Skanda Purana · Verses 2.2-9

// // nārada uvāca // //
na mādhavasamo māso na kṛtena yugaṃ samam //
na ca vedasamaṃ śāstraṃ na tīrthaṃ gaṃgayā samam

na jalena samaṃ dānaṃ na sukhaṃ bhāryayā samam //
na kṛṣestu samaṃ vittaṃ na lābho jīvitātparaḥ

na tapo'naśanāttulyaṃ na dānātparamaṃ sukham //
na dharmastu dayātulyo na jyotiścakṣuṣā samam

na tṛptiraśanāttulyā na vāṇijyaṃ kṛṣeḥ samam //
na dharmeṇa samaṃ mitraṃ na satyena samaṃ yaśaḥ

nārogyasamamutthānaṃ na trātā keśavātparaḥ //
na mādhavasamaṃ loke pavitraṃ kavayo viduḥ

mādhavaḥ paramo māsaḥ śeṣaśāyipriyaḥ sadā //
avratena kṣipedyastu māsaṃ mādhavavallabham

tiryagyoniṃ sa yātyāśu sarvadharmabahiṣkṛtaḥ //
avratena gato yeṣāṃ mādhavo martyadharmiṇām

iṣṭāpūrte vṛthā teṣāṃ dharmodharmabhṛtāṃ varaḥ //
pravṛttānāṃ tu bhakṣyāṇāṃ mādhave'niyame kṛte

avaśyaṃ viṣṇusāyujyaṃ prāpnotyeva na saṃśayaḥ //
saṃtīha bahuvittāni vratāni vividhāni ca

dehā''yāsakarāṇyeva punarjanmapradāni ca //
vaiśākhasnānamātreṇa na punarjāyate bhuvi

sarva dāneṣu yatpuṇyaṃ sarvatīrtheṣu yatphalam //
tatphalaṃ samavāpnoti mādhave jaladānataḥ

jaladānāsamarthena parasyāpi prabodhanam //
kartavyaṃ bhūtikāmena sarvadānādhikaṃ hitam

ekataḥ sarvadānāni jaladānaṃ hi caikataḥ //
tulāmāropitaṃ pūrvaṃ jaladānaṃ viśiṣyate

mārge'dhvagānāṃ yo martyaḥ prapādānaṃ karoti hi//
sa koṭikulamuddhṛtya viṣṇuloke mahīyate

devānāṃ ca pitṝṇāṃ ca ṛṣīṇāṃ rājasattama//
atyaṃta prītidaṃ satyaṃ prapādānaṃ na saṃśayaḥ

prapādānena saṃtuṣṭā yenā'dhvaśramakarṣitāḥ//
toṣitāstena devāśca brahmaviṣṇuśivādaya

salilaṃ salilecchūnāṃ chatraṃ chāyāmapīcchatām //
vyajanaṃ vyajanecchūnā vaiśākhe māsi bhūmipa

jalaṃ chatraṃ ca vyajanaṃ dānaṃ yeṣāṃ viśiṣyate //
mādhave māsi saṃprāpte brāhmaṇāya kuṭumbine

adattvodakakumbhaṃ ca cātako jāyate bhuvi

yo dadyācchītalaṃ toyaṃ tṛṣārtāya mahātmane //
tāvanmātreṇa rājeṃdra rājasūyāyutaṃ labhet

gharmaśramārtaviprāya vījayedvyajanena yaḥ //
tāvanmātreṇa niṣpāpo vihagādhipatirbhaveta

adattvā vyajanaṃ bhūpa vaiśākhe tu dvijātaye //
vātarogaśatākīrṇo narakāneva viṃdati

yo vījayetpaṭenā'pi pathi śrāṃtaṃ dvijottamam //
tāvatātha vimukto'sau viṣṇusāyujyamāpnuyāt

//
yāstālavyajanaṃ vā'pi dattvā śuddhena cetasā//
vidhūya sarvapāpāni brahmalokaṃ sa gacchati

sadyaḥ śramaharaṃ puṇyaṃ na dadyādvyajanaṃ naraḥ//
nārakīṃ yātanāṃ bhuktvā kaśmalo jāyate bhuvi

ādhyātmikādiduḥkhānāṃ śāṃtaye manujeśvara //
chatraṃ dadyātprayatnena vaiśākhe māsi vāsakṛt

acchatrado naro yastu vaiśākhe mādhavapriye//
chāyāhīno mahākrūraḥ piśāco bhuvi jāyate

yo dadyātpāduke divye mādhave mādhavapriye //
yamadūtau tiraskṛtya viṣṇulokaṃ sa gacchati

pādatrāṇaṃ tu yo dadyādvaiśākhe mādhavāgame //
na tasya nārako loko na kleśā aihikāśca ye

pāduke yācamānāya yo dadyādbrāhmaṇāya ca //
sa bhūpālo bhavedbhūmau koṭijanmasvasaṃśayam

anāthamaṃḍapaṃ mārge śramahāri karoti yaḥ //
tasya puṇyaphalaṃ vaktuṃ brahmaṇā'pi na śakyate

madhyāhne brāhmaṇaṃ prāptamatithiṃ bhojayedyadi //
na tasya phalaviśrāṃtirbrahmaṇā'pi nirūpitā

sadyaḥ svāpyāyanaṃ nṛṇāmannadānaṃ narādhipa //
tasmānnānnena sadṛśaṃ dānaṃ lokeṣu vidyate / ३३ //
mārgaśrāṃtāya viprāya praśrayaṃ pradadāti yaḥ //
tasya puṇyaphalaṃ vaktuṃ brahmaṇā'pi na śakyate //

dārāpatyagṛhādīni vāso'laṃkārabhūṣaṇam //
asahyaṃ nāśnataḥ puṃsaḥ sahyaṃ bhuktavato dhruvam

tasmādannasamaṃ dānaṃ na bhūtaṃ na bhaviṣyati //
vaiśākhe yena cādattaṃ mārgaśrāṃte ca bhūsure

sa piśāco bhavedbhūmau svamāṃsānyeva khādati //
yathāvibhūti dātavyaṃ tasmādannaṃ dvijātaye

annado mātṛpitrādīnvismārayati bhūmipa //
tasmādannaṃ praśaṃsaṃti lokāstrailokyavartinaḥ

mātaraḥ pitaraścāpi kevalaṃ janmahetavaḥ //
annadaṃ pitaraṃ loke vadanti ca manīṣiṇaḥ

annade sarvatīrthāni annade sarvadevatāḥ //
annade sarvadharmāśca tiṣṭhaṃtyaridharājaya

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ dvitīye vaiṣṇavakhaṇḍe vaiśākhamāsamāhātmye nāradāmbarīṣasaṃvāde dānanirūpaṇaṃnāma dvitīyo'dhyāyaḥ