Skanda Purana · Chapter 5.41

// sanatkumāra uvāca // //
śṛṇu vyāsa yatheyaṃ tu procyate hi kuśasthalī //
kalpe tatpuruṣe pūrvaṃ vedavidbhirmanīṣibhiḥ

vedhasā sṛjitaṃ viśvaṃ daityadānavarā kṣasam //
anyonyamadasaṃmattamanyonyadveṣi vai raṇe

devāśca dānavāḥ saṃkhye nityaṃ spardhāsamanvitāḥ //
manuṣyā manujaiḥ sārdhaṃ siddhavidyādharaiḥ saha

cāraṇāḥ kiṃnaraiḥ sārdhamevaṃ te dveṣatatparāḥ //
yuddhaṃ kurvaṃti satatamavispaṣṭārthayā girā

sarve caiva ca balino durbalairmanujaiḥ saha //
paśavaḥ paśubhiḥ sārdhaṃ pakṣiṇaḥ saha pakṣibhiḥ

evamanyonyamanyaiśca nirmaryādamidaṃ jagat //
dṛṣṭvā viśvasya kartāraṃ viṣṇuṃ viśveśvaraṃ param

vrajāmi śaraṇaṃ devaṃ śaraṇārttiharaṃ harim //
evaṃ manasi saṃdhāya dadhyau dhyānena mādhavam

tato dhyāto mahāyogī viśvarūpadharo hariḥ //
lohadaṇḍadharaḥ śrīmānidamāha pitāmaham

brahmandhyātastvayā samyagdhyānayogena paśya mām //
samāyāṃtaṃ tathā dhyātaṃ jagatāṃ pātumudyatam

tato dhātā niśamyaitattyaktvā dhyānamavekṣya tam //
samutthāyaikamanasā namaścakre'rcayatpunaḥ

pādyenācamanīyena madhuparkeṇa keśavam //
pūjayitvā punarvākyamuvācācyutamabjajaḥ

// brahmovāca // //
devadeva jagannātha jagatsṛṣṭamidaṃ tvayā //
ṛte tvayā jagadviṣṇo naivāvasthātu marhati

śāstā tvamasya viśvasya viśuddhasya ca nāparaḥ //
tvattostīdaṃ jagatsarvaṃ tasmāttvamanuśāsaya

devadānavagaṃdharvāḥ sayakṣo ragarākṣasāḥ //
tvāmṛte puṇḍarīkākṣaṃ vyāpitāśeṣavigrahāḥ //
parasparaṃ vinighnaṃti tāṃśca tvaṃ rakṣituṃ kṣamaḥ

tvamasya viśvasya carācarasya sthiteḥ sadā prāṇabhṛdātmarūpiṇī

tvayā dhṛtaṃ sarvamidaṃ jagadvai yatastato'si tvamupendrasaṃjñaḥ //
praveśanaṃ vyāptamidaṃ svadhāma yattvamucyase viṣṇurato munīṃdraiḥ

nivāsitaṃ viśvamidaṃ tvayādya vāsaśca dhātoriti vāsudevaḥ //
tavānugaṃ viśvamidaṃ vibhustvamaśeṣaviśvasya vibhāsi rājā

senānurūpaṃ jagadeva yasmādataḥ smṛtastvaṃ kila viśvasenaḥ //
vilekhanādasya carācarasya kṛteśca dhātostvamato'si kṛṣṇaḥ

jitaṃ tvayā deva jagattrayaṃ yajjiteśca dhātostvamato'si jiṣṇuḥ //
tasmātsamastagrahalokapālaṃ jagadvibho pālaya sarvakālam

tvamasya sarvasya bhavādirājastavāstu bhadrāsanamadvitīyama//
pradakṣiṇāvartanakastu śaṃkhaḥ karasthitaḥ śobhati pūruṣasya

sudarśanaṃ nāma tavāsti cakramato hi gītaḥ kavibhi stu cakrī //
dhvajo'sti te deva suparṇasevitastathāsuparṇaśca tavāsti vāhanam

turaṃgamāḥ saṃtu tavārisaṃhare tathā hṛṣīkeśa sudantadantinaḥ//
kirīṭaniṣkāṃgadakarṇapūrakeyūrahārottamahemasūtraiḥ

vicitravastrottamaraktamālyairvibhūṣitastvaṃ bhava bhīmasenaḥ //
śriyā kadācicca na mucyate bhavānbhavaṃ ti te nityamanaṃtasaṃpadaḥ

tavānugā bhaktirihāstu vai satī mukunda bhakte tvamataḥ prasīda me

// sanatkumāra uvāca // //
sa evamuktastu puro divaukasāṃ vibhuḥ prasannastvidamabravīddharaḥ //
viriṃca me darśaya tasya maṃḍalaṃ tvayā vimuktaṃ ca sadāśivaṃ vibho

sthiraṃ sthi yatra jagatkaromyahaṃ tato viraṃciḥ kuśamuṣṭimādade //
pavitradeśasya nidarśanāya jagāma puṇyaṃ cyavanāśramaṃ tadā

tataḥ sthalīmuccatarāmavāpya pitāmahaḥ keśavamāha cādarāt //
tvadudbhavaṃ cātra pavitramaṃḍalaṃ tvayā vimuktaṃ ca sadā śivaṃ vibho

tvameva viṣṇurvibudhārcitaḥ sadā smṛto munīṃdraiḥ sa ca viṣṭaraśravāḥ //
niṣīda viśveśa kuśasthalaṃ yadā tadāśrito mādhavamāsarūpavān

kuśasthalīṃ saṃsthita eva deva itthaṃ vidhātrā puruṣottamaḥ stutaḥ //
sthalīṃ kuśairāstaritāmupāviśatkuśasthalīṃ devamunīndrasevitām

samaṃtato yojanasaṃ khyayāvṛtāṃ tato vidhātā puruṣottamastathā //
kuśasthalīti prathitaṃ jagattraye pracakraturnāma ca tāvubhāvapi

tatra viśvapatiḥ śrīmānviśveśo viśvakṛdvibhuḥ //
viśvaṃ śaśāsa viśvātmā sarvaviśvasya nāyakaḥ

evaṃ kuśasthalī khyātā hemaśṛṅgeti yā purā //
stīrṇā kuśairyato dhātrā kuśasthalī tataḥ smṛtā

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvaṃtyakhaṇḍe'vantīkṣetramāhātmye vyāsasanatkumārasaṃvāde kuśasthalīnāmahetukathāvarṇanaṃnāmaikacatvāriṃśo'dhyāyaḥ