Skanda Purana · Verses 5.37-2

// śrīhara uvāca // //
saptatriṃśattamaṃ viddhi śiveśvaramanaṃtakam //
yasya darśanamātreṇa jāyaṃte sarvasaṃpadaḥ

rājā ripuṃjayonāma brahmakalpe purābhavat //
mahākālavane ramye prajāpālanatatparaḥ

devapūjāṃ vrataṃ dānaṃ dhyānaṃ svādhyāyasatkriyām //
prajāpālanakaṃ kṛtvā na sa jānāti kiṃcana

sa prajāḥ pālayāmāsa putravatparipālitāḥ //
prajāstāḥ sukhasaṃvṛddhā jarāmṛtyuvivarjitāḥ

putriṇo dhanadhānyāḍhyāḥ sarvakāmasamanvitāḥ //
tasyaiva tejasā vyāptaṃ mahākālapuraṃ priye

etasminnaṃtare pṛthvīṃ tasmiñchāsati pārvati //
mahākālavanaṃ devi svapuraṃ cihnitaṃ mayā //
vinā cojjayinīṃ gaṃtuṃ na ratiṃ prāpa kutracit

tadā mayā gaṇeśastu śivasaṃjño gaṇāgraṇīḥ //
ciṃtitastatkṣaṇātprāptaḥ kiṃ karomītyuvāca ha

mayāpyukto gaṇeśo hi gaccha putra mama priyam //
mahākālapuraṃ vyāptaṃ rājā ripuñjayena hi

ityuktaḥ sa mayā devi tathetyuktā kṛtāṃjaliḥ //
gato'sau mānuṣe loke mamājñāharṣitānanaḥ

gate śivagaṇe devi saṃtuṣṭo'haṃ śucismite //
yuktijñānavṛto dakṣaḥ prabhorbhṛtyo hi durlabhaḥ

tataḥ sa bhikṣu rūpeṇa bahvoṣadhiparigrahaḥ //
gṛhītvā duṃdubhiṃ skaṃdhe vacanaṃ cedamabravīt

kaśca bhūtaviṣagrasto nānādoṣaiḥ samāśritaḥ //
kasya ko vyādhiratyugro yamahaṃ praśamaṃ naye

ko'putraḥ putravānastu manmaṃtrabalamāśritaḥ //
vaidyo'smi sarvayuktijñaḥ sarvakāmapradāyakaḥ

tasya vākyaṃ samākarṇya kautūhalasamanvitaḥ //
savṛddhabālanārīko janastamabhijagmivān

teṣāṃ sa nāśayāmāsa vyādhiṃ durjayamapyati //
te ca tasmai sumahatīṃ pūjāṃ cakruḥ suharṣitāḥ //
hemaratnāṃbaradhanairdhānyagrāmapurādibhiḥ

evaṃ sa nyavasattatra varṣāṇi ca caturddaśa //
nṛpateraṃtaraprekṣī na cāṃtara mavāpa saḥ

aho'tiduṣkaro rājā aho lokaparāyaṇaḥ //
aho tejonidhirvīro durjayo'sau mahāmatiḥ

evaṃ sa ciṃtayaṃstatra bhikṣu rūpī śivo gaṇaḥ //
jīrṇodyānalatājālagahane saṃvṛtaḥ sthitaḥ

atrāṃtare tu nṛpatestasya lokavratasya tu //
mahiṣī nirjarā rājñaḥ prāṇebhyopi garīyasī

rūpeṇāpratimā loke sā cāputrā sutārthinī //
sapatnībahulā devī śrutvā bhikṣuṃ samāśritā

sarvakāmapradaṃ jñātvā nāga rāṇāṃ sakautukam//
svāṃ sakhīṃ preṣayāmāsa sunaṃdāṃnāma bhāminī

bhikṣorāyatane guptamaṃtaḥpuramataṃdritā //
tayā cāsādito bhikṣurviciṃtya nagaraṃ tadā //
uvāca ciṃtāparamaṃ bhikṣuṃ bhikṣāsamanvitam

praṇamya prāṃjalirbhūtvā kāryārthaṃ vigatavyathā //
bhagavanmahiṣī rājñaḥ prāṇebhyo'pi garīyasī //
vaṃdhyā putrārthinī devī guptaṃ tvāṃ draṣṭumicchati

bhavānkṛpākaraḥ prāyaḥ prajānāmīhitapradaḥ //
evaṃ śrutvā śivagaṇo labdhvā randhra muvāca ha

// bhikṣuruvāca // //
bhadre keyaṃ tava matirviparītapralāpinī //
avijñāto narapatergṛhamehīti bhāṣase //
avijñātaḥ pure dṛṣṭaḥ sāhasī puruṣo bhavet

evaṃ matvā vraja kṣipraṃ svamevāṃtaḥpuraṃ śubhe //
nāhaṃ tatrāgamiṣyāmi yāvanna nṛpatervacaḥ

sā tu tasya vacaḥ śrutvā bhikṣoḥ kṣubhitamānasā //
jagāmāntaḥpuraṃ tūrṇaṃ devyai tacca nyavedayat

sakhīvacastu sā śrutvā devī dīnā uvāca tām //
sunande ka upāyosti rājā yena pravarttate //
bhikṣorānayane kṣipraṃ yāvannāsau vrajetkvacit

uvāca sā tāṃ yuktyaiva sunaṃdā yuktabhāṣiṇī //
tvaṃ tasya vallabhā rājñaḥ prāṇebhyopi garīyasī

tasmādasvasthacittatvaṃ rājñaḥ svaṃ saṃpradarśaya //
hetunā tena rājā ca vākyaṃ tava kariṣyati

etasminneva kāle tu devyā darśanalālasaḥ //
jagāmāṃtaḥpuraṃ rājā priyāṃ dīnāṃ dadarśa ha //
tāmapṛcchattato rājā snehārdrīkṛtamānasaḥ

//
// rājovāca // //
kimidaṃ devi te rūpaṃ vimanaskeva bhāṣase //
bhagnāsi kena duḥkhena kasyāpakṛtamīdṛśam

nṛpasya vacanaṃ śrutvā rājñī vacanamabravīt //
na putrā nṛpa me saṃti tena me nāsti nirvṛtiḥ

krīḍanaṃ pīḍanāyaiva teṣāṃ ye putravarjitāḥ //
aputrā jagato dīnā duḥkhitāḥ putravarjitāḥ //
aputre ca gatirnāsti sutāputravivarjite

sukhinaste janā loke ye bālaṃ pāṃsubhūṣitam //
pariṣvajaṃti svasutamasphuṭākṣarabhāṣakam

anena kāraṇenāsmi nirvedaṃ paramaṃ gatā //
upāyo hi mayā dṛṣṭaḥ putrārthe mama sāṃpratam

iha bhikṣuḥ samāyāto devarūpī sanātanaḥ //
tasya cāvyāhatā śaktiḥ śrūyate sarvavastuṣu

sastrībālo janaścātra śaraṇaṃ yasya gacchati //
tasya bhikṣoḥ prasādena sutavatyo vayaṃ nṛpa //
bhaviṣyāmo'tra saṃdeho na me manasi varttate

tasyāḥ sa vacanaṃ śrutvā jīrṇodyānaṃ jagāma ha //
priyayā sahito rājā taṃ ca bhikṣuṃ dadarśa ha

dṛṣṭamātro nṛpatinā bhikṣurligatvamāgataḥ //
dṛṣṭvā sumahadāścaryaṃ bhaktinamro mahīpatiḥ //
pūjayāmāsa vidhivattalliṃgaṃ bhikṣu rūpakam

aputro'smītyuvācedaṃ dhanyeyaṃ mahiṣī mama //
dehi me tanayaṃ deva śivo bhavānmaheśvaraḥ

ityukto rājasiṃhena bhikṣurliṃgā kṛtistadā //
pratyuvāca mahīpālaṃ putraste bhavitā nṛpa

tataḥprabhṛti rājāsau sakalatro mahāmatiḥ //
sarvabhāvena taṃ devaṃ jagāma śaraṇaṃ mudā

devadevasya māhātmyātputro jāto mahābalaḥ //
dharmātmā ca yaśasvī ca sārvabhaumo guṇādhikaḥ

athāhaṃ mandarāddevi kautu- kāttu samāgataḥ //
liṃgākāraṃ gaṇaṃ dṛṣṭvā rājānaṃ sevakaṃ tathā

yogaiśvaryeṇa ca mayā kṛtaṃ vai puramātmanaḥ //
nānāratnaprabhoddyotaṃ nānāsiddhini ṣevitam //
tacchivaṃ śāśvataṃ sthānaṃ dattaṃ devi tadā mayā

mārkaṃḍeyeśvarāddevāduttare varavarṇini //
tadāprabhṛti devo'sau śiveśvara iti smṛtaḥ //.

ye'rcayiṣyanti satataṃ śiveśvaramanuttamam//
nirdhūtasarvapāpāste bhaviṣyaṃti gaṇottamāḥ

viditvārbhaguruṃ lokaṃ ye drakṣyaṃti śiveśva ram //
antakāle pradāsyāmi teṣāṃ jñānamanuttamam

mokṣaṃ sudurlabhaṃ matvā saṃsāraṃ cātibhīṣaṇam //
apunarbhavahetutvātsaṃsevyo'sau śiveśvaraḥ //

sarvāvastho'pi yo martyaḥ saṃśrayettaṃ śiveśvaram //
sa tāṃ gatimavāpnoti yajñairdānairhi yā gatiḥ

ākhyānaṃ prayato marttyo ya idaṃ śrāvayecchuciḥ //
paṭhedvā vācayedvāpi sa mucyetsarvakilviṣaiḥ

eṣa te kathitā devi prabhāvaḥ pāpanāśanaḥ //
śiveśvarasya devasya kusumeśa mataḥ śṛṇu

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvantyakhaṇḍe caturaśītiliṅgamāhātmye śiveśvaramāhātmyavarṇanaṃnāma saptatriṃśo'dhyāyaḥ