Skanda Purana · Verses 2.25-5

// śrutadeva uvāca // //
yāstisrastithayaḥ puṇyā aṃtimāḥ śuklapakṣake //
vaiśākhamāsi rājeṃdra pūrṇimāṃtāḥ śubhāvahāḥ

antyāḥ puṣkariṇīsaṃjñāḥ sarvapāpakṣayāvahāḥ //
mādhave māsi yaḥ pūrṇaṃ snānaṃ karttuṃ na ca kṣamaḥ

tithiṣvetāsu sa snāyātpūrṇa meva phalaṃ labhet //
sarve devāstrayodaśyāṃ sthitvā jaṃtūnpunaṃti hi

pūrṇāyāḥ parvatīrthaiśca viṣṇunā saha saṃsthitāḥ //
caturdaśyāṃ sayajñāśca devā etānpunaṃti hi

brahmaghnaṃ vā surāpaṃ vā sarvānetānpunaṃti hi //
ekādaśyāṃ purā jajñe vaiśākhyāmamṛtaṃ śubham

dvādaśyāṃ pālitaṃ tacca viṣṇunā prabhaviṣṇunā //
trayodaśyāṃ sudhāṃ devānpāyayāmāsa vai hariḥ

jaghāna ca caturdaśyāṃ daityāndevavirodhinaḥ //
pūrṇāyāṃ sarvadevānāṃ sāmrājyā''ptirbabhūva ha

tato devāḥ susaṃtuṣṭā etāsāṃ ca varaṃ daduḥ //
tisṛṇāṃ ca tithīnāṃ vai prītyotphullavilocanāḥ

etā vaiśākha māsasya tisraśca tithayaḥ śubhāḥ //
putrapautrādiphaladā narāṇāṃ pāpahānidāḥ

yo'sminmāse ca saṃpūrṇe na snāto manujādhamaḥ //
tithitraye tu sa snātvā pūrṇameva phalaṃ labhet

tithitrayepyakurvāṇaḥ snānadānādikaṃ naraḥ //
cāṃḍālīṃ yonimāsādya paścādrauravamaśnute

uṣṇodakena yaḥ snāti mādhave ca tithitraye //
rauravaṃ narakaṃ yāti yāvadiṃdrāścaturdaśa

pitṛndevānsamuddiśya dadhyannaṃ na dadāti yaḥ //
paiśācīṃ yonimāsādya tiṣṭhatyābhūtasaṃplavam

pravṛttānāṃ ca kāmānāṃ mādhave niyame kṛte //
avaśyaṃ viṣṇusāyujyaṃ yujyate nā'tra saṃśayaḥ

āmāsaṃ niyamāsaktaḥ kuryādyadi dinatraye //
tena pūrṇaphalaṃ prāpya modate viṣṇumaṃdire

yo vai devānpitṝnviṣṇuṃ gurumuddiśya mānavaḥ //
na snānādi karotyaddhā'muṣya śāpapradā vayam

niḥsaṃtāno nirāyuśca niḥśreyasko bhavediti //
iti devā varaṃ dattvā svadhāmāni yayuḥ purā

tasmāttithitrayaṃ puṇyaṃ sarvāghaughavināśanam //
aṃtyaṃ puṣkariṇīsaṃjñaṃ putrapautravivarddhanam

yā nārī subhagā''pūpapāyasaṃ pūrṇimādine //
brāhmaṇāya sakṛddadyātkīrtimaṃtaṃ sutaṃ labhet

gītāpāṭhaṃ tu yaḥ kuryādaṃtime ca dinatraye //
dinedine'śvamedhānāṃ phalameti na saṃśayaḥ

sahasranāmapaṭhanaṃ yaḥ kuryyācca dinatraye //
tasya puṇyaphalaṃ vaktuṃ kaḥ śakto divi vā bhuvi

sahasranāmabhirdevaṃ pūrṇāyāṃ madhusūdanam //
payasā snāpya vai yāti viṣṇulokamakalmaṣam

samastavibhavairyastu pūjayenmadhusūdanam //
na tasya lokāḥ kṣīyante yuga kalpādi vyatyaye

asnātvā cāpyadattvā ca vaiśākhaśca mato yadi //
sa brahmahā gurughnaśca pitṝṇāṃ ghātakastathā

ślokārddhaṃ ślokapādaṃ vā nityaṃ bhāgavatodbhavam //
vaiśākhe ca paṭhanmartyo brahmatvaṃ copapadyate

yo vai bhāgavataṃ śāstraṃ śṛṇotyetaddinatraye //
na pāpairlipyate kvā'pi padmapatramivāṃbhasā

devatvaṃ manujaiḥ prāptaṃ kaiścitsiddhatvameva ca //
kaiścitprāpto brahmabhāvo dinatrayaniṣevaṇāt

brahmajñānena vai muktiḥ prayāgamaraṇena vā //
athavā māsi vaiśākhe niyamena jalāpluteḥ

nīlavṛṣaṃ samutsṛjya vaiśākhyāṃ ca jalāpluteḥ //
samastabaṃdhanirmuktaḥ pumānyāti paraṃ padam

gāṃ savatsāṃ dvijeṃdrāya sīdate ca kuṭumbine //
ihāpamṛtyunirmuktaḥ paratra ca paraṃ vrajet

snānadānavihīnastu vaiśākhī caiva yo nayet //
śvānayoniśataṃ prāpya viṣṭhāyāṃ jāyate kṛmiḥ

tisraḥ koṭyo'rdhakoṭiśca tīrthāni bhuvanatraye //
saṃbhūya maṃtrayāṃcakruḥ pāpasaṃghātaśaṃkitāḥ

janā asmāsu pāpiṣṭhā visṛjanti svakaṃ malam //
tadasmākaṃ kathaṃ gacchediti ciṃtāsamanvitāḥ

tīrthapādaṃ hariṃ jagmuḥ śaraṇyaṃ śaraṇaṃ vibhum //
stutvā ca bahubhiḥ stotraiḥ prārthayāmāsuraṃjasā

devadeva jagannātha sarvāghaughavināśana //
janā asmāsu pāpiṣṭhāḥ snātvā pāpāni sarvaśaḥ

visṛjya tvatpadaṃ yāṃti tvadājñādhāriṇo bhuvi //
asmākaṃ caiva tatpāpaṃ kathaṃ gacchejjanārdana

tadupāyaṃ vadāsmākaṃ tvatpādaśaraṇaiṣiṇām //
iti tīrthaiḥ prārthitastu bhagavānbhūtabhāvanaḥ

prahasanprāha tīrthāni meghagambhīrayā girā //
// śrībhagavānuvāca // //
site pakṣe meṣasūrye vaiśākhāntedinatraye

sarvatīrthamaye puṇye mamā'pi prāṇavallabhe //
yūyaṃ bhagodayātpūrvaṃ bahiḥsaṃsthajalāplutāḥ

vimuktāghāḥ puṇyarūpā bhavaṃtvāśu sunirmalāḥ //
bhavadbhiśca vimuktāghairye na snātā dinatraye

teṣu tiṣṭhaṃtu tatpāpaṃ janairyuṣmadvirecitam //
iti tīrthapado viṣṇustīrthānāṃ ca varaṃ dadau

anujñāpya ca tānyogāttatraivāṃtaradhīyata //
svadhāmāni punaḥ prāpya tāni tīrthāni nityaśaḥ

prativarṣaṃ tu vaiśākhe tathaivāṃtyadinatraye //
tenāghaughaṃ vimucyaiva yāṃti nirmalatā maho

ye tu snānaṃ na kurvaṃti vaiśākhāṃtadinatraye //
te bhavantu samastānāṃ janānāṃ pātakā''śrayāḥ

iti śāpaṃ ca tīrthāni hyasnātānāṃ vadanti ca //
na tena sadṛśaḥ pāpo yo na snāto dinatraye

vicāriteṣu śāstreṣu na dṛṣṭo na ca vai śrutaḥ //
tasmāddinatraye kāryaṃ snānadānārcanādikam

anyathā narakaṃ yāti yāvadiṃdrāścaturdaśa //
ityetatsarvamākhyātaṃ śrutakīrte mahāmate

pṛṣṭaṃ vaiśākhamāhātmyaṃ yathā dṛṣṭaṃ yathāśrutam //
māhātmyasya ca lekho'yaṃ mādhavasya ca varṇitaḥ

kārtsnyādvaktuṃ ca brahmā'pi nālaṃ varṣaśatairapi //
purā kailāsaśikhare pārvatyai śaṃkaraḥ svayam

āha mādhavamāhātmyaṃ pṛcchaṃtyai śatavatsaram //
tathāpi nāṃtamagamadaśakto virarāma ha

ko nu varṇayituṃ śaktaḥ kārtsnyānmāhātmyamuttamam //
vinā viṣṇuṃ jagannāthaṃ nārāyaṇamanāmayam

purā sarve'pi ṛṣayo māhātmyaṃ pāpanāśanam //
leśasya leśaṃ vyācakhyurjanānāṃ hitakāmyayā

nāṃtaḥ kenāpi vyākhyāto hyaśaktatvānmahīpate //
tvaṃ ca māse tu vaiśākhe kuru dānādisatkriyāḥ

tena bhuktiṃ ca muktiṃ ca saṃprāpnoṣi na saṃśayaḥ //
iti taṃ bodhayitvā ca maithilaṃ janakāhvayam

śrutadevastamāmaṃtrya gantuṃ cakre manastataḥ //
jātāhlādaḥ sa rājarṣirgaladvāṣpākulekṣaṇaḥ

utsavaṃ kārayāmāsa svābhivṛddhyai manoramam //
grāmaṃ pradakṣiṇīkṛtya śibikāmadhiropya tam

caturaṃgabalairyuktaḥ svayaṃ pṛṣṭhamathā'nvagāt //
punaścāṃtaḥpuraṃ prāpya sakalairvibhavairapi

vastrairābharaṇaiścaiva gobhūtilahiraṇyakaiḥ //
praṇamya ca parikramya tasthau prāṃjaliragrataḥ

tataḥ sa tu mahātejāḥ śrutadevo mahāyaśāḥ //
santuṣṭaḥ paramaprīto yayau dhāma svakaṃ muniḥ

trayodaśyāṃ caturdaśyāṃ paurṇamāsyāṃ ca mādhave //
snānaṃ dānaṃ pūjanaṃ ca kathāśravaṇameva ca

vaiśākhadharmanirataḥ sa vai mokṣamavāpnuyāt //
dhanaśarmā brāhmaṇaśca pretāścaiva yathā purā

// nārada uvāca // //
ityetatparamākhyānamaṃbarīṣa tavoditam //
śravaṇātsarvapāpaghnaṃ sarvasaṃpadvidhāyakam

tena bhuktiṃ ca muktiṃ ca jñānaṃ mokṣaṃ ca viṃdati //
iti tasya vacaḥ śrutvā aṃvarīṣo mahāyaśāḥ

prahṛṣṭāṃtaravṛttiśca bāhyavyāpāravarjitaḥ //
praṇanāma tathā mūrdhnā daṇḍavatpatito bhuvi

vibhavairakhilaiścā'pi pūjayāmāsa taṃ punaḥ //
saṃpūjitastamāmaṃtrya nārado bhagavānmuniḥ

lokāṃtaraṃ yayau dhīmāñcchāpānnaikatra saṃsthitiḥ //
ambarīṣo'pi rājarṣirnāradoktānimāñcchubhān

dharmānkṛtvā vilīno'bhūtpare brahmaṇi nirguṇe //
// sūta uvāca // //
ya idaṃ paramākhyānaṃ pāpaghnaṃ puṇyavardhanam

śṛṇuyādvā paṭhedvā'pi sa yāti paramāṃ gatim //
likhitaṃ pustakaṃ yeṣāṃ gṛhe tiṣṭhati mānadāḥ

teṣāṃ muktiḥ karasthā hi kimu tacchravaṇātmanām

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ dvitīye vaiṣṇavakhaṇḍe vaiśākhamāsamāhātmye nāradāmbarīṣasaṃvāde phalaśrutikathanaṃnāma paṃcaviśo'dhyāyaḥ

// cha // //
iti śrīskānde mahāpurāṇe dvitīye vaiṣṇavakhaṇḍe vaiśākhamāsamāhātmyaṃ saṃpūrṇam //
śrīsītārāmacaṃdrārpaṇamastu//