Language

ENहिગુ
Scripture Library

Skanda Purana · Chapter 5.231

5.231.231.1

śrīsūta uvāca -
tathaiva tīrthastabakān vakṣye'hamṛṣisattamāḥ /
yaistu tīrthāvalīgumphaḥ pūrvoktairekataḥ kṛtaḥ

5.231.231.2

vibhakto bhaktalokānāmānandaprathanaḥ śubhaḥ /
mṛkaṇḍatanayaḥ pūrvaṃ prāha pārthāya pṛcchate

5.231.231.3

yathā tathāhaṃ vakṣyāmi tīrthānāṃ stabakāniha /
śivāmbupānajā puṇyā revā kalpalatā kila

5.231.231.4

tīradvayodbhūtatīrthaprasūnaiḥ puṣpitā śubhā /
yatpuṇyagandhalakṣmyā vai trailokyaṃ surabhīkṛtam

5.231.231.5

tatpuṣpamakarandasya rasāsvādaviduttamaḥ /
bhramaraḥ khalu mārkaṇḍo munirmatimatāṃ varaḥ

5.231.231.6

tatpuṣpamālāṃ hṛdaye tīrthastabakacitritām /
dadhāti satataṃ puṇyāṃ munirbhṛgukulodvahaḥ /
tasyāḥ stabakasaṃsthānaṃ vakṣye'hamṛṣisattamāḥ

5.231.231.7

oṅkāratīrthamārabhya yāvatpaścimasāgaram /
saṃgamāḥ pañcatriṃśadvai nadīnāṃ pāpanāśanāḥ

5.231.231.8

daśaikamuttare tīre satriviṃśati dakṣiṇe /
pañcatriṃśattamaḥ śreṣṭho revāsāgarasaṅgamaḥ

5.231.231.9

saṅgamaḥ sahitānyevaṃ revātīradvaye'pi ca /
catuḥśatāni tīrthāni prasiddhāni dvijottamāḥ

5.231.231.10

triśataṃ śivatīrthāni trayīstriṃśatsamanvitam /
tatrāpi vyaktito vakṣye śṛṇudhvaṃ tāni sattamāḥ

5.231.231.11

mārkaṇḍeśvaratīrthāni daśa teṣu munīśvarāḥ /
daśādityabhavānyatra navaiva kapileśvarāḥ

5.231.231.12

somasaṃsthāpitānyaṣṭau tāvanto narmadeśvarāḥ /
koṭitīrthānyathāṣṭau ca sapta siddheśvarāstathā

5.231.231.13

nāgeśvarāśca saptaiva revātīradvaye'pi tu /
saptaiva vahnivihitānyathāpyāvartasaptakam

5.231.231.14

kedāreśvaratīrthāni pañca pañcendrajāni ca /
varuṇeśāśca pañcaiva pañcaiva dhanadeśvarāḥ

5.231.231.15

devatīrthāni pañcaiva catvāro vai yameśvarāḥ /
vaidyanāthāśca catvāraścatvāro vānareśvarāḥ

5.231.231.16

aṅgāreśvaratīrthāni tāvantyeva munīśvarāḥ /
sārasvatāni catvāri catvāro dārukeśvarāḥ

5.231.231.17

gautameśvaratīrthāni trīṇi rāmeśvarāstrayaḥ /
kapāleśvaratīrthāni trīṇi haṃsakṛtāni ca

5.231.231.18

trīṇyeva mokṣatīrthāni trayo vai vimaleśvarāḥ /
sahasrayajñatīrthāni trīṇyeva munirabravīt

5.231.231.19

bhīmeśvarāstrayaḥ khyātāḥ svarṇatīrthāni trīṇi ca /
dhautapāpadvayaṃ proktaṃ karañjeśadvayaṃ tathā

5.231.231.20

ṛṇamocanatīrthe dve tathā skandeśvaradvayam /
daśāśvamedhatīrthe dve nandītīrthadvayaṃ dvijāḥ

5.231.231.21

manmatheśadvayaṃ caiva bhṛgutīrthadvayaṃ tathā /
parāśareśvarau dvau ca ayonīsaṃbhavadvayam

5.231.231.22

vyāseśvaradvayaṃ proktaṃ pitṛtīrthadvayaṃ tathā /
nandikeśvaratīrthe dve dvau ca gopeśvarau smṛtau

5.231.231.23

māruteśadvayaṃ tadvaddvau ca jvāleśvarau smṛtau /
śuklatīrthadvayaṃ puṇyamapsareśadvayaṃ tathā

5.231.231.24

pippaleśvaratīrthe dve māṇḍavyeśvarasaṃjñite /
dvīpeśvaradvayaṃ caiva prāha tadvadbhṛgūdvahaḥ /
uttareśvaratīrthe dve aśokeśadvayī tathā

5.231.231.25

dve yodhanapure caiva rohiṇītīrthakadvayam /
luṅkeśvaradvayaṃ khyātamākhyānaṃ muninā tathā

5.231.231.26

saikonaviṃśatiśataṃ tīrthānyekaikaśo dvijāḥ /
stabakeṣu kṛtaṃ tīrthaṃ dviśataṃ sacaturdaśam

5.231.231.27

śaivānyetāni tīrthāni vaiṣṇavāni ca sattamāḥ /
śṛṇudhvaṃ procyamānāni brāhmaśāktāni ca kramāt

5.231.231.28

aṣṭaviṃśatitīrthāni vaiṣṇavānyabravīnmuniḥ /
teṣu vārāhatīrthāni ṣaḍeva munisattamāḥ

5.231.231.29

catvāri cakratīrthāni śeṣāṇyaṣṭādaśaiva hi /
viṣṇunādhiṣṭhitānyeva prāha pūrvaṃ mṛkaṇḍajaḥ

5.231.231.30

tathaiva brahmaṇā siddhyai saptatīrthānyavīvadat /
triṣu ca brahmaṇaḥ pūjā brahmeśāścaturo'pare /
aṣṭāviṃśanmayā khyātā yathāsaṅkhyaṃ yathākramam

5.231.231.31

etatpavitramatulaṃ hyetatpāpaharaṃ param /
narmadācaritaṃ puṇyaṃ māhātmyaṃ munibhāṣitam

5.231.231.32

sūta uvāca -
evamuddeśataḥ prokto revātīrthakramo mayā /
yathā pārthāya saṃkṣepānmārkaṇḍo munirabravīt

5.231.231.33

avāntarāṇi tīrthāni teṣu guptānyanekaśaḥ /
yatra yāvatpramāṇāni tānyākarṇayatānaghāḥ

5.231.231.34

oṅkāratīrthaparitaḥ parvatādamarakaṇṭāt /
krośadvaye sarvadikṣu sārdhakoṭītrayī matā

5.231.231.35

tīrthānāṃ saṃkhyayā guptaprakaṭānāṃ dvijottamāḥ /
koṭirekā tu tīrthānāṃ kapilāsaṅgame pṛthak

5.231.231.36

aśokavanikāyāśca tīrthaṃ lakṣaṃ pratiṣṭhitam /
śatamaṃ gāragartāyāḥ saṅgame munisattamāḥ

5.231.231.37

tīrthānāmayutaṃ tadvatkubjāyāḥ saṅgame sthitam /
śataṃ hiraṇyagarbhāyāḥ saṅgame samavasthitam

5.231.231.38

tīrthānāmaṣṭaṣaṣṭiśca viśokāsaṅgame sthitā /
tathā sahasraṃ tīrthānāṃ saṃsthitaṃ vāgusaṅgame

5.231.231.39

śataṃ sarasvatīsaṅge śuklatīrthe śatadvayam /
sahasraṃ viṣṇutīrtheṣu mahiṣmatyāmathāyutam

5.231.231.40

śūlabhede ca tīrthānāṃ sāgraṃ lakṣaṃ sthitaṃ dvijāḥ /
devagrāme sahasraṃ ca tīrthānāṃ munirabravīt

5.231.231.41

luṅkeśvare ca tīrthānāṃ sāgrā saptaśatī sthitā /
tīrthānyaṣṭottaraśataṃ maṇinadyāśca saṅgame /
vaidyanāthe ca tīrthānāṃ śatamaṣṭādhikaṃ viduḥ

5.231.231.42

evaṃ tāvatpramāṇāni tīrthe kumbheśvare dvijāḥ /
sāgraṃ lakṣaṃ ca tīrthānāṃ sthitaṃ revorasaṅgame

5.231.231.43

tataścāpyadhikāni syuriti mārkaṇḍabhāṣitam /
aṣṭāśītisahasrāṇi vyāsadvīpāśritāni ca

5.231.231.44

saṅgame ca karañjāyāḥ sthitamaṣṭottarāyutam /
eraṇḍīsaṅgame tadvattīrthānyaṣṭādhikaṃ śatam

5.231.231.45

dhūtapāpe ca tīrthānāṃ ṣaṣṭiraṣṭādhikā sthitā /
skandatīrthe śataṃ puṇyaṃ tīrthānāṃ muniruktavān

5.231.231.46

kohaneśa ca tīrthānāṃ ṣaṣṭiraṣṭādhikā sthitā /
sārdhakoṭī ca tīrthānāṃ sthitā vai korilāpure

5.231.231.47

rāmakeśavatīrthe ca sahasraṃ sāgramuktavān /
asmāhake sahasraṃ ca tīrthāni nivasanti hi

5.231.231.48

lakṣāṣṭakaṃ sahasre dve śuklatīrthe dvijottamāḥ /
tīrthāni kathayāmāsa purā pārthāya bhārgavaḥ

5.231.231.49

śatamaṣṭādhikaṃ prāha pratyekaṃ saṅgameṣu ca /
nadīnāmavaśiṣṭānāṃ kāverīsaṅgamaṃ vinā

5.231.231.50

kāveryāḥ saṅgame viprāḥ sthitā pañcaśatī tathā /
tīrthānāṃ parvasu tathā viśeṣo muninoditaḥ

5.231.231.51

mokṣatīrthaṃ hi satprāhuḥ purāṇapuruṣāśritam /
bhṛgoḥ kṣetre ca tīrthānāṃ koṭirekā samāśritā

5.231.231.52

sādhikānāmṛṣiśreṣṭhā vaktuṃ śakto hi ko bhavet /
sarvāmarāśrayaṃ proktaṃ sarvatīrthāśrayaṃ tathā

5.231.231.53

triṣu lokeṣu vikhyātaṃ pūjitaṃ siddhisādhanam /
bhārabhūtyāṃ ca tīrthānāṃ sthitamaṣṭottaraṃ śatam

5.231.231.54

akrūreśvaratīrthe ca sārdhaṃ tīrthaśataṃ sthitam /
vimaleśvaratīrthe tu revāsāgarasaṅgame /
daśāyutāni tīrthānāṃ sādhikānyabravīnmuniḥ

// iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvantyakhaṇḍe revākhaṇḍe tīrthasaṃkhyāparigaṇanavarṇanaṃ nāmaikatriṃśadadhikadviśatatamo'dhyāyaḥ //

Original text: skandapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc