Skanda Purana · Chapter 5.32

// sanatkumāra uvāca // //
athānyatsaṃpravakṣyāmi narādityaṃ divākaram //
yasya darśanamātreṇa sarvarogairvimucyate

sthāpanāṃ te pravakṣyāmi narādityasya yādṛśī //
yuddhe nivārite tasminraktasvedajayoḥ purā

naranārāyaṇau devāvavatīrṇau dharātale //
kuṃtyāṃ devyāṃ ca devakyāṃ mathurāyāmajāyatām

evaṃ tau vartitau loke kāṃtau vṛddhiṃ parāṃ gatau //
anyasmātkāraṇātkṛṣṇo 'nyasmājjāto dhanaṃjayaḥ

kaṃsādīndānavānsarvānnijaghāna raṇe hi saḥ //
svargaṃ gatastataḥ pārtho vāsavādastrasiddhaye

kṛtāstreṇa tu vīreṇa devarājasya dakṣiṇā //
saṃstutā devarājastu yayāce tāṃ hi dakṣiṇām

nivātakavacā hyugrā hiraṇyapuravāsinaḥ //
vadhyaṃtāmarjuna kṣiprameṣā me gurudakṣiṇā

arjunena pratijñāto vadhasteṣāṃ durātmanām //
aiṃdraṃ sa rathamāsthāya gṛhītvā saśaraṃ dhanuḥ

nihatya tāṃstataḥ pārthaḥ kṛtvā karma suduṣkaram //
prītimutpādayāmāsa sarveṣāṃ ca divaukasām

kṛtakāryaṃ tadā śakrastvarjunaṃ vākyamabravīt //
yatte'bhiruciraṃ vīra mṛtyuloke sudurlabham

manasā kāṃkṣitaṃ pārtha varaṃ tvaṃ varayottamam //
sa vavre pratime dve tu ye'rcite brahmaṇā svayam

brahmaṇā prītiyuktena dakṣāya pratipādite //
dakṣeṇāpi yugaṃ sāgraṃ pūjite timirāpahe

surāṇāmasurāṇāṃ ca vigrahe samupasthite //
dānavairnirjitaḥ śakro hṛtarājyo vanaṃ gataḥ

tapaścacāra durdharṣamekapādaḥ śatakratuḥ //
divyavarṣasahasraṃ tu dhiṣaṇastaṃ dadarśa ha

dṛṣṭvā tu devarājaṃ taṃ bṛhaspatiruvāca ha //
hitvā tridivamāyātaḥ kathaṃ śakra tvidaṃ vanam

ekākinā vanasthena na sādhyāḥ śatravastvayā //
jñātvaivaṃ devarāja tvaṃ śīghraṃ dakṣāśramaṃ vraja

pūjārthe brahmaṇā datte pārijātasamudbhave //
cakāra viśvakarmā ye te yācasva prajāpatim

śatrūṇāṃ ca kṣayo bhāvī prasādādarcayo stayoḥ //
gurostu tena vākyena hṛṣṭo devaḥ śatakratuḥ

jagāma satvarastatra yatra dakṣaḥ prajāpatiḥ //
vinayāvanato bhūtvā yayāce pratime śubhe // १९
pūjite pratime vyāsa śakreṇa śaradāṃ śatam //
tayostu tejasā sarve vināśaṃ dānavā gatāḥ

/
pratime cocutuḥ śakraṃ varayasva varottamam//
bhaktyānayā paraṃ tuṣṭāvāvāṃ jānīhi vāsava

varaṃ vavre tadā śakraḥ prasannātmā dvijotma//
asmākaṃ pratipakṣā ye dānavāḥ pāpacetasaḥ

sarve te nāśamṛcchaṃtu vara eṣa mato mama //
yuvāṃ pūjitumicchāmi yāvadiṃdro bhavāmyaham

tatheti coktvā pratime te nākaṃ prati jagmatuḥ //
tattu yāce hyavaśyārthe varārthe pratimādvayam

// iṃdra uvāca // //
sādhu pārtha punaḥ sādhu yatretthaṃ pratitiṣṭhataḥ //
ime ca pratime pārtha śaṃkareṇa mahātmanā

suraktaiḥ śatapatraiśca pūjite brahmaṇo dinam ///
trailokyapālanārthāya pūjite viṣṇunā purā

nīlotpalaiḥ sugaṃdhaiśca sahasraparivatsarān //
tataḥ prajāpatiḥ sṛṣṭiṃ kartukāmaḥ samā hitaḥ

pūjayāmāsa pratime padmai raktotpalaiḥ śubhaiḥ //
tvameva hi kathaṃ pārtha mṛtyuloke nayiṣyati

etābhyāṃ rahitaḥ svargo mṛtyutulyo bhaviṣyati //
adātukāmaṃ deveṃdraṃ praṇipatya tamarjunaḥ

uvāca nāhamarthyasminvareṇānena vai prabho //
tataḥ śakraḥ punaḥ pārthamuvāca munipuṃgava

gṛhītvā tvamime vīra kuśasthalyāṃ niveśaya //
śiprāyā uttare tīre keśavārkaṃ tu keśavaḥ

prati tiṣṭhati vai yatra sarvapāpapraṇāśanaḥ //
saṃsthāpayasva vai tatra sarvapāpapraṇāśane //
bhaviṣyati tadā yātrā āṣāḍhī cātha kaumudī

āgamiṣyāmyahaṃ tatra sahito'psarasāṃ gaṇaiḥ //
marutaścāgamiṣyaṃti meghāścaiva savidyutaḥ

meghakhaṇḍe samudbhūte mayi tatra pravarṣati //
pravadiṣyaṃti vai lokāḥ prāpto devaḥ puraṃdaraḥ

bhāskaraṃ ca namaskṛtya brahmādyaiḥ pūjitaṃ vibhum //
pratiyāmi tu bībhatso punareva yathāgatam

evaṃ mṛrtidvayaṃ vyāsa dattvā pārthāya vāsavaḥ //
bhūrlokaṃ preṣayāmāsa sūtena saha pāṃḍavam

nārado dvārakāyāṃ tu kṛṣṇasyāhvānakāraṇāt //
devarājasya tadvākyaṃ sarahasyaṃ ca keśavam

śrāvayāmāsa vipreṃdraṃ ehi kṛṣṇa kuśasthalīm //
arcce hi pārijātasya viśvakarmasukārite

iṃdreṇātha pradatte vai te tubhyaṃ pāṃḍavāya ca //
śrutvā śauristu tadvākyaṃ pratasthe'vaṃtinīpurīm

avātaracca ākāśāttamāliṃgya ca pāṃḍavam //
prītaḥ provāca vacanaṃ pariṣvajya ca phālgunam

janma me saphalaṃ jātaṃ prītirme janitārjuna //
yato me prītiratulā kriyatāṃ kāryamuttamam//

ityuktvā tau tadā vyāsa samāyātau kuśasthalīm //
pārthaṃ prāha tadā kṛṣṇaḥ susaṃpūrṇamanorathaḥ

gatvārjuna diśaṃ prācīṃ mūrtimekāṃ niveśaya //
pūrvāhne hi śubhaṃ lagnaṃ bhaviṣyati manoramam

ahamapyuttarāṃ yāmi sthāpanārthaṃ nadīṃ mune //
mama śaṃkhasya nādena pratitiṣṭha raviṃ prabhum

pūrvāṃ gatvā tataḥ pārtha śubhaṃ sthānaṃ vyalokayat //
vyāsa saṃsthāpayāmāsa dinanāthaṃ ca susthiram

arkaṃ devaṃ sthāpayāmi yāvaddadhyau ca pāṃḍavaḥ //
tāvatsa cābravīdenaṃ sthānaṃ kāraya śobhanam

kathayāmāsa pārthāya tejasā tena duḥsaham //
savyasācī tato bhīto dṛṣṭvārccāṃ tāṃ prajalpatīm

tejastvasahamāno vai devaṃ vacanamabravīt //
kva deva tvāṃ sthāpayāmi kiṃ sthānaṃ tava rocate

saumya rūpaḥ sudarśaśca prajābhyo bhava gopate //
divisaṃsthāśca ye devā nāgāḥ pātālasaṃśrayāḥ

bhuvisthā mānavāḥ pūtā bhavaṃtu tava darśanāt //
so'rjunamabravīddevo mā bhaistvaṃ mama darśanāt

dakṣiṇena kareṇātha hyabhayenābhayapradaḥ //
samāśvāsyātha taṃ śāṃtaṃ saumyamūrtirbabhūva ha

prabhākareṇa devena nijaṃ tejaḥ pradarśitama //
tataḥ sūryo'bravītsthānametadevācalaṃ mama

prāpte lagne ca hariṇā śaṃkhaścāpūrito mahān //
nareṇa ca sa vai sūryaḥ sthāpito'marasaṃstutaḥ

// arjuna uvāca // //
jayati kiraṇamālī bhāsuraḥ śrāṃtasaptiḥ sakalabhuvanadhāmā prāgdigaṃtāṭṭahāsaḥ //
bhavati vigatapāpaṃ kīrtanādeva yasya pracurakaluṣadoṣairgrastamaṃgaṃ narāṇām

brahmādyairmunibhirabhiṣṭutaṃ pataṃgaṃ kaḥ stotuṃ kavirabhivāṃchate prakāmam //
stoṣyehaṃ tadapi suvistarātsubuddhe kiṃ dīpo jvalati hi nodite śaśāṃke

śāstrārthakāmanipuṇairmunibhiḥ stutasya kiṃ vastu yanna racitaṃ vividhaiḥ prayogaiḥ //
dvaipāyanaprabhṛtibhirmunibhiḥ purāṇairāpītasāramiha bhāti jagatsamastam

kāmaṃ tathāpyahamatīva vicārya bruddhyā bhānostrilokagurupūjitapādayugmam //
vṛttaiḥ sphuṭārthamadhurākṣarasaṃdhiyuktaistvāṃ vai vicitragatibhiḥ parikīrtayiṣye

tāvajjagadbhavati niścalameva sarvaṃ tāvatkriyāśca vividhā na ca yāṃti siddhim //
yāvacca nātha kamalāmalamaṃḍala tvamuttiṣṭhase vyapanayankiraṇaistamāṃsi

tāvanna bhāṃti śikharāṇi mahīruhāṇāṃ gucchaistu phullavanamīlitalocanāni //
suptāni bodhayasi ṣaṭcaraṇākulāni yāvanna bhābhiramalābhiranuttamābhiḥ

udyaṃtamaṃbaratale surasiddhasaṃghāḥ sabrahmadaityamunikinnaranāgayakṣāḥ //
tvāmarcayaṃti vibudhāḥ praṇataiḥ śirobhiścañcatkirīṭamaṇibhābhiranuttamābhiḥ

astaṃ gate tvayi jagadbhavati prasuptaṃ bhūyastvayi pratapati pratibodhameti //
evaṃ sadā varada lokahitārthahetorekastvameva bhagavaṃstimirasya haṃtā

utsāhaśaktinayaśauryasamanvitānāṃ sevāprayogaracanāvidhitatparāṇām //
kāryāṇi yanna phaladāni bhavaṃti puṃsāṃ hetustvabhaktiriha nātha veti nūnam //६२ ६२ //
yatsaṃyugeṣu rathakuñjarakuntaśaktinārācacakraśaratomarabhīmakhaḍgaiḥ //
kṣipraṃ narāḥ samupayāṃti vijitya śatrūnsarvaṃ sadā praṇatavatsala veṣṭitaṃ te

kāṃtāradurgaviṣameṣvapi vartamānā ṛkṣebhasiṃhabahukaṇṭakataskareṣu //
tṛṣṇānvitāśca bahuśokavimūḍhacittāstvatkīrtanāddhi gatamṛtyu bhayā bhavaṃti

tejorāśistvamiha śaraṇaṃ sarvatoduḥkhitānāṃ
tvattulyo'nyo jagati sakale nāsti kaściddayāluḥ //
tvayyekasminbhavati sakalā bhaktiranviṣyamāṇā
tvāmāsādya prabhavati kuto vyādhiduḥkhaṃ narāṇām

kaḥ kuṣṭhābhihataḥ kva cāribhiratho ko vyādhibhiḥ pīḍitaḥ
ke paṃgvaṃdhajaḍāḥ kva śīrṇacaraṇaḥ ko vā vipannakriyaḥ //
ityevaṃ prasamīkṣya deva kṛpayā doṣātparitrāyase
kasyānyasya paropakāraniratā ceṣṭā yathaiṣā tava

dharmaḥ paratra kila tiṣṭhati sevito'sau
kālāṃtareṇa vibudhā varadā bhavaṃti //
tvaṃ sevitaḥ praṇatavatsala bhūtikāmaiḥ
sadyaḥ prayacchasi phalaṃ yadabhīpsitaṃ taiḥ

vibhrāṃtakāṃtahariṇīsadṛśekṣaṇābhiḥ
kāṃtoruhāramaṇikuṇḍalamekhalābhiḥ //
teṣāṃ bhavaṃti bhavanāni vilāsinībhiryeṣāṃ nṛṇāṃ tvamasi vai varadaḥ prasannaḥ

yaistvaṃ naraiḥ sakṛdapi praṇataḥ kathaṃciddhyāto'thavā bhuvananātha tathāṃtakāle //
niṣkalmaṣā jagati duṣkṛtino bhavaṃti te nirmalāḥ sukṛtino gatimāpnuvaṃti

ye tvāṃ kutarkamatibhirna namaṃti bhaktyā romāṃcakaṃcukaśatākulitaiḥ śarīraiḥ //
te nirdhanāḥ paragṛheṣvavabhūtamannaṃ kṣutkṣāmakaṇṭhavadanāḥ paritarkayaṃti

udadhijalataraṃgakṣobhalolākṣiyugmaiḥ saphaṇimaṇimayūkhodbhāsitairlelihadbhiḥ //
praṇipatitaśirobhirnāgamukhyairajasraṃ śrutibhiranupamābhiḥ stūyase puṣkalābhiḥ

tava suravara gacchato'nusaraṃti tridaśanadīkamalodga tāni vātaiḥ //
kanakakamalareṇupiṃjaritāni bhramarakulāni pataṃga cāmarāṇi

tattvadhyānaṃ jalanidhinivahe sthitvā sthitvā caraṇanivahaiḥ //
ājīvārthaṃ pratapasi bhagavankaste tulyastribhuvanasamaye

udayādrinitaṃbasaṃsthitasya hyudayeṣvastamayeṣu cāvṛtasya //
kiraṇāstapanīyasaprabhāste vilasantastaḍito viḍaṃbayaṃti

yathāyathā vrajati rathastavāṃbare vipāṭayandhanatimiraughasaṃcayān //
tathātathā kṣubhitamahānilāsṛtaṃ pratīyate muhuriva dundubhiryathā

cārupadmavinimīlitekṣaṇāṃ cakravākakalahaṃsamekhalām //
kāminīmiva ratiśramālasāṃ tāṃ vibodhayasi padminīṃ karaiḥ

nīlalolamatikāntamutpalaṃ bhṛṃgatuṃgacaraṇākulīkṛtam //
tvatprabhābhiranurāgaraṃjitaṃ padmarāgamiva śobhate bhṛśam

sphuracchaśāṃkahāranirmalaṃ khaga tvadaṃkeṣvacaṃcalam //
vibhātyatīva kāṃtamaṃbaraṃ samaṃ bṛhaccaika pāṭalam

hariti ca tāvanmuhirniṣevitatamasyaśubhaṃ bhavati ca yāvadaiva kiraṇaistava pūjitataram //
ṛṣibhirmunibhirudāradhībhiḥ śāśva tamārgaparairvarada na śakyate tava guṇastutirāśrayitum

tvaṃ viṣṇustvaṃ śaśāṃkastvamasuramathanaḥ śaṇmukhastvaṃ dhaneśastvaṃ kālastvaṃ ca dhātā kṣitidharamalayāpāśrayastvaṃ hutāśaḥ //
ॐkārastvaṃ dvijānāṃ tvamiha jalanidhitvaṃ śarastvaṃ ca rudrastvaṃ mukhyastvaṃ payodo vratayamaniyamāstvaṃ jagatsarvameva

tvamaniṃdya gopate tripuramathana manmathadāhakarastvamasurabhīmadarpahā pāhi mām //
tridaśādhipakamalavarānanastvamiha devagururbhagavāṃ stribhuvanamaṇḍale'sti katamastava tulyaguṇaḥ

āditya bhāskara divākara saptasapte mārtaṃḍa sūrya haridaśvapate ca bhāno //
aśrāṃtavāhana kharūpa gabhastimāliṃstvāṃ lokanātha śaraṇaṃ pratipadyate'sau

prāgdigvadhūtilakabhāsurakarṇapūra maṃdākinīdayitanātha jagatpradīpa //
hemādritāpana nabhastalahāriratna sandhyāṃganāvadanarāga namonamaste

brahmaiva satya śubhamaṃgala lokanātha vyomāṃgaṇeśa munisaṃstuta viśvamūrte //
ārtasya śokahara kiṃkarapālakaśca tvaṃ me prasīda bhagavañcharaṇāgatasya

kṛtvāṃjaliṃ śirasi paṃkajakuḍmalābhaṃ yatsaṃstutastvamiha deva mayādya bhaktyā //
tena prabho bhava mamopari saumyamūrtirdharme matiṃ kuru sadā śriyamūrjitāṃ ca

namaḥ savitre jagadekacakṣuṣe jagatprasūtisthitināśahe tave //
trayīmayāya triguṇātmadhāraṇe viraṃcinārāyaṇaśaṃkarātmane

// sūrya uvāca // //
tuṣṭohamadhunā pārtha stotreṇānena suvrata //
varaṃ dāsyāmi yatnena yatte manasi vartate

maddarśanaṃ hi viphalaṃ na kadācitprajāyate //
śūrāṇāṃ ca viśeṣeṇa hyadeyaṃ nāsti yatnataḥ

//
// arjuna uvāca // //
eṣa eva varo mahyaṃ varāṇāmuttamottamaḥ //
atra saṃnihito deva sarvakālaṃ bhava prabho

ye ca tvāṃ mānavā bhaktyā sto ṣyaṃti praṇatāḥ sadā //
teṣāṃ dhanaṃ ca dhānyaṃ ca putradārādikaṃ vasu

manasaścepsitaṃ sarva dātavyaṃ hi varo mama //
sanatkumāra uvāca //
ādityo 'smai varaṃ dattvā hyuvāca vacanaṃ śubham

yastvatkṛtena stotreṇa māṃ stoṣyati narottamaḥ //
śriyā na vicyutistasya bhavedeṣa varo mama

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvantyakhaṇḍe'vantīkṣetramāhātmye narādityamāhātmye'rjunastutivarṇanaṃnāma dvātriṃ śo'dhyāyaḥ