Skanda Purana · Verses 2.3-9

// nārada uvāca // //
yo martyo dvijavaryāya paryaṃkaṃ tu dadāti hi //
yatra svasthaḥ sukhaṃ śete śītānilaniṣevitaḥ

dharmasādhanabhūte hi dehe nairujyamāpnute //
taṃ dattvā sakalaṃ tāpaṃ nirasya gatakalmaṣaḥ

akhaṇḍapadavīṃ yāti yogināmapi durlabhām //
vaiśākhe gharmataptānāṃ śrāntānāṃ tu dvijanmanām

dattvā śramāpahaṃ divyaṃ paryaṃkaṃ manujeśvara //
na jātu sīdate loke janmamṛtyujarādibhiḥ

gṛhītvā brāhmaṇo yatra śete cājīvamāsthitaḥ //
āsīne sakalaṃ pāpaṃ jñānato'jñānataḥ kṛtam

vilayaṃ yāti rājeṃdra karpūra iva cāgninā //
śayane brahmanirvāṇaṃ sa naro yāti niścitam

yo dadyātkaśipuṃ māse vaiśākhe snānavallabhe //
sarvabhogasamāyuktastasminneva hi janmani

sānvayo vartate nūnaṃ rogādibhiranāhataḥ //
āyuṣyaṃ paramārogyaṃ yaśo dhairyaṃ ca viṃdati

nādhārmikaḥ kule tasya jāyate śatapauruṣam //
bhuktvā tu sakalānbhogāṃstataḥ pañcatvameṣyati

nirdhūtākhilapāpastu brahmanirvāṇamṛcchati // śro
triyāya dvijeṃdrāya yo dadyādupabarhaṇam

sukhaṃ nidrā vinā yena na nṛṇāṃ jāyate kvacit //
sarveṣāmāśrayo bhūtvā bhuvi sāmrājyamaśnute

punaḥ sukhī punarbhogī punardharmaparāyaṇaḥ //
āsaptajanma rājeṃdra jāyate sarvato jayī

paścātsaptakulairyukto brahmabhūyāya kalpate //
tārṇaṃ kaṭaṃ tu yo dadyātkaṭamanyadathāpi vā

tatra śete svayaṃ viṣṇuryatrasthaḥ parameśvaraḥ //
yathā jalagatā corṇā na jalairbhidyate kvacit

tathā saṃsārago jantuḥ saṃsāre na ca badhyate //
āsane śayane saktaḥ kaṭadaḥ sarvataḥ sukhī

praśraye śayanārthāya yo dadyātkaṭakaṃbalam //
tāvanmātreṇa muktaḥ syānnātra kāryā vicāraṇā

nidrayā hīyate duḥkhaṃ nidrayā hīyate śramaḥ //
sā nidrā kaṭasaṃsthasya sukhaṃ saṃjāyate dhuvam

yo dayātkaṃbalaṃ rājanvaiśākhe mādhavā''game //
apamṛtyoḥ kālamṛtyormukto jīvati vai śatam

dadyādvastraṃ sūkṣmataraṃ dvijeṃdre gharmakarśite //
pūrṇamāyuḥ samāpnoti paratra ca parāṃ gatim

atastāpaharaṃ divyaṃ karpūraṃ tu dvijātaye //
dattvā mokṣamavāpnoti duḥkhaśāṃtiṃ ca viṃdati

kusumāni ca yo dadyātkukumaṃ ca dvijātaye //
sārvabhaumo bhavedrājā sarvalokavaśaṃkaraḥ

putrapautrādibhogāṃśca bhuktvā mokṣamavāpnuyāt //
tvagasthigatasaṃtāpaṃ sadyo harati candanam

tāpatrayavinirmuktastaddattvā mokṣamāpnuyāt //
auśīraṃ cāṣakaṃ kauśaṃ yo dadyājjalavāsitam

sarvabhogeṣu rājeṃdra sa tu devasahāyavān //
pāpahāniṃ duḥkhahāniṃ prāpya nirvṛtimāpnuyāt

gorocaṃ mṛganābhiṃ ca dadyādvaiśākhadharmavit //
tāpatrayavinirmuktaḥ paraṃ nirvāṇamṛcchati

tāṃbūlaṃ ca sakarpūraṃ yo dadyānmeṣage ravau //
sārvabhaumasukhaṃ bhuktvā paraṃ nirvāṇamṛcchati

śatapatrīṃ ca yūthīṃ ca meṣamāse dadannaraḥ //
sa sārvabhaumo bhavati paścānmokṣaṃ ca viṃdati

ketakīṃ mallikāṃ vā'pi yo dadyānmādhavā''game //
sa tu mokṣamavāpnoti madhuśāsanaśāsanāt

pūgīphalaṃ tu yo dadyātsugandhaṃ tu dvijātaye //
nārikelaphalaṃ rājaṃstasya puṇyaphalaṃ śṛṇu //

sapta janma bhavedvipro dhanāḍhyo vedapāragaḥ //
paścātsaptakulairyukto viṣṇulokaṃ sa gacchati

viśrāmamaṇḍapaṃ yastu kṛtvā dadyāddvijanmane //
tasya puṇyaphalaṃ vaktuṃ nāhaṃ śaknomi bhūpate

succhāyāmaṇḍapaṃ yastu sikatā''kīrṇamañjasā //
saprapaṃ kārayedyastu sa tu lokādhipo bhavet

mārgodyānaṃ taḍāgaṃ vā kūpaṃ maṇḍapameva ca//
yaḥ karoti sa dharmātmā tasya putraistu kiṃ phalam

kūpastaḍāgamudyānaṃ maṇḍapaṃ ca prapā tathā //
saddharmakaraṇaṃ putraḥ saṃtānaṃ saptadhocyate

eteṣvanyatamābhāve nordhvaṃ gacchaṃti mānavāḥ //
sacchāstra śravaṇaṃ tīrthayātrā sajanasaṃgatiḥ

jaladānaṃ cānnadānamaśvatthāropaṇaṃ tathā //
putraśceti ca saṃtānaṃ sapteme'tivido viduḥ

nāsaṃtatirlabhellokānkṛtvā dharmaśatānyapi //
tasmātsaṃtānamanvicchetsaṃtāneṣvekato vrajet

paśūnāṃ pakṣiṇāṃ caiva mṛgāṇāṃ caiva bhūruhām //
nordhvalokaṃ sukhaṃ yāti manuṣyāṇāṃ tu kā kathā

pūgīphalasamāyuktaṃ nāgavallīdalairyutam //
kapūrāgurusaṃyuktaṃ dadattāṃbūlamuttamam

śārīraiḥ sakalaiḥ pāpairmucyate nātra saṃśayaḥ //
tāṃbūlado yaśo dhairyaṃ śriyamāpnoti niścitam

rogī dattvā virogaḥ syādarogī mokṣamāpnuyāt //
vaiśākhe māsi yo dadyāttakraṃ tāpavināśanam

vidyāvāndhanavānbhūmau jāyate nātra saṃśayaḥ //
na takrasadṛśaṃ dānaṃ gharmakāleṣu vidyate

tasmāttakraṃ pradātavyamadhvaśrāṃtadvijātaye //
jaṃbīrasurasopetaṃ lasallavaṇamiśritam

yastakramarucighnaṃ tu dattvā mokṣamavāpnuyāt //
yo dadyāddadhikhaṃḍaṃ tu vaiśākhe gharmaśāṃtaye

tasya puṇyaphalaṃ vaktuṃ nāhaṃ śaknomi bhūmipa //
yo dadyāttaṃḍulāndivyānmadhusūdanavallabhe

sa labhetpūrṇamāyuṣyaṃ sarvayajñaphalaṃ labhet //
yo ghṛtaṃ tejaso rūpaṃ gavyaṃ dadyāddvijātaye //
so'śvamedhaphalaṃ prāpya modate viṣṇumaṃdire

urvāruguḍasaṃmiśraṃ vaiśākhe meṣage ravau //
sarvapāpavinirmuktaḥ śvetadvīpe vaseddhruvam

yaścekṣudaṃḍaṃ sāyāhne divā tāpopaśāntaye //
brāhmaṇāya ca yo dadyāttasya puṇyamanaṃtakam

vaiśākhe pānakaṃ dattvā sāyāhne śramaśāntaye //
sarvapāpavinirmukto viṣṇoḥ sāyujyamāpnuyāt

saphalaṃ pānakaṃ meṣamāse sāyaṃ dvijātaye //
dadyāttena pitṝṇāṃ tu sudhāpānaṃ na saṃśayaḥ

vaiśākhe pānakaṃ cūtasupakvaphalasaṃyutam //
tasya sarvāṇi pāpāni vināśaṃ yāṃti niścitam

yo dadyāccaitradarśe tu kumbhaṃ pūrṇaṃ tu pānakaiḥ //
gayāśrāddhaśataṃ tena kṛtameva na saṃśayaḥ

kastūrī karpuropetaṃ mallikośīrasaṃyutam //
kalaśaṃ pānakaiḥ pūrṇaṃ caitradarśe tu mānavaḥ //
dadyātpitṝnsamuddiśya sa ṣaṇṇavatido bhavet

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ dvitīye vaiṣṇavakhaṇḍe vaiśākhamāsamāhātmye nāradāmbarīṣasaṃvāde dānanirūpaṇaṃnāma tṛtīyo'dhyāyaḥ