Skanda Purana · Verses 2.5-4

// skaṃda uvāca // //
kimarthaṃ bhagavāṃstatra vasati śraddhayā punaḥ //
kiṃ puṇyaṃ kiṃ phalaṃ tasya darśanasparśanādibhiḥ

naivedyabhakṣaṇaṃ cāpi mahāpūjākṛtestathā //
pradakṣiṇasya ca phalaṃ brūhi me kṛpayā pitaḥ

// śiva uvāca // //
purā kṛtayugasyādau sarvabhūtahitāya ca //
mūrtimānbhagavāṃstatra tapoyogasamāśritaḥ

tretāyuge hyṛṣigaṇairyogābhyāsaikatatparaḥ //
dvāpare samanuprāpte jñānaniṣṭho hi durlabhaḥ

ṛṣīṇāṃ devatānāṃ ca durdarśo bhagavānabhūt //
tato hyṛṣigaṇā devā alabhya bhagavadgatim

svāyaṃbhuvaṃ padaṃ yātā vismayākulacetasaḥ //
tatra gatvā namaskṛtya ūcurlokeśvaraṃ mudā //
bṛhaspatiṃ puraskṛtya ṛṣayaśca tapodhanāḥ

// devā ūcuḥ // //
namaste sarvalokānāmāśrayaḥ śaraṇārtihā //
vṛttidaḥ karuṇāpūrṇaḥ pitāmaha sureśvara //
nivedanīyā vipadaḥ samuddhartā pitāsi naḥ

// brahmovāca // //
kimarthamāgatā yūyaṃ vismayākulamānasāḥ //
militā ṛṣibhiḥ sākaṃ brūtāgamanakāraṇam

// devā ūcuḥ // //
dvāpare samanuprāpte viśālāyāṃ viśāladhīḥ //
bhagavāndṛśyate naiva tatra kiṃ kāraṇaṃ vada

viśālā kiṃ parityaktā tato vā kva gataḥ svayam //
aparādhādutāsmākaṃ kathaṃ cāsau prasīdati

// brahmovāca // //
nāhametadvijānāmi śrutaṃ cādya mukhāddhi vaḥ //
ko heturdṛkpathātīto bhagavānbhavatāṃ surāḥ //
āgacchata vayaṃ yāmastīraṃ kṣīrapayonidheḥ

ityuktāste purodhāya brahmāṇaṃ tridivaukasaḥ //
yayuḥ kṣīrāṃbudhestīramṛṣayaśca tapodhanāḥ

tatra gatvā jagannāthaṃ devadevaṃ vṛṣākapim //
gīrbhiścitrapadārthābhistuṣṭuvurjagadīśvaram

// brahmovāca // //
namaste puruṣādhyakṣa sarvabhūtaguhāśaya //
vāsudevākhilādhāra jagaddheto jaganmaya

tvameva sarvabhūtānāṃ hetuḥ patirutāśrayaḥ //
māyāśaktimupāśritya vicarasyekasundara

eko nānāyate yo'sau naṭavajjāyate'vyayaḥ //
vyāpako'pi kṛpālutvādbhaktahṛtpadmaṣaṭpada //
dadāti vividhānaṃdaṃ taṃ vaṃde jagatāṃ patim

//
// devā ūcuḥ // //
vipadvanāṃte hutabhugjanānāṃ gṛhītasattvastridaśāvanīśaḥ //
carācarātmā bhagavānanaṃtaḥ kṛpākaṭākṣairavalokatāṃ naḥ

sakṛdyannāmapīyūṣarasapānaparaḥ pumān //
niḥśreyasaṃ tṛṇamiva manyate taṃ hariṃ bhaje

avidyāpratibiṃbatvājjīvabhāvamupāgataḥ //
vijñatvādupaśāṃtātmā sa punātu jagattrayam

// gaṃdharvā ūcuḥ // //
pibaṃti ye hareḥ padāṃbusaṃgaleśataḥ payaḥ payo na te punaḥpunaḥ pibaṃti māturaṃkataḥ //
prasaṃgato yadā bhidhāsudhāṃ nipīya mānavā mṛtā'mṛtaṃ vrajaṃtyadho na jātu yāṃtyaśaṃkitāḥ

tataḥ stuto hariḥ sākṣātsiṃdhorutthāya cābravīt //
alakṣito'parairbrahmā paraṃ tadveda nāparaḥ

brahmā tadupadhāryātha natvā tasmai divaukasa //
bodhayāmāsa sakalaṃ surāḥ śṛṇuta sādaram

aṃtarhito'sau bhagavāndṛṣṭvā lokānkumedhasaḥ //
śrutvetthaṃ vacanaṃ tasya sarve devā divaṃ yayuḥ

tato'haṃ yatirūpeṇa tīrthānnāradasaṃjñakāt //
uddhṛtya sthāpayiṣyāmi hariṃ lokahitecchayā

yasya darśanamātreṇa pātakāni mahāntyapi //
vilīyaṃte kṣaṇādeva siṃhaṃ dṛṣṭvā mṛgā iva

dharmādharmānvijityātha badarīśaṃ vibhuṃ harim //
dṛṣṭvā muktimupāyāṃti vinā''yāsaṃ ṣaḍānana

tyaktaprāyāṇi tīrthāni hariṇā kalikālataḥ //
badarīṃ samanuprāpya sākṣādevāvatiṣṭhate

kalikālamanuprāpya muktiryeṣāmabhīpsitā //
draṣṭavyā badarī taistu hitvā tīrthānyaśeṣataḥ

vinā jñānena yogena tīrthāṭanapariśramaiḥ //
ekena janmanā jaṃtuḥ kaivalyaṃ padamaśnute

janmāṃtarasahasraistu yena cārādhito hariḥ //
sa gacchedbadarīṃ draṣṭuṃ yatra jaṃturna śocati

badarībadarītyuktvā prasaṃgānmanujottamaḥ //
saṃsāratimirābādhe dīpamujvālayatyasau

yathā dīpāvalokena tamobādhā na jāyate //
tathaiva badarīṃ dṛṣṭvā puṃso mṛtyubhayaṃ kutaḥ

darśanādyasya pāpāni rudaṃtyavyāhatāni ca //
muktimārgamupālakṣya taṃ vaṃde badarīpatim //

saśailakānanā bhūmirdaśadhā dakṣiṇīkṛtā //
hareḥ pradakṣiṇaṃ tadvadbadaryāṃ tatpadepade

aśvamedhe tu yatpuṇyaṃ vājapeyaśatena ca //
hareḥ pradakṣiṇāttadvadbadaryāṃ tatpadepade

caturmāse tu yatpuṇyaṃ brahmāṃḍadānatastathā //
hareḥ pradakṣiṇaṃ tadvadbadaryāṃ tatpadepade

atikṛcchrairmahākṛcchraiśchāṃdasaiḥ sukṛtaṃ bhavet //
hareḥ pradakṣiṇaṃ tadvadbadaryāṃ tatpadepade

badaryāṃ viṣṇunaivedyaṃ sikthamātraṃ ṣaḍānana //
aśanācchodhayetpāpaṃ tuṣāgniriva kāṃcanam

yadannaṃ bhagavānatti ṛṣibhirnnāradādibhiḥ //
tatsattvaśuddhaye sarvairbhoktavyamavicāritam

amarā api yannūnaṃ vyājenecchanti sarvataḥ //
bhoktuṃ badarikāṃ viṣṇornaivedyaṃ yāṃti tatparāḥ

bhojanānaṃtaraṃ viṣṇoḥ pragacchanti svamālayam //
prahlādapramukhā bhaktāḥ praviśaṃti hareḥ padam

bālyayauvanavārddhakye yatpāpaṃ jñānataḥ kṛtam //
naivedyabhakṣaṇādviṣṇorbadaryāṃ tadvilīyate

prāṇāṃtaṃ yasya pāpasya prāyaścittaṃ prakīrtitam //
viṣṇorniveditaṃ bhuktvā badaryyāṃ tannivarttate

tīrthāṃtareṣu yatnena muktiṃ gacchati mānavaḥ //
naivedyabhakṣaṇādviṣṇoḥ sālokyaṃ labhate naraḥ

hṛdi rūpaṃ mukhe nāma naivedyamudare hareḥ //
pādodakaṃ sanirmālyaṃ mastake yasya so'cyutaḥ

brahmahatyā surāpānaṃ steyaṃ gurvaṃganāgamaḥ //
naivedyabhakṣaṇādviṣṇorbadaryāṃ yāṃti saṃkṣayam

badarīsadṛśaṃ kṣetraṃ naivedyasadṛśaṃ vasu //
nāradīyasamaṃ kṣetraṃ na bhūtaṃ na bhaviṣyati

badarī yatnato gamyā bhoktavyaṃ tanniveditam //
draṣṭavyo bhagavānvahnitīrthe snānaṃ sudurlabham

pṛthivyāṃ yāni tīrthāni vratāni niyamāstathā //
pādodakaṃ viśālāyāṃ pāvanaṃ purato bhavet

kiṃ tasya dānaistapasā tīrthāṭanapariśramaiḥ //
badaryāṃ viṣṇupādodabiṃdumātraṃ labhedyadi

prāyaścittāni jalpaṃti tāvadeva ṣaḍānana //
yāvanna labhyate viṣṇorbadaryāṃ caraṇodakam

anāyāsena yeṣāṃ vā icchā muktipathe nṛṇām //
karttavyaṃ taiḥ prayatnena viṣṇornaivedyabhakṣaṇam

ye narāḥ pratigṛhṇaṃti pāpāḥ saṃsārabhāginaḥ //
yātrākṛtaṃ phalaṃ teṣāṃ na kadācitprajāyate //

naivedyaniṃdanādviṣṇorniṃdyaṃte te tamogatāḥ //
naivedyabhakṣaṇātsattvaśuddhireva na saṃśayaḥ

naivedyaṃ svayamānīya brāhmaṇānbhojayaṃti ye //
tulāpuruṣadānena kiṃ phalaṃ te kṛtārthinaḥ

kurukṣetre samāsādya rāhugraste divākare //
mahādānena yatpuṇyaṃ badaryyāṃ grāsamātrataḥ

badarīkṣetramāsādya grāsamātraṃ prayatnataḥ //
upāyo'yaṃ mahāṃstatra badaryāṃ haritoṣaṇe //
yatibhyo bhojanādviṣṇoraparādhyapi vallabhaḥ

na viṣṇoḥ sadṛśo devo na viśālā samā purī //
na bhikṣusadṛśaṃ pātramṛṣitīrthasamaṃ na hi

cāturmāsyaṃ prakurvaṃti ye narāḥ puṇyaśālinaḥ//
teṣāṃ puṇyaphalaṃ vaktuṃ brahmaṇāpi na śakyate

bhikṣukāṇāṃ phalāvāptirviśeṣādiha kīrtyate //
vedāṃtaśravaṇātpuṇyaṃ daśadhā yatprakīrtitam

badarī dṛṣṭimātreṇa bhikṣukāṇāṃ tadiṣyate //
cāturmāsye viśeṣeṇa kaivalyaphalabhāginaḥ

nyāsino badarīsthāne vināyāsena putraka //
ye mūrkhā jāḍyamāpannā dambhakāṣāyavāsasaḥ //
badarīdarśanātteṣāṃ muktiḥ karatale sthitā

jñānino'jñānino vāpi nyāsino niyatavratā //
draṣṭavyā badarī taistu phalāni samabhīpsubhiḥ

śrutvā'dhyāyamimaṃ puṇyaṃ prasaṃgenāpi mānavaḥ //
sarvapāpavinirmukto viṣṇuloke mahīyate

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ dvitīye vaiṣṇavakhaṇḍe badarikāśramamāhātmye śivakārttikeyasaṃvāde paṃcamo'dhyāyaḥ