāharastvaṃ hi vipratāryāsurānsudhām

yādorūpeṇa bhavatā śaṃkhādyā nihatā iha //
māyāvinā tvayā'gaṇyāḥ sarvamarmajña mādhava

na tvatto'haṃ bibhemyadya sadyaḥ pātaḥ śarīriṇām //
varaṃ tava śraye mṛtyuṃ balenāpi chalena vā

na tyakṣyasi triśūlaṃ tvaṃ na tvāṃ yotsyāmyahaṃ raṇe //
avaśyameva marttavyaṃ mayā prātaḥ śarīriṇā

iyaṃ vidyādharī kanyā na mayā dūṣitā satī //
sākṣācchrīriva maṃtavyā tavārthaṃ rakṣitā mayā

ityuktvā vāmadordaṃḍaprahāreṇāpi niṣṭhuram //
nijaghāna danoḥ sūnustaṃ śiloccaya ghātinā

nṛpatistvatha saṃdhārya viṣahya raṇamūrddhani //
jaghānāśu tadā krūraṃ triśūlenātha vakṣasi

tatprahārānmahābāhuḥ paṃcatvamagama tkṣaṇāt //
lakṣyīcakāra tadvaktraṃ triśūlaṃ tolayankare

paśyato'sya mahābāhoḥ sa ca prāṇāñjahau kṣaṇāt//
itthaṃ kaṃkālaketuṃ sa nihatya surakaṃ panam

vidyādharīṃ prapaśyaṃtīṃ prāha hṛṣṭatanūruhaḥ //
nāradasya munervākyāttava suśroṇi vāṃchitam

kṛtaṃ mayā kṛtajñe kiṃ karavāṇyadhunā vada //
śrutveti tasya sā vākyaṃ prāha gaṃbhīracetasā

// malayagaṃdhinyuvāca // //
atyudāramate vīra nijaprāṇaiḥ paṇīkṛtām //
kiṃ māṃ pṛcchasi yuvatīṃ kulakanyāmadūṣitām

iti bruvaṃtyāṃ kanyāyāṃ punaḥ svairacaro muniḥ //
atarkitāgamaḥ prāpto nārado devalokataḥ //

tatastuṣṭuvatustau tu taṃ dṛṣṭvā munisattamam //
kṛtapraṇāmau muninā pratijñāprāpitāśiṣau

pāṇigraheṇa vidhinā'bhiṣiktau nāradena tu //
jagmaturnāradādiṣṭavartmanā kṛtamaṃgalau

tayā malayagaṃdhinyā vṛtaḥ so'mitrajinnṛpaḥ //
purīṃ cojjayinīṃ prāpya paurairvihitamaṃgalām//

tadvīkṣaṇādapi naro nārakīṃ naiva jātucit //
gatiṃ prāpnoti medhāvī tāṃ purīmaviśannṛpaḥ

yasyāṃ puryāṃ praveśaṃ na labhante vāsa vādayaḥ //
kaivalyajayajaitryāṃ hi tāṃ purīmaviśannṛpaḥ

sāpi vidyādharyavaṃtīṃ samṛddhāṃ vīkṣya dūrataḥ //
niniṃda svargalokaṃ ca pātālanagarī mapi

prāpyāmitrajitaṃ kāṃtaṃ tathā hṛṣṭā na sā vadhūḥ //
yathā dṛṣṭvāpyaho'vaṃtīṃ paramānaṃdadāyinīm

sā kṛtārthāmivātmānaṃ manya mānā manasvinī //
tena patyojjayinyāṃ ca parāṃ nirvṛtimāpa sā

so'pyamitrajidāsādya patnīṃ malayagaṃdhinīm //
dharmapradhānaṃ saṃsevya kāmaṃ prāpottamaṃ sukham

sā patiṃ viṣṇubhajane rataṃ provāca bhāminī

// rājñyuvāca // //
bhūpābhīṣṭatṛtīyāyāṃ cariṣyāmi mahā vratam //
// rājovāca // //
devyabhīṣṭatṛtīyāyāṃ vrataṃ kīdṛgbhavedvada

iti rājñoditā rājñī pravaktumupacakrame //
iti kartavyatāṃ tasya vratasya savidhānakām

// rājñyuvāca // //
purā devarṣiṇā cedaṃ vrataṃ lakṣmyai pratiśrutam //
tayā prāptāstu sakalāḥ kāmāḥ svargāpavargadāḥ

mārgaśīrṣatṛtīyāyāṃ śuklāyāṃ kalaśopari //
tāmrapātraṃ nidhāyaiva taṃdulaiḥ paripūritam

acchidraṃ ca navīnaṃ ca rajanīrāgaraṃjitam //
vāsaḥ pātropari nyasya sūkṣmātsūkṣmataraṃ param

tasyopari śubhaṃ padmaṃ raviraśmiprakāśitam //
tatkarṇikāyā upari catuḥsvarṇavinirmitam //
vidhiṃ saṃpūjayedbhaktyā raktamālyāṃbarādibhiḥ

puṣpaiḥ sugaṃdhaiḥ karpūrakastūryādibhirarcayet //
rātrau jāgaraṇaṃ kāryaṃ viprāṇāṃ paramotsavaiḥ

homaḥ kāryo mahābhaktyā sahasraparisaṃkhyayā //
navaprasūtāṃ kapilāṃ dadyācca supayasvinīm

dadyādācāryavaryāya sālaṃkārāṃ sadakṣiṇām //
upoṣya daṃpatī bhaktyā navāṃbaravibhūṣitau

prātaḥ snātvā caturthyāṃ ca saṃpūjyācāryamāditaḥ //
vastrairābharaṇairmālyairdakṣiṇābhirmudānvitaḥ //
sopaskarāṃ ca tāṃ mṛrtimācāryāya pradāpayet

maṃtraḥ //
namo viśvavidhānajñe vidye vividhakāriṇi //
sutaṃ ca śaṃkaraṃ dehi tuṣṭā hyasmādvratottamāta

sahasraṃ bhojayitvātha dvijānāṃ bhaktipūrvakam //
bhuktaśeṣeṇa cānnena kuryādvai pāraṇaṃ tataḥ

itthametadvrataṃ nātha cikīrṣāmi tvadājñayā //
kuru caitatpriyaṃ mahyamabhīṣṭaphalalabdhaye

iti bhūpālavaryeṇa śrutvā saṃhṛṣṭacetasā //
tadā vrataṃ samācīrṇaṃ sāṃtarvatnī babhūva ha

tayātha prārthitā gaurī garbhiṇyā bhaktitoṣitā //
putraṃ dehi mahāmāye sākṣādviṣṇvaṃśasaṃbha vam

jātamātro vrajetsvargaṃ punarāyāti cātra vai //
bhaktaḥ sadāśive'tyarthaṃ prasiddhaḥ sarvabhūtale //
vinaiva stanyapānena ṣoḍaśābdākṛtiḥ kṣaṇāta

evaṃbhūtaḥ suto gauri yathā syānme tathā kuru //
mṛḍānyāpi tathetyuktā rājñī bhaktyātituṣṭayā

atha kālena tanayaṃ mūlarkṣe sā'pyajījanat //
hitairamātyairatha sā vijñaptāriṣṭasaṃsthitā

devi rājārthinī tvaṃ tu tyaja duṣṭarkṣajaṃ sutam //
sā maṃtrivākyamākarṇya kevalaṃ patidevatā

atyākṣīttaṃ tathā prāptaṃ tanayaṃ nayakovidā //
dhātrikāṃ tu samāhūya prāhedaṃ sā nṛpāṃganā

paṃcamudre mahāpīṭhe vikaṭānāma mātṛkā //
tadagre sthāpayitvāmuṃ bālaṃ dhātri tvidaṃ vada

gauri dattaḥ śiśurasau tavāgre viniveditaḥ //
rājñyā patyuḥ priyaiṣiṇyā maṃtrivijñaptinunnayā

sāpi rājñyuditaṃ śrutvā bālaṃ śiśuśaśiprabham //
vikaṭāyāḥ purobhāge saṃsthāpya gṛhamāgatā

atha sā vikaṭā devī samāhūya ca yoginīḥ //
uvāca nayata kṣipraṃ śiśuṃ mātṛgaṇāgrataḥ

tāsāmājñāṃ ca kuruta rakṣatāmuṃ prayatnataḥ //
yoginyo vikaṭāvākyātkhecaryastatkṣaṇena tam

ninyurgaganamārgeṇa brāhmyādyā yatra mātaraḥ //
praṇamya yoginīvṛndaṃ taṃ śiśuṃ sūryavarcasam

puro nidhāya mātṝṇāṃ procuśca vikaṭoditam //
brahmāṇī vaiṣṇavī raudrī vārāhī nārasiṃhikā //
kaumārī cāpi māhendrī cāmuṇḍā caiva caṃḍikā

dṛṣṭvā taṃ bālakaṃ ramyaṃ vikaṭāpreṣitaṃ tataḥ //
papracchuryugapadvākyaṃ kaste bāla pramukhyakaḥ

mātṛbhi śceti pṛṣṭastu yadā kiṃcinna vakti saḥ //
tadā ca yoginīcakraṃ prāha mātṛgaṇastviti

rājyayogyo bhavatyeṣa mahālakṣaṇalakṣitaḥ //
punastatraiva netavyo yoginyastvavilaṃbitam

pañcamudrā mahādevī tiṣṭhate yatra kāmadā //
yasyāḥ saṃsevanānnṝṇāṃ nirvāṇaśrīradūrataḥ

tatpīṭhase vanādasya ṣoḍaśābdākṛteḥ śiśoḥ //
siddhirbhavitrī paramā rudrasyānugrahātparā

evaṃ mātṛgaṇātsadyo yoginībhiḥ kṣaṇena tu //
prāpito mātṛvākyena pañcamudrāṃtikaṃ punaḥ

saṃprāpya tanmahāpīṭhaṃ svargalokādihāgataḥ //
mahākālavane puṇye tatāpa vipulaṃ tapaḥ

tapasātīva tīvreṇa niścalendriyamānasaḥ //
tasya rājakumārasya prasanno'bhūdumādhavaḥ

āvirbabhūva purato liṃgarūpeṇa śaṃkaraḥ //
uvāca ca prasannosmi varaṃ brūhi nṛpāṃgaja

sarvajyotirmayaṃ liṃgaṃ purato dṛṣṭavānsvayam //
saptapātālamudbhidyotthitaṃ bṛhadanugrahāt

praṇamya daṃḍavadbhūmau pari tuṣṭāva dhūrjaṭim //
sūktairjanmāṃtarābhyāsātsuhṛṣṭo rudradaivataiḥ //
varaṃ ca prārthayāṃcakre parihṛṣṭatanūruhaḥ

devadeva mahādeva yadi deyo varo mama //
tadatra bhavatā stheyaṃ bhavatāpahṛtā sadā

asmim̐lliṃge sthitaḥ śaṃbho kuru bhaktasamīhitam //
vinā mudrādikaraṇaṃ maṃtreṇāpi vinā vibho //

asya liṃgasya ye bhaktā manovākkāyakarmabhiḥ //
sadaivānugrahasteṣu karttavyo vara eṣa me

iti tadvaramākarṇya liṃgarūpo'vadatprabhuḥ //
evamastu yaduktaṃ te vīra vaiṣṇavasūnunā ६६ //
vīra vīreśvaraṃnāma liṃgametattvadākhyayā //
avaṃtyāṃ saṃpradāsyāmi bhaktānāṃ ciṃtitānyaho

atra dattaṃ hutaṃ japtaṃ stutamarcitameva ca //
tadakṣayaṃ bhavedatra bhaktānāṃ nātra saṃśayaḥ

tvaṃ tu rājyaṃ paraṃ prāpya sarvabhūpāladurlabham //
bhuktvā bhogāṃśca vipulānaṃte siddhimavāpsyasi

eṣa te kathito devi prabhāvaḥ pāpanāśanaḥ //
vīreśvarasya devasya nūpureśamatho śṛṇu

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyā pañcama āvaṃtyakhaṇḍe caturaśītiliṃgamāhātmye vīreśvaramāhātmyavarṇanaṃnāma ṣaṭcatvāriṃśo 'dhyāyaḥ