Skanda Purana · Chapter 5.193

śrīmārkaṇḍeya uvāca -
ityukte'psarasaḥ sarvāḥ praṇipatya punaḥ punaḥ /
ūcurnārāyaṇaṃ devaṃ taddarśanasamīhayā

vasantakāmāpsarasa ūcuḥ /
bhagavanbhavatā yo'yamupadeśo hitārthinā /
proktaḥ sa sarvo vijñāto māhātmyaṃ viditaṃ ca te

yattvetadbhavatā proktaṃ prasannenāntarātmanā /
darśiteyaṃ viśālākṣī darśayiṣyāmi vo jagat

tatrārthe sarvabhāvena prapannānāṃ jagatpate /
darśayātmānamakhilaṃ darśiteyaṃ yathorvaśī

yadi devāparādhe'pi nāsmāsu kupitaṃ tava /
namaste jagatāmīśa darśayātmānamātmanā

nārāyaṇa uvāca -
paśyatehākhilāṃllokānmama dehe surāṅganāḥ /
madhuṃ madanamātmānaṃ yaccānyaddraṣṭumicchatha

śrīmārkaṇḍeya uvāca -
ityuktvā bhagavāndevastadā nārāyaṇo nṛpa /
uccairjahāsa svanavattatrābhūdakhilaṃ jagat

brahmā prajāpatiḥ śakraḥ saha rudraiḥ pinākadhṛk /
ādityā vasavaḥ sādhyā viśvedevā maharṣayaḥ

nāsatyadasrāvanilaḥ sarvaśaśca tathāgnayaḥ /
yakṣagandharvasiddhāśca piśācoragakinnarāḥ

samastāpsaraso vidyāḥ sāṅgā vedāstaduktayaḥ /
manuṣyāḥ paśavaḥ kīṭāḥ pakṣiṇaḥ pādapāstathā

sarīsṛpāścātha sūkṣmā yaccānyajjīvasaṃjñitam /
samudrāḥ sakalāḥ śailāḥ saritaḥ kānanāni ca

dvīpānyaśeṣāṇi tathā tathā sarvasarāṃsi ca /
nagaragrāmapūrṇā ca medinī medinīpate /
devāṅganābhirdevasya dehe dṛṣṭaṃ mahātmanaḥ

nakṣatragrahatārābhiḥ susampūrṇaṃ nabhastalam /
dadṛśustāḥ sucārvaṅgyastasyāntarviśvaṃ rūpiṇaḥ

ūrdhvaṃ na tiryaṅnādhastādyadāntastasya dṛśyate /
tamanantamanādiṃ ca tatastāstuṣṭuvuḥ prabhum

madanena samaṃ sarvā madhunā ca varāṅganāḥ /
sasādhvasā bhaktiparāḥ paraṃ vismayamāgatāḥ

vasantakāmāpsarasa ūcuḥ /
paśyāma nādiṃ tava deva nāntaṃ na madhyamavyākṛtarūpapāram /
parāyaṇaṃ tvāṃ jagatāmanantaṃ natāḥ sma nārāyaṇamātmabhūtam

mahīnabhovāyujalāgnayastvaṃ śabdādirūpastu parāparātman /
tvatto bhavatyacyute sarvametadbhedādirūpo'si vibho tvamātman

draṣṭāsi rūpasya parasya vettā śrotā ca śabdasya hare tvamekaḥ /
sraṣṭā bhavān sarvagato'khilasya ghrātā ca gandhasya pṛthakśarīrī

sureṣu sarveṣu na so'sti kaścinmanuṣyalokeṣu na so'sti kaścit /
paśvādivargeṣu na so'sti kaścidyo nāṃśabhūtastava devadeva

brahmāmbudhīndupramukhāni saumya śakrādirūpāṇi tavottamāni /
samudrarūpaṃ tava dhairyavatsu tejaḥ svarūpeṣu ravistathāgniḥ

kṣamādhaneṣu kṣitirūpamagryaṃ śīghro balavatsu vāyuḥ /
manuṣyarūpaṃ tava rājaveṣo mūḍheṣu sarveśvara pādapo'si

sarvānayeṣvacyuta dānavastvaṃ sanatsajātaśca vivekavatsu /
rasasvarūpeṇa jalasthito'si gandhasvarūpaṃ bhavato dharitryām

dṛśyasvarūpaśca hutāśanastvaṃ sparśasvarūpaṃ bhavataḥ samīre /
śabdādikaṃ te nabhasi svarūpaṃ mantavyarūpo manasi prabho tvam

bodhasvarūpaśca matau tvamekaḥ sarvatra sarveśvara sarvabhūta /
paśyāmi te nābhisarojamadhye brahmāṇamīśaṃ ca haraṃ bhṛkuṭyām

tavāśvinau karṇagatau samastāstavāsthitā bāhuṣu lokapālāḥ /
ghrāṇo'nilo netragatau ravīndu jihvā ca te nātha sarasvatīyam

pādau dharitrī jaṭharaṃ samastāṃllokān hṛṣīkeśa vilokayāmaḥ /
jaṅghe vayaṃ pādatalāṅgulīṣu piśācayakṣoragasiddhasaṅghāḥ

puṃstve prajānāṃ patiroṣṭhayugme pratiṣṭhitāste kratavaḥ samastāḥ /
sarve vayaṃ te daśaneṣu deva daṃṣṭrāsu devā hyabhavaṃśca dantāḥ

romāṇyaśeṣāstava devasaṅghā vidyādharā nātha tavāṅghrirekhāḥ /
sāṅgāḥ samastāstava deva vedāḥ samāsthitāḥ sandhiṣu bāhubhūtāḥ

varāhabhūtaṃ dharaṇīdharaste nṛsiṃharūpaṃ ca sadā karālam /
paśyāma te vājiśirastathoccaistrivikrame yacca tadāprameyam

amī samudrāstava deva dehe maurvālayaḥ śailadharāstathāmī /
imāśca gaṅgāpramukhāḥ sravantyo dvīpāṇyaśeṣāṇi vanādideśāḥ

stuvanti ceme munayastaveśa dehe sthitāstvanmahimānamagryam /
tvāmīśitāraṃ jagatāmanantaṃ yajanti yajñaiḥ kila yajñino'mī

tvattohi saumyaṃ jagatīha kiṃcittvatto na raudraṃ ca samastamūrte /
tvatto na śītaṃ ca na keśavoṣṇaṃ sarvasvarūpātiśayī tvameva

prasīda sarveśvara sarvabhūta sanātanātmaparameśvareśa /
tvanmāyayā mohitamānasābhiryatte'parāddhaṃ tadidaṃ kṣamasva

kiṃ vāparāddhaṃ tava devadeva yanmāyayā no hṛdayaṃ tavāpi /
māyābhiśaṅkipraṇatārtihantarmano hi no vihvalatāmupaiti

na te'parāddhaṃ yadi te'parāddhamasmābhirunmārgavivartinībhiḥ /
tatkṣamyatāṃ sṛṣṭikṛtastavaiva devāparādhaḥ sṛjato vivekam

namo namaste govinda nārāyaṇa janārdana /
tvannāmasmaraṇātpāpamaśeṣaṃ naḥ praṇaśyatu

namo'nanta namastubhyaṃ viśvātmanviśvabhāvana /
tvannāmasmaraṇātpāpamaśeṣaṃ naḥ praṇaśyatu

vareṇya yajñapuruṣa prajāpālana vāmana /
tvannāmasmaraṇātpāpamaśeṣaṃ naḥ praṇaśyatu

namo'stu te'bjanābhāya prajāpatikṛte hara /
tvannāmasmaraṇātpāpamaśeṣaṃ naḥ praṇaśyatu

saṃsārārṇavapotāya namastubhyamadhokṣaja /
tvannāmasmaraṇātpāpamaśeṣaṃ naḥ praṇaśyatu

namaḥ parasmai śrīśāya vāsudevāya vedhase /
svecchayā guṇayuktāya sargasthityantakāriṇe

upasaṃhara viśvātmanrūpametatsanātanam /
vardhamānaṃ na no draṣṭuṃ samarthaṃ cakṣurīśvara

pralayāgnisahasrasya samā dīptistavācyuta /
pramāṇena diśo bhūmirgaganaṃ ca samāvṛtam

na vidmaḥ kutra vartāmo bhavānnāthopalakṣyate /
sarvaṃ jagadiaikasthaṃ piṇḍitaṃ lakṣayāmahe

kiṃ varṇayāmo rūpaṃ te kiṃ pramāṇamidaṃ hare /
māhātmyaṃ kiṃ nu te deva yajjihvāyā na gocare

vaktāro vāyutenāpi buddhīnāmayutāyutaiḥ /
guṇanirvarṇanaṃ nātha kartuṃ tava na śakyate

tadetaddarśitaṃ rūpaṃ prasādaḥ paramaḥ kṛtaḥ /
chandato jagatāmīśa tadetadupasaṃhara

mārkaṇḍeya uvāca -
ityevaṃ saṃstutastābhirapsarobhirjanārdanaḥ /
divyajñānopapannānāṃ tāsāṃ pratyakṣamīśvaraḥ

viveśa sarvabhūtāni svairaṃśairbhūtabhāvanaḥ /
taṃ dṛṣṭvā sarvabhūteṣu līyamānamadhokṣajam

vismayaṃ paramaṃ cakruḥ samastā devayoṣitaḥ /
sa ca sarveśvaraḥ śailānpādapānsāgarānbhuvam

jalamagniṃ tathā vāyumākāśaṃ ca viveśa ha /
kāle dikṣvatha sarvātma hyātmanaścānyathāpi ca

ātmarūpasthitaṃ svena mahimnā bhāvayañjagat /
devadānavarakṣāṃsi yakṣīvidyādharoragāḥ

manuṣyapaśukīṭādimṛgapaśvantarikṣagāḥ /
ye'ntarikṣe tathā bhūmau divi ye ca jalāśrayāḥ

tānviveśa sa viśvātmā punastadrūpamāsthitaḥ /
nareṇa sārdhaṃ yattābhirdṛṣṭapūrvamarindama

tāḥ paraṃ vismayaṃ jagmuḥ sarvāstridaśayoṣitaḥ /
praṇemuḥ sādhvasātpāṇḍuvadanā nṛpasattama

nārāyaṇo'pi bhagavānāha tāstridaśāṅganāḥ

nārāyaṇa uvāca -
nīyatāmurvaśī bhadrā yatrāsau tridaśeśvaraḥ /
bhavatīnāṃ hitārthāya sarvabhūteṣvasāviti

jñānamutpāditaṃ bhūyo layaṃ bhūteṣu kurvatā /
tadgacchadhvaṃ samasto'yaṃ bhūtagrāmo madaṃśakaḥ

ahamadyātmabhūtasya vāsudevasya yoginaḥ /
asmātparataraṃ nāsti yo'nantaḥ paripathyate

tamajaṃ sarvabhūteśaṃ jānīta paramaṃ padam /
ahaṃ bhavatyo devāśca manuṣyāḥ paśavaśca ye /
etatsarvamanantasya vāsudevasya vai kṛtam

evaṃ jñātvā samaṃ sarvaṃ sadevāsuramānuṣam /
sapaśvādiguṇaṃ caiva draṣṭavyaṃ tridaśāṅganāḥ

mārkaṇḍeya uvāca -
ityuktāstena devena samastāstāḥ surastriyaḥ /
praṇamya tau samadanāḥ savasantāśca pārthiva

ādāya corvaśīṃ bhūyo devarājamupāgatāḥ /
ācakhyuśca yathāvṛttaṃ devarājāya tattathā

mārkaṇḍeya uvāca -
tathā tvamapi rājendra sarvabhūteṣu keśavam /
cintayansamatāṃ gaccha samataiva hi muktaye

rājannevaṃ viśeṣeṇa bhūteṣu parameśvaram /
vāsudeva kathaṃ doṣāṃllobhādīnna prahāsyasi

sarvabhūtāni govindādyadā nānyāni bhūpate /
tadā vairādayo bhāvāḥ kriyatāṃ na tu putraka

iti paśya jagatsarvaṃ vāsudevātmakaṃ nṛpa /
etadeva hi kṛṣṇena rūpamāviṣkṛtaṃ nṛpa

parameśvareti yadrūpaṃ tadetatkathitaṃ tava /
janmādibhāvarahitaṃ tadviṣṇoḥ paramaṃ padam

saṃkṣepeṇātha bhūpāla śrūyatāṃ yadvadāmi te /
yanmataṃ puruṣaḥ kṛtvā paraṃ nirvāṇamṛcchati

sarvo viṣṇusamāso hi bhāvābhāvau ca tanmayau /
sadasatsarvamīśo'sau mahādevaḥ paraṃ padam

bhavajaladhigatānāṃ dvandvavātāhatānāṃ sutaduhitṛkalatratrāṇabhārārditānām /
viṣamaviṣayatoye majjatāmaplavānāṃ bhavati śaraṇameko viṣṇupoto narāṇām

// iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvantyakhaṇḍe revākhaṇḍe śrīpatimāhātmyavarṇanaṃ nāma trinavatyuttaraśatatamo'dhyāyaḥ //