Skanda Purana · Verses 5.19-3
śrīmārkaṇḍeya uvāca -
tatastvekārṇave tasminmumūrṣurahamāturaḥ /
kākūcchvāsastaraṃstoyaṃ bāhubhyāṃ nṛpasattama
śṛṇomyarṇavamadhyastho niḥśabdastimite tadā /
ambhoravamanaupamyaṃ diśo daśa vinādinam
haṃsakudendusaṃkāśāṃ hāragokṣīrapāṇḍurām /
nānāratnavicitrāṅgīṃ svarṇaśṛṅgāṃ manoramām
suraiḥ pravālakamayairlāṅguladhvajaśobhitām /
pralambaghoṇāṃ nardantīṃ khurairarṇavagāhinīm
gāṃ dadarśāhamudvigno māmevābhimukhīṃ sthitām /
kiṃkiṇījālamuktābhiḥ svarṇaghaṇṭāsamāvṛtām
tasyāścaraṇavikṣepaiḥ sarvamekārṇavaṃ jalam /
vikṣiptaphenapuñjaughairnṛtyantīva samaṃ tataḥ
rarāsa salilotkṣepaiḥ kṣobhayantī mahārṇavam /
sā māmāha mahābhāga ślakṣṇagambhīrayā girā
mā bhaiṣīrvatsa vatseti mṛtyustava na vidyate /
mahādevaprasādena na mṛtyuste mamāpi ca
mamāśrayasva lāṅgūlaṃ tvāmatastārayāmyaham /
ghorādasmādbhayādvipra yāvatsaṃplavate jagat
kṣuttṛṣāpratighātārthaṃ stanau me tvaṃ pibasva ha /
payo'mṛtāśrayaṃ divyaṃ tatpītvā nirvṛto bhava
tasyāstadvacanaṃ śrutvā harṣātpīto mayā stanaḥ /
na kṣuttṛṣā pītamātre stane mahyaṃ tadābhavat
divyaṃ prāṇabalaṃ jajñe samudraplavanakṣamam /
tatastāṃ pratyuvācedaṃ kā tvamekārṇavīkṛte
bhramase brūhi tattvena vismayo me mahānhṛdi /
bhramato'tra mamārtasya mumūrṣoḥ prahatasya
tvaṃ hi me śaraṇaṃ jātā bhāgyaśeṣeṇa suvrate
gauruvāca -
kimahaṃ vismṛtā tubhyaṃ viśvarūpā maheśvarī /
narmadā dharmadā nḥṇāṃ svargaśarmabalapradā
dṛṣṭvā tvāṃ sīdamānaṃ tu rudreṇāhaṃ visarjitā /
taṃ dvijaṃ tārayasvārye mā prāṇāṃstyajatāṃ jale
gorūpeṇa vibhorvākyāttvatsakāśamihāgatā /
mā mṛṣāvacanaḥ śambhurbhavediti ca satvarā
evamuktastayāhaṃ tu indrāyudhanibhaṃ śubham /
lāṅgūlamavyayaṃ jñātvā bhujābhyāmavalambitaḥ
tato'taraṃ taṃ jaladhiṃ lāṅgūladhvajamāśritaḥ /
asau devo mahādeva iti māṃ pratyabhāṣata
tato yugasahasrāntamahaṃ kālaṃ tayā saha /
vyacaraṃ vai tamobhūte sarvataḥ salilāvṛte
mahārṇave tatastasmin bhramangoḥ pucchamāśritaḥ /
nirvāte cāndhakāre ca nirāloke nirāmaye
akasmātsalile tasminnatasīpuṣpasannibham /
vibhinnāṃjanasaṅkāśamākāśamiva nirmalam
nīlotpaladalaśyāmaṃ pītavāsasamavyayam /
kirīṭenārkavarṇena vidyudvidyotakāriṇā
bhrājamānena śirasā khamivātyantarūpiṇam /
kuṇḍaloddhaṣṭagallaṃ tu hāroddyotitavakṣasam
jāmbūnadamayairdivyairbhūṣaṇairupaśobhitam /
nāgopadhānaśayanaṃ sahasrādityavarcasam
anekabāhūrudharaṃ naikavaktraṃ manoramam /
suptamekārṇave vīraṃ sahasrākṣaśirodharam
jaṭājūṭena mahatā sphuradvidyutsamārciṣā /
ekārṇavaṃ jagatsarvaṃ vyāpya devaṃ vyavasthitam
grasitvā śaṅkaraḥ sarvaṃ sadevāsuramānavam /
prapaśyāmyahamīśānaṃ suptamekārṇave prabhum
sarvavyāpinamavyaktamanantaṃ viśvatomukham /
tasya pādatalābhyāśe svarṇakeyūramaṇḍitām
viśvarūpāṃ mahābhāgāṃ viśvamāyāvadhāriṇīm /
śrīmayīṃ hrīmayīṃ devīṃ dhīmayīṃ vāṅmayīṃ śivām
siddhiṃ kīrtiṃ ratiṃ brāhmīṃ kālarātrimayonijām /
tāmevāhaṃ tadātyantamīśvarāntikamāsthitām
adrākṣaṃ candravadanāṃ dhṛtiṃ sarveśvarīmumām
śāntaṃ prasuptaṃ navahemavarṇamumāsahāyaṃ bhagavantamīśam /
tamovṛtaṃ puṇyatamaṃ variṣṭhaṃ pradakṣiṇīkṛtya namaskaromi
tataḥ prasuptaḥ sahasā vibuddho rātrikṣaye devavaraḥ svabhāvāt /
vikṣobhayan bāhubhirarṇavāmbho jagatpraṇaṣṭaṃ salile vimṛśya
kiṃ kāryamityeva vicintayitvā vārāharūpo'bhavadadbhutāṅgaḥ /
mahāghanāmbhodharatulyavarcāḥ pralambamālāmbaraniṣkamālī
saśaṅkhacakrāsidharaḥ kirīṭī savedavedāṅgamayo mahātmā /
trailokyanirmāṇakaraḥ purāṇo devatrayīrūpadharaśca kārye
sa eva rudraḥ sa jagajjahāra sṛṣṭyarthamīśaḥ prapitāmaho'bhūt /
saṃrakṣaṇārthaṃ jagataḥ sa eva hariḥ sucakrāsigadābjapāṇiḥ
teṣāṃ vibhāgo na hi kartumarho mahātmanāmekaśarīrabhājām /
mīmāṃsāhetvarthaviśeṣatarkairyasteṣu kuryātpravibhedamajñaḥ
sa yāti ghoraṃ narakaṃ krameṇa vibhāgakṛddveṣamatirdurātmā /
yā yasya bhaktiḥ sa tayaiva nūnaṃ dehaṃ tyajan svaṃ hyamṛtatvameti
saṃmohayanmūrtibhiratra lokaṃ sraṣṭā ca goptā kṣayakṛtsa devaḥ /
tasmānna mohātmakamāviśeta dveṣaṃ na kuryātpravibhinnamūrtiḥ
vārāhamīśānavaro'pyato'sau rūpaṃ samāsthāya jagadvidhātā /
naṣṭe triloke'rṇavatoyamagne vimārgitoyaughamaye'ntarātmā
bhittvārṇavaṃ toyamathāntarasthaṃ viveśa pātālatalaṃ kṣaṇena /
jale nimagnāṃ dharaṇīṃ samastāṃ samaspṛśatpaṅkajapatranetrām
viśīrṇaśailopalaśṛṅgakūṭāṃ vasuṃdharāṃ tāṃ pralaye pralīnām /
daṃṣṭraikayā viṣṇuratulyasāhasaḥ samuddadhāra svayameva devaḥ
sā tasya daṃṣṭrāgravilambitāṅgī kailāsaśṛṅgāgragateva jyotsnā /
vibhrājate sāpyasamānamūrtiḥ śaśāṅkaśṛṅge ca taḍidvilagnā
tāmujjahārārṇavatoyamagnāṃ karī nimagnāmiva hastinīṃ haṭhāt /
nāvaṃ viśīrṇāmiva toyamadhyādudīrṇasattvo'nupamaprabhāvaḥ
sa tāṃ samuttārya mahājalaughātsamudramāryo vyabhajatsamastam /
mahārṇaveṣveva mahārṇavāmbho nikṣepayāmāsa punarnadīṣu
śīrṇāṃśca śailānsa cakāra bhūyo dvīpānsamastāṃśca tathārṇavāṃśca /
śailopalairye vicitāḥ samantācchiloccayāṃstānsa cakāra kalpe
anekarūpaṃ pravibhajya dehaṃ cakāra devendragaṇānsamastān /
mukhācca vahnirmanasaśca candraścakṣośca sūryaḥ sahasā babhūva
jajñe'tha tasyeśvarayogamūrteḥ pradhyāyamānasya surendrasaṅghaḥ /
vedāśca yajñāśca tathaiva varṇāstathā hi sarvauṣadhayo rasāśca
jagatsamastaṃ manasā babhūva yatsthāvaraṃ kiṃcidihāṇḍajaṃ vā /
jarāyujaṃ svedajamudbhijjaṃ vā yatkiṃcidā kīṭapipīlakādyam
tato vijajñe manasā kṣaṇena anekarūpāḥ sahasā maheśā /
cakāra yanmūrtibhiravyayātmā aṣṭābhirāviśya punaḥ sa tatra
līlāṃ cakārātha samṛddhatejā ato'tra me paśyata eva viprāḥ /
teṣāṃ mayā darśanameva sarvaṃ yāvanmuhūrtātsamakāri bhūpa
kṛtvā tvaśeṣaṃ kila līlayaiva sa devadevo jagatāṃ vidhātā /
sarvatradṛksarvaga eva devo jagāma cādarśanamādikartā
yattanmuhūrtādiha nāmarūpaṃ tāvatprapaśyāmi jagattathaiva /
dvīpaiḥ samudrairabhisaṃvṛtaṃ hi nakṣatratārādivimānakīrṇam
viyatpayodagrahacakracitraṃ nānāvidhaiḥ prāṇigaṇairvṛtaṃ ca /
tāṃ vai na paśyāmi mahānubhāvāṃ gorūpiṇīṃ sarvasureśvarīṃ ca
kva sāṃprataṃ seti vicintya rājanvibhrāntacittastvabhavaṃ tadaiva /
diśo vibhāgānavalokayānṛte punastāṃ kathamīśvarāṅgīm
paśyāmi tāmatra punaśca śubhrāṃ mahābhranīlāṃ śuciśubhratoyām /
vṛkṣairanekairupaśobhitāṅgīṃ gajaisturaṅgairvihagairvṛtāṃ ca
yathā purātīramupetya devyāḥ samāsthitaścāpyamarakaṇṭake tu /
tathaiva paśyāmi sukhopaviṣṭa ātmānamavyagramavāptasaukhyam
tathaiva puṇyā malatoyavāhāṃ dṛṣṭvā punaḥ kalpaparikṣaye'pi /
ambāmivāryāmanukampamānāmakṣīṇatoyāṃ virujāṃ viśokaḥ
evaṃ mahatpuṇyatamaṃ ca kalpaṃ paṭhanti śṛṇvanti ca ye dvijendrāḥ /
mahāvarāhasya maheśvarasya dine dine te vimalā bhavanti
aśubhaśatasahasraṃ te vidhūya prapannāstridivamamarajuṣṭaṃ siddhagandharvayuktam /
vimalaśaśinibhābhiḥ sarva evāpsarobhiḥ saha vividhavilāsaiḥ svargasaukhyaṃ labhante
// iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvantyakhaṇḍe revākhaṇḍe śrīnarmadāmāhātmye vārāhakalpavṛttāntavarṇanaṃ nāmaikonaviṃśo'dhyāyaḥ //
Original text: skandapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0