Skanda Purana · Verses 2.36-2

// jaiminiruvāca // //
ataḥ paraṃ pravakṣyāmi śayanotsavamuttamam //
āṣāḍhīmavadhiṃ kṛtvā hareḥ svāpastu karkaṭe

vārṣikāṃścaturo māsānyāvatsyātkārttikī dvijāḥ //
ayaṃ puṇyatamaḥ kālo harerārādhanaṃ prati

kāśyāṃ bahuyugaṃ vāsānniyamavratasaṃsthiteḥ //
phalaṃ yaduktaṃ tadvidyātkṣetre śrīpuruṣottame

cāturmāsyadinaikena vasataḥ sannidhau hareḥ //
vārṣikāṇāṃ caturṇāṃ tu yānyahāni vasannayet

puṇyakṣetre jagannāthasannidhau nirmalāṃtare //
pratyakṣaṃ vājimedhasya sahasrasya labhetphalam

snātvā siṃdhujale puṇye dṛṣṭvā śrīpuruṣottamam //
cāturmāsyavrate tiṣṭhanna śocati kutaścana

cāturmāsye nivasati kṣetre śrīpuruṣottame //
sākṣāddṛṣṭirbhagavatastaddvayaṃ muktisādhanam

tasmātsarvāṇi saṃtyajya śrautasmārttāni mānavaḥ //
prayatnānnivasetpuṇye kṣetre śrīpuruṣottame

bhogibhogāsane suptaścāturmāsyeṣu vai prabhuḥ //
sarva kṣetreṣu sānnidhyaṃ na karoti jagadguruḥ

atra sākṣānnivasati yathā vaikuṇṭhaveśmani //
dvādaśasvapi māseṣu bhagavānatra mūrtimān //
muktidaścakṣuṣā dṛṣṭaścāturmāsye viśeṣataḥ

aṣṭamāsanivāsena dṛṣṭvā viṣṇuṃ dine dine //
yadāpnoti phalaṃ taddhi cāturmāsyadinaikataḥ

cāturmāsyanivāsena kṣetre śrīpuruṣottame //
dinaṃ dinaṃ mahāpuṇyaṃ sarvakṣatranivāsajam //
phalaṃ dadāti bhagavānkṣetre varṣanivāsataḥ

sarvapāpaprasakto'pi sarvācāracyuto'pi ca //
sarvadharmabahirbhūto nivasetpuruṣottame

cāturmāsyamathekaṃ yaḥ kuryādvai pāpakṛnnaraḥ //
vihāya sarvapāpāni bahiraṃtaśca nirmalaḥ

narasiṃhaprasādena vaikuṇṭhabhavanaṃ vrajet

tasmānnaraḥ sarvabhāvairviṣṇoḥ śayanabhāvitān //
vārṣikāṃścaturo māsānnivasetpuruṣottame

kuryādanyanna vā kuryājjanmasāphalyamṛcchati

āṣāḍhaśuklaikādaśyāṃ kuryātsvāpamahotsavam //
maṇḍapaṃ racayettatra śayanāgāramuttamam

devasya purataḥ śayyāṃ ratnapalyaṃkikopari //
svāstīrya sopadhānāṃ tu mṛducīnottaracchadām

karpūradhūlivikṣiptāṃ sādhucaṃdrātapāṃ śubhām //
sarvato veṣṭitāṃ chidrarahitāṃ cadanokṣitām

sādhudvārāṃ samāṃ snigdhāṃ nānācitropaśobhitām//
ekaṃ svāpagṛhaṃ kṛtvā niśīthe pratimātrayam

sauvarṇaṃ rājataṃ vāpi rītijaṃ dārṣadaṃ tathā //
yathāśraddhaṃ prakurvīta praśastaṃ cottarottaram

tattrayāṇāṃ surāṇāṃ vai pādamūle yathātatham //
nidhāya pūjūyeddevāṃstaccheṣaṃ teṣu nikṣipet

pūjāṃte bhāvayedaikya teṣāṃ kṛṣṇādibhiḥ saha //
ehyehi bhagavandeva sarvalokaikajīvana

svāpārthaṃ caturo māsānsarvakalyāṇavṛddhaye //
iti saṃprārthya deveśāṃstadaṃgāttatsrajāṃ trayam

pratyarcāsu vinikṣipya māṃgalyastutigītibhiḥ //
nayecchayyāgṛhaddvāraṃ vāsayeddhaṭikātraye

paṃcāmṛtaiḥ snāpayettānpṛthakpalaśatādhikaiḥ //
sugandhacaṃdanairliptānvastrālaṃkaraṇādibhiḥ

pūjayitvā yathānyāyaṃ prāṃjalirmaṃtramuccaret //
jagadvandya jagannātha jagattrāṇaparāyaṇa

hitāya jagatāmīśa cāturmāsyānghanāgamān //
suptvā praśamayāriṣṭāñchakreṇa saha pūjitaḥ

ehyehi śayanāgāraṃ sukhamatra svapa prabho //
iti saṃprārthya deveśaṃ svāpayetpuruṣottamam

sudṛḍhaṃ bandhayeddvāraṃ viṣṇoḥ śayanaveśmanaḥ //
svāpayitvā jagannāthaṃ labhate sukhamuttamam //

vārṣikāṃścaturo māsānprasupte vai janārdane //
vratairanekairniyamairmāsānvai caturaḥ kṣipet

kalpasthāyī viṣṇuloke naro bhakto bhaveddhruvam//
niyamavratāni gadataḥ śṛṇudhvaṃ munayo mama

maṃcakhaṭvādiśayanaṃ varjayedbhaktimānnaraḥ //
anṛtau na vrajedbhāryāṃ māsaṃ madhu paraudanam //

paṭolaṃ mūlakaṃ caiva vārtākaṃ ca na bhakṣayet //
abhakṣyaṃ varjayeddūrānmasūraṃ sitasarṣapam

rājamāṣānkulatthāṃśca āśudhānyaṃ ca saṃtyajet//
śākaṃ dadhi payo māṣācchrāvaṇādau kramādimān

rājagopayatīṃstyaktvā nāroheccarmapāduke //
vārṣikāṃścaturo māsānavratena nayedyadi //
tasya pāpasya śāṃtyarthaṃ kārtike vā vratī bhavet

namaḥ kṛṣṇāya haraye keśavāya namonamaḥ //
namo'stu nārasiṃhāya viṣṇave pāpajiṣṇave

sāyaṃ prātardivāmadhye karmāṃteṣu ca yojayet

tasya pāpāni ghorāṇi citāni bahujanmasu //
nirdahatyeva sarvāṇi tūlarāśimivānalaḥ

ekāhāro yatāhāro viṣṇunirmālyabhojanaḥ //
āṣāḍhīmavadhiṃ kṛtvā kārtikyavadhi yo bhavet //
naktabhojī bhavedvāpi svargastasyālpakaṃ phalam

tailābhyaṃgaṃ divāsvāpaṃ mṛṣāvādaṃ ca varjayet //
āṣāḍhaśuklaikādaśyāṃ saṃkrāṃtau karkaṭasya vā

āṣāḍhyāṃ vā naro bhaktyā gṛhṇīyānniyamaṃ vratī //
sarvapāpaharaṃ devaṃ prapūjya madhusūdanam

tadagre pratisaṃkalpya vratārcanajapādikam //
prārthayetparamānandaṃ kṛtāṃjalipuṭo vratī

cāturmāsyavrataṃ deva gṛhītaṃ tvatprasādataḥ //
tava prasādānnirvighnaṃ siddhimāyātu keśava

vratesminyadyasaṃpūrṇe paralokagatirbhavet//
tanme bhavatusaṃpūrṇaṃ tvatprasādādadhokṣaja

iti saṃprārthya deveśaṃ pūrvoktaniyame sthitaḥ //
yāpayeccaturo māsānviṣṇvarpita matirvratī

pāraṇaṃ pratimāsāṃte prītyai kṛṣṇasya kārayet

miṣṭānnairbhojayedviprānpūjayitvā jagatpatim //
asamarthastu kārtikyāṃ pārayedvratamuttamam

tasyāṃ pūjya jagannāthaṃ vahnisthaṃ tarpayettataḥ //
dvijāgryānpāyasairmiṣṭairviṣṇubhaktyā prapūjayet

yathāśaktyā pradadyādvai kanakaṃ vastrameva ca //
aśaktaḥ kārtike māsi vrataṃ kuryātpuroditam

vrataṃ ca vividhaṃ viṣṇoḥ kṛcchracāṃdrāyaṇaṃ tathā

payaḥ pītvā nayedyastu śākāhāreṇa vā punaḥ //
bhuktvātra vipulānbhogānparaṃ nirvāṇamṛcchati

tatrāpi cedaśaktaḥ syādbhīṣmapaṃcakamuttamam//
prītaye devadevasya vanyavṛttirbhavedvratī

etadvrataṃ samākhyātaṃ bhagavatprītikārakam //
sarvapāpapraśamanaṃ viṣṇulokagatipradam //
dhanyaṃ yaśasyamāyuṣyaṃ sarvakāmaprasādhanam

munayaḥ proktametadvo rahasyaṃ śṛṇutāparam //
etadvratāni cānyāni vratāni sabahūni ca

bhagavadbhaktihīnānāṃ jānīdhvaṃ viphalāni vai //
phalaṃ mahākratūnāṃ yattīrthānāṃ phalamuttamam

dānānāṃ tapasāṃ caiva sāttvikānāṃ ca yatphalam //
ekayā viṣṇubhaktyā tatsamagraṃ phalamaśnute

ye paśyaṃti mahātmānaḥ śayanopsavamuttamam//
māturgarbhe na svapaṃti kārayaṃti ca ye maham

utsavāṃte vrataṃ cedaṃ pratijñāya tadagrataḥ //
paryāptaṃ pārayitvā tu brahmaloke mahīyate

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ dvitīye vaiṣṇavakhaṇḍe puruṣottamakṣetramāhātmye ṣaṭtriṃśo'dhyāyaḥ