Skanda Purana · Chapter 5.40

// vyāsa uvāca // //
bhagavanbhavatā sarvaṃ bhavabhītivināśakam //
īśvarasthānamākhyātaṃ samaṃtātsāgrayojanam

yatra kṣetre mṛtā martyāḥ sadācārāstathottamāḥ //
vimānasthā pure nūnamaiśvare te vasaṃti ca

yatra kīṭapataṃgādyā mṛtā yāṃti parāṃ gatim //
kiṃ tīrthaṃ puṇyamanyacca mahākālavanādṛte

tasmādbrūhi mamaikaṃ tu praśnaṃ tathyena sāṃpratam //
kathaṃ kanakaśṛṃgeti khyātā hyeṣā purā mune

kuśasthalī kathaṃ nāma tathāvaṃtī kathaṃ smṛtā //
padmāvatī kathaṃ sādho kathamujjayinī tathā

nāmnāṃ hetumatho teṣāṃ brūhi tvaṃ munisattama

// sanatkumāra uvāca // //
śṛṇu vyāsa pravakṣyāmi yathā pūrvaṃ viraṃcinā //
kathitaṃ vāmadevāya gaurakalpe purātane

maheśena bhagavatā vidhiścaivātra hetutaḥ //
pṛṣṭastu svaścyutānāṃ ca kuto nivasatāṃ sukham

svargaprāptiśca bhavati svecchācāravihāriṇām //
ko'tipuṇyatamaḥ śreṣṭhaḥ pradeśaḥ pāpadārakaḥ

kuto nivartitaṃ cittaṃ jāyate vasatāṃ kvacit //
vasatāmapi loke śamaihikaṃ pāralaukikam //
etanme bhagavanbrūhi hitārthaṃ sarvadehinām //

// sanatkumāra uvāca // //
evamādau purā kalpe proktaḥ śreṣṭhaḥ sa śaṃbhunā

provāca pārvatīkāṃtaṃ prabhuḥ prītaḥ pitāmahaḥ //
bhagavansarvakartā tvaṃ sarvadarśī sadāśivaḥ

ajānanniva tvaṃ sarvaṃ māṃ pṛcchasi sanātana //
yatra kalpāṃtako vahniradhijvālaḥ pratiṣṭhitaḥ //

tvameva ca mahākālaḥ sarvaṃ vai jñāyate tvayā //
nātha ye mānavāstatra sadācārāstathā pare

nivasaṃti na te martyāḥ surāste vai na saṃśayaḥ //
labhaṃte ca punaḥ svargaṃ mṛtā vai kālaparyaye

vartate ca purī tatra ramyaharmyā suśobhanā //
yasyāṃ bhāṃti vicitrāṇi harmyāṇi vividhāni ca

svarṇaśṛṅgāśca prāsādā vihitā viśvakarmaṇā //
devāḥ saṃti sadā tatra tīrthāni vividhāni ca

pūrvakalpe sthito'haṃ ca yatra tvaṃ keśavastathā //
tāmeva ca purīṃ draṣṭuṃ sarve lokā hyavaṃtikām

tathā devarṣayaḥ siddhā yakṣakiṃnaradānavāḥ //
ājagmuḥ sthāṇunā sārdhaṃ vedhasā brahmayoninā

tathaiva ca varā nāryo devānāmativallabhāḥ //
samāpetuḥ sahasrāṇi draṣṭumatyadbhutāṃ purīm

āgatya ca yadā devaḥ saha devairmaheśvaraḥ //
vīkṣate nagarīṃ ramyāmapaśyadāvṛtāṃ tathā

prāsādaiḥ svarṇaśṛṃgāḍhyairmaṇiratnavibhūṣitaiḥ //
viśvarūpo hi bhagavānrājā viśvaika nāyakaḥ

tatrāste śobhane divye prāsāde maṇibhūṣite //
sevyamānaḥ suraiḥ siddhairmunividyādharoragaiḥ

tato maheśaśca pitāmahaśca sametya taṃ viśvapatiṃ nanaṃdatuḥ //
samarcitau tena yathārhamādarātsahānugāvāgamanaṃ tvapṛcchat

kimāgatau vā tridivānmahītalaṃ sahānugāvāśa yakaśca kathyatām //
tatastu tāvūcaturabjajeśvarau bhavāntare yatra ca tatra nau ratiḥ

tvayā vinā naiva surālaye sukhaṃ mahītale vātha rasātale' sti naḥ //
kadā tvayā kāṃcanaśekharā purī niveśitā veśmavatī vicitritā

// hariruvāca // //
tvadarthameveśa viśeṣaśālinī sṛṣṭā hi vai sarvaguṇākarā mayā //
prayaccha viśveśvara cāvayoriha sthānaṃ ca tīrthaṃ pralaye'kṣayaṃ ca

dadāmyabhīṣṭaṃ yuvayorihālayaṃ prajāpate hyuttaratastava sthitiḥ //
maheśvara tvaṃ vraja dakṣiṇālayaṃ sthānaṃ sudattaṃ yuvayoḥ suśobhanam

mahākālo hyadhojvālo jagadātmā prabhuḥ sthitaḥ //
gaṇairaneka sāhasrairādṛtaḥ parameśvaraḥ

krīḍārthaṃ nagarī sṛṣṭā sarvabhūtahitaiṣiṇā //
mayādya yuvayordattā vihāyā'calamātmanaḥ

bhavadbhyāṃ hemaśṛṃ geti yasmācca samudīritā //
purī kanakaśṛṃgeti loke khyātā bhaviṣyati

evaṃ kanakaśṛṅgeti prathamaṃ nāma kathyate

japaṃtaśca sthitā yatra brahmaviṣṇumaheśvarāḥ //
nityaṃ ramaṃti bhaktānāṃ sarvābhīṣṭaphalapradāḥ

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvantyakhaṇḍe'vantīkṣetramāhātmye kanakaśṛṅgābhidhānavṛttāṃtavarṇanaṃnāma catvāriṃśo'dhyāyaḥ