Skanda Purana · Chapter 5.125
śrīmārkaṇḍeya uvāca -
tato gacchenmahīpāla ravitīrthamanuttamam /
yatra devaḥ sahasrāṃśustapastaptvā divaṃ gataḥ
yudhiṣṭhira uvāca -
kathaṃ devo jagaddhātā sarvadevanamaskṛtaḥ /
tapastapati deveśastāpaso bhāskaro raviḥ
ārādhyaḥ sarvabhūtānāṃ sarvadevaiśca pūjitaḥ /
pratyakṣo dṛśyate loke sṛṣṭisaṃhārakārakaḥ
ādityatvaṃ kathaṃ prāptaḥ kathaṃ bhāskara ucyate /
sarvametatsamāsena kathayasva mamānagha
mārkaṇḍeya uvāca -
mahāpraśno mahārāja yastvayā paripṛcchitaḥ /
tatsarvaṃ sampravakṣyāmi namaskṛtya svayambhuvam
āsīdidaṃ tamobhūtamaprajñātamalakṣaṇam /
apratarkyamavijñeyaṃ prasuptamiva sarvataḥ
tatastejaśca divyaṃ ca taptapiṇḍamanuttamam /
ākāśāttu yathaivolkā sṛṣṭihetoradhomukhī
tattejaso'ntaḥ puruṣaḥ saṃjātaḥ sarvabhūṣitaḥ /
sa śivo'pāṇipādaśca yena sarvamidaṃ tatam
tasyotpannasya bhūtasya tejo rūpasya bhārata /
paścātprajāpatirbhūyaḥ kālaḥ kālāntareṇa vai
agnirjātaḥ sa bhūtānāṃ manuṣyāsurarakṣasām /
sarvadevādhidevaśca ādityastena cocyate
ādau tasya namaskāro'nyeṣāṃ ca tadanantaram /
kriyate daivataiḥ sarvaistena sarvairmaharṣibhiḥ
tisraḥ sandhyāstrayo devāḥ sāṃnidhyāḥ sūryamaṇḍale /
namaskṛtena sūryeṇa sarve devā namaskṛtāḥ
na divā na bhavedrātriḥ ṣaṇmāsā dakṣiṇāyanam /
ayanaṃ cottaraṃ cāpi bhāskareṇa vinā nṛpa
snānaṃ dānaṃ japo homaḥ svādhyāyo devatārcanam /
na vartate vinā sūryaṃ tena pūjyatamo raviḥ
śabdagāḥ śrutimukhyāśca brahmaviṣṇumaheśvarāḥ /
pratyakṣo bhagavāndevo dṛśyate lokapāvanaḥ
utpattiḥ pralayasthānaṃ nidhānaṃ bījamavyayam /
hetureko jagannātho nānyo vidyeta bhāskarāt
evamātmabhavaṃ kṛtvā jagatsthāvarajaṅgamam /
lokānāṃ tu hitārthāya sthāpayeddharmapaddhatim
narmadātaṭamāśritya sthāpayitvātmanastanum /
sahasrāṃśuṃ nidhiṃ dhāmnāṃ jagāmākāśamavyayam
tatra tīrthe tu yaḥ snātvā pūjayetparameśvaram /
sahasrakiraṇaṃ devaṃ nāmamantravidhānataḥ
tena taptaṃ hutaṃ tena tena sarvamanuṣṭhitam /
tena samyagvidhānena samprāptaṃ paramaṃ padam
te dhanyāste mahātmānasteṣāṃ janma sujīvitam /
snātvā ye narmadātoye devaṃ paśyanti bhāskaram
tathā devasya rājendra ye kurvanti pradakṣiṇam /
ananyabhaktyā satataṃ trirakṣarasamanvitāḥ
tena pūtaśarīrāste mantreṇa gatapātakāḥ /
yatpuṇyaṃ ca bhavetteṣāṃ tadihaikamanāḥ śṛṇu
sasamudraguhā tena saśailavanakānanā /
pradakṣiṇīkṛtā sarvā pṛthivī nātra saṃśayaḥ
mantramūlamidaṃ sarvaṃ trailokyaṃ sacarācaram /
tena mantravihīnaṃ tu kāryaṃ loke na sidhyati
yathā kāṣṭhamayo hastī yathā carmamayo mṛgaḥ /
kāryārthaṃ naiva sidhyeta tathā karma hyamantrakam
bhasmahutaṃ pārtha yathā toyavivarjitam /
niṣphalaṃ jāyate dānaṃ tathā mantravivarjitam
kāṣṭhapāṣāṇaloṣṭeṣu mṛnmayeṣu viśeṣataḥ /
mantreṇa loke pūjāṃ tu kurvanti na hyamantrataḥ
dvādaśābdānnamaskārādbhaktyā yallabhate phalam /
mantrayuktanamaskārātsakṛttallabhate phalam
saṃkrāntau ca vyatīpāte ayane viṣuve tathā /
narmadāyā jale snātvā yastu pūjayate ravim
dvādaśābdena yatpāpamajñānajñānasaṃcitam /
tatkṣaṇānnaśyate sarvaṃ vahninā tu tuṣaṃ yathā
candrasūryagrahe snātvā sopavāso jitendriyaḥ /
tatrādityamukhaṃ dṛṣṭvā mucyate sarvakilbiṣaiḥ
māghamāse tu samprāpte saptamyāṃ nṛpasattama /
sopavāso jitakrodha uṣitvā sūryamandire
prātaḥ snātvā vidhānena dadātyarghaṃ divākare /
vidhinā mantrayuktena sa labhetpuṇyamuttamam
pitṛdevamanuṣyāṇāṃ kṛtvā hyudakatarpaṇam /
mandire devadevasya tataḥ pūjāṃ samācaret
gandhaiḥ puṣpaistathā dhūpairdīpanaivedyaśobhanaiḥ /
pūjayitvā jagannāthaṃ tato mantramudīrayet
viṣṇuḥ śakro yamo dhātā mitro'tha varuṇastathā /
vivasvānsavitā pūṣā caṇḍāṃśurbharga eva ca
iti dvādaśanāmāni japankṛtvā pradakṣiṇām /
yatphalaṃ labhate pārtha tadihaikamanāḥ śṛṇu
daridro vyādhito mūko badhiro jaḍa eva ca /
na bhavetsapta janmāni ityevaṃ śaṅkaro'bravīt
evaṃ jñātvā vidhānena japanmantraṃ vicakṣaṇaḥ /
ārādhayedraviṃ bhaktyā ya icchetpuṇyamuttamam
mantrahīnāṃ tu yaḥ kuryādbhaktiṃ devasya bhārata /
sa viḍambati cātmānaṃ paśukīṭapataṅgavat
tatra tīrthe tu yaḥ kaścittyajate dehamuttamam /
sa gatastatra devaistu pūjyamāno maharṣibhiḥ
svecchayā suciraṃ kālamiha loke nṛpo bhavet
putrapautrasamāyukto hastyaśvarathasaṅkulaḥ /
dāsīdāsaśatopeto jāyate vipule kule
// iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvantyakhaṇḍe revākhaṇḍe ravitīrthamāhātmyavarṇanaṃ nāma pañcaviṃśatyuttaraśatatamo'dhyāyaḥ //
Original text: skandapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0