Skanda Purana · Verses 2.30-3

// skanda uvāca //
vāsudevārcanavidhiṃ niśamyetthaṃ sa nāradaḥ //
prasannaḥ punaraprākṣīttaṃ munīnāṃ paraṃ gurum

nārada uvāca //
samyagukto bhagavatā kriyāyogo mahāphalaḥ //
ekena manasā yo'sau kāryaḥ siddhimabhīpsubhiḥ

manaso nigrahastatra jñānināmapi sadguro //
duṣkaraḥ kiṃ punastarhi nṛṇāṃ karmātmanāṃ bhuvi

tamṛte tu harerarcā nābhīṣṭaphaladāyinī //
atastannigrahopāyamapi me vaktumarhasi

skanda uvāca //
ityāpṛṣṭaḥ sa muninā munīndraḥ sarvadarśanaḥ //
nārāyaṇo narasakho nāradaṃ tamabhāṣata

śrīnārāyaṇa uvāca //
satyameva mune vakṣi manasosti balaṃ mahat //
jitepi yasminviśvāsaḥ śatruvanna vivekinām

manasā sadṛśonyastu śatrurnnāstyeva dehinām //
viṣṇudhyānābhyāsayogānnirdoṣaṃ taddhi śāmyati

adāntāśvavadevaitadyatosti duravagraham //
ato vairāgyayukpumbhiḥ sadupāyairnigṛhyate

upāyāstatra bahavaḥ santi teṣvapi sanmate //
aṣṭāṃgayogasyābhyāsaḥ śreṣṭhaḥ sadyaḥ phalapradaḥ

yamāśca niyamā brahmannāsanānyasusaṃyamaḥ //
pratyāhāro dhāraṇā ca dhyānamaṃgaṃ tu saptamam //
samādhiścāṣṭamaṃ proktaṃ yogasyānukrameṇa vai

tatrā'hiṃsābrahmacarya satyāsteyāparigrahāḥ //
ete pañca yamāḥ proktāḥ sādhanīyāḥ prayatnataḥ

śaucaṃ tapaśca saṃtoṣaḥ svādhyāyo viṣṇupūjanam //
ete ca niyamāḥ pañca dvitīyāṃgatayā matāḥ

parihāyāṃgacāñcalyaṃ yathāsukhatayā sthitiḥ //
tadāsanaṃ svastikādiproktaṃ dvandvārttijinmune

caratāṃ sarvato'sūnāmekadeśe tu dhāraṇam //
gurūpadiṣṭarītyaiva prāṇāyāmaḥ sa ucyate

cale vāyau calaṃ cittaṃ sthire tasminsthiraṃ tataḥ //
sudeśe'yaṃ sadā'bhyasyaḥ pūrakumbhakarecakaiḥ

manasendriyavṛttīnāṃ tattadviṣayataśca yat //
ākarṣaṇaṃ pratīcīnaṃ pratyāhāraḥ sa īritaḥ

nābhyādyanyatame sthāne prāṇena saha cetasaḥ //
vāsudevasvarūpe yaddhāraṇaṃ dhāraṇoditā

ekaikāvayavasyaiva cintanaṃ yatpṛthakpṛthak //
padābjāderbhagavatastaddhyānamiti kīrtitam

nirodhaḥ prāṇamanasoratipremṇā harau tu yaḥ //
sa samādhiriti prokto yogināmabhivāñchitaḥ

aṃgairaṣṭabhiretairhi śikṣitaiḥ siddhasadguroḥ //
yogaḥ siddhyati vai puṃsāṃ samādheḥ pakvatātmakaḥ

naitādṛśaṃ paraṃ samyaṅ manonigrahasādhanam//
puruṣāṇāṃ mumukṣūṇāmiti jānīhi nārada

tapasvināṃ mahāśatrorbrahmāṇḍakṣobhakādapi //
madanānnābhayaṃ kiñcidyoginastvasti karhicit

āyāsyantaṃ vihitvaiva sontakālaṃ ca yogavit //
svātantryeṇaiva dehaṃ svaṃ tyajatītthaṃ samādhinā

pārṣṇibhyāṃ gudamāpīḍya vāyuṃ pādadvayasthitam //
śanaiḥśanaiḥ samākṛṣya mṛtyusthānaṃ nayatyamum

manasā keśavaṃ dhyāyaṃstanmanuṃ ca ṣaḍakṣaram //
japastato'muṃ nayati vāyuṃ sthānaṃ prajāpateḥ

tato nābhiṃ ca hadayamuraḥ kaṇṭhaṃ ca yogavit //
nayati bhrukuṭivāyuṃ vāsudevaparāyaṇaḥ

eteṣu ṣaṭsu sthāneṣu tvekaikasminpṛthakpṛthak //
yogī prāṇamanokṣāṇāṃ nirodhaṃ ca visarjanam //
tāvadabhyasati svasya yāvatsyāttatsvatantratā

jitaṃjitaṃ vihāyaiva sthānaṃ yāti paraṃ param //
prāptasya sthānakaṃ ṣaṣṭhaṃ tadabhyāse śramo na hi

saptacchidrāṇi ruddhvā'tha prāṇamakṣamanoyutam //
prāpayya tālu vrajati brahmarandhraṃ sa yogavit

māyāmayapadārthānāṃ tato hitvaiva vāsanāḥ //
sa vāsudevaikamanāstyajati svakalevaram

tato bhagavato dhāma śrīkṛṣṇasya tamaḥparam //
upetya sevamānastaṃ nandate divyavigrahaḥ

iti te kathito brahmanyogaśāstrasya saṃgrahaḥ //
jitvā tena manaḥ svīyaṃ tamārādhaya sarvadā

iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśīti sāhasryāṃ saṃhitāyāṃ dvitīye vaiṣṇavakhaṇḍe śrīvāsudevamāhātmye'ṣṭāṃgayoganirūpaṇaṃ nāma triṃśo'dhyāyaḥ