Skanda Purana · Verses 2.4-9

// nārada uvāca // //
tailābhyaṅgaṃ divāsvāpaṃ tathā vai kāṃsya bhojanam //
khaṭvā nidrāṃ gṛhe snānaṃ niṣiddhasya ca bhakṣaṇam

vaiśākhe varjayedaṣṭau dvibhu'ktaṃ naktabhojanam//
padmapatre tu yo bhuṃkte vaiśākhe bratasaṃsthitaḥ

sa tu pāpavinirmukto viṣṇulokaṃ ca gacchati //
vaiśākhe māsi madhyāhne śrautānāṃ tu dvijanmanām //
pādāvanejanaṃ kuryāttadvrataṃ suvratottamam

adhvaśrāntaṃ dvijaṃ yastu madhyāhne svagṛhāgatam //
upaveśyāsane ramye kṛtvā pādāvanejanam

dhṛtvā śirasi tāścāpo vidhvastākhilabaṃdhanaḥ //
gaṃgādisarvatīrtheṣu snāto bhavati niścitam

asnāyī vā'pyapatrāśī vaiśākhaṃ tu nayedyadi //
rāsabhī yonimāsādya paścādaśvataro bhavet

dṛḍhāṅgo rogahīnaśca tathā svastho'pi mānavaḥ //
vaiśākhe tu gṛhe snātvā cāṃḍālīṃ yonimāpnuyāt

vaiśākhe māsi rājendra meṣasaṃsthe divākare //
na karoti bahiḥsnānaṃ śvānayoniśataṃ vrajet

asnātvā cāpyadattvā ca vaiśākho yena nīyate //
sa piśāco bhavennūnamavaiśākhādatho vrajet

yo na dadyājjalaṃ cānnaṃ vaiśākhe lobhamānasaḥ //
pāpahāniṃ duḥkhahāniṃ naivāpnoti na saṃśayaḥ

nadīsnānaṃ tu yaḥ kuryādvaiśākhe viṣṇutatparaḥ //
janmatrayārjitātpāpānmucyate nātra saṃśayaḥ

samudraganadīsnānaṃ kuryātprātarbhagodaye //
saptajanmārjitaiḥ pāpaistatkṣaṇādeva mucyate

kuryāduṣasi yaḥ snānaṃ saptagaṅgāsu mānavaḥ //
koṭijanmārjitātpāpānmucyate nātra saṃśayaḥ

jāhnavī vṛddhagaṅgā ca kāliṃdī ca sarasvatī //
kāverī narmadā veṇī saptagaṃgāḥ prakīrtitāḥ

devakhāteṣu yaḥ kuryātprātarvaiśākhamajjanam //
janmārabhya kṛtātpāpānmucyate nātra saṃśayaḥ

vaiśākhe māsi saṃprāpte yo vāpīṣvavagāhanam //
prātaḥ kuryānmahārāja mahāpātakanāśanam

api goṣpadamātreṣu bahiḥstheṣu jaleṣu ca //
tiṣṭhaṃti saritaḥ sarvā gaṃgādyā iti niścayaḥ //
iti jānansamāpnoti sarvatīrthādhikaṃ phalam

kṣīraṃ rasādhikaṃ kṣīrādadhikaṃ dadhi bhūmipa //
dadhno'dhikaṃ ghṛtaṃ yadvadūrjo māso'dhikastathā

kārtikādadhiko māgho māghādvaiśākha uttamaḥ //
tasminmāse kṛto dharmo varddhate vaṭabījavat

āḍhyo vā'tidaridro vā parataṃtro'tha vā naraḥ //
yadvastu labhate tena taddātavyaṃ dvijātaye

kandamūlaphalaṃ śākaṃ lavaṇaṃ guḍameva ca //
kolaṃ patraṃ jalaṃ takramānaṃtyāyopakalpate //

nādattaṃ labhate kvāpi brahmādyaistridaśairapi

dānena hīno hi bhavedakiṃcano niṣkiñcanatvācca karoti pāpam //
pāpādavaśyaṃ narakaṃ prayāti dātavyamasmātsukhamicchatā tadā

yathā gṛhaṃ sarvaguṇopapannaṃ paricchadairhīnamaśobhanaṃ tathā //
māseṣu dharmaḥ sakaleṣvanuṣṭhito vaiśākhahīnastu vṛthaiva yāti

yathaiva kanyā sakalaiśca lakṣaṇairyuktā'pi jīvatpatilakṣaṇā na hi //
kriyā'pi sāṃgā sakalā'pi rājanvaiśākhahīnā tu vṛthaiva tāṃ viduḥ

dayāvihīnāstu yathā guṇā vṛthā vaiśākhadharmeṇa vinā tathā kriyāḥ //
śākaṃ tu yadvallavaṇena hīnaṃ na rocate sarvaguṇopapannam

vaiśākhahīnaṃ tu tathaiva puṇyaṃ na sādhusevyaṃ na phalāptihetuḥ //
yadvanna bhūṣāsahitā'pi śobhate vastreṇa hīnā lalanā surūpā //
kriyākalāpaḥ sukṛto'pi puṃbhirna bhāsate tanmadhumāsahīnam

tasmātsarvaprayatnena yena kenā'pi jantunā //
dharmo vaiśākhamāse tu kartavya iti niścayaḥ

madhusūdanamuddiśya meṣasaṃsthe divākare //
prātaḥ snātvā'rcayadviṣṇumanyathā narakaṃ vrajet

kaścinmahīratho rājā kāmāsakto jitendriyaḥ //
vaiśākhasnānayogena vaikuṇṭhaṃ gatavānsvayam

vaiśākhaḥ saphalo māso madhusūdanadaivataḥ //
tīrthayātrātapoyajñadānahomaphalādhikaḥ

// // prārthanāmaṃtraḥ // //
madhusūdana deveśa vaiśākhe meṣage ravau //
prātaḥ snānaṃ kariṣyāmi nirvighnaṃ kuru mādhava

// arghyamaṃtrāḥ // //
vaiśākhe meṣage bhānau prātaḥsnānaparāyaṇaḥ //
arghyaṃ te'haṃ pradāsyāmi gṛhāṇa madhusūdana

gaṃgādyāḥ saritaḥ sarvāstīrthāni ca hradāśca ye //
pragṛhṇīta mayā dattamarghyaṃ samyakprasīdatha

ṛṣabhaḥ pāpināṃ śāstā tvaṃ yamaḥ samadarśanaḥ //
gṛhāṇārghyaṃ mayā dattaṃ yathoktaphalado bhava

iti cārghyaṃ samarpyātha paścātsnānaṃ samācaret //
vāsasī paridhāyātha kṛtvā karmāṇi sarvaśaḥ

madhusūdanamabhyarcya prasūnairmādhavodbhavaiḥ //
śrutvā viṣṇukathāṃ divyāmetanmāsapraśaṃsinīm

koṭijanmārjitātpāpānmukto mokṣamavāpnuyāt

na jātu khidyate bhūmau na svarge na rasātale //
na garbhe jāyate kvāpi na bhūyaḥ stanapo bhavet

vaiśākhe kāṃsyabhojī yastathā cāśrutasatkathaḥ //
na snāto nāpi dātā ca narakāneva gacchati

brahmahatyāsahasrasya pāpaṃ śāmyetkathaṃcana //
vaiśākhe yena na snātaṃ tatpāpaṃ naiva gacchati

svādhīnena svakāyena jale svātaṃtrya vartini //
svādhīnajihvayoccāryaṃ harirityakṣaradvayam

na kuryādyadi vaiśākhe prātaḥsnānaṃ narādhamaḥ //
jīvanneva sa paṃcatvamāgato nātra saṃśayaḥ

yena kenāpyupāyena mādhave madhusūdanam//
nārcayedyadi mūḍhātmā śaukarīṃ yonimāpnuyāt

yo'rcayettulasīpatrairvaiśākhe madhusūdanam //
nṛpo bhūtvā sārvabhaumaḥ koṭijanmasu bhogavān //
paścātkoṭikulairyukto viṣṇoḥ sāyujyamāpnuyāt//

vividhairbhaktimārgaiśca viṣṇuṃ seveta yau vrataiḥ //
saguṇaṃ nirguṇaṃ vā'pi nityaṃ dhyāyedananyadhīḥ

iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ sahitāyāṃ dvitīye vaiṣṇavakhaṇḍe vaiśākhamāsamāhātmye nāradāmbarīṣasaṃvāde vaiśākhadharmapraśaṃsā nāma caturtho'dhyāyaḥ